- Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai làm cho quân Pháp thêm hoang mang, dao động, chúng định bỏ chạy nhưng triều đình Huế lại chủ trương thong lượng với Pháp hi vọng Pháp sẽ rút quân. 3/Hi[r]
Trang 1Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
( 1873 – 1884)
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức.
Giúp học sinh hiểu:
- Nắm diễn biến của cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của Pháp sau 1867
- Cuộc chiến đấu anh dũng của nhân dân Bắc Kỳ Trách nhiệm của triều Nguyễn
2 Tư tưởng
- Giúp học sinh có thái độ đúng khi xem xét sự kiện lịch sử, đặc biệt là công và tội của nhà Nguyễn
- Trân trọng lịch sử, tôn kính tinh thần chiến đấu của nhân dân, anh hùng dân tộc mà cụ thể là cha con Nguyễn Tri Phương
3 Kỹ năng
- Sử dụng kỹ năng tổng hợp, phân tích, mô tả những nét chính
- Sử dụng bản đồ, tri thức phụ trợ (tranh ảnh) để giải quyết vấn đề và trả lời câu hỏi
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
- Lược đồ tình hình Việt nam sau năm 1867 ( GV tự chuẩn bị : thể hiện những nội
dung : Nam Kỳ thuộc Pháp, phong trào nông dân khởi nghĩa ở Bắc Kỳ, Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất, lần thứ hai )
- Chân dung Nguyễn Tri Phương…
III / NỘI DUNG BÀI HỌC
I THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KỲ LẦN THỨ NHẤT CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KỲ.
1 Tình hình Việt Nam trước khi Pháp chiếm Bắc Kì
- Pháp thiết lập bộ máy thống trị, tiến hành bóc lột Nam Kì, chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kỳ
- Triều đình Nguyễn: Thi hành chính sách đối nội đối ngoại nỗi thời -> Nhân dân nổi dậy đấu tranh
2 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất (1873)
Trang 2- Âm mưu của Pháp đánh ra Bắc Kì:
+ Lợi dụng việc triều đình nhờ Pháp đem tàu ra vùng biển Hạ Long đánh dẹp “ hải phỉ”, cho tên lái buôn Đuy-puy vào gy rối ở Hà Nội
+ Lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy, Pháp cử Gac-ni-ê chỉ huy 200 quân kéo ra Bắc
- Diễn biến:
+ Cuối 1872, chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kỳ
+ Ngày 20-11-1873, quân Pháp nổ súng đánh và chiếm thành Hà Nội Quân Pháp nhanh chóng chiếm các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định
- Kết quả: Pháp đánh chiếm được một số tỉnh Bắc Kỳ
- Nguyên nhân thất bại: Đường lối bạc nhược, chính sách quân sự bảo thủ, nặng về thương thuyết
3/ Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì ( 1873-1874)
- Khi Pháp kéo vào Hà Nội, nhân dân ta anh dũng chống Pháp như trận chiến đấu ở
Cửa Ô Thanh Hà ( Quan Chưởng)
- Tại các tỉnh đồng bằng, ở đâu Pháp cũng vấp phải sự kháng cự của nhân dân ta Các
căn cứ kháng chiến được hình thành ở Thái Bình, nam Định…
- Ngày 21-12-1873, quân Pháp bị thấtt bại ở Cầu Giấy, gác-ni-ê bị giết.
Song triều đình Huế lại kí Hiệp ước Giáp Tuất ( 15-3-1874) Pháp rút quân khỏi Bắc Kì; triều đình thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì thuộc Pháp
II THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KÌ LẦN THỨ HAI NHÂN DÂN BẮC KỲ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882-1884
1/Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ hai 1882
- Âm mưu của Pháp:
+ Sau Hiệp ước 1874, Pháp quyết tâm chiếm bằng được bắc Kì, biến nước ta thành thuộc địa
+ Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp ước 1874, tiếp tục giao thiệp với nhà Thanh, Pháp đem quân xâm lược Bắc Kì lần thứ hai
- Diễn biến:
+ Ngày 3-4-1882, quân Pháp do Ri-vi-e chỉ huy đã kéo ra Hà Nội khiêu khích
Trang 3+ Ngày 25-4-1882, Ri-vi-e gửi tối hậu thư cho tổng đốc thành HN là Hoàng Diệu buộc phải nộp thành Không đợi trả lời, Pháp mở cuộc tiến công và chiếm thành HN, cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt từ sáng đến trưa Hoàng Diệu thắt cổ tự vẫn
+ Sau đó Pháp chiếm một số nơ khác như Hòn Gai, Nam Định…
2/ Nhân dân Bac Kỳ tiếp tục kháng Pháp
- Ở Hà Nội : nhân dân tự tay đốt nhà, tạo thành bức tường lửa chặn giặc
- Tại các địa phương: nhân dân tích cực đắp đập, cắm kè trên sông, làm hầm chông, cạm bẫy… để ngăn bước tiến của quân Pháp
- Ngày 19-5 -1883, quân dân ta giành thắng lợi trong trận Cầu Giấy lần thứ hai Ri-vi-e bị giết tại trận
- Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai làm cho quân Pháp thêm hoang mang, dao động, chúng định bỏ chạy nhưng triều đình Huế lại chủ trương thong lượng với Pháp hi vọng Pháp sẽ rút quân
3/Hiệp ước Pa-tơ-nốt Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ ( 1884)
- Chiều 18-8-1883, Pháp bắt đầu tấn công vào Thuận An, đến ngày 20-8-1883, triều đình Huế kí với Pháp bản Hiệp ước Hác-măng
- Nội dung: thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì, trung Kì
- Sau hiệp ước Hác –măng, Pháp chiếm hàng loạt các tỉnh ở Bắc Kì: bắc Ninh, tuyên Quang, Thái nguyên…
Ngày 6-6-1884, Pháp buộc triều đình Huế kí Hiệp ước Pa-tơ-nốt Với Hiệp ước này, nhà nước phong kiến Nguyễn với tư cách một quốc gia độc lập đã hoàn toàn sụp đổ
IV Dặn dò : học sinh làm vào vở
Câu 1: Vì sao triều đình Huế ký hiệp ước Giáp Tuất 1874? Nêu nhận xét về hiệp ước
1874 so với hiệp ước Nhâm Tuất 1862?
Câu 2: Lập bảng thống kê về các hiệp ước mà triều đình Huế đã ký với Pháp theo yêu cầu sau: Hoàn cảnh kí kết, nội dung cơ bản, hậu quả