Văn 8 - Tiết 97 - Nước Đại Việt ta

đầy thuyết phục về sức mạnh của nhân nghĩa, của chân lí: Tác giả lấy chứng cớ còn ghi để chứng minh cho sức mạnh chính nghĩa, thể hiện niềm tự hào dân tộc.  Đã được thực tế chứng minh[r]

CHUYÊN ĐỀ:

TI T 97 Ế

Ti n trình ti t h c: ế ế ọ

• I Đ c- tìm hi u chungọ ể

• II.Đ c- tìm hi u chi ti tọ ể ế

• 1.Nguyên lí nhân nghĩa

• 2.Chân lí v ch quy n, đ c l p dân t cề ủ ề ộ ậ ộ

• 3.S c m nh chân líứ ạ

• III.T ng k tổ ế

• IV.Luy n t pệ ậ

- Nguyễn Trãi ( 1380 – 1442 )

- Hiệu Ức Trai – quê Chí Linh – Hải

Dương sau dời đến Thường Tín, Hà Tây

- Xuất thân trong gia đình có truyền thống yêu nước và văn học.

- Bản thân đỗ Tiến sĩ (năm 1400) – làm

quan cho nhà Hồ

-Tham gia khởi nghĩa Lam Sơn năm 1416

- Là người anh hùng dân tộc, danh nhân

văn hoá thế giới, nhân vật toàn tài hiếm có trong lịch sử.

- Tác phẩm tiêu biểu : Ức Trai thi tập,

Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại

cáo, Dư địa chí…

Cổng vào khu di tích Nguyễn Trãi ở Côn Sơn

Toàn cảnh đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơn (Chí Linh)

- Hoàn cảnh sáng tác: Bài cáo do Nguyễn Trãi thừa lệnh

Lê Lợi viết vào năm 1428, sau khi cuộc kháng chiến

chống quân Minh thắng lợi hoàn toàn

- Thể Cáo là thể văn nghị luận cổ, thường được vua chúa hoặc thủ lĩnh dùng để trình bày một chủ trương hay công

bố kết quả một sự nghiệp để mọi người cùng biết

-Thường sử dụng lời văn biền ngẫu.

Hịch Để cổ động ,thuyết phục, tuyên

truyền đấu tranh.

Cáo Để trình bày một chủ trương hay

công bố kết quả một sự nghiệp

để mọi người cùng biết.

* Ý nghĩa nhan đề bài “Bình Ngô đại cáo”:

-Bình : đánh dẹp, lập lại trật tự có tính chính nghiã

-Ngô : chỉ giặc Minh ( hàm ý khinh bỉ)

-Đại cáo : bài cáo có tính chất quan trọng

Bài cáo tuyên bố về một sự kiện quan trọng: đánh thắng giặc Minh xâm lược.

Từng nghe :

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân ,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

Như nước Đại Việt ta từ trước ,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu ,

Núi sông bờ cõi đã chia ,

Phong tục Bắc Nam cũng khác

Từ Triệu , Đinh , Lý , Trần bao đời xây nền độc lập ,

Cùng Hán , Đường , Tống , Nguyên mỗi bên xưng đế

một phương ,

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau

Song hào kiệt đời nào cũng có

Nguyên lý nhân nghĩa

Chân lý về độc lập chủ quyền dân

tộc tộc

Vậy nên:

Lưu Cung tham công nên thất bại ,

Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong ,

Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô ,

Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã

Việc xưa xem xét

Chứng cớ còn ghi

Sức mạnh của nguyên

lý nhân nghĩa và sức mạnh của chân lý độc lập dân tộc

* Bố cục văn bản “Nước Đại Việt ta” gồm 3 phần :

Th o lu n nhóm ả ậ

Nhân nghĩa là gì?

Quan điểm nhân nghĩa của Nguyễn Trãi có gì khác so với quan điểm

của nho giáo?

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Yên dân: đem lại cuộc sống yên ổn cho nhân dân

Trừ bạo : đánh kẻ có tội

trừ bạonhân nghĩa

Nhân nghĩa là đạo lý làm người, là cách ứng xử

có tình thương giữa con với con người.

Chân lý về độc lập chủ quyền dân tộc :

THẢO LUẬN: (Hình thức: nhóm đôi, thời gian : 2 phút)

Nhiều ý kiến cho rằng ý thức dân tộc ở đoạn trích “Nước Đại Việt ta” là sự tiếp nối và phát triển ý thức dân tộc ở bài thơ “Sông núi nước Nam” (lớp 7) Chỉ ra yếu tố nào tiếp nối, yếu tố nào phát triển?

Sông núi nước Nam

G m s th i Lý- Tr n ố ứ ờ ầ

Các tác ph m văn h c th i Lý-Tr n ẩ ọ ờ ầ

-> Li t kê, so sánh, câu văn bi n ng u, t ng ệ ề ẫ ừ ữ

có tính ch t hi n nhiênấ ể

-> Đ cao ý th c dân t c , đ c l p ề ứ ộ ộ ậ dân t c ộ

“Lưu Cung … thất bại, Triệu Tiết … tiêu vong, … bắt sống Toa Đô, … giết tươi Ô Mã.

Chứng cứ còn ghi.”

-> Câu văn biền ngẫu, phép liệt kê, lời văn cân đối, nhịp nhàng

• -Th hi n quan đi m, t tể ệ ể ư ưởng ti n b c a ế ộ ủ

Nguy n Trãi v T qu c, đ t n ễ ề ổ ố ấ ướ c và có ý nghĩa

nh b n tuyên ngôn đ c l p ư ả ộ ậ

Câu hỏi củng cố:

Tìm các từ thích hợp điền vào sơ đồ khái quát trình

tự lập luận của tác giả Nguyễn Trãi trong văn bản

“ Nước Đại Việt ta ” ?

Nguyên lí nhân nghĩa

Yờn dõn

b o v ả ệ đấ t n ướ c

yờn dõn để

Chân lí về sự tồn tại

độc lập có chủ quyền của d n tộc đại việtÂ

Lónh th ổ riờng Phong t c riờng ụ L ch s ị riờng ử Ch quy n riờng ế độ ề , ch ủ

Tr b o ừ ạ

Gi c Minh ặ xõm l ượ c

độc lập dân tộc

?“Sông núi nước nam”-“Bình Ngô đại cáo” được coi là hai bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc.

Vậy chúng có những điểm nào giống nhau về

nội dung ?

Cùng thể hiện ý thức độc lập dân tộc, niềm tự

hào dân tộc, cùng khẳng định sức mạnh của lòng yêu nước của chân lí chính nghĩa.

Sức mạnh nhân nghĩa của lòng yêu nước,

của độc lập dân tộc ở “ Nước Đại Việt ta”

có gì khác với bài “ Sông núi nước nam”?

* Sông núi nước Nam: Khẳng định sức mạnh của chân lí chính nghĩa, của độc lập dân tộc Kẻ xâm lược là giặc bạo tàn, làm trái lẽ phải, phạm vào sách trời sẽ chuốc lấy thất bại hoàn toàn

- Bình Ngô đại cáo: Nguyễn Trãi đưa ra minh chứng

đầy thuyết phục về sức mạnh của nhân nghĩa, của chân lí: Tác giả lấy chứng cớ còn ghi để chứng minh cho sức mạnh chính nghĩa, thể hiện niềm tự hào dân tộc

Tuyên ngôn độc lập ( Hồ Chí Minh)

Hỡi đồng bào cả nước, Tất cả mọi người đều sinh ra cú quyền bỡnh đẳng Tạo hoỏ cho họ những quyền khụng ai cú thể xõm phạm được; trong những quyền ấy,

cú quyền được sống,quyền tự do

và quyền mưu cầu hạnh phỳc

………

Nước Việt Nam cú quyền hưởng

tự do và độc lập, và sự thật đó thành một nước tự do độc lập Toàn thể dõn tộc Việt Nam quyết đem

tất cả tinh thần và lực lượng, tớnh mạng và của cải để giữ vững

quyền tự do, độc lập ấy.

Hồ Chí Minh (02-09-1945)

 Học bài:“Nước Đại Việt ta”, học ghi nhớ.

 Soạn bài “Bàn luận về phép học” của Nguyễn Thiếp”(tt).

Bài tập về nhà: