Và vì vậy, dường như không thể giấy bút nào nói hết tình cảm của mọi người dành cho Bác và cũng không lời nào có thể nói đủ về con người Hồ Chí Minh..[r]
Trang 1GIÁO VIÊN: LÊ THỊ THU HÀ
CHÀO MỪNG CÁC BẠN HỌC SINH LỚP 6A8
HỌC TRỰC TUYẾN MÔN NGỮ VĂN
Trang 2Đêm nay Bác không ngủ
_Minh Huệ_
Trang 3Tác giả, tác phẩm
I.
Trang 41 Tác giả Minh Huệ (1927-2003), tên thật là Nguyễn Đức Thái
Trang 5- PTBĐ của bài thơ là: …………
Trang 9“ Đêm nay Bác không ngủ” là cơn chớp của một cao trào xúc động đầy thương yêu, kính trọng thiêng liêng đối với lãnh tụ vào một đêm mùa đông ven sông Lam.
TÂM SỰ CỦA MINH HUỆ
Nhà thơ tâm sự: “Đột nhiên những tiếng thơ, có vẻ tình cờ
đó dội lên rồi bám chặt vào hồn tôi như một mầm non nhú rễ trong đất Vui sướng, thích thú đến lịm người, tôi sống cái giờ phút hồi hộp của người con gái khi cảm thấy những dấu hiệu làm mẹ đã bắt đầu xuất hiện trong con người mình… Trên bàn, ngọn đèn dầu lạc vẫn đang đợi chủ Mà lạ quá, ngọn đèn sao lại bùng lên như một ngọn lửa: ngọn lửa Bác Hồ Quên thời gian và quên cả không gian nữa, tôi lấy sổ tay ghi lia lịa mải mê, ngòi bút lao đi trong một cảm giác thật bồi hồi và khoái trá… Chỉ biết không ghi thì sẽ mất đi với thời gian những hạt ngọc của sự sống vĩ đại mà mình vừa lượm được…”
Trang 10Đọc hiểu văn bản
II.
Trang 111 Câu chuyện về một đêm không ngủ của Bác
* Hoàn cảnh:
- Thời gian: trời đã về khuya.
- Không gian: mái lều tranh “xơ xác”, trời mưa “lâm
thâm”.
=> Khó khăn, thiếu thốn, lạnh giá.
Trang 12- dém chăn, từng người từng người một
=>Vĩ đại, gần gũi, thân thương.
=>Ân cần, quan tâm, chăm sóc.
=>Giản dị, thân thiết.
Bác Hồ vĩ đại, cao cả mà bình
dị, gần gũi.
- Ẩn dụ
Trang 13Cảm xúc, suy nghĩ lần thứ nhất
- Ngạc nhiên: trời khuya, Bác vẫn ngồi đó
- Xúc động: Bác đốt lửa, sưởi ấm, vén chăn
của anh đội viên
- Ngạc nhiên: trời khuya, Bác vẫn ngồi đó
- Xúc động: Bác đốt lửa, sưởi ấm, dém chăn
Trang 14PHẦN II LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm
Rồi Bác đi dém chăn Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột Bác nhón chân nhẹ nhàng”
(Ngữ Văn 6, Tập 2)
Trang 15a Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là
ai?
- Đoạn thơ trích trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ”.
- Tác giả: Minh Huệ
b Sự việc diễn ra trong bài thơ được kể lại ở ngôi kể thứ mấy? Bằng lời của nhân vật nào?
- Ngôi kể: ngôi thứ ba.
- Lời kể của anh đội viên.
Trang 16c Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện trong bài thơ có gì đặc biệt?
- Thời gian: trời đã về khuya.
- Không gian: mái lều tranh “xơ xác”, trời mưa “lâm thâm”
=> Khó khăn, thiếu thốn, lạnh giá.
=> Đây là hoàn cảnh rất quen thuộc trong những bài thơ viết
về thời kì kháng chiến.
Trang 17d Sự ân cần, quan tâm của Bác dành cho những người chiến sĩ được miêu tả qua những hành động nào trong đoạn thơ?
- “Người Cha mái tóc bạc” -> Người cha già với bao bộn bề lo
toan vẫn chăm sóc cho đàn con
- Những cử chỉ thật gần gũi, thân thương như “đốt lửa”, “dém chăn”.
- Sự quan tâm chân thành, để ý kĩ lưỡng “từng người từng người
một”.
- Sợ những người chiến sĩ giật mình mà Bác “nhón chân nhẹ nhàng”.
- Sự lo lắng còn được thể hiện trong lời nói của Bác “Chú cứ việc
ngủ ngon…”
=> Bác ân cần, chu đáo, quan tâm tới tất cả mọi người bằng
tình yêu lớn lao như tấm lòng của cha mẹ dành cho con cái.
Trang 18Bài tập 2: Đọc khổ thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng”
(Ngữ Văn 6, Tập 2)
Trang 19a Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ trên? Cho biết tác dụng của biện pháp tu từ đó trong việc diễn tả cảm xúc của nhân vật.
- Biện pháp tu từ: So sánh “Như nằm trong giấc mộng”
“Ấm hơn ngọn lửa hồng”
- Tác dụng:
+ Diễn tả chính xác sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng của anh đội
viên – không tin những điều mình thấy là có thật (Bác
ngồi trầm ngâm nhìn bếp lửa, Bác đi dém chăn cho từng chiến sĩ, bước chân nhẹ nhàng)
+ Cảm xúc hạnh phúc vì anh không ngờ được Bác chăm sóc, yêu thương; ngỡ ngàng trước sự giản dị và gần gũi của Người
Trang 20b Câu thơ “Bóng Bác cao lồng lộng/ Ấm hơn ngọn lửa
hồng” đã tạo ra một hình ảnh vừa tả thực vừa lãng
mạn, bay bổng Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
- So sánh bóng Bác với sức ấm của ngọn lửa hồng là một hình ảnh rất chân thực nhưng cũng rất lãng mạn, bay bổng, là kết quả xuất phát từ trí tưởng tượng của nhà thơ
- Miêu tả bóng Bác (khi ngồi trước đống lửa, bóng Bác
hắt lên vách lều cao lồng lộng) nhằm thể hiện sự lớn lao,
bao trùm lên cả không gian, ngang tầm trời đất để tôn vinh sự vĩ đại của Bác
- Ngoài ra còn ngầm chỉ tình yêu thương của Bác dành cho các anh bộ đội ấm áp, mạnh mẽ hơn ngọn lửa hồng.
Trang 21c Viết đoạn văn khoảng 5 – 7 câu bày tỏ tình cảm của
em với Bác Hồ kính yêu.
Yêu cầu:
* Hình thức:
+ Đảm bảo hình thức một đoạn văn.
+ Dung lượng: khoảng 5 -7 câu.
Trang 22CHÁU NGOAN BÁC HỒ
Trang 23Có thể nói hình ảnh Bác Hồ là nguồn cảm hứng vô tận cho thơ ca Điều này cũng dễ hiểu Bởi vì, với mỗi người dân Việt Nam, Bác vừa vĩ đại như một vị thần lại vừa gần gũi, thân thương như người ông, người cha vậy Mọi người đều tự coi mình là con, là cháu của Bác Và nhắc đến Bác, mỗi người lại rưng rưng một niềm thành kính thiêng liêng, một tình cảm biết
ơn vô hạn và một tình yêu sâu nặng Bác mãi là ngọn lửa thắp sáng và sưởi ấm trái tim những con người Việt Nam Có người
đã nói rằng: Hồ |Chí Minh, tên người là cả một niềm thơ Nhắc đến Bác, dù là một người bình thường nhất đều có một cảm xúc
Và cảm xúc đó rất dễ cất thành thơ, những bài thơ rất mộc mạc nhưng chân thành, cảm động Cuộc đời Bác giống như một huyền thoại, càng xa Bác, dường như huyền thoại đó càng lung linh hơn Và vì vậy, dường như không thể giấy bút nào nói hết tình cảm của mọi người dành cho Bác và cũng không lời nào có thể nói đủ về con người Hồ Chí Minh