Giáo án điện tử môn Văn Học

Viết một đoạn văn nhập vai nhân vật cổ tích em thích kể lại một sự việc trong truyện, gạch chân dưới cụm danh từ và phân tích cấu tạo2. 3..[r]

Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ H ¬ng T ¬i

Hoàn thành sơ đồ phân loại về danh từ

Danh từ

Danh từ chỉ sự vật

Danh từ chỉ đơn vị

Tự

nhiên Quy ớc Danh từ

chung

Danh từ riêng

Tiết 44:

Côm danh tõ

Tiết 44: Cụm danh từ

ví dụ:

Ngày xưa, cú hai vợ chồng ụng lóo đỏnh cỏ ở với nhau

trong một tỳp lều nỏt trờn bờ biển

Cỏc từ, cụm từ màu đỏ trong vớ dụ bổ sung ý nghĩa cho từ nào? Bổ sung ý nghĩa gỡ?

DT

Thời gian Số l ợng Tuổi, nghề

Tính chất, địa điểm DT

?

DT

Số l ợng

Các tổ hợp từ:

- ngày xưa

- hai vợ chồng ông lão đánh cá

- một túp lều nát trên bờ biển

Tiết 44: Cụm danh từ

Côm danh tï

Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở

với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.

Thế nào là cụm danh từ?

- Cụm danh từ:

+ là loại tổ hợp từ

+ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.

Tiết 44: Cụm danh từ

So s¸nh các cách nói sau đây rồi cho biết cách nói nào giúp

em hiểu rõ nhất, đầy đủ nhất về đối tượng?

Tiết 44: Cụm danh từ

một túp lều một túp lều nát

một túp lều nát một túp lều nát trên bờ biển

rõ nghĩa hơn so với danh tõ về số lượng

rõ nghĩa hơn về đặc điểm so với cụm một túp lều

rõ nghĩa hơn về vị trí so với cụm một túp lều nát

?

Qua vÝ dô trên, em nhận xét gì về nghĩa của cụm danh từ so với danh từ? Cấu tạo của cụm danh từ so với một danh từ?

?

- Nghĩa cụm danh từ: Đầy đủ hơn nghĩa của danh từ

- Cụm danh từ có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh

từ

VÝ dô:

1.Bạn ấy học rất giỏi

2.Người đạt danh hiệu học sinh giỏi là bạn ấy

3 Chúng ta cần học bạn ấy

Cụm danh từ

Cụm danh từ làm phụ ngữ Tiết 44: Cụm danh từ

Ph©n tÝch cÊu t¹o ngữ ph¸p cña c¸c c©u trªn?

?

VN

VN CN

CN

lµ + côm danh tõ

b¹n ©y

Cụm danh từ “bạn ấy” giữ chức vụ gì trong câu?

-Chức năng ngữ phỏp:

+ Làm chủ ng ữ + Làm vị ngữ

+ Làm bổ ng ữ

Tiết 44: Cụm danh từ

Em có nhận xét gỡ về hoạt động trong câu của

cụm danh từ so với danh từ ?

?

VÝ dô:

Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không thì cả làng phải tội.

Tìm các cụm danh từ có trong đoạn?

Tiết 44: Cụm danh từ

?

4 ba con trâu ấy

5 chín con

6 năm sau

7 cả làng

1 làng ấy

2 ba thúng gạo nếp

3 ba con trâu đực

C¸c côm danh tõ:

lµng Êy ba thóng g¹o nÕp ba con tr©u

Tiết 44: Cụm danh từ

? Liệt kê những từ ngữ phụ thuộc đứng tr ớc và đứng sau danh từ

trong các cụm danh từ trên, rồi sắp xếp chúng thành loại ?

4 ba con trõu ấy

5 chớn con

6 năm sau

7 cả làng

1 làng ấy

2 ba thỳng gạo nếp

3 ba con trõu đực

Các cụm danh từ:

Các phụ ng ữ đứng tr ớc:

+ cả

+ ba, chín

Các phụ ng đứng sau: ữ + nếp, đực, sau

+ ấy

Chỉ toàn thể Chỉ số l ợng

Nêu đặc điểm Nêu vị trí

Phần trước Phần trung tõm Phần sau

t2 t1 T1 T2 s1 s2

tất cả những em học sinh

ngoan ấy

? Điền các cụm danh từ đã tỡm đ ợc vào mô hỡnh cụm danh từ theo mẫu sau

cả

ba ba ba chớn

làng

thỳng con con con năm làng

gạo trõu trõu

nếp đực

sau

ấy

ấy

Tiết 44: Cụm danh từ

- Mô hình cụm danh từ gồm mấy phần?

- Ý nghĩa của từng phần?

- Phần nào có thể vắng, phần nào không thể vắng trong cụm?

Tiết 44: Cụm danh từ

Phô tr íc

(từ chỉ số lượng, có

thể có hoặc không)

Trung t©m ( Danh tõ-b t ắ buộc có)

Phô sau (từ chỉ đặc điểm, vị trí; có thể có hoặc không)

Tiết 44: Cụm danh từ

Bài tập 1:

Tỡm các cụm danh từ trong những câu sau, rồi

chép vào mô hỡnh cụm danh từ đã học trong câu sau:

1 Vua cha yêu th ơng Mị N ơng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng.

(Theo Sơn Tinh, Thủy Tinh)

2 ( ) Gia tài chỉ có một l ỡi búa của cha để lại.

(Theo Thạch Sanh)

1 Vua cha yêu th ơng Mị N ơng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng

(Theo Sơn Tinh, Thủy Tinh)

2 ( ) Gia tài chỉ có một l ỡi búa của cha để lại.

(Theo Thạch Sanh)

Tiết 44: Cụm danh từ

Phần trước Phần trung tõm Phần sau

t2 t1 T1 T2 s1 s2

một ng ời chồng thật xứng

đáng một l ỡi búa của cha

để lại

Bài 3: Thi tìm nhanh

Tìm phụ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống trong

Khi kéo lưới lên, thấy nằng nặng, Lê Thận chắc mẩm được mẻ cá to Nhưng khi thò tay vào bắt cá, chàng chỉ thấy có một thanh sắt Chàng vứt luôn thanh sắt… xuống nước, rồi lại thả lưới ở một chỗ khác

Lần thứ hai cất lưới lên cũng thấy nặng tay, Thận không ngờ thanh sắt… lại chui vào lưới mình Chàng lại ném nó xuống sông Lần thứ ba, vẫn thanh sắt… mắc vào lưới

ấy

âý

ấy

Tiết 44: Cụm danh từ

Trò chơi : Ai tinh mắt, nhanh tay.

Luật chơi: Quan sát thật nhanh các bức tranh trên màn hình, gọi tên các bức tranh ấy bằng cụm danh từ

Tiết 44: Cụm danh từ

Một cụm hoa

Một cành lan Một bông hồng trắng Một cô gái

Chú chó trắng Hai con sư tử

Tiết 44: Cụm danh từ

Hướng dẫn học bài

1 Nắm khái niệm cụm danh từ, nghĩa và hoạt động ngữ pháp của cụm danh từ, cấu tạo cụm danh từ

2 Tìm 5 danh từ rồi phát triển thành cụm Viết một đoạn văn nhập vai nhân vật cổ tích em thích kể lại một sự việc trong truyện, gạch chân dưới cụm danh từ và

phân tích cấu tạo

3 Soạn: Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng ( Tìm các sự việc chính, nội dung và bài học rút ra từ câu chuyện )

Tiết 44: Cụm danh từ