Ngµy d¹y Líp Sü sè Häc sinh v¾ng mỈt 11B3 11B4 11B5 11B7 TIẾT 29: CÔNG THỨC PHÂN TỬ HP CHẤT HỮU CƠ. I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1). Kiến thức: - Biết CTPT, CT đ/giản nhất và phương pháp xác đònh các công thức đó. 2). Kó năng: - Vận dụng giải các bài tập lập CTPT hợp chất hữu cơ. 3). Thái độ. - Hs nghiêm túc , tích cực và chủ động. II/ CHUẨN BỊ : - Gv: Giáo án, sgk, sgv. - Hs: Ơn lại phương pháp phân tích đònh tính, đònh lượng các ngtố trong HCHC. III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1.Kiểm tra bài cũ: Gv: Nêu pp tiến hành và biểu thức tính của phân tích đònh lượng làm bài tập 3/91. 2. Bài mới : Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng Hoạt động 1: Gv: Cho hs nghiên cứu sgk để nắm được đònh nghóa về CTĐGN. Hs: Nêu ý nghóa của CTĐGN. Hoạt động 2: Gv: Hướng dẫn hs rút ra biểu thức về tỉ lệ số ngtử các ngtố trong hchc A. Hs: Làm theo các bước như sau. -Đặt CTPT của A. -Lập tỉ lệ số mol các ngtố có trong A. -Cho biết mối liên hệ giữa tỉ lệ mol và tỉ lệ số ngtử  CTĐGN của A Gv: Lấy ví dụ trong sgk cho hs hiểu về CTĐGN. Vd: Hợp chất x cho biết % C= 40%, % H= I/ Công thức đơn giản nhất: 1/ Đònh nghóa: -CTĐGN là CT biểu thò tỉ lệ tối giản về ngtử của các ngtố trong phân tử. 2/ Cách thiết lập CTĐGN: -Gọi CTPT của hợp chất đó là: C x H y O z (x,y,z: Số nguyên dương) -Lập tỉ lệ : * x:y:z = n C : n H :n O C O H m m m : : 12 1 16 = Hoặc x:y:z %C %H %O : : 12 1 16 = = a:b:c =>CTĐGN của hợp chất: C a H b O C (a,b,c: số nguyên tối giản) *Thí dụ: Sgk 6,67 %, còn lại là oxi, lập công thức đơn giản nhất của X. Gv: Yêu cầu hs làm như các bước thiết lập CTĐGN. Hs: Đặt CTPT cuả X là CxHyOz. - Lập tỉ lệ x:y:z = 40 6,67 53,33 : : 12 1 16 = = 3,33 : 6,67 : 3,33 - Biến đổi thành tỉ lệ số nguyên đơn giản: 1:2:1. => CTĐGN là: CH 2 O Hoạt động 3: Gv: Đưa ra 1 số thí dụ về CTPT: C 2 H 4 C 2 H 4 O 2 , C 2 H 6 O… Yêu cầu hs nhận xét về Ctpt. Hs: Rút ra đònh nghóa. Gv: Đưa ra ví dụ, yêu cầu hs quan sát và nhận xét mgh giữa CTPT và CTĐGN. Hợp chất Metan etilen Ancoletylic a.axetic Glucozơ CTPT CH 4 C 2 H 4 C 2 H 6 O C 2 H 4 O 2 C 6 H 12 O 6 CTĐGN CH 4 CH 2 C 2 H 6 O CH 2 O CH 2 O Hs: nhận xét thông qua bảng. Hoạt động 4: Gv: Phân tích theo sơ đồ ở sgk -Yêu cầu hs làm vì dụ minh hoạ Vd: Phenol phtalein có %m: %C = 75,47% , % H = 4,35%, % O = 20,18%. Khối lượng mol phân tử của phenolphtalein là 318 g/mol. Hãy lập CTPT của nó. Hs: gọi CxHyOz (x,y,z là số ng/dương) x = 318.75,47% = 20 12.100% y = 318.4,35% = 14 1.100% z = 318.20,18 = 4 II/ Công thức phân tử: 1/ Đònh nghóa: -CTPT là CT biểu thò số lượng ngtử của mỗi ngtố trong phân tử. 2/ Mối qua hệ giữa ctpt và CTĐGN: *Nx: -Số ngtử của mỗi ngtố trong CTPT là 1 số nguyên lần số ngtử của nó trong CTĐGN. -Trong 1 số trường hợp:CTPT = CTĐGN -1 Số chất có CTPT khác nhau nhưng có cùng CTĐN. 3/ Cách thiết lập CTPT của HCHC: a/ Dựa vào thành phần trăm về khối lượng các ngtố. *Xét sơ đồ: C x H y O z  xC + yH + zO. Klg (g) M(g) 12x y 16z %m 100% C% H% Z %. *Từ tỉ lệ: M 12 16 100 %C %H %O x y z = = = => M.%C M.%H M.%O , , 12.100% 100% 16.100% x y z= = = *Ví dụ: Sgk 16.100% =>CTPT: C 20 H 14 O 4 Hoạt động 5: Gv: Hướng dẫn hs tìm ra ctpt từ CTĐGN. -Yêu cầu hs xác đònh LKPT của (C a H b O c ) n . Từ đó xác đònh n và suy ra CTPT. Gv: Minh hoạ bằng thí dụ sgk. Hoạt động 6: Gv: Phân tích cách làm tính trực tiếp từ khối lượng sản phẩm đốt cháy. Gv: Yêu cầu hs làm vd sgk. b/ Thông qua CTĐGN: -(C a H b O c )n  M x = (12a + 1b + 16c) .n -Với a,b,c đã biết kết hợp M x. -Tính được n => CTPT *Vd:Sgk c/ Tính trực tiếp từ khối lượng sản phẩm đốt cháy. C x H y O z +(x+y/4–z/2)O 2  xCO 2 + y H 2 O 2 1mol xmol y/2 mol n x n CO 2 n H 2 O * x = n CO 2 , y = 2n H 2 O n x n x *Biết M X,x,y=>12x+1y+16z = M x => z = 3. Củng cố bài: Gv: Cần khắc sâu kiến thức trọng tâm cho hs là pp để lập được CTPT hợp chất hữ cơ. - Cơng thức đơn giản , cách thiết lập cơng thức đơn giản. - Cơng thức phân tử, cách thiết lập cơng thức phân tử. 4. Dặn dò. - Học bài và làm bài tập : 2,3,4,5,6 sgk/95 - Chuẩn bị trước bài luện tập. . CTĐGN. Hợp chất Metan etilen Ancoletylic a.axetic Glucozơ CTPT CH 4 C 2 H 4 C 2 H 6 O C 2 H 4 O 2 C 6 H 12 O 6 CTĐGN CH 4 CH 2 C 2 H 6 O CH 2 O CH 2 O. Hs: gọi CxHyOz (x,y,z là số ng/dương) x = 318.75 ,47 % = 20 12.100% y = 318 .4, 35% = 14 1.100% z = 318.20,18 = 4 II/ Công thức phân tử: 1/ Đònh nghóa: -CTPT