Bài : Ca dao về tình cảm gia đình

thương yêu nhau, che chở cho nhau như sự hài hòa gắn bó của tay với chân trong một cơ thể. Cơ thể đó chính là gia đình để cha mẹ vui lòng.[r]

GV: Trần Thị Đông

I/ Tìm hiểu chung :

- Th lo i tr tình dân gian, k t ể loại trữ tình dân gian, kết ại trữ tình dân gian, kết ữ tình dân gian, kết ết

h p l i v nh c, di n t ợp lời và nhạc, diễn tả đời sống ời và nhạc, diễn tả đời sống à nhạc, diễn tả đời sống ại trữ tình dân gian, kết ễn tả đời sống ả đời sống đời và nhạc, diễn tả đời sống ống i s ng tình c m c a con ng ả đời sống ủa con người ười và nhạc, diễn tả đời sống i.

1 Khái niệm

Ca dao

Lµ lêi th¬ cña d©n

ca vµ c¸c bµi th¬

mang phong c¸ch

th¬ d©n gian ( thể

ca dao ).

D©n ca

Lµ nh÷ng s¸ng t¸c dân gian kÕt hîp lêi vµ nh¹c.

* So sánh

Bài ca dao Trống cơm

Trống cơm khéo vỗ nên vông

Một bầy con sít lội sông đi tìm Thương ai con mắt lim dim Một bầy con nhện đi tìm giăng tơ …

Bài dân ca Trống cơm

Tình bằng có cái trống cơm khen ai khéo vỗ ấy mấy

vông nên vông Một bầy tang tình con sít, ấy mấy lội, lội sông, ấy mấy đi tìm Em nhớ thương ai, đôi con mắt

ấy mấy lim dim Một bầy tang tình con nhện ới a, ấy

mấy giăng tơ, giăng tơ ấy mấy đi tìm em nhớ thương

ai Duyên nợ khách tang bồng Duyên nợ khách tang bồng.

2 Phương thức biểu đạt

- PT Biểu cảm với nhiều hình thức thể hiện : hát ru, đối đáp, chào mời

3 Nội dung phản ánh

Cuộc sống lao động sx, chống phong kiến

Bài 1 :

Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

Núi cao biển rộng mênh mông

II/ Đọc – hiểu văn bản :

1 Đọc, chú thích

Bài 4 :

Cùng chung bác mẹ, một nhà cùng thân Yêu nhau như thể tay chân

Anh em hòa thuận, hai thân vui vầy.

Bµi 1 : Lµ lêi cña mÑ ru con, nãi víi con.

Bµi 4 : Lêi cña ông bà, cha mÑ, cô b¸c nãi víi con ch¸u hoặc của anh em ruột thịt nói với nhau

a Bài 1 :

Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

2 Phân tích

• Phép so sánh => dùng cái bao la vô tận của

thiên nhiên gợi công lao của cha mẹ là to lớn không gì có thể sánh bằng

• NT: ẩn dụ => đề cao, ca ngợi công lao cha mẹ

từ đó giáo dục lòng biết ơn.

* KL:

• Phép so sánh, ẩn dụ và thể thơ lục bát quen thuộc => bài ca dao đã ngợi ca công lao của cha mẹ Răn dạy con cháu phải ghi lòng tạc

dạ, báo đáp công lao ấy.

Núi cao biển rộng mênh mông

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

- Nuôi con mẹ héo vóc hình Cạn bầu sữa ngọt mà tình không vơi

- Lên non mới biết non cao Nuôi con mới biết công lao mẫu từ.

- Ngày nào em bé cỏn con Bây giờ em đã lớn khôn thế này.

Cơm cha, áo mẹ, chữ thầy Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao.

…

Những bài ca dao có nội dung tương tự

B Bài 4 :

Anh em nào phải người xa

- NT: điệp từ

thương; mối quan hệ ruột thịt, sự gắn

bó thiêng liêng.

- NT: so sánh => khẳng định lại mối quan hệ máu mủ ruột già

=>Lời răn dạy cụ thể: anh em phải hòa thuận,

phải biết đoàn kết, nương tựa vào nhau,

thương yêu nhau, che chở cho nhau như sự hài hòa gắn bó của tay với chân trong một cơ thể Cơ thể đó chính là gia đình để cha mẹ vui lòng

- Anh em như thể chân tay Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.

- Khôn ngoan đá đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.

Tìm những bài ca dao có nội dung tương tự

- Chị em như chuối nhiều tàu Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nặng lời …

3 Tổng kết

a Nghệ thuật

- Sử dụng thể thơ lục bát ngọt ngào.

- Dùng phép so sánh, ẩn dụ, điệp từ.

- Âm điệu tâm tình, nhắn nhủ.

- Cả hai bài đều là lời độc thoại.

b Nội dung

- Ca ngợi: + Công lao của cha mẹ

+ Tình cảm anh em

- Giáo dục lòng biết ơn và tình cảm yêu thương

Học thuộc các bài ca dao đã học.

2.S u tầm các bài ca dao cùng hệ thống.

3.Soạn bài Ca dao về quê h ơng đất n ớc

4 Củng cố

? Những bài ca dao này cú ý nghĩa gỡ đối với chỳng ta?

? Cỏch điễn đạt những t/c đú cú gỡ đặc biệt?

5 Hướng dẫn về nhà

- Học thuộc cỏc bài ca dao đó học.

- Sưu tầm một số bài ca dao cú nội dung

tương tự.

- Soạn bài : Những cõu hỏt về tỡnh yờu quờ

hương , đất nước , con người

- Xem và trả lời cỏc cõu hỏi SGK/ 39,40

XIN CHÀO TẠM BIỆT