- Trong văn bản tự sự, để người đọc (người nghe) phải suy nghĩ về một vấn đề nào đó, ngưòi viết (người kể) và nhân vật có khi nghị luận bằng cách nêu lên các ý kiến, nhận xét, cùng những[r]
Trang 1UBND TỈNH KON TUM NỘI DUNG ÔN TẬP
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRONG THỜI GIAN NGHỈ HỌC TẬP TRUNG
Môn: Ngữ văn 9; Năm học: 2019-2020 Thời gian: Từ ngày 17/02 đến ngày 22/02/2020
A KIẾN THỨC CƠ BẢN:
I Văn bản:
1 Giá trị nội dung (giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo) và nghệ thuật của các văn bản trung đại đã học: Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ, đoạn trích Chị em Thúy Kiều
và Kiều ở lầu Ngưng Bích của Nguyễn Du.
2 Lập bảng thống kê những văn bản thơ hiện đại Việt Nam đã học chương trình Ngữ văn
lớp 9 học kì I theo mẫu sau:
Tác phẩm Tác giả Năm
sáng tác
II Tiếng Việt:
1 Các phương châm hội thoại:
- Nội dung của 5 phương châm hội thoại: phương châm về lượng, phương châm về chất, phương châm cách thức, phương châm quan hệ, phương châm lịch sự
- Quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp
- Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại
2 Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:
* Giống: đều dẫn lời nói hay ý nghĩ của một người, một nhân vật nào đó
* Khác:
- Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của
người hoặc nhân vật
- Lời dẫn được đặt sau dấu hai chấm và
trong dấu ngoặc kép
- Có thể thay đổi vị trí giữa lời dẫn và lời
người dẫn; lời dẫn đặt lên trước, vẫn để
trong dấu ngoặc kép và ngăn cách với lời
người dẫn bằng dấu phẩy hoặc dấu gạch
ngang
- Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật
- Lời dẫn không để trong dấu ngoặc kép, được ngăn cách với lời người dẫn bằng từ
"rằng", "là"
- Không thể thay đổi vị trí giữa lời dẫn và lời người dẫn
III Tập làm văn:
1 Miêu tả trong văn bản tự sự:
- Miêu tả trong văn bản tự sự là tái hiện đặc điểm về sự xuất hiện của đối tượng, sự việc nào đó trong một văn bản tự sự
- Tác dụng: Giúp các yếu tố trong câu chuyện trở nên cụ thể hơn, sinh động hơn, hấp dẫn hơn, câu chuyện trở nên rõ ràng và dễ hiểu hơn
2 Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:
- Miêu tả nội tâm nhằm tái hiện ý nghĩ, cảm xúc và diễn tả tâm trạng của nhân vật Thông qua đó sẽ làm nổi bật lên đặc điểm, tính cách của nhân vật
- Có hai cách miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự được giới thiệu trong chương trình tập làm văn lớp 9:
+ Miêu tả trực tiếp: Trực tiếp miêu tả ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật
+ Miêu tả gián tiếp thông qua miêu tả cảnh vật, nét mặt, hành động, cử chỉ của nhân vật
Trang 23 Nghị luận trong văn bản tự sự:
- Trong văn bản tự sự, để người đọc (người nghe) phải suy nghĩ về một vấn đề nào đó, ngưòi viết (người kể) và nhân vật có khi nghị luận bằng cách nêu lên các ý kiến, nhận xét, cùng những lí lẽ và dẫn chứng Nội dung đó thường được diễn đạt bằng hình thức lập luận, làm cho câu chuyện mang tính triết lí
4 Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
- Là cuộc trò chuyện giữa
hai hoặc nhiều người
- Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng, nói thành lời
- Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng, không thành lời
- Có gạch đầu dòng ở đầu
lời trao và lời đáp - Có một gạch đầu dòngtrước lời thoại - Không có gạch đầu trướccâu nói
B THỰC HÀNH:
1 Nêu nhận xét của em về vẻ đẹp và số phận của người phụ nữ Việt Nam qua nhân vật Vũ
Nương (Chuyện người con gái Nam Xương Nguyễn Dữ) và Thúy Kiều (Truyện Kiều -Nguyễn Du).
2 Nêu ý nghĩa của hình ảnh vầng trăng trong bài thơ "Ánh trăng" của Nguyễn Duy.
3 Cảm nhận về hình ảnh người lính trong 2 bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu và "Bài thơ
về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật.
4 Tìm lời dẫn trong các đoạn trích sau Cho biết đó là lời nói hay ý nghĩ được dẫn, là lời dẫn trực tiếp hay lời dẫn gián tiếp
a Cụ giáo đã từng nghiêm khắc dặn học trò: "Lễ là tự lòng mình Các anh trọng thầy thì các
anh hãy làm như lời thầy dặn" (Hà Ân, Chuyện về người thầy)
b Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: "Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!" (Lê Minh Khuê,
Những ngôi sao xa xôi)
c Tôi có ngay cái ý nghĩ vừa non nớt vừa ngây thơ này: chắc chỉ người thạo mới cẩm nổi
bút thướt (Thanh Tịnh, Tôi đi học)
d Cảm thấy bị xúc phạm, anh không nói gì, chỉ viết lên cát: "Hôm nay người bạn tốt nhất
của tôi đã làm khác đi những gì tôi nghĩ." (Theo Hạt giống cho tâm hồn, tập 4)
(Lưu ý: Ở câu d, các em chú ý cụm từ "viết lên cát" để xác định được lời dẫn mình tìm được là
lời nói hay ý nghĩ.)
5
a Phương châm hội thoại nào đã không được tuân thủ trong câu sau và vận dụng phương châm hội thoại đó để phân tích lỗi trong câu
Hôm nay là ngày sinh nhật của mẹ tôi.
b Giải thích nghĩa của 2 câu thành ngữ sau và cho biết mỗi câu thành ngữ liên quan đến phương châm hội thoại nào?
- Nói có sách, mách có chứng;
- Nói có đầu có đũa;
6 Hãy kể lại một câu chuyện cổ tích mà em bắt gặp giữa cuộc sống đời thường (Bài làm cần kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm, nghị luận; các hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm).