1) Các cơ và xương ở lồng ngực đã phối hợp hoạt động với nhau như thế nào để làm tăng thể tích lồng ngực khi hít vào bình thường và làm giảm thể tích lồng ngực khí thở ra bình thường[r]
Trang 1Trường THCS
GIO SƠN
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VĂN HÓA LỚP 8
Năm học 2016 - 2017 Môn: SINH HỌC
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (4,0 điểm):
1) Nêu thành phần cấu tạo của máu Vì sao máu từ phổi về tim rồi tới tế bào có màu đỏ tươi, còn máu từ các tế bào về tim rồi tới phổi có màu đỏ thẩm?
2) Những điểm khác nhau giữa vòng tuần hoàn lớn và vòng tuần hoàn nhỏ ở người
Câu 2 (2,0 điểm):
1) Các cơ và xương ở lồng ngực đã phối hợp hoạt động với nhau như thế nào để làm tăng thể tích lồng ngực khi hít vào bình thường và làm giảm thể tích lồng ngực khí thở ra bình thường?
2) Vì sao nói trao đổi khí ở tế bào là nguyên nhân bên trong của trao đổi khí ở phổi và trao đổi khí ở phổi tạo điều kiện cho trao đổi khí ở tế bào ?
Câu 3 (3,0 điểm):
1) Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu sự biến đổi lí học nữa không? Nếu có thì biểu hiện như thế nào?
2) Hãy cho biết sản phẩm tiêu hóa của từng loại men sau đây: Ptyalin, Pepsin, Amilza, Mantaza, Tripsin, Lipaza, Saccaraza, Lactaza, Êrepsin, Nuclêaza
3) Khi ta ăn cháo hay uống sữa, các loại thức ăn này có thể được biến đổi trong khoang miệng như thế nào?
Câu 4 (2,0 điểm):
1) Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?
2) Khi các cầu thận bị viêm và suy thoái có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như thế nào?
Câu 5 (2,5 điểm):
1) Một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm mổ cung đốt sống của ếch để tìm rễ tuỷ Sau
đó tiến hành cắt các rễ trước liên quan đến dây thần kinh đi đến chi sau bên phải và cắt các rễ sau liên quan đến chi sau phía bên trái Đợi ếch hết choáng, lần lượt kích thích các chi sau bên phải rồi bên trái bằng axít clohiđric (HCl 1%)
Em hãy cho biết kết quả, giải thích và nêu mục đích của thí nghiệm?
2) Tại sao nói dây thần kinh tuỷ là dây pha?
Câu 6 (3,0 điểm):
Một nam sinh lớp 8 có nhu cầu tiêu dùng năng lượng trung bình mỗi ngày là 2500 Kcal, trong số năng lượng đó prôtêin chiếm 21%, lipit chiếm 17%, còn lại là gluxit Tính tổng số gam prôtêin, lipit, gluxit cung cấp cho cơ thể trong một ngày
Biết rằng khi ôxi hóa hoàn toàn 1 gam prôtêin giải phóng 4,1 kcal, 1 gam lipit giải phóng 9,3 kcal, 1 gam gluxit giải phóng 4,3 kcal
Câu 7 (3,5 điểm):
1) Trình bày mối quan hệ giữa sự trao đổi chất ở cấp độ tế bào và sự trao đổi chất ở cấp độ
cơ thể
2) Tại sao nói đồng hóa và dị hóa là hai quá trình mâu thuẩn nhưng cùng thống nhất với nhau trong một cơ thể sống?
========
Họ và tên thí sinh: SBD:
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2TRƯỜNG THCS
GIO SƠN
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
Năm học 2016 - 2017
Môn: SINH HỌC
Câu 1 (4,0 điểm):
1) - Thành phần cấu tạo của máu: Gồm huyết tương chiếm 55% thể tích và các tế bào máu
chiếm 45% thể tích:
0,5 điểm
+ Huyết tương: 90% là nước, 10% là các chất dinh dưỡng, chất cần thiết khác, chất
+ Các tế bào máu gồm: hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu 0,25 điểm
- Do: + Khi ở phổi máu thực hiện trao đổi khí với môi trường, máu nhã khí Cácbônic và
nhận ôxi máu giàu ôxi nên có màu đỏ tươi và trở về tim 0,5 điểm + Khi ở tế bào máu thực hiện trao đổi khí với tế bào, máu cung cấp ôxi và nhận
cácbônic từ tế bào máu nghèo ôxi (giàu cácbônic) nên có màu đỏ thẩm, về tim và đến phổi 0,5 điểm 2) Điểm khác nhau:
Vòng tuân hoàn lớn Vòng tuân hoàn nhỏ
- Máu ra khỏi tim là máu đỏ tươi, xuất phát
từ tâm thất trái, theo động mạch chủ
- Máu ra khỏi tim là máu đỏ thẩm, xuất phát từ tâm thất phải, theo động mạch phổi
- Máu đổ về tim là máu đỏ thẩm, theo tỉnh
mạch chủ, đổ vào tâm nhĩ phải
- Máu đổ về tim là máu đỏ tươi, theo tỉnh mạch phổi, đổ vào tâm nhĩ trái
- Sự trao đổi khí diễn ra ở các tế bào, mô và
cơ quan của cơ thể
- Sự trao đổi khí diễn ra ở phế nang
- Chức năng: Mang ôxy, chất dinh dưỡng
đến cho tế bào, mô Nhận chất độc,
cácbônic từ tế bào về tim
- Chức năng: Nhận ôxy từ không khí vào máu và đưa về tim Thải cácbônic từ phế nang để đưa ra ngoài
Mỗi cặp y đúng cho 0,5 điểm
Câu 2 (2,0 điểm):
1) - Khi hít vào: Cơ liên sườn ngoài co làm xương ức và xương sườn nâng lên, kết hợp với
- Khi thở ra: Cơ liên sườn ngoài dãn làm xương ức và xương sườn hạ xuống, kết hợp với
2) Trong hoạt động sống của tế bào tạo ra sản phẩm phân huỷ là cácbônic, khi lượng
cácbônic nhiều lên trong máu sẽ kích thích trung khu hô hấp ở hành não gây phản xạ thở ra
Như vậy ở tế bào chính là nơi sử dụng ôxi và sản sinh ra cácbônic -> Do đó sự trao đổi khí ở
tế bào là nguyên nhân bên trong của sự trao đổi khí bên ngoài ở phổi Ngược lại nhờ sự TĐK
ở phổi thì ôxi mới được cung cấp cho tế bào và đào thải cácbônic từ tế bào ra ngoài Vậy
TĐK ở phổi tạo điều kiện cho TĐK ở tế bào
1,0 điểm
Câu 3 (3,0 điểm):
1) Thức ăn xuống tới ruột non vẫn còn chịu sự biến đổi lí học Thể hiện:
- Thức ăn được hòa loãng và trộn đều với dịch tiêu hóa (dịch mật, dịch ruột, dịch tụy) 0,5 điểm0,25 điểm
- Các khối lipit nhỏ được các muối mật len lỏi và tách chúng thành những giọt lipit nhỏ biệt
2)
1,0 điểm (Mỗi sản phẩm đúng ứng với mỗi enzim cho 0,1 điểm) 3) - Với cháo: thấm một ít nước bọt, một phần tinh bột trong cháo bị enzim Amilaza biến
đổi thành đường matôzơ
0,5 điểm
- Với sữa: thấm 1 ít nước bọt, sự tiêu hóa không diễn ra ở khoang miệng vì thành phần
chính của sữa là prôtêin và đường đôi hoặc đường đơn
0,5 điểm
Câu 4 (2,0 điểm):
2 Pepsin sản phẩm trung gian pôlypeptit (aa chuỗi ngắn)
Trang 31) - Thành phần nước tiểu đầu không có tế bào máu và prôtêin
- Máu có các tế bào máu và prôtêin
0,5 điểm 0,5 điểm 2) Khi các cầu thận bị viêm và suy thoái có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đến
sức khỏe đó là: Quá trình lọc máu bị ngừng trệ Các chất cặn bã và chất độc bị tích tụ trong
máu Biểu hiện sớm nhất là cơ thể bị phù, tiếp theo là suy thận toàn bộ dẫn đến hôn mê và
chết
1,0 điểm
Câu 5 (2,5 điểm):
1) Kết quả thí nghiệm;
- Khi kích thích chi sau bên phải thì chi đó không co nhưng co chi sau bên trái và cả hai chi
trước Vì rễ trước bên phải bị cắt nên xung thần kinh từ trung ương không đến được các tế
bào cơ ở chi đó Cơ không co nên chi không co
- Khi kích thích chi sau bên trái thì không chi nào co cả Vì rễ sau bên trái bị cắt nên xung
thần kinh cảm giác không dẫn truyền được lên trung ương do đó không có xung thần kinh
vận động đến các tế bào cơ ở các chi
- Mục đích thí nghiệm: nhằm tìm hiểu chức năng của dây thần kinh tuỷ (rễ trước và rễ sau)
0,5 điểm 0,5 điểm
0,5 điểm 2) Vì dây thần kinh tủy bao gồm các bó sợi cảm giác và các bó sợi vận động được liên hệ
với tuỷ sống qua rễ trước (vận động) và rễ sau (cảm giác)
1,0 điểm
Câu 6 (3,0 điểm):
- Tính được số năng lượng của mỗi chất :
+ Số năng lượng prôtêin chiếm 21% là: 2500 x 21% = 525 Kcal 0,5 điểm + Số năng lượng lipit chiếm 17% là: 2500 x 17% = 425 Kcal 0,5 điểm + Số năng lượng gluxit chiếm 100% - (21% + 17%) = 62% là:
- Tính được số gam prôtêin, lipit, gluxit :
+ Lượng prôtêin là: 525 : 4,1 kcal ≈ 128 (gam) 0,5 điểm + Lượng lipit là: 425 : 9,3 kcal ≈ 45,7 (gam) 0,5 điểm + Lượng gluxit là: 1550 : 4,3 kcal ≈ 360,5 (gam) 0,5 điểm
Câu 7 (3,5 điểm):
1) Mối quan hệ :
- Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể cung cấp các chất dinh dưỡng và oxi cho tế bào và nhận từ tế
- Trao đổi chất ở tế bào giải phóng năng lượng, cung cấp cho các cơ quan trong cơ thể thực
hiện hoạt động trao đổi chất
0,5 điểm
- Như vậy, sự trao đổi chất ở hai cấp độ này gắn bó mật thiết với nhau, không thể tách rời 0,5 điểm
2)
Mâu
thuẩn
- Đồng hóa tổng hợp chất hữu cơ, dị hóa phân giải chất hữu cơ
- Đồng hóa tích lũy năng lượng, dị hóa giải phóng năng lượng
Thống
nhất
- Đồng hóa cung cấp nguyên liệu cho dị hóa, dị hóa cung cấp năng lượng cho
đồng hóa
- Đồng hóa và dị hóa cùng tồn tai trong cùng một cơ thể sống, nếu thiếu một
trong hai quá trình thì sự sống không tồn tại
Mỗi y đúng cho 0,5 điểm
=====