Từ địa phương QT

-Bọp: bóp VD: Bọp cái bánh xe coi còn hơi không -Bọp bọp: Một loài họ Ngao, sống ở nước ngọt, màu đen, kích thước lớn đạt trên 7 cm bề ngang... VD chàn mướp= giàn mướp -Chóc chóc: Lau c

TỪ ĐỊA PHƯƠNG QUẢNG TRỊ( sưu tầm chưa đầy đủ)

A

-Áng : Ước lượng , ước tính , đoán chừng

-Ả: Chị.

-Ảng: Lu, chum, vại đựng nước.

B

-Ba láp: Bá láp bá đế, nói lung tung, nói tầm bậy tầm bạ

-Ba trợn , ba trạc ( có thể nói gộp là ba trợn) : Chỉ người có hành động và nói

năng ngang ngược , thiếu văn hóa , thiếu suy nghĩ )

-Bạc : Đồi cát

-bạo : bão

-Bàu : Vùng đất ruộng thấp trũng thường bị ngập nước

-bả : tát

-Bắp mỏ: Chỉ cái miệng

-Bọp: bóp VD: Bọp cái bánh xe coi còn hơi không

-Bọp bọp: Một loài họ Ngao, sống ở nước ngọt, màu đen, kích thước lớn đạt trên 7

cm bề ngang

-Bót:vót, gọt bút chì

Bợ: Bưng bê, đỡ.

-bơng:bê , bưng

-Bợng : Bửng ( miền nam )= Mảng , miếng ( miền Bắc )

-Bớp: Tát tai, vả vào mồm.

-Bụ: Vú

-Bụ nghẹ: lọ nghẹ, than đen nơi nồi chảo

VD: chơi bài quẹt bụ nghẹ

C

-Cà rem= kem

-Cả đôống= cả đống

-Cả vạt= rất nhiều, ý nói quá nhiều

-Cại chắc: Cãi (cãi nhau, chối cãi)

-Cà mèn: Cặp lồng (P)

-Cà Lơi = con chim sơn ca

-Cá tràu: Cá lóc, cá Quả

-cái chi= cái gì, cái nào

-Cá Gáy: Cá Chép

-Cây Sầu đâu = cây sầu đông , cây xoan

Cẹng : Cánh

-Chàn= giàn.

VD chàn mướp= giàn mướp

-Chóc chóc: Lau chau

-Chụi = dụi ( đừng chụi tay vô mắt = đừng dụi tay vô mắt )

-Con cấy: Con gái nhỏ đến chưa chồng nhưng dưới độ tuổi lỡ thì

-Cóc:con nhỏ nhỏ trong lip xe đạp, người nam gọi là con chó

VD: Xe bị trật cóc đạp không chạy

-Con dái : Con nhái

Có chi mô nờ : có gì đâu nào

-Cổi : cởi

-Cợi : cưỡi

-Cưa : Đi tán tỉnh , làm quen ( quan hệ trai gái )

-Cươi: Sân trước

-Chao: Rửa qua trên bề mặt nước.Chao cẳng (vùng Vĩnh Linh)= Rửa (sơ qua)

chân

D

(Âm D hay được dùng thay thế âm NH: Dư - Như ; Dà = Nhà ; Dớp = Nhớp )

-Dái : con nhái

-Dệ: Dễ.

-Den: nhen( mồi lửa)

-Dệ ngai : coi thường

-Dên: thồi, thường cho lúa chảy từ thúng xuống nong để gió thổi hạt lép bay đi -Dịa: Cái đĩa; Cách phát âm khác là địa

-Dị : mắc cở, thẹn thùng

-Dói: chưởi, kêu, la

-Dòm( dìn): Nhìn

-Dôi : dư ra , thừa ra , phát sinh thêm ( Khối lượng thực tế dôi ra so với dự toán

ban đầu = khối lượng thực tế thừa ra ( phát sinh) thêm so với dự toán ban đầu

-Dọi : đi theo

-Dú: ủ ( Dú chuối: Ủ chuối cho chín.)

-Dích : kì, kì lưng

-Dắn : nhắn

Đ

-Đao: Con Dao

-Đạ : đã , ý thoả mãn ( đạ chận = đã giận, đạ ngá = đã ngứa.)

-Đá giò lái: đá quay một vòng ra sau làm đối phương bất ngờ, cũng có thể chỉ sự

thất bại bất ngờ trong tình yêu

-Đái: Dái , tinh hoàn ( thắt đái = Hai hòn dái bị tụt vào trong )

-Đại chang : to lớn

-Đai : dai ( đai dư thịt trâu tra = dai như thịt trâu già)

-Đám: dám, tỏ ý thách thức

-Đập: Đánh

Đôi: Ném

-Độôc: Cái lu (sành sứ)

-Đớp: ăn

-Đờn : Đàn

-Đúc tạc: giống nhau như in

- Đọt : ngọn

-Đợt: long nhong (ý vô bổ)

-Đợ: Đỡ Đi xe đạp cho đợ tốn xăng! Ở đợ: Giúp việc, đầy tớ TN: Bán vợ đợ

con

E

-Eng: Anh ( Eng tam = anh em)

-Ẻ: Đại tiện

G

-Gác đờ bu: Chắn bùn xe (P)

-Gác đờ sên: Chắn xích, hộp xích xe (P)

-Gáy: Trạng, nói trạng

-Gặm: Cắm Gặm cơn = trồng cây (tương đương/xem thêm: cặm)

-Gân: Liều, gắng, cố

-Ghi đông: tay lái xe đạp(P)

VD:Ghi đông bị quẹo rồi

-Gáo : Dụng cụ có cán cầm để múc nước

-Guậy: Phá (Xem thêm Quấy)

H

-Hà : thường nói để trẻ nhỏ hả miệng khi cho ăn

-Hè: Khoảng đất ngoài nhà, sát vách

-Hôi xoong : mùi hôi của nước tiểu

-Họoc : Học tập, học hỏi.

-Họoc dọi: làm theo, copy lại ý của ai đó (dọi có rồi nhưng dọi này nghĩa khác à nghe)

I

-Ì: Ừ

-In: Giống

K

-Khoai xẫm: khoai bị nước ngâm nước mưa hay bị ngập lụt

-Khu: Mông, Khu=mông

Khu: đít

-Khun : khôn

-Khớn: chừa, khiếp.( Xem thêm :Tởn)

L

-Lả: Lửa

-Lã: Nước lã = nác lã = nước lạnh (chưa đun sôi)

-Lái : Lưới (dùng đánh bắt cá)

-Láng : trơn , nhẵn , phẳng , ( láng xậy = bóng loáng)

-Lại: Cái lưỡi

-Lạt : nhạt ( tình cảm chi mà lạt dư nước Ôốc = tình cảm gì mà nhạt như nước ốc ) -Lạt lẽo : lạnh nhạt , thờ ơ

-Lắng : Lạnh , nguội ( Con không ăn cơm đi cả lắng mất = Con không ăn cơm đi

kẻo nguội mất )

-Lay cay: (gây) phiền hà, (ưa) rắc rối, (thích) phức tạp

Lộ: thua lỗ, cái lỗ

-Loọc : Luộc ( loọc rau = luộc rau)

- Lôông: trồng

-Lộ nghẹ: Mồ hóng

- Lộ khu : lỗ đít

-Lảm nhảm: Nói nhiều, nói đi nói lại một chuyện.

-Lúi húi : cặm cụi làm một việc gì đó

M:

-Ma leng: Ma lanh, ranh

-Mạ: Mẹ

-May ơ: đùm, hai cái trục trước và sau của xe đạp nơi gắn tăm vô đó

-Mần: Làm

-Mần lẫy: giận hờn

-Mắc : bận

-Mi : Mày

-Miềng: mình

-Mụ : bà già, chỉ người đàn bà lớn tuổi ngang hàng bà nội , ngoại

-Mự : mợ

-Mụi : Mũi

-Mụt : Chỉ khối u trên cơ thể ; mầm cây mới đâm chồi ( mụt nhọt ; mụt măng) N

-Náng : nướng

-Năng : Căng

-Nạo: nhanh, mau ( có ý thúc giục) VD: mần nạo = Làm đại = Làm mau cho rồi

- Nạm: nắm

-Nằm trấp : nằm úp mặt

-Nằm ngả : nằm ngữa mặt

-Nằm Nơi : Phụ nữ đang nghĩ ngơi sau khi sinh đẻ

-Ngợ : ngỡ

-Nậy: Lớn

O

-Oi : giỏ đựng cá

-Ôông: Ông

-Ỏm: ồn ào, ỏm tỏi: Ồn ào quá (ý coi thường, khinh)

-Ồ ngai: Gai mắt (sự việc chướng tai gai mắt)

-Òm: ghê, quá (từ này thường đi kèm từ nữa để nhấn mạnh nghĩa của từ trước nó,

có hàm ý chê bai VD: xấu òm, dở òm

-Ốc dộôc: xấu hổ, mắc cỡ

-O: cô( chị hay em gái của cha)

P

-Phét: Nói láo, nói trạng Nói phét tấu: Nói khoác lác

-Phét mơ tuya: Dây khoá kéo (P)

-Phỉnh: lừa, nói dối

Q

-Quớ: Hoảng

-Quệ : mệt, nhừ tử, mỏi

-Quẹp: kiệt sức, không dậy nổi

-Quẹt: Dễ dàng

-Quái: Lạ, quá, kỳ Quái ghê = Lạ ghê = Lạ nhỉ; Lỳ quái = Lỳ quá; Quái lạ = Kỳ

lạ; lạ quái = Lạ quá

-Quấy: Phá, khuấy, guậy, quậy Đừng quấy = Đừng phá khuấy, đừng khuấy, đừng

guậy= Đừng quậy phá

R

-Rập: Đạp mái.

-Rặt rặt : Con chim sẻ

-Răng: Sao ( Vì răng? = Tại sao? )

-Rọ: cái lồng xúc heo

-Rế : con dế mèn

-Rọt: Bụng, lòng dạ

-Roọng: Ruộng

-Rún: Lỗ rốn, lỗ tún

-Rạ: Rựa, gốc của cây lúa Cơn rạ = cây rựa

T

-Tắn : rắn VD: con tắn= con rắn

- Tấy : con rái cá ( thú mỏ vịt )

-Trấy: trái VD: Trấy dâu ni chua dệ sợ = trái dâu này chua kinh khủng

-Tầm vất tầm vơ : vu vơ, không có mục đích

-Tau : tao , tôi , mình

-Tui: (xem: tau)

-Táp: Đớp, cắn, ăn (Thường dùng cho súc vật) Bị chó táp = bị chó đớp = bị chó

cắn

-Thần đân: (Lỳ, liều) Không vâng lời can ngăn để tiếp tục làm 1 việc gì đó

-Tra: Già, Gác gỗ trên cao sát mái.VD: Ôông nớ tra òm = Ông đó già ghê! Ló bỏ

lên tra cả lụt = Lúa chất lên gác kẻo lũ

-Thẹo: Sẹo

-Trặt : chặt ( cột cho thiệt trặt= buộc cho thật chặt )

-Trặc: trật khớp, dụ dỗ con ve leo lên cành của mình rồi bắt VD: Đi trặc vè ve hè! -Théc: Ngủ (đi ngủ)

Trữa: Giữa, ở giữa

-Trừa : chừa, để dành

-Trùi : không sắc nhọn.

-Trến: Doạ, hù doạ

-Trệt: Mệt, hết sức

-Túm:Tóm, nắm, bắt, giữ, gom (động từ)

-Tún: Lỗ rốn, lỗ rún

-Túi : tối ( trời túi như đêm 30 )

U

-Un : vun , vón lại , gom lại ( un luống rau = vun luống rau ) -Um: Ồn (Chỉ sự ồn ào)

-Ưng: Ưa, thích, muốn

V

-Vẹ: vẽ, bảo (chỉ bảo)

-Vọt: Nhảy vọt, phóng

- Voọc: đường rãnh giữa 2 luống khoai

-Vôông: luống (voồng khoai = luống khoai)

-Vá : cái môi múc canh (muỗng lớn)

X

(Âm X hay dùng thay âm S : xổ xách = sổ sách )

-Xán: Quăng, ném

-Xàm Xàm: Nói tầm bậy, nói lung tung.

-Xăm: lốp xe đạp

- Xắp : Cắt ( đi xắp tóc = đi cắt tóc )

-Xeng: Màu xanh

-Xên: Cái xẻng

Y

-Ỷ y: tin chắc chắn

-y chang , y đúc: chỉ hai hiện tượng hay hai sự vật giống nhau