- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình, phương pháp phát hiện và giả[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng: 9A: 9B: Tiết 38.
BÀI 30: SILIC – CÔNG NGHIỆP SILICAT
A Mục tiêu
1 Về kiến thức
Biết được:
- Silic là phi kim hoạt động yếu (t.dụng được với oxi, không PƯ trực tiếp với hiđro), SiO2 là một oxit axit (tác dụng với kiềm, muối cacbonat kim loại kiềm ở nhiệt độ cao)
- Một số ứng dụng quan trọng của silic, silic đioxit và muối silicat
- Sơ lược về thành phần và các công đoạn chính s.xuất thuỷ tinh, đồ gốm,
xi măng
2 Về kỹ năng
- Đọc và tóm tắt được thông tin về Si,SiO2, muối silicat, sx thuỷ tinh, đồ gốm, xi măng
- Viết được các phương trình hoá học minh hoạ cho tính chất của Si, SiO2, muối silicat
3 Về tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic;
4.Về thái độ và tình cảm :
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;
- Nhận biết được tầm quan trọng, vai trò của bộ môn Hóa học trong cuộc sống và yêu thích môn Hóa
- HS biết trong quá trình sản xuất các sản phẩm của ngành công nghiệp Silicat tạo ra các chất thải gây ô nhiễm môi trường Từ đó nhận thấy trách nhiệm của bản thân, biết hợp tác cùng tổ chức, cá nhân trong việc BVMT, đề xuất các biện pháp BVMT
5 Định hướng phát triển năng lực
* Năng lực chung: Năng lực giao tiếp, năng lực tự học, năng lực hợp tác
*Năng lực riêng:
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
+ Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học
+ Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống
B Chuẩn bị của GV và HS
1 Gv: tranh phóng to H3.20, mẫu vật và tranh ảnh có liên quan đến bài học: gốm, sứ, ximăng, thuỷ tinh màu các loại
2 Hs: nghiên cứu bài 30 và tìm hiểu thông tin có liên quan đến bài học
C Phương pháp
- trực quan, vấn đáp – tìm tòi, thảo luận nhóm
D.Tiến trình giờ dạy – Giáo dục:
1 Ổn định lớp: ( 1 phút)
- Kiểm tra sĩ số:
Trang 22 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút)
- Hs 1:Nêu tính chất hóa học của muối cacbonat? Viết PTPƯ minh hoạ
- Hs 2: Làm bài tập 5 sgk/91
3 Giảng bài mới:
* Giới thiệu: - Si được tìm ra năm 1811 do Gayluxac và Tenarơ (Pháp) Silic là
nguyên tố phổ biến thứ 2 trong vỏ Trái Đất Ngành công nghiệp liên quan đến silic và hợp chất của nó gọi là công nghiệp silicat rất gần gũi trong đời sống Chúng ta hãy nghiên cứu về silic và ngành công nghiệp này
Gv y/c hs cho biết kí hiệu hóa học, nguyên tử khối của silic
Hoạt động 1: Tìm hiểu về Silic (8’)
- Mục tiêu: Biết được trạng thái thiên nhiên, tính chất của Silic
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,
Gv giới thiệu: Si là nguyên tố phổ biến thứ
2 trong thiên nhiên, chiếm ¼ khối lượng vỏ
Trái đất
- Gv y/c hs đọc thông tin sgk
? Hãy nêu dạng tồn tại của silic?
? Silic có những tính chất vật lí?
→Hs trả lời, hs khác nhận xét , bổ sung
→Gv kết luận, giới thiệu 2hon về tính bán
dẫn của tinh thể Si tinh khiết: ở to thường
dẫn điện kém, to càng cao thì độ dẫn điện
càng tăng
? Silic có tính chất hóa học gì?
I Silic
1 Trạng thái thiên nhiên
- Là nguyên tố phổ biến thứ 2 trong thiên nhiên, chiếm ¼ khối lượng vỏ Trái đất
- Tồn tại ở dạng hợp chất: cát trắng, đất sét(cao lanh)…
2 Tính chất
a Tính chất vật lí
- là chất rắn, màu xám, khó nóng chảy, có vẻ sang của kim loại, dẫn điện kém
- Tinh thể silic tinh khiết là chất bán dẫn
b Tính chất hóa học
- Silic là phi kim hoạt động hóa học yếu hơn cacbon, clo
- Ở nhiệt độ cao, phản ứng với oxi
Si (r) + O2 (k) ⃗t o SiO2 (r)
Hoạt động 2: Tìm hiểu về silic đioxit (10’)
- Mục tiêu: Biết được tính chất hóa học của silic đioxxit
Trang 3- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa, dạy học theo tình huống
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi,
- Gv y/c hs:
? Hãy nhắc lại tính chất hóa học của oxit
axit?
Gv giới thiệu: silic đioxit là một oxit axit
nhưng nó chỉ tác dụng với dung dịch bazơ
và oxit bazơ ở nhiệt độ cao tạo muối silicat
(SiO3)
? Hãy lên bảng viết PTPƯ?
Gv: Silic đioxit không tác dụng với nước
II Silic đioxit (SiO 2 )
- SiO2 là oxit axit
SiO2+ 2NaOH ⃗t o Na2SiO3+
H2O Natri silicat SiO2 + CaO ⃗t o CaSiO3(r) Caxi silicat
- SiO2 không phản ứng với nước
Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược về công nghiệp silicat (18’)
- Mục tiêu: HS có những hiểu biết nhất định về thành phần và các công đoạn
chính và 1 số cơ sở sản xuất thuỷ tinh, đồ gốm, xi măng
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: SGK, SGV, chuẩn KT-KN, máy tính
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan,
phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật giao nhiệm vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi,
Hoạt động
của Gv – Hs
Nội dung
- Gv giới
thiệu: công
nghiệp silicat
gồm sản xuất
đồ gốm, thủy
tinh, xi măng
từ những hợp
chất của silic
III Sơ lược về công nghiệp silicat
Trang 4- Gv y/c hs
quan sát tranh
ảnh, mẫu vật,
hoạt động
nhóm hoàn
thành phiếu
học tập
Sản xuất đồ gốm, sứ Sản xuất ximăng Sản xuất thuỷ tinh
Nguyên Đất sét, thạch anh, Đất sét, đá vôi,cát Cát trắng, đá vôi,
Na2O.Al2O3.6
Các công - Nhào hỗn hợp với - Nghiền nhỏ hỗn hợp - Trộn hỗn hợp-> đoạn chính nước
với nước =>
bùn
nung -> nhão -> làm
- Tạo hình
- Nung (14000C
-nguội từ từ, ép, thổi
- Sấy, nung
15000C) =>
clanhke
- Nghiền + phụ gia => xi
măng
Các cơ sở Hà nội, Hải Dương Hải Phòng, Hải Dương, HP, TPHCM
chính
? Trong các ngành công nghiệp
silicat, ngành sản xuất nào gây ảnh
hưởng đến sự BĐKH? Tại sao?
- Công nghiệp xi măng, vì khí thải
nhà máy, quá trình khai thác các
nguyên liệu cho nhà máy bụi rất lớn,
các chất thải rắn
Ngoài ra, các ngành sản xuất
khác như: sản xuất đồ gốm,
thủy tinh, … cũng gây ảnh
hưởng đến môi trường
? Các loại chất thải này có ảnh
hưởng như thế nào đến sức khỏe con
- Nội dung ghi: như phiếu học tập
Trang 5người và môi trường xung quanh?
? Kể tên nhà máy sản xuất xi măng ở QN?
- Cẩm Phả, Lam Thạch, Yên Cư
? Em đã thăm nhà máy sản xuất xi măng
Lam Thạch, em đã thấy họ đã làm gì để
hạn chế lượng bụi và khí thải đó?
- Trồng rất nhiều cây xanh quanh nhà máy,
lắp đặt hệ thống xử lý khí thải
trước khi thải ra môi trường
→Hs trả lời câu hỏi theo nhóm, hs nhóm
khác nhận xét, bổ sung
→Gv nhận xét, kết luận
4 Củng cố (2 phút)
- Gọi hs nêu nội dung chính của bài
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: ( 1 phút)
- Làm bài tập 1-5sgk T95
E Rút kinh nghiệm