Sinh viên viết một bài tiểu luận trên cơ sở kiến thức thu đƣợc từ môn Đại cƣơng Văn học Việt Nam để phân tích, bình luận một trong các tác phẩm sau:. Nỗi buồn chiến tranh (Bảo Ninh).[r]
Trang 1ĐẠI CƯƠNG VĂN HỌC VIỆT NAM
THỜI LƯỢNG 60 TIẾT (11+1)
CƠ SỞ: VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUÂN ĐỘI
Người soạn: Nguyễn Thành Trung Mail: thanhtrungdhsp@yahoo.com; trungnt@hcmup.edu.vn
PHẦN 1- KHÁI LUẬN
1 Giới thiệu chung
2 Giáo trình, tài liệu tham khảo
1 Đinh Gia Khánh (cb) 2001, Văn học dân gian Việt Nam, NXB GD, HN
2 Đinh Gia Khánh (cb) 2002, Văn học Việt Nam (tk X- nửa đầu XVIII), NXB GD, HN
3 Nguyễn Lộc 2004 Văn học Việt Nam (nửa cuối XVIII- nửa đầu XIX), NXB GD, HN
4 Phan Cự Đệ, Trần Đình Hựu… 2005, Văn học Việt Nam (1900-1945), NXB GD, HN
5 Nguyễn Đăng Mạnh 1990 Văn học Việt Nam (2 tập) (1945-1975), NXBGD, TPHCM
PHẦN 2- NỘI DUNG
CHƯƠNG MỘT- KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM
1.1 CÁC BỘ PHẬN HỢP THÀNH CỦA VĂN HỌC VIỆT NAM
1.1.1 Văn học dân gian
a Định nghĩa
b.Thành phần thể loại
+Thần thoại (Thần trụ trời, mặt trời mặt trăng, rét nàng Bân/ họ Hồng Bàng)
+Sử thi
+Truyền thuyết (Thánh Gióng, Bánh chưng bánh giày, Sơn tinh)
+Truyện cổ tích (Vọng phu, Trầu Cau, Cây khế, Chữ Đồng tử)
+Truyện ngụ ngôn
+Truyện cười
+Tục ngữ
+Ca dao
+Vè
+Câu đố
+Truyện thơ
+Tuồng
+Chèo
c Đặc trưng tiêu biểu
+Tính truyền miệng
+Tính dị bản
+Tính tập thể
1.1.2 Văn học viết
a Định nghĩa
b Phân kỳ và thể loại
c Đặc trưng tiêu biểu
_Sáng tạo cá nhân, mang dấu ấn tác giả
Trang 21.2 TIẾN TRÌNH LỊCH SỬ VĂN HỌC VIỆT NAM
1.2.1 Từ thế kỷ X đến thế kỷ XIX
a Văn học chữ Hán
b Văn học chữ Nôm
1.2.2 Thế kỷ XX
1.3 MỘT SỐ NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA VĂN HỌC VIỆT NAM
1.3.1 Quan hệ với giới tự nhiên
_Tư duy huyền thoại
_Phản ánh quá trình nhận thức, chinh phục, cải tạo tự nhiên
_Tình yêu thiên nhiên
1.3.2 Quan hệ quốc gia dân tộc
_Với Trung Quốc, phương tây
_Chủ nghĩa yêu nước
1.3.3 Quan hệ xã hội
_Chủ nghĩa nhân đạo
1.3.4 Ý thức cá nhân
_Đạo lý làm người
CHƯƠNG HAI- VĂN HỌC DÂN GIAN
2.1 ĐẶC TRƯNG VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
2.1.1 Tính nguyên hợp
2.1.2 Tính tập thể
2.1.3 Tính chức năng
2.2 PHÂN TÍCH THỂ LOẠI- TÁC PHẨM
2.2.1 Thần thoại
a Những vấn đề lý thuyết
b Phân tích tác phẩm
Tứ Tượng, Nữ Oa; Họ Hồng Bàng, Thánh Tản Viên
2.2.2 Truyền thuyết
a Lý thuyết truyền thuyết
b Vấn đề phân tích Mỵ Châu- Trọng Thủy
2.2.3 Cổ tích
a Vấn đề lý thuyết
b Phân tích tác phẩm: Truyện Cây khế, Truyện Tấm Cám
c Phân tích cổ tích theo mô hình
2.2.4 Ca dao dân ca
2.2.5 Phân tích tục ngữ
CHƯƠNG BA- VĂN HỌC TRUNG ĐẠI
3.1 KHÁI LƯỢC VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
3.1.1 Khái niệm, lịch sử
a.Văn học từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX
b.Hai bộ phận- giao điểm là thế kỷ XV
Trang 3c Phân kỳ:
_Giai đoạn X- XIV: vận mệnh dân tộc- chủ nghĩa yêu nước
_Giai đoạn XIV- XIX: Vận mệnh nhân dân, người phụ nữ- chủ nghĩa nhân đạo 3.1.2 Tính chất
a Cảm nhận thế giới
b Thẩm mỹ Việt Nam
_ Cao nhã
_ Ngã và vô ngã
_Quy phạm và bất quy phạm
3.2 TÁC GIẢ- TÁC PHẨM
3.2.1 Mãn Giác Thiền Sư và Cáo tật thị chúng
3.2.2 Nguyễn Trãi và Bình Ngô Đại Cáo
3.2.3 Nguyễn Du và Truyện Kiều, Độc Tiểu Thanh Ký
CHƯƠNG BỐN- VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
4.1 KHÁI QUÁT VĂN HỌC HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
4.1.1 Hoàn cảnh lịch sử
4.1.2 Những đặc điểm cơ bản
Ba khuynh hướng: Văn học lãng mạn, văn học hiện thực phê phán và văn học cách mạng
4.2 VĂN HỌC 1930 - 1945
4.2.1 Văn học lãng mạn
a Khái niệm
b Tác giả
Xuân Diệu và Đây mùa thu tới
Kịch Nguyễn Huy Tưởng và Vũ Như Tô
4.2.2 Văn học hiện thực phê phán
a Khái niệm
b Tác giả
Vũ Trọng Phụng và Số Đỏ
4.2.3 Văn học Cách mạng
a Khái niệm
b Tác giả
Hồ Chí Minh và Ngục trung nhật ký
4.3 VĂN HỌC 1945 - 1975
4.3.1 Khái quát
a Hoàn cảnh
_Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
_Xây dựng miền Bắc, giải phóng miền Nam
b Nội dung chính
_Ca ngợi Tổ quốc và quần chúng cách mạng
_Kêu gọi tinh thần đoàn kết toàn dân
_Biểu dương những tấm gương vì nước quên mình
_Thể hiện hình ảnh người lao động
_Ngợi ca những thay đổi của đất nước và con người trong XDCNXH
_Tình cảm sâu nặng với miền Nam trong nỗi đau chia cắt
_Ca ngợi tinh thần yêu nước và chủ nghĩa AH CM của cả DT
Trang 4c Đặc điểm
4.3.2 Một số tác phẩm tiêu biểu
_Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành
_Người lái đò sông Đà – Nguyễn Tuân
_Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm
CHƯƠNG NĂM- VĂN HỌC VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI
5.1 KHÁI QUÁT VĂN HỌC ĐƯƠNG ĐẠI VIỆT NAM
5.1.1 Hoàn cảnh
_Xây dựng và bảo vệ đất nước
_Hiện đại hóa trong đời sống và tư tưởng
_Tác động phức tạp của thời Kinh tế thị trường và toàn cầu hóa
5.1.2 Những đặc điểm cơ bản
Từ 1986 (sau Đại hội VI của Đảng) văn học từng bước chuyển sang giai đoạn đổi mới sâu sắc, mạnh mẽ và khá toàn diện
VHVN từ 1975 đến cuối thế kỉ XX đã vận động theo khuynh hương dân chủ hoá, mang tính nhân bản sâu sắc
5.2 MỘT SỐ TÁC PHẨM TIÊU BIỂU
5.2.1 Cây đàn ghita của Lorca – Thanh Thảo
5.2.2 Thời xa vắng – Lê Lựu
5.2.3 Thơ Vi Thùy Linh
5.2.4 Bóng đè – Đỗ Hoàng Diệu
PHẦN 3- CÂU HỎI THẢO LUẬN VÀ BÀI TẬP
CÂU HỎI THẢO LUẬN
1 Điểm tương đồng giữa văn học dân gian và văn học viết
2 Phân biệt truyện ngụ ngôn và truyện cổ tích loài vật
3 So sánh quan niệm thẩm mỹ của Văn học Trung đại Việt Nam với một số đặc điểm thẩm
mỹ Văn học Trung Quốc và Nhật Bản
4 Chỉ ra sự ảnh hưởng của Văn học phương Tây đến Văn học Việt Nam hiện đại trên các mặt đề tài, thi pháp, cảm hứng…
5 Phân tích dấu ấn thời đại trong Văn học Việt Nam đương đại (từ sau 1975-nay)
BÀI TẬP THUYẾT TRÌNH TẠI LỚP
1 Phân tích truyện Mỵ Châu- Trọng Thủy
2 Phân tích truyện Cây khế và truyện Tấm Cám
2 Phân tích bài ca dao Thằng bờm
4 Thuyết trình bài Bình ngô đại cáo
5 Thuyết trình chùm thơ Mộ, Lai Tân trích Ngục Trung Nhật Ký của Hồ chủ tịch
5 Thuyết trình bài thơ Cây đàn ghita của Lorca của Thanh Thảo
6 Thuyết trình truyện ngắn Bóng đè của Đỗ Hoàng Diệu
BÀI THU HOẠCH 30%
Sinh viên viết một bài tiểu luận trên cơ sở kiến thức thu được từ môn Đại cương Văn học Việt Nam để phân tích, bình luận một trong các tác phẩm sau:
1 Tướng về hưu (Nguyễn Huy Thiệp)
2 Nỗi buồn chiến tranh (Bảo Ninh)
Trang 53 Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (Nguyễn Minh Châu)
4 Cõi người rung chuông tận thế (Hồ Anh Thái)
5 Thoạt kỳ thủy (Nguyễn Bình Phương)
6 Hồ Quý Ly (Nguyễn Xuân Khánh)
7 Giàn thiêu (Võ Thị Hảo)