TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM.. quânTrịnh chiếm Phú Xuân2[r]
Trang 1LỊCH SỬ LỚP 7 BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
I KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN
1 Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỷ XVIII.
a Tình hình xã hội:
- Chính quyền họ Nguyễn suy yếu, mục nát
- Đời sống nhân dân cơ cực
b Khởi nghĩa chàng Lía:
- Căn cứ: Truông Mây ( Bình Định)
- Khẩu hiệu: lấy của nhà giàu chia cho người nghèo
2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ:
a Lãnh đạo:
- Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ
b Căn cứ:
- Năm 1771 ở Tây Sơn thượng đạo (An Khê – Gia Lai) sau đó chuyển xuống Tây Sơn hạ đạo (Bình Định)
c Khẩu hiệu: “Lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo”
d Lực lượng:
- Dân nghèo, đồng bào dân tộc, thợ thủ công và thương nhân
II TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM
1 Lật đổ chính quỳên họ Nguyễn:
- Tháng 9 / 1773: hạ thành Quy Nhơn, kiểm soát từ Quãng Nam đến Bình Thuận quânTrịnh chiếm Phú Xuân
-> Nguyễn Nhạc hòa với Trịnh
để dồn sức đánh chúa Nguyễn
- Năm 1777, Tây Sơn bắt, giết được chúa Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy thoát
->Chính quyền họ Nguyễn bị lật đổ ở Đàng Trong
2 Chiến thắng Rạch Gầm Xoài Mút (1785):
a Nguyên nhân:
- Tháng17/1784, được Nguyễn Ánh cầu cứu, hơn 5 vạn quân Xiêm kéo vào Gia Định
b Diễn biến:
- Tháng 1/ 1785 Nguyễn Huệ kéo quân vào Gia Định
- Chọn khúc sông Tiền đoạn từ Rạch Gầm – Xoài Mút làm nơi quyết chiến
Trang 2- Ngày 19/1/1785: Quân Xiêm lọt vào trận địa bị giết gần hết Nguyễn Ánh thoát chết, sang Xiêm lưu vong
c Ý nghĩa:
- Đập tan âm mưu xâm lược của quân Xiêm
- Khẳng định sức mạnh của nghĩa quân
* Câu hỏi ôn tập củng cố bài học:
Câu 1: Dựa vào lược đồ, em hãy trình bày diễn biến trận Rạch Gầm – Xoài Mút (trang
125 sgk)
Câu 2: Theo em, chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút có ý nghĩa quan trọng như thế nào?
(trang 125 sgk)
III TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH
1 Hạ thành Phú Xuân Tiến ra Bắc Hà diệt họ Trịnh :
- Tháng 6/1786 hạ thành Phú Xuân giải phóng Đàng Trong
- Giữa năm 1786 Nguyễn Huệ đánh ra Thăng Long- lấy danh nghĩa “ Phù Lê diệt Trịnh” -> họ Trịnh bị lật đổ
* Ý nghĩa:
- Tạo ra những điều kiện cơ bản cho sự thống nhất đất nước
- Đáp ứng nguyện vọng của nhân dân cả nước
2 Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà:
- Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản.->Vũ Văn Nhậm ra Bắc trị tội Chỉnh
- Vũ Văn Nhậm mưu phản-> Giữa năm 1788 Nguyễn Huệ ra Bắc lần 2 để diệt Nhậm ( Lê Chiêu Thống trốn)
*Ý nghĩa:
- Lật đổ chính quyền PK Trịnh, Nguyễn, Lê
IV TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1 Quân Thanh xâm lược nước ta:
- Năm 1788 được Lê Chiêu Thống sang cầu cứu Tôn Sĩ Nghị đem 29 vạn quân tiến vào nước ta
* Ta:
- Rút khỏi Thăng Long
- Lập phòng tuyến ở Tam Điệp – Biện Sơn
- Báo cho Nguyễn Huệ ở Phú Xuân biết
2 Quang Trung đại phá quân Thanh 1789:
a Kế hoạch:
Trang 3- Tháng 12/1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế lấy hiệu là Quang Trung và tiến quân ra Bắc theo 5 đạo
b Diễn biến.
- Đêm 30 Tết: Tiêu diệt địch ở sông Gián Khẩu
- Đêm mùng 3 tết: ta hạ đồn Hạ Hồi
- Mùng 5 Tết: trận Ngọc Hồi – Đống Đa -> Sầm Nghi Đống tự tử
- TÔN SĨ NGHỊ chạy về nước -> quân Thanh đại bại
3 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử:
a Nguyên nhân:
- Nhờ tinh thần yêu nước, đoàn kết của nhân dân ta
- Sự lãnh đạo tài tình của Quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân
b Ý nghĩa:
- Lật đổ phong kiến Trịnh- Nguyễn –Lê -> đặt cơ sở thống nhất đất nước
- Đánh tan quân Xiêm- Thanh -> bảo vệ độc lập dân tộc
* Câu hỏi ôn tập củng cố bài học:
Câu 1: Vì sao quân ta rút khỏi Thăng Long? (Trang 127, sgk).
Câu 2: Việc Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế có ý nghĩa gì? (Trang 128, sgk).
Câu 3: Vì sao vua Quang Trung quyết định tiêu diệt quân Thanh vào dịp Tết Kỉ Dậu? (Trang 129, sgk)
Câu 4: Em hãy trình bày cuộc tiến công của vua Quang Trung đại phá quân Thanh vào dịp Tết Kỉ Dậu? (Trang 131, sgk).
Câu 5: Lập niên biểu hoạt động của phong trào Tây Sơn từ năm 1771 đến năm 1789.
Năm 1771 Anh em Nguyễn Nhạc dựng cờ khởi nghĩa ở Tây Sơn
Năm 1773 Chiếm phủ thành Quy Nhơn
Năm 1774 Kiểm soát vùng đất rộng lớn từ Quản Nam ở phía Bắc đến Bình
Thuận ở phía Nam
Năm 1777 Lật đổ chính quyền phong kiến họ Nguyễn ở Đàng Trong
Năm 1785 Đánh tan 5 vạn quân Xiêm
Năm 1786 Tháng 6 Hạ thành Phú Xuân
Tháng 7 Lật đổ chính quyền họ Trịnh ở Đàng Ngoài
Trang 4Năm 1788 Giữa năm 1788 Quân Tây Sơn tiến quân ra Bắc trị tội Vũ Văn Nhậm.
Cuối năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế để tiến quân ra Bắc Năm 1789 Mùng 3 tết Vây đồn Hà Nội
Ngày 5 tết Vua Quang Trung tiến quân vào Thăng Long