Hướng dẫn Ôn tập HKII - Ngữ văn 9

Ra đời vào tháng 11 năm 1980, không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời, bài thơ thể hiện niềm yêu mến thiết tha cuộc sống, đất nước và ước nguyện dâng hiến của tác giả.Để lại nhiều ấn t[r]

TRƯỜNG THCS NGUYỄN VĂN TRỖI

TỔ VĂN

HƯỚNG DẪN TRỌNG TÂM

ÔN TẬP HỌC KÌ II MÔN : NGỮ VĂN 9

A PHẦN VĂN HỌC:

I. Văn bản nhật dung:

1 Bàn về đọc sách Chu QuangTiềm

Đọc sách để tích lũy nâng cao kiến thức; phải biết chọn sách và đọc đúng phương pháp để mang lại hiệu quả

Lí lẽ và dẫn chứng sinh động

Lập luận vừa chặt chẽ,vừa giàuhình ảnh cảm xúc

“Tia sáng”

2001

Những điểm mạnh và điểm yếu của con người Việt Nam; cần phát huy những điểm mạnh và khắc phục những điểm yếu,hình thành những thói quen tốt ngay từnhững việc nhỏ

Ngôn ngữ gắn với đời sống, giản dị,dễ hiểu.Sử dụng thành ngữ tục ngữ sinh động cụ thể sâu sắc

Thế kỉXIX

Đặc trưng của sáng tác nghệ thuật

là in đậm dấu ấn cách nhìn cách nghĩ riêng của nhà văn

So sánh hình tượng cừu và sói trong thơ ngụ ngôn của La-Phông –Ten và trong nghiên cứu của nhà khoa họcBuy- phông

II Thơ và truyện hiện đại Việt Nam:

1 ( đọc

thêm) Quảng Trị- Có đóng góp quan

trọng cho thơ ca dântộc thế kỉ XX với phong cách suy tưởng , đậm chất trí tuệ và tính hiện đại

1962 nghĩa lời ru đối với cuộc

sống con người con cò; vận dụng sáng tạo ca dao

1980- khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh

Tiếng lòng tha thiết gắn

bó với đất nước, cuộc đời; ước nguyện được cống hiến “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc

Thơ năm chữ, hình ảnh đẹp, giản dị, so sánh, ẩn dụ

- Một trong những cây bút có mặt sớm nhất của lưc lượng văn nghệ giải phóng

ở miền Nam thời kì chống Mỹ Giọng thơ nhỏ nhẹ, giản

dị, giàu tình cảm

Tháng 4-1976, khi lăngBác được khánh thành

Lòng thành kính , niềm xúc động sâu sắc của nhàthơ và của mọi người đốivới Bác khi vào lăng viếng Bác

Giọng điệu trang trọng, tha thiết; hình ảnh ẩn dụ đẹp; ngôn ngữ bình dị mà cô đúc

hạ sang đầu thu

Cảm nhận tinh tế; hình ảnh thơ giản dị giàu sức biểu cảm

5 Nói với

con

Y Phương, dân tộc

Tày (1948), Cao Bằng

- Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi

1980

Tình cảm gia đình ấm cúng; ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương,dân tộc mình Gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống quê hương

và ý chí vươn lên trong cuộc sống

Cách nói giàu hình ảnh của người miền núi; từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm

Những suy ngẫm, trải nghiệm sâu sắc về con Miêu tả tâm lí tinh tế;nhiều hình ảnh giàu

6 Bến quê Nguyễn Minh Châu (1930-1989),

Nghệ An

Sau 1975

người và cuộc đời; thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những vẻ đẹp và giá trị bình dị, gần gũi của gia đình, quê hương

tính biểu tượng , cáchxây dựng tình huống, trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật

1971

Tâm hồn trong sáng, mơ mộng; tinh thần dũng cảm; cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh; nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn Đó chính là hình ảnh đẹp, tiêu biểu của thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ

Vai kể là nhân vật chính ( ngôi thứ nhất), cách kể chuyện

tự nhiên, sinh động, trẻ trung; thành công

về miêu tả tâm lí nhânvật

Tóm tắt “ Những ngôi sao xa xôi”

Ba nữ thanh niên xung phong làm thành 1 tổ trinh sát mặt đường tại 1 trọng điểm trêntuyến đường Trường Sơn Họ gồm có hai cô gái còn rất trẻ là Định và Nho, còn tổ trưởng làchị Thao lớn tuổi hơn một chút Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom , đo khối lượngđất đá phải san lấp , đánh dấu vị trí các trái bom chưa nổ và phá bom Công việc của họ hếtsức nguy hiểm vì phải thường xuyên chạy trên cao điểm giữa ban ngày và máy bay địch cóthể ập đến bất cứ lúc nào Đặc biệt, họ phải bình tĩnh đối mặt với thần chết trong mỗi lần phábom Họ ở trong một cái hang , dưới chân cao điểm tách xa đơn vị Cuộc sống của ba cô gái

ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng vẫn có những niềmvui hồn nhiên của tuổi trẻ, những giây phút thanh thản, mơ mộng và đặc biệt là họ rất gắn

bó , yêu thương nhau trong tình đồng đội dù mỗi người một cá tính

2- Đặc điểm : trước khởi

- Anh ấy làm bài cẩn thận lắm

 Làm bài thì anh ấy cẩn thận lắm.

- Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được

 Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi

chưa giải được

3/ Viết đoạn văn có khởi ngữ :

Chiếc lược ngà là truyện ngắn hay của Nguyễn

Quang Sáng Đọc , tôi đã đọc nhiều lần rồi nhưng

sao mỗi lần đọc tôi vẫn thấy xúc động bùi ngùi.Xúc động vì một tình cha con sâu nặng Bùi ngùi

vì bi kịch mà chiến tranh đã gây ra Trongtruyện , bé Thu – nhân vật để lại nhiều ấn tượng– là cô bé thật đáng yêu Thu hồn nhiên ngây thơnhưng cá tính lại rất mạnh mẽ Thu chưa biếtnhiều về ba của mình ngoài tấm hình ba chụpchung với má Em cũng còn quá nhỏ để hiểu về

sự khốc liệt của chiến tranh Cũng chưa có ai kịpchuẩn bị cho em những điều ấy Thế nên khi gặpanh Sáu – người xưng là ba , người có vết sẹotrên mặt – Thu cương quyết không chịu nhận.Đến khi hiểu ra và nhận ba thì đó cũng là lần cuốicùng Thu được gọi tiếng ba thiêng liêng mà cảem,cả ba hằng ấp ủ

1/ Nhận diện các thành phần biệt lập :

- Thật đấy, chuyến này không được độc lập thì

chết cả đi chứ sống làm gì cho nó nhục.(tình thái)

- Cũng may mà bằng mấy nét vẽ, họa sĩ ghi xong

lần đầu gương mặt của người thanh niên (tìnhthái)

- Thưa ngài, con hỏi để may cho vừa.(gọi đáp)

- Trời ơi, chỉ còn có năm phút !( cảm thán)

3/ Viết đoạn văn có thành phần biệt lập :

( Sử dụng đoạn văn trong bài 1 )

3/ Liên kết

câu , liên kết

đoạn văn

- Liên kết chặt chẽ về nộidung và hình thức

-Về nội dung :

+ LK chủ đề : Câu phục vụ chủ đề chungcủa đoạn

Đoạn phục vụ chủ đềchung của Vbản

+ LK logic : Các đoạn văn

và các câu phải được sắp xếptheo một trình tự hợp lý

- Về hình thức : Phép lặp ;

1/ Chỉ ra phép liên kết trong đoạn văn sau :

- Ba không giống cái hình ba chụp chung với

2/ Viết đoạn văn ngắn có dùng phép liên kết, chỉ

ra các phép liên kết ấy ( Sử dụng đoạn văn trong

bài 1 ) :

Phép thế;Phép nối; Phépđồng nghĩa, trái nghĩa, liêntưởng

Vd :

- Phép lặp : xúc động, bùi ngùi, bé Thu, em …

- Phép thế : cô bé – bé Thu - em; anh sáu – ba …

- Hàm ý là là phần thông báotuy không được diễn đạt trựctiếp bằng những từ ngữtrong câu nhưng có thể suy

- Người nghe (người đọc )

có năng lực giải đoán hàm

ý

1/ Tìm hàm ý :

- Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi ( Sang thu )

- Mẹ mình đang đợi ở nhà, làm sao có thểrời mẹ mà đến được

( Mây và sóng )

2/ Đặt câu có hàm ý :

Vd :

- Hái xoài ăn đi

- Xoài chưa chín nên còn chua lắm !

ĐỀ BÀI THAM KHẢO

ĐỀ 1

Câu 1 (3 điểm)

Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi bên dưới :

“Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác Đất nóng Khói đen vật vờ từng cụmtrong không trung, che đi những gì từ xa Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không?Chắc có, các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt Tôi đến gầnquả bom Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đikhom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới ”

a Cho biết thành phần biệt lập nào được sử dụng trong đoạn văn ?

b Nhân vật xưng “Tôi” ở đây là ai? Đoạn văn đã khắc họa nét đẹp gì ở nhân vật ?

c Vì sao tác giả lại đặt nhan đề là “Những ngôi sao xa xôi” ?

Câu 2 (3 điểm)

Giữa lúc xã hội đang gióng lên những dư luận xấu về sự xuống cấp của đạo đức, ông

Tâm xuất hiện cùng tấm bảng sửa xe ấm áp tình người : “Các cháu học cấp 1, cấp 2 đi học

qua đây, nếu bị hỏng xe ông sửa, ông không lấy tiền Ông chưa sửa kịp ông đưa đến trường.”

(Theo bài viết « Chuyện ông Tâm sửa xe miễn phí sưởi ấm mùa đông Hà Nội »

trên báo vnexpress.net ngày 23/2/2013)

Từ câu chuyện trên, em hãy viết một văn bản ngắn (khoảng một trang giấy thi) bàn vềchủ đề lòng tốt trong cuộc sống

Câu 3( 4điểm)

Phân tích các đoạn thơ trong bài “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải để thấy được tâm hồn tha thiết của nhà thơ tràn ngập niềm cảm xúc trước bức tranh mùa xuân của thiên nhiên, của đất nước và con người:

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng.

Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao…

( Thanh Hải- Mùa xuân nho nhỏ)

Gợi ý làm bài

Câu 1:

a Chắc có(tình thái)

b Phương Định : Lòng dũng cảm được kích thích bởi sự tự trọng

c Ngầm so sánh vẻ đẹp của các cô gái thanh niên xung phong với những ngôi sao

xa xôi Vẻ đẹp của họ không phô trương mà phải thật chăm chú mới nhìn thấyđược, mới cảm nhận được

Một thực tế là, nhiều lúc, người ta muốn làm một việc tốt nhưng lại bị người đón nhậnnghi ngờ rằng, họ có thực sự tốt với mình không, hay họ chỉ giả tạo, hay họ có mục đíchkhác Chẳng phải tự nhiên người ta nghi ngờ như thế Bởi, họ đã gặp phải quá nhiều tìnhhuống giả vờ giúp đỡ để cướp của, để lợi dụng, để trục lợi… Có đôi khi, lòng tốt được banphát lại bị nghi oan, đổ tội Và như thế, mặc nhiên, người ta có lòng cũng chẳng dám cho đi

Nhưng hãy nghĩ lòng tốt đơn giản chỉ là một hành động nhỏ, một câu nói an ủi haymột lời động viên, đó cũng là lòng tốt Đừng mặc định đó là một thứ gì đó to tát lớn lao, khócho đi hay sẽ bị nghi ngờ Đôi khi, chỉ là một hành động nhỏ cũng khiến người khác cảmthấy ấm lòng.

Lòng tốt đôi khi là một câu nhắc khéo ‘cô ơi, chân chống xe kìa’ Rồi người đi xe sẽnhìn xuống, gạt chân chống lên và nói một lời cảm ơn Một lời phát ra như thế, một câu nhắcnhở ấy có thể giúp được một tai nạn không đáng có, nguy hiểm tới tính mạng con người

Lòng tốt là khi có ai đó ngã xe, không ngại dừng lại mà nâng người ta dậy, thay vì cứ

né tránh, sợ bị liên lụy như nhiều người vẫn nghĩ Nếu tôi là ai đó được đón nhận lòng tốt ấy,tôi sẽ cảm thấy tin tưởng vào cuộc sống này, ít ra là không cảm thấy hụt hẫng và thất vọngkhi người người đi qua, không ngó ngàng tới một người đang hì hục nâng chiếc xe dậy

Lòng tốt là khi thấy một cụ già loay hoay sang đường mà không biết đi thế nào giữathành thị đông đúc này và mình giang cánh tay ra đón lấy cụ, dắt cụ sang đường Lòng tốtcũng chính là, cho người ăn xin ngoài đường vài đồng lẻ Vì với số tiền đó, ta chẳng dùnglàm gì, hoặc chỉ để uống một cốc nước chè đá, nhưng người ta, sẽ là cả một bữa ăn… Đó làlòng tốt, đơn giản vậy thôi…

Tôi luôn quan niệm, lòng tốt cho đi là không cần nhận lại Nhưng đời có nhân quả, cóluật bù trừ, khi bạn cho đi lòng tốt, bạn sẽ nhận thấy, những điều xung quanh bạn thật đángsống biết bao Thế nên, việc ban phát lòng tốt với tôi, dù không phải là điều to tát, tôi cũngcảm thấy hạnh phúc lắm! Giúp đỡ được một ai đó đang gặp khó khăn, chẳng phải là điềutuyệt vời sao? Vì người ta thường nói ‘một miếng khi đói bằng một gói khi no’ Khi ai đógặp khó khăn, đó là khi người ta thấy trân trọng tình cảm hơn bao giờ hết

Nếu không thể làm được điều gì đó to lớn, hãy làm những việc nhỏ, để ấm lòng bạncũng như khiến người khác cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc và có niềm tin hơn vào cuộc sốngnày

- Trích 2 khổ thơ

II.Thân bài:

1 Khái quát (Dẫn dắt vào bài):

- Ở vị trí phần đầu của thi phẩm, đoạn thơ là những dòng cảm xúc hồn nhiên, trong trẻo, đắmsay của tác giả trước vẻ đẹp mùa xuân –mùa xuân thiên nhiên xứ Huế và mùa xuân đất nước,

mùa xuân Cách mạng Nếu mùa xuân của đất trời mang vẻ đẹp tươi trẻ, tràn trề sức sống thì mùa xuân đất nước lại đẹp một cách sôi nổi, hào hùng.

2 Mùa xuân thiên nhiên xứ Huế:

- Với nét bút khoáng đạt, bức tranh mùa xuân thiên nhiên được nhà thơ phác họa bằng hình ảnh tự nhiên, bình dị và gợi cảm:

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc”

Xứ Huế vào xuân với “dòng sông xanh”, với “bông hoa tím” Sắc xanh hiền hòa của sông điểm xuyết nét chấm phá của bông hoa tím biếc gợi một sắc xuân tươi tắn, rực rỡ mà vẫn rất mực bình dị, dân dã mang đậm chất Huế mộng mơ Động từ “mọc” được đảo lên đầu câu thơ gợi ấn tượng đậm nét về vẻ đẹp duyên dáng, và sức sống mạnh mẽ của bông hoa mùaxuân Đó có thể là bông hoa lục bình, cũng có thể là bông trang, bông súng, với sắc tím biếc như đang vươn lên, đang trỗi dậy Hoa tím biếc mọc nở trên dòng sông xanh – cái hài hòa của tự nhiên của màu sắc đem đến vẻ đẹp dịu nhẹ, thanh mát làm say đắm lòng người

- Bức tranh mùa xuân xứ Huế không chỉ tươi tắn,sống động sắc màu mà còn rực rỡ âm thanh:

Ơi con chim chiền chiện,

Hót chi mà vang trời”

Tiếng hót của chim chiền chiện mở ra một không gian cao vời, trong trẻo Và cũng bởitiếng chim lảnh lót đó vang lên làm xao động cả đất trời, làm xao xuyến cả tâm hồn thi sĩ nhạy cảm của nhà thơ Với cảm thán từ“Ơi” và lời hỏi “hót chi?”, Thanh Hải đã đưa vào lời thơ giọng điệu ngọt ngào, dịu nhẹ, thân thương của người dân xứ Huế, diễn tả cảm xúc vui say đến ngỡ ngàng trước một mùa xuân tươi đẹp – một mùa xuân đậm chất quê hương và giàu chất thơ

- Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp giản dị mà nên thơ của mùa xuân, nhà thơ bỗng bồi hồi, xúc động:

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng”

“Giọt long lanh” là giọt mùa xuân, giọt nắng vàng hay giọt sương sớm?Theo mạch cảm xúc của nhà thơ thì có lẽ đây là giọt âm thanh của tiếng chim ngân vang, đọng lại thành từng giọt niềm vui, rơi xuống cõi lòng rộng mở của thi sĩ, thấm vào tâm hồn đang rạo rực tình xuân Phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác được sử dụng một cách tự nhiên, hợp lí Thanh Hải cảm nhận vẻ đẹp của mùa xuân bằng nhiều giác quan: thị giác, thính giác và cả xúc giác

Cử chỉ“Tôi đưa tay tôi hứng” thể hiện sự nâng niu, trân trọng của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân với cảm xúc say sưa, lặng ngắm Hình ảnh thơ lung linh, đa nghĩa, vừa là thơ, vừa

là nhạc, là hoạ Bức tranh mùa xuân được phác hoạ khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh khiến người đọc trân trọng hơn, yêu hơn một tâm hồn nghệ sĩ, một tình yêu quê hương, đất nước

3 Mùa xuân đất nước, mùa xuân Cách mạng:

- Từ mùa xuân thiên nhiên đất trời, nhà thơ cảm nhận về mùa xuân đất nước, mùa xuân Cách mạng Tác giả hướng tình cảm tới những con người cụ thể - những con người làm nên lịch sử:

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ”

Các điệp ngữ “mùa xuân”,”lộc”,”người” như trải rộng khung cảnh hiện thực khi gắn với cuộc sống lao động, chiến đấu của nhân dân.Nhà thơ đã sáng tạo cặp hình ảnh sóng đôi

đẹp như hai vế của câu đối mừng xuân để nói về hai lực lượng chủ yếu của cách mạng, hai nhiệm vụ chiến lược của đất nước Đó là người chiến sĩ và người lao động – bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, quê hương Từ “lộc” được dùng với hai lớp nghĩa : tả thực chồi non, nhành biếc và ẩn dụ cho sức sống, thế vươn lên, sức phát triển mới, thành quả tốt đẹp là mùa xuân

“Lộc” trên cành lá ngụy trang theo bước chân người cầm súng ra trận,“lộc” trải dài trên những nương mạ theo bàn tay người ra đồng Như thế, người chiến sĩ, người lao động đã đem mùa xuân, gieo mùa xuân đến mọi miền đất nước.Họ trở thành những con người làm ra mùa xuân, bảo vệ mùa xuân Và họ đã làm nên cái giai điệu chính của bản hợp xướng mùa xuân, tạo nhịp điệu hối hả, hào hùng:

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao”

Nghệ thuật điệp ngữ “tất cả” cùng các từ láy “hối hả”, “xôn xao” làm nổi bật không khí khẩn trương, náo nức của đất nước trong những năm tháng gian lao, hào hùng Cách ngắt nhịp 2/1/2 làm cho câu thơ vang lên một nhịp điệu tươi vui, mạnh mẽ Đó là hành khúc mùa xuân của thời đại Hồ Chí Minh

4.Nhận xét đánh giá:

Mùa xuân là đề tài truyền thống trong thơ ca dân tộc Thanh Hải đã góp vào đó một bàithơ xuân đẹp, đậm đà tình nghĩa Thể thơ năm chữ, giọng thơ lúc mạnh mẽ, lúc thiết tha ngânvang, ngôn ngữ thơ trong sáng và biểu cảm, hàm súc và hình tượng, các phép tu từ được vận dụng sắc sảo và tài hoa Tình yêu mùa xuân gắn liền với tình yêu quê hương, đất nước được nhà thơ diễn tả sâu sắc và cảm động trong đoạn thơ, bài thơ Mỗi cuộc đời hãy là một mùa xuân, đất nước ta sẽ mãi mãi là những mùa xuân tươi đẹp

III Kết bài:

“Mùa xuân nho nhỏ” là khúc ca say mê về tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc sống làm rung động trái tim người đọc bao thế hệ.Đến với bài thơ, đặc biệt là đoạn thơ trên, ta không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của mùa xuân mà còn xúc động trước thế giới tâm hồncủa thi nhân Nhẹ nhàng mà sâu lắng, những vần thơ của Thanh Hải đã khơi gợi trong ta tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc đời

-HS liên hệ bản thân….lối sống đẹp…

ĐỀ 2

Phần đọc-hiểu văn bản(3điểm)

Đọc bài thơ sau đây và trả lời câu hỏi:

Sao đã cũ

Trăng thì già

Nhưng tất cả đều trẻ lại

Để con bắt đầu gọi ba!

Con bắt đầu thương yêu

Như ba bắt đầu gian khổ

Đêm sinh con hoa quỳnh nở

Một bông hoa trắng xóa hương bay…

Hôm nay con bắt đầu gọi ba

Người con nhận, yêu thương đầu tiên sau mẹ

Tiếng gọi thiêng liêng đầu tiên sau mẹ

Tiếng gọi thiêng liêng trào nước mắt

Bầu trời thêm một ngôi sao mới

Ngôi sao biết gọi: Ba!Ba!

( Đặng Việt Ca, Văn nghệ trẻ, số 42, 2003)

Câu 1: Bài thơ bật ra từ âm thanh nào trong cuộc sống đời thường?

Câu 2: Hãy đặt cho bài thơ một nhan đề thích hợp?

Câu 3: Lời bài thơ đọng lại một hình ảnh ấn dụ, đó là hình ảnh nào? Cảm xúc gì bật ra

từ hình ảnh đó?

Phần tạo lập văn bản(7 điểm)

Câu 1: Hãy viết một bài văn ngắn nêu cảm nghĩ của em về lời bài thơ

Câu 2: Vẻ đẹp của khoảnh khắc giao mùa qua bài thơ “ Sang thu” của Hữu Thỉnh

Gợi ý làm bài

Phần đọc-hiểu văn bản(3điểm)

Câu 1: Tiếng gọi đầu đời “ba” của con đấy thiêng liêng , xúc động

Câu 2: Con gọi ba, ngôi sao biết gọi ba…

Câu 3: “Ngôi sao mới” (được gợi ra từ 2 ẩn dụ : sao cũ , trăng già)

Cảm xúc: vui sướng, tự hào về con, hạnh phúc được làm cha

Phần tạo lập văn bản(7 điểm)

Câu 1:

- Cảm xúc dường như cả vũ trụ đều tươi trẻ lại khi con cất tiếng gọi đầu đời “ba” “ba” Tiếng gọi thiêng liêng của tình cha con

- Niềm vui sướng tự hào tột độ của người cha về đứa con của mình

- Bài thơ có những hình ảnh ẩn dụ mới mẻ , tình cảm chân chất đầy xúc cảm với ngôn ngữ bình dị nhưng đầy sức biểu cảm

Câu 2:

Mở bài:

“Sang thu” của Hữu Thỉnh không chỉ đưa ta đến với khung cảnh thiên nhiên yên tĩnh,thanh bình nơi làng quê VN mà còn đưa ta đến với vẻ đẹp của khoảnh khắc giao mùa qua cảm nhận tinh tế của nhà thơ trong cảm xúc tha thiết, bâng khuâng

Trích thơ

Thân bài “ Bỗng nhận ra hương ổi

………

Hình như thu đã về”

- Hương thơm của những trái ổi chín - mùi hương đơn sơ, mộc mạc, rất đồng nội “

phả vào trong gió se” “Phả vào” là hương của ổi tỏa vào trong gió làm thức dậy cả không

gian vườn ngõ Nhà thơ vừa ngửi thấy mùi hương ổi , lại vừa cảm nhận được cái se se lạnh của cơn gió đầu thu Ngọn gió se se lạnh thổi vào cảnh vật, thổi vào lòng người một cảm giácmơn man, xao xuyến Đó là cái xao xuyến vì hương đồng gió nội

- Sương thu thì “chùng chình” qua ngõ, nghĩa là cố ý nhởn nhơ, chậm chạp, quấn quýt

bên ngõ xóm, đường làng

- Những tín hiệu đó ( hương ổi, gió se, làn sương) đã làm nhà thơ giật mình nhận ra sự

biến đổi của đất trời: “Hình như thu đã về” - cảm xúc nhẹ nhàng, bâng khuâng trước đất trời,

thiên nhiên trong phút giao mùa

“ Sông được lúc dềnh dàng

………

Vắt nửa mình sang thu”

- Ta thấy bức tranh thu được mở rộng với chiều cao của bầu trời, của cánh chim, đám mây và với chiều dài của dòng sông Nước sông thu không cuồn cuộn , ào ạt như ngày hè màdòng nước “dềnh dàng” trôi một cách nhẹ nhàng, thanh thản Đối lập với hình ảnh “dềnh dàng” của dòng sông là sự “vội vã” của cánh chim đang hối hả bay đi tìm mồi : “Chim bắt đầu vội vã”

- “ Có đám mây mùa hạ - Vắt nửa mình sang thu” : sự liên tưởng thú vị , thông báo rõ

thời khắc giao mùa: Vẻ đẹp của bầu trời đã bắt đầu xanh trong hơn; với cách nói nhân hóa ta cảm giác như đám mây được kéo dài ra, vắt ngang bầu trời, buông thõng xuống Một khung cảnh thật dịu dàng, lãng mạn, nên thơ

“ Vẫn còn bao nhiêu nắng

………

Trên hàng cây đứng tuổi”

Vẫn còn : nắng, mưa, sấm, chớp nhưng mức độ có sự thay đổi: nắng nhạt dần, mưa vơi đi, sấm cũng bớt bất ngờ Điều này làm cho ta có cảm giác hình như mùa hạ vẫn còn vương vất đâu đây, vẫn còn lưu luyến chưa muốn nhường chỗ cho mùa thu

“Sấm”, “mưa”, “nắng” là những biến động của thiên nhiên nhưng còn mang ý nghĩa tượng trưng cho những thay đổi, khó khăn, thử thách của cuộc đời Hình ảnh “hàng cây đứng tuổi”

là một hình ảnh ẩn dụ nói về những con người đã từng trải, được tôi luyện trong nhiều giankhổ , khó khăn Với những hình ảnh trên, nhà thơ không chỉ tả cảnh sang thu mà còn muốngởi gắm những suy ngẫm về con người, về cuộc đời: Khi con người ta đã đứng tuổi, từng trảithì sẽ vững vàng, bình tĩnh trước những khó khăn, thử thách của ngoại cảnh, của cuộc đời

Kết bài :

Sang thu là một bài thơ hay Với thể thơ năm chữ, giọng thơ nhẹ nhàng, hình ảnh thơgiàu sức biểu cảm cùng với những cảm nhận tinh tế của tác giả bài thơ đã mang đến cho

người đọc một khung cảnh thanh bình , yên ả nơi làng quê VN, khiến ta thêm yêu vẻ đẹpthanh bình của thiên nhiên đất nước.

-GV hướng dẫn hs liên hệ bản thân…trân trọng và giữ gìn môi trường, yêu thiên nhiên…

ĐỀ 3

Phần đọc hiểu văn bản: (3 điểm)

Đọc hai đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:

Đoạn 1: Đoạn 2:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác

Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa caMột nốt trầm xao xuyến

Câu 1: Hãy cho biết: Mỗi đoạn thơ nằm trong bài thơ nào? Ai là tác giả?

Câu 2: Tại sao các nhà thơ lại ước nguyện được làm: “con chim hót”, “cành hoa”, “đóa hoa

tỏa hương”, “cây tre trung hiếu”, “nốt trầm xao xuyến”? Em hãy nêu ngắn gọn cách hiểu của

em về nét đặc sắc của ít nhất một trong các hình ảnh ấy?

Câu 3: So sánh các cụm từ “Muốn làm” với “Ta làm” được các nhà thơ lặp lại trong 2 đoạn

thơ, em hãy cho biết đây có phải là hình thức liên kết câu (phép lặp từ ngữ) trong văn bảnkhông? Vì sao?

Câu 4:Từ cách hiểu về thành phần biệt lập cảm thán, em hãy đặt một câu văn có sử dụng

thành phần này để bộc lộ cảm xúc của em sau khi đọc-hiểu 2 đoạn thơ trên

Phần tạo lập văn bản: ( 7 điểm)

Câu 1: Tình cảm của 2 tác giả gửi gắm vào 2 bài thơ trên đã khơi gợi nơi người đọc về một

khát vọng được sống có ích, góp phần làm đẹp cho đời Em hãy viết bài văn nghị luận ngắn (khoảng một trang giấy thi ) nêu suy nghĩ của em về lẽ sống của tuổi trẻ Việt Nam

Cò mãi yêu con

Con dù lớn vẫn là con của mẹ,

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con

À ơi!

Một con cò thôi Con cò mẹ hát Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi.”

(Con cò – Chế Lan Viên, SGK Ngữ văn 9,

tập 2, 2005)

GỢI Ý LÀM BÀI Phần đọc hiểu văn bản:

Câu 1: Mỗi đoạn thơ nằm trong bài thơ nào? Ai là tác giả?

 Đoạn 1: Viếng lăng Bác - Viễn Phương

 Đoạn 2: Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải

Câu 2: Nguyện ước của các tác giả về lẽ sống cống hiến, mong ước được hóa thân vào

những hình ảnh nhỏ bé ấy mà dâng hiến cho đời những gì tốt đẹp nhất một cách khiêmnhường, tự nguyện…

 Ý nghĩa sâu xa của các hình ảnh thơ được sáng tạo bằng nghệ thuật ẩn dụ đặc sắc…(HS có thể chọn 1 hoặc nhiều hình ảnh để nêu ngắn gọn cách hiểu, miễn đúng)

Câu 3: So sánh các cụm từ “Muốn làm” với “Ta làm” được các nhà thơ lặp lại trong 2 đoạn

thơ, em hãy cho biết đây có phải là hình thức liên kết câu (phép lặp từ ngữ) trong văn bảnkhông? Vì sao?

 Đây không phải là hình thức liên kết câu (phép lặp từ ngữ) trong văn bản

 Vì đây chỉ là biện pháp tu từ điệp ngữ trong 1 khổ thơ

Câu 4: Từ cách hiểu về thành phần biệt lập cảm thán, em hãy đặt một câu văn có sử dụng

thành phần này để bộc lộ cảm xúc của em sau khi đọc-hiểu 2 đoạn thơ trên:

(HS có thể chọn một từ cảm thán, cách ngăn với câu bằng dấu phẩy Vị trí trước hoặc sau TPchính của câu)

VD:

 Chao ôi, các nhà thơ có ước mơ thật tuyệt vời!

 Hai khổ thơ chứa đựng ước nguyện chân thành, tuyệt quá!

 Ôi, thơ hay quá!

Phần tạo lập văn bản

Câu 1: (3 điểm) Tình cảm của 2 tác giả gửi gắm vào 2 bài thơ trên đã khơi gợi nơi người

đọc về một khát vọng được sống có ích, góp phần làm đẹp cho đời Em hãy viết bài văn nghịluận ngắn (khoảng một trang giấy thi ) nêu suy nghĩ của em về lẽ sống của tuổi trẻ Việt Namngày nay đối với đất nước

HS có thể tạo một VB NLXH gồm 1 số ý cơ bản:

 Giải thích về lẽ sống cống hiến (Mỗi con người đều mong muốn được sống có ích cho

xã hội, do đó, ngay từ khi tuổi còn trẻ, phải xây đắp ước mơ từ việc học tập, rèn luyện đểsống có mục đích, có lý tưởng…)

 Lý tưởng và lẽ sống của tuổi trẻ VN là chứa đựng tình yêu đối với cuộc đời, và khátvọng được hiến dâng những gì tốt đẹp nhất của mình để chung tay xây đắp quê hương…Niềm hạnh phúc khi sống có ích, góp phần làm đẹp cuộc đời từ những việc nhỏ (Nêubiểu hiện, ý nghĩa…)

 Phê phán những người lười biếng, sống buông thả, không hoài bão, ước mơ hoặc thiếu

ý chí, tự ti, ích kỉ, ăn bám gia đình, xã hội…

 Rút ra bài học nhận thức để có hướng phấn đấu, rèn luyện của tuổi trẻ VN (trở thànhngười có ích cho gia đình và xã hội…)

Câu 2: (4 điểm)

a) Mở bài: Giới thiệu đôi nét tác giả, tác phẩm, vị trí đoạn thơ.

- Con cò là bài thơ viết về tình mẹ của Chế Lan Viên.

- Tình cảm thiêng liêng ấy được nhà thơ thể hiện qua hình ảnh con cò trong lời ru con bêncánh võng

- Đoạn thơ được nghị luận nằm ở phần cuối bài thơ, hình ảnh con cò được nâng lên thànhhình tượng – biểu tượng của tình mẹ lớn lao, cao cả, bền vững như chân lí

- Trích thơ

b) Thân bài.

- Năm câu đầu của đoạn thơ là sự khẳng định tình mẹ cao cả:

Dù ở gần con,

Dù ở xa con, Lên rừng xuống bể

Cò sẽ tìm con,

Cò mãi yêu con

Hình ảnh Con cò trong khổ thơ không còn là con cò bay lả bay la, bay vào câu hát lời

ru nữa, mà hình ảnh con cò đã hóa thân vào hình tượng mẹ Cò và mẹ là một, dù xa cách vềkhông gian, ở gần hay ở xa, lên rừng hay xuống biển, dù cuộc đời gặp nhiều giông tố, trắctrở mẹ vẫn tìm con, yêu thương con mãi mãi Có thể nói trong tình cảm gia đình thì tìnhmẫu tử là thiêng liêng, gắn bó, vững bền nhất Người mẹ mang nặng đẻ đau, khi đứa con đã

có mặt trên đời, thì dù đời mẹ có phải chịu nhiều khổ đau, bể dâu, mẹ cũng không bao giờ bỏcon, xa cách, chia lìa Đó không chỉ đơn thuần là bản năng của người phụ nữ làm mẹ, mà đó

là thứ tình cảm sâu nặng, có tính truyền thống, lâu bền và bất diệt trong tâm hồn, tình cảmngười mẹ Việt Nam

Hai câu tiếp theo, tiếp tục khẳng định chân lí vững bền, lớn lao ấy:

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con

Từ những câu thư bốn chữ nhịp ngắt phát triển lên câu tám chữ, nhịp điệu nhẹ nhàng,lan tỏa như bàn tay vuốt ve của mẹ, như lòng mẹ trải ra bao la, rộng lớn Con dù nhỏ hay đãlớn vẫn là con của mẹ, đi hết cuộc đời gian khó này lòng mẹ vẫn theo con, đó là chân lí bấtbiến Bởi mẹ là quê hương, là bờ vai ấm, là bến đỗ khi con gặp khó khăn, trắc trở trên đườngđời

Hai câu thơ còn hàm ý chứa lòng biết ơn sâu sắc của nhà thơ – người con đối với mẹ,thấu hiểu được tấm lòng của mẹ, luôn hướng về mẹ, trân trọng, biết ơn, dù có đi hết cuộc đờinày cũng không thể đền đáp hết công ơn to lớn đó của mẹ

Nói về tấm lòng bao dung, rộng lớn của mẹ, nhiều nhà thơ trong và ngoài nước đãdành cho mẹ những tình cảm thật thiết tha, sâu sắc:

Ta đi trọn kiếp con người Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru

(Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa – Nguyễn Duy)

Chỉ mẹ là niềm vui, ánh sáng diệu kì Chỉ mình mẹ giúp đời con vững bước

Năm câu cuối đoạn thơ trả lại với âm điệu lời ru và đúc kết ý nghĩa phong phú củahình tượng con cò trong lời ru ấy:

À ơi!/ Một con cò thôi, Con cò mẹ hát / Cũng là cuộc đời /Vỗ cánh qua nôi

Hình ảnh con cò tiếp tục hóa thân vào mẹ Con cò ngoài cuộc đời đi vào câu hát cadao và mẹ, tất cả chỉ – Một con cò thôi Con cò mẹ hát – hát về cuộc đời lam lũ, khổ đau, vất

vả, tảo tần của mình, hát cho con nghe… “Sữa nuôi phần xác, hát nuôi phần hồn” Mẹ nuôidưỡng con không chỉ bằng dòng sữa ngọt ngào mà con bằng tiếng hát lời ru, nuôi dưỡng conkhôn lớn cả về thể chất và tinh thần Tiếng hát lời ru của mẹ nâng cánh ước mơ cho con baycao bay xa – vỗ cánh qua nôi bay vào cuộc đời

Cuộc đời mẹ thầm kín đi qua lời ru Lời ru không chỉ đem đến cho đứa con tình yêu thương,

vỗ về mà còn gửi gắm vào đó bao nỗi niềm cơ cực và cả những ước muốn Đó là tâm hồn mẹ– tâm hồn của dân tộc, đất nước di dưỡng tâm hồn cho con:

Nằm trong tiếng nói yêu thương Nằm trong tiếng Việt vấn vương một đời

Sơ sinh lòng mẹ đưa nôi

Hồn thiêng đất nước đã ngồi bên con

(Nằm trong tiếng nói – Huy Cận)

- Nét đặc sắc của đoạn thơ:

 Viết theo thể thơ tự do, đan xen các câu bốn – năm – tám chữ, điều đó giúp cho nhàthơ thể hiện tình điệu, cảm xúc một cách linh hoạt, khi sâu lắng, khi dàn trải, lantỏa

 Giọng điệu đoạn thơ nhẹ nhàng, êm ái như một khúc hát ru nhưng lại chất chứagiọng điệu suy ngẫm, triết lí, hướng người đọc vào sự phát hiện, chiêm nghiệm

 Ngôn ngữ giản dị nhưng hàm súc, không sử dụng những biện pháp so sánh khi nói

về tình mẹ (như biển cả, trời cao, như nước trong nguồn…) mà rất khiêm nhường,triết lí sâu sắc, vẫn diễn tả được tình mẹ bao la

 Nghệ thuật sáng tạo hình ảnh con cò trong ca dao một cách đặc sắc vận dụng nhưngkhông sao chép, Chế Lan Viên chỉ dùng hình ảnh đó làm điểm tựa cho những liêntưởng mở rộng, nâng cấp độ hình tượng lên mức cao hơn: con cò – người nông dân– người phụ nữ vất vả, tảo tần, chịu thương chịu khó; con cò bay vào giấc ngủ nuôidưỡng tâm hồn, chắp cánh ước mơ cho đứa trẻ; con cò – cuộc đời – tình mẹ bao la;con cò mẹ hát cũng là cuộc đời Tính triết lí được nâng dần lên thành quy luật, chân

lí bất biến về tình mẫu tử

c) Kết bài.

– Đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung là sự kết hợp hài hòa, tinh tế giữa chất liệu thơ cadân gian và triết lí hiện đại sâu sắc

– Bài thơ được nhiều người yêu mến bởi lời thơ mộc mạc, chân thành, thấm thía tác động sâu

xa vào hồn trí con người, gợi nhiều suy ngẫm

– Bài thơ góp vào nguồn mạch thi ca về tình mẹ trong văn học nhân loại – một khúc ca thathiết, sâu lắng mang đậm màu sắc văn hóa dân tộc

Một mặt đấtMột vầng trăng

Mẹ không sống đủ trăm nămNhưng đã cho con dư dả nụ cười và tiếng hát (Thanh Nguyên ,Ngày xưa có mẹ)

a.Nêu phương thức biểu đạt của đoạn thơ?

b.Văn bản là lời của ai dành cho ai? Tại sao đến lúc trưởng thành con vẫn chưa hiểu hết chiều sâu của tiếng mẹ ?

c Tìm biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ trên ?

d Từ nội dung của văn bản trên, hãy nêu định nghĩa của em về mẹ

Câu 2: (3 điểm)

Lấy tựa đề: "Gia đình và quê hương – chiếc nôi nâng đỡ đời con" Hãy viết một bàinghị luận nêu suy nghĩ của em về nguồn cội yêu thương của mỗi con người.

a Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

b Lời của con dành cho mẹ.Vì tình yêu của mẹ dành cho con là vô bờ bến không gì cóthể sánh bằng.Mẹ luôn dõi theo từng bước chân con từ thuở ấu thơ cho đến lúc trưởngthành

c So sánh, điệp từ,điệp cấu trúc

d HS TỰ LÀM

Câu 2:

1 Mở bài

 Giới thiệu vấn đề nghị luận: nguồn cội yêu thương của mỗi con người

 Gia đình và quê hương là điều không thể thiếu trong cuộc đời của mỗi con người sẽ làbến đỗ bình yên cho mỗi con người Trích dẫn câu nói (0,25 điểm)

2 Thân bài

- Khẳng định ý nghĩa gia đình và quê hương trong cuộc sống của mỗi con người:

 Cùng với gia đình là quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn của ta Nơi ấy mọi người ta

quen biết và thân thiết, có cảnh quê thơ mộng trữ tình, có những kỷ niệm ngày ấu thơcùng bè bạn, những ngày cắp sách đến trường

 Gia đình và quê hương sẽ là bến đỗ bình yên cho mỗi con người; dù ai đi đâu, ở đâucũng sẽ luôn tự nhắc nhở hãy nhớ về nguồn cội quê hương

 Gia đình là nơi có mẹ, có cha, có những người thân yêu, ruột thịt của chúng ta ở nơi

ấy chúng ta được yêu thương, nâng đỡ khôn lớn và trưởng thành

- Những việc làm để xây dựng quê hương và rạng rỡ gia đình:

 Với gia đình, chúng ta hãy làm tròn bổn phận của người con, người cháu: học giỏi,chăm ngoan, hiếu thảo để ông bà, cha mẹ vui lòng

 Với quê hương, hãy góp sức trong công việc xây dựng quê hương, tham gia các phongtrào vệ sinh môi trường để làm đẹp quê hương, đấu tranh trước những tệ nạn xã hội đangdiễn ra ở quê hương

 Khi trưởng thành trở về quê hương lập nghiệp, xây dựng quê mình ngày một giàu đẹp

- Có thái độ phê phán trước những hành vi:

3.Kết bài: Khẳng định:

 Nguồn cội của mỗi con người là gia đình và quê hương nên hiểu rộng hơn quê hươngkhông chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên, quê hương còn là Tổ quốc; tình yêu gia đình luôngắn liền với tình yêu quê hương, tình yêu đất nước

 Mỗi con người luôn có sự gắn bó những tình cảm riêng tư với những tình cảm cộngđồng.

Câu 3: Cảm nhận về nhân vật Phương Định trong “ Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê

Bài làm tham khảo:

Lê Minh Khuê là nhà văn thuộc thế hệ những tác giả bắt đầu sáng tác trong thời kì khángchiến chống Mĩ Với tài năng và sự tìm tòi, khám phá của mình, bà sớm gặt hái được nhiềuthành công về mảng đề tài là cuộc sống chiến đấu của những thanh niên xung phong và bộđội trên tuyến đường Trường Sơn “Những ngôi sao xa xôi” là một trong những truyện ngắntiêu biểu của Lê Minh Khuê Nhân vật chính trong tác phẩm - Phương Định - là nhân vậtgiành được nhiều sự yêu mến, cảm phục của người đọc bởi vẻ đẹp ngoại hình, tâm hồn và sựdũng cảm, ngoan cường, bình tĩnh ung dung trước hiểm nguy

Phương Định gây cảm tình đầu tiên cho người đọc bởi vẻ trẻ trung, xinh đẹp của một côgái mới lớn Cô là người nhạy cảm và luôn quan tâm đến hình thức của mình Cô tự đánhgiá: “Tôi là con gái Hà Nội Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá Hai bím tóc dày,tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn Cón mắt tôi thì các lái xebảo: Cô có cái nhìn sao mà xa xăm”, vẻ đẹp ấy của cô đã hấp dẫn bao chàng trai: "các anhpháo thủ và lái xe hay hỏi thăm tôi” Điều đó làm Phương Định tự hào nhưng điều đặc biệt là

cô chưa dành riêng tình cảm cho ai

Nhân vật chính của tác phẩm còn khiến người đọc khâm phục bởi sự dũng cảm ngoancường, bình tĩnh ung dung vượt lên khó khăn nguy hiểm

Phương Định cùng những người bạn của minh sống và chiến đấu trên một cao điểm,giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn Chị phải chạy trên cao điểm đánhphá của máy bay địch Sau mỗi trận bom, chị cùng đồng đội phải lao ra trọng điểm, đo vàước tính khối lượng đất đá bị bom địch đào xới, đếm những quả bom chưa nổ và dùng nhữngkhối thuốc nổ đặt vào cạnh nó để phá Đó là công việc mạo hiểm với cái chết luôn gần kềtạo áp lực khiến thần kinh vô cùng căng thẳng Thực hiện công việc đó, Phương Định vàđồng đội phải rất bình tĩnh và họ đã thực sự bình tĩnh, ung dung một cách lạ thường Thậmchí, với họ, công việc ấy đã trở thành bình thường: "Công việc của chúng tôi là ngồi đây Khi

có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và khi cần thìphá bom”

Mặc dù đã quen với công việc nguy hiểm này, thậm chí một ngày có thế phải phá tớinăm quả bom nhưng mỗi lần vẫn là một thử thách tột độ với thần kinh cua Phương Định Từkhung cảnh và không khí chứa đầy càng thẳng đến cảm giác là các anh cao xạ ở trên kia cũngđang theo dõi từng động tác cử chỉ của mình để lòng dũng cảm ở cô như được kích thích bởi

sự tự trọng: “Tôi đến gần quả bom đàng hoàng mà bước tới” ở bên quả bom kề sát với cáichết im lim và bất ngờ, từng cảm giác của con người như cũng trở nên sắc nhọn hơn: “Thỉnhthoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi

Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành”

Đặc biệt, Phương Định càng khiến người đọc yêu mến, trân trọng hơn bởi tâm hồn trongsáng, tinh tế Chị rất giàu tình cảm với đồng chí, đồng đội, quê hương và vô cùng lạc quanyêu đời

Giống như hai người đồng đội trong tổ trinh sát, Phương Định yêu mến những người đồng

đội trong tổ và cả đơn vị của mình Đặc biệt, cô yêu mến và cảm phục tất cả những người