→Sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN, nước ta liên tục bị các triều đại phong kiến Trung Quốc thống trị , đô hộ nên sử cũ gọi thời kì này là thời Bắc thuộc.. Giao Châu.[r]
Trang 1BÀI 25: ÔN TẬP CHƯƠNG III
A MỤC TIÊU
- Thông qua việc hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi của bài, GV khắc sâu những
kiến thức cơ bản của chưong III
- Từ sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN đến trước chiến thắng Bạch
Đằng năm 938, đất nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc thống trị, sử cũ
gọi thời kì này là thời Bắc thuộc
- Chính sách cai trị của các thế lực phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta rất
thâm độc và tàn bạo Không cam chịu kiếp sống nô lệ, nhân dân ta đã liên tục nổi
dậy đấu tranh, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa: Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí, Triệu
Quang Phục, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng
- Trong thời Bắc thuộc, tuy bị bóc lột tàn nhẫn, bị chèn ép, khống chế nhưng nhân
dân ta vẫn cần cù, bền bỉ lao động sáng tạo để duy trì cuộc sống; do vậy đã thúc đẩy
nền kinh tế nước nhà tiến lên
-Học sinh nhận thức sâu sắc về tinh thần đấu tranh bền bỉ vì độc lập của đất nước, ý
thức vươn lên, bảo vệ nền văn hóa dân tộc
B.HƯỚNG DẪN NGHIÊN CỨU BÀI: Vận dụng kiến thức đã học,học sinh trả lời
các câu hỏi sau:
1/ Tại sao sử cũ gọi giai đoạn lịch sử nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ thứ X là
thời Bắc thuộc ?
2/ Trong thời gian Bắc thuộc, nước ta bị mất tên, bị chia ra, nhập vào các quận,
huyện của Trung Quốc với những tên gọi khác nhau như thế nào? Hãy thống kê cụ
thể qua từng giai đoạn bị đô hộ ?
3/ Chính sách cai trị của các triều đại Trung Quốc đối với nhân dân ta trong thời Bắc
thuộc như thế nào? Chính sách thâm hiểm nhất của họ là gì ?
4/ Thống kê các cuộc đấu tranh của nhân dân ta trong thời Bắc thuộc theo mẫu:
TT Thời
gian
Tên cuộc khởi nghĩa
Người lãnh đạo
Tóm tắt diễn biến
5/ Hãy nêu những biểu hiện cụ thể của những biến chuyển về kinh tế, văn hóa nước
ta trong thời Bắc thuộc ?
C KIẾN THỨC TRONG TÂM BÀI 25:
1 Ách thống trị của các triều đại PK Trung Quốc đối với nhân dân ta
Tại sao sử cũ gọi giai đoạn lịch sử nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ thứ X là
thời Bắc thuộc ?
Trang 2→Sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN, nước ta liên tục bị các triều đại phong kiến Trung Quốc thống trị , đô hộ nên sử cũ gọi thời kì này là thời Bắc thuộc Thời Bắc thuộc kéo dài từ năm 179 TCN đến năm 905
Trong thời gian Bắc thuộc, nước ta bị mất tên, bị chia ra, nhập vào các quận, huyện của Trung Quốc với những tên gọi khác nhau như thế nào? Hãy thống
kê cụ thể qua từng giai đoạn bị đô hộ ?
Bảng thống kê:
chính
1
2
3
4
5
179 TCN
111 TCN
Đầu TK III
Đầu TK VI
618
Giao Chỉ, Cửu Chân Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam
Giao Châu Giao Châu, Ái Châu, Đức Châu, Lợi Châu, Ninh Châu, Hoan Châu
An Nam đô hộ phủ
Quận Quận Châu Châu Phủ
Chính sách cai trị của các triều đại Trung Quốc đối với nhân dân ta trong thời Bắc thuộc như thế nào? Chính sách thâm hiểm nhất của họ là gì ?
-> Chính sách cai trị của các triều đại Trung Quốc đối với nhân dân ta rất tàn bạo, thâm độc, đẩy nhân dân ta vào cảnh cùng quẫn về mọi mặt
-> Chính sách thâm hiểm nhất là muốn đồng hóa dân tộc ta
2 Các cuộc đấu tranh của nhân dân ta trong thời Bắc thuộc
Bảng thống kê
TT Thời
gian
Tên cuộc khởi nghĩa
Người lãnh đạo
Tóm tắt diễn biến
1
2
3
Năm 40
Năm 248
542 – 602
Hai Bà Trưng
Bà Triệu
Lý Bí
Hai Bà Trưng
Triệu Thị Trinh
Lý Bí
- Mùa xuân năm 40, Hai
Bà Trưng phát động khởi nghĩa ở Mê Linh Nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Giao Châu
- Năm 248, khởi nghĩa bùng nổ ở Phú Điền (Thanh Hóa) rồi lan ra khắp Giao Châu
- Năm 542, Lý Bí phất cờ khởi nghĩa Trong vòng chưa đầy 3 tháng nghĩa quân đã chiếm hầu hết các quận huyện Mùa
Ý chí quyết tâm giành lại độc lập chủ quyền cho Tổ quốc
Trang 35
Đầu TK
VIII
Trong khoảng
776 - 791
Mai Thúc Loan
Phùng Hưng
Mai Thúc Loan
Phùng Hưng
xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi hoàng đế đặt tên nước là Vạn Xuân
- Mai Thúc Loan kêu gọi nhân dân khởi nghĩa
Nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Hoan Châu
Ông liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và Cham-pa chiếm được thành Tống Bình
- Khoảng năm 776, Phùng Hưng và em là Phùng Hải phát động cuộc khởi nghĩa ở Đường Lâm Nghĩa quân nhanh chóng chiếm được thành Tống Bình
3/ Sự biến chuyển về kinh tế và văn hóa xã hội
- Về kinh tế: Nghề rèn sắt vẫn phát triển Trong nông nghiệp, nhân dân đã biết sử
dụng sức kéo của trâu bò, biết làm thủy lợi, trồng lúa một năm hai vụ Các nghề thủ công cổ truyền vẫn được duy trì, phát triển: nghề gốm, dệt vải và giao lưu buôn bán
- Về văn hóa: Chữ Hán và đạo Phật, đạo Nho, đạo Lão được truyền vào nước
ta Bên cạnh đó, nhân dân ta vẫn sử dụng tiếng nói của tổ tiên và sống theo nếp riêng với những phong tục cổ truyền của dân tộc
- Về xã hội: GV nhắc lại sơ đồ phân hóa xã hội
GV: Theo em sau hơn 1000 năm đô hộ, tổ tiên chúng ta vẫn giữ được những phong
tục, tập quán gì ? Ý nghĩa của điều này ?
HS: trả lời:
- Tổ tiên ta vẫn giữ được tiếng nói và các phong tục, nếp sống với những dặc trưng riêng của dân tộc: xăm mình, nhuộm răng, ăn trầu, làm bánh giầy, bánh trưng
- Chứng tỏ sức sống mãnh liệt của tiếng nói, phong tục, nếp sống của dân tộc không gì có thể tiêu diệt được