II.Tác dụng của câu đặc biệt. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS LAM SƠN
NGỮ VĂN 7: Tuần 25
Tiết 83
Tiếng Việt: CÂU ĐẶC BIỆT
Kết quả cần đạt:
- Nắm được khái niệm câu đặc biệt
- Hiểu được tác dụng của câu đặc biệt
- Biết cách sử dụng câu đặc biệt trong những tnh huung nói hoặc viết cụ thể.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ HỌC SINH GHI BÀI Hoạt động1:Hướng dẫn tìm hiểu khái
niệm câu đặc biệt
Xét ví dụ sau:
Ôi, em Thuỷ! Tiếng kêu sửng sốt
của cô giáo làm em tôi giật mình Em tôi
bước vào lớp
( Khánh Hoài- Cuộc chia tay của những
con búp bê )
Câu “Ôi, em Thủy!” có cấu tạo như thế
nào? Hãy lựa chọn câu trả lời đúng?
a Đó là câu bình thường có đủ chủ
ngữ,vị ngữ
b Đó là câu rút gọn, lược bỏ chủ ngữ, vị
ngữ
c Đó là câu không thể có chủ ngữ và vị
ngữ
HS dựa vào ghi nhớ trong sgk/tr 28 để trả
lời.
? Tìm câu đặc biệt trong các ví dụ dưới
I.
Thế nào là câu đặc biệt?
1.Vd SGK/27.
“Ôi, em Thuỷ! Tiếng kêu sửng sốt ”
→ Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo
theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ
Trang 2a Mùa xuân Mùa xuân đã về.
b A hỏi B:
- A: Mùa đầu tiên trong năm gọi là
gì?
- B: Mùa xuân.
Hoạt động 2: Phân biệt câu đặc biệt với
câu bình thường, câu rút gọn.
+ Câu bình thường (đầy đủ CN-VN)
VD: Em // là học sinh lớp 6.1
+ Câu rút gọn (rút gọn CN, VN, hoặc rút
gọn cả CN và VN)
VD: Ngày mai Cả lớp mình được nghỉ
học
+ Câu đặc biệt (Không cấu tạo theo mô
hình C-V)
VD: Một đêm mùa đông Trời lạnh buốt.
- Một đêm mùa xuân xác định thời
gian, nơi chốn
- Tiếng reo Tiếng vỗ tay liệt kê,thông
báo …
- “Trời ơi!” bộc lộ cảm xúc
- Sơn! Em Sơn! Sơn ơi!
Chị An ơi! gọi đáp
Các câu đặc biệt sau có tác dụng gì ?
Hãy đánh dấu vào ô thích hợp ?
HS kẻ bảng trong sgk/tr 28 vào vở rồi đánh
dấu X vào ô thích hợp
GV cho thêm vài VD ngoài sgk
- Tác dụng của câu đặc biệt:
+ Xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự
việc được nói đến trong đoạn
II.Tác dụng của câu đặc biệt.
Ví dụ ( sgk/28)
→ Tác dụng:
+ Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn
+ Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
+ Bộc lộ cảm xúc
+ Gọi đáp
III Luyện tập:
Bài tập 1+2: Tìm câu đặc biệt và câu rút gọn.
a) Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được ra trưng bày Nghĩa là phải ra
Trang 3VD1: Tại nhà Tôi đang chơi cờ vua với
ba
VD2: Tại trường Tôi và Mai đã gặp nhau.
+ Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự
vật, hiện tượng
VD1: Cả phòng tôi im lặng Không tiếng
nói Không tiếng cười.
VD2: Cả gian phòng đông vui, náo nhiệt.
Tiếng nhạc Tiếng trống Tiếng hát.
Tiếng hò.
+ Bộc lộ cảm xúc
VD1 Thật tuyệt!
VD2 Vui ghê!
+ Gọi đáp
VD1 Mẹ ! Mẹ ơi!
VD2 Con gái ơi!
- Dạ!
sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
b) Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu.
Ba giây… Bốn giây… Năm giây… Lâu quá!
c) Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió biển thổi lồng lộng Ngoài kia
là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hồi còi
(Nguyễn Trí Huân) Bài tập 3:Viết đoạn văn ngắn tả cảnh quê hương
em, trong đó có một câu đặc biệt.
Gợi ý:
- Hình thức:
+ Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, miêu
tả + Độ dài : 3 –> 5 câu + Có sử dụng một vài câu đặc biệt
- Nội dung: Cảnh quê hương em
Trang 4DẶN DÒ:
- HS làm phần luyện tập vào vở soạn
- Học thuộc 2 ghi nhớ trong sgk/tr 28,29
- Đọc, soạn trước bài “ Ý nghĩa văn chương”
HS lưu ý: Các em chép bài đầy đủ vào vở ghi chép trên lớp, làm phần luyện tập vào vở soạn
Nộp vở soạn cho GVBM khi đi học trở lại để nhận điểm cộng.