Các đèn và thiết bị có ghi đường liên hệ với công tắc điều khiển hoặc đơn giản chỉ cần vẽ các kí hiệu của các thiết bị điện ở những vị trí cần lắp đặt mà khômg vẽ các đường dây nối đến[r]
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: LẮP ĐẶT ĐIỆN CÔNG TRÌNH NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP VÀ DÂN DỤNG
Trang 2ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: LẮP ĐẶT ĐIỆN CÔNG TRÌNH NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP VÀ DÂN DỤNG
BỘ MÔN CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI
Đỗ Bá Lộc
HIỆU TRƯỞNG DUYỆT
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2020
Trang 41
LỜI GIỚI THIỆU
Lắp đặt điện công trình là môn lắp đặt hệ thống điện dân dụng và công nghiệp cần được
vận hành an toàn, tiết kiệm, kinh tế và cung cấp đủ điện năng cho nhu cầu sử dụng cuộc
sống càng tiện nghi, trang thiết bị điện càng nhiều , nhu cầu điện càng cao Để đảm bảo hệ
thống điện hoạt động ổn định theo yêu cầu, bạn cần biết các khái niệm cơ bản về mạch
điện, khí cụ điện nội dung giáo trình này được sắp xếp theo 4 chương Mỗi chương bao
quát một chủ đề trọn vẹn
Bài Mở Đầu là phần giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình, với bài này sẽ giới thiệu
sơ lược về lắp đặt điện và một số dạng điện công trình Chương 1 là tổng quan về công
trình Chương này sẽ giới thiệu đặc điểm về công trình điện dân dụng và một số tiêu chuẩn
trong lắp đặt công trình điện và hướng dẫn thực hành về lắp đặt điện Chương 2 là chỉ cách
lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện và nói về các loại Busway dùng trong lắp đặt điện
công trình, chức năng của Busway và hướng dẫn cách lắp đặt dây /cáp điện nổi và cách lắp
đặt dây /cáp điện âm cho điện công trình Chương 3 là chỉ cách lắp đặt thiết bị bảo vệ cho
công trình điện, giới thiệu về đặc tính của thiết bị bảo vệ cho công trình điện và được thực
hành cách lắp đặt cầu chì, CB, ELCB trong điện công trình Chương 4 là chỉ cách lắp đặt
hệ thống chiếu sáng và chống sét, giới thiệu đặc điểm về sơ đồ dùng để lắp đặt điện cho
căn hộ để lựa chọn thiết bị chiếu sáng trong nhà cho công trình điện và cách lắp đặt thiết
bị chiếu sáng và cách lắp đặt thiết bị chống sét trong công trình
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, ngày 21 tháng 09 Năm 2020
Tham gia biên soạn
Chủ biên
Đỗ Bá Lộc
Trang 52
MỤC LỤC Trang
Lời giới thiệu 01
Mục lục 02
Giáo trình môn học 03
Bài Mở Đầu: Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình 04 → 06 I Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện 04
II Một số dạng điện công trình 04
Chương 1: Tổng quan về công trình 07→ 21 I Đặc điểm về công trình điện dân dụng 07
II.Tiêu chuẩn trong lắp đặt công trình điện 14
III Thực hành: 16
Câu hỏi ôn tập chương 1 22
Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện 23→ 37 I Các loại Busway dùng trong lắp đặt điện công trình 23
II Chức năng của Busway 25
III Cách lắp đặt dây /cáp điện nổi cho điện công trình 28
IV Cách lắp đặt dây /cáp điện âm cho điện công trình 33
Câu hỏi ôn tập chương 2 38
Chương 3: Cách lắp đặt thiết bị bảo vệ cho công trình điện 39 → 53 I Đặc tính của thiết bị bảo vệ cho công trình điện 39
II Thực hành cách lắp đặt cầu chì, CB, ELCB trong điện công trình 48
Câu hỏi ôn tập chương 3 54
Chương 4: Cách lắp đặt hệ thống chiếu sáng và chống sét 55 → 93 I Đặc điểm về sơ đồ dùng để lắp đặt điện cho căn hộ 55
II Lựa chọn thiết bị chiếu sáng trong nhà cho công trình điện 60
III Cách lắp đặt thiết bị chiếu sáng 70
IV Cách lắp đặt thiết bị chống sét 87
Câu hỏi ôn tập chương 4 95
Tài liệu tham khảo 96
Trang 63
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Lắp đặt điện công trình
II Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
Trình bày được đặc điểm về điện công trình
Nhận biết được các qui chuẩn an toàn trong lắp đặt
Biết được các ký hiệu trên sơ đồ
Mô tả được các bản vẽ lắp đặt điện công trình
Biết được các qui trình để vẽ được các bản vẽ điện khi cần
Biết được các qui trình lắp đặt điện về busway, thiết bị bảo vệ, chống sét, dây cáp điện
Lựa chọn được đèn khi dùng
Thể hiện tinh thần làm việc nhóm
Thể hiện tinh thần làm việc trong doanh nghiệp
Trang 7
Bài Mở Đầu: Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình
Bài Mở Đầu: Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình
Giới thiệu: nội dung bài mở đầu giới thiệu cho học sinh tổng quan về lắp đặt điện,
một số dạng điện công trình
Mục tiêu: sau khi học xong chương này, học sinh có khả năng
Trình bày được khái niệm về kỹ thuật lắp đặt điện
Liệt kê được các dạng điện công trình
I Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện
1.Khái niệm chung về kỹ thuật lắp đặt điện
a.Tổ chức công việc lắp đặt điện
Mục đích nhằm rút ngắn thời gian lắp đặt, nhanh chóng đưa công trình vào vận hành, tiết kiệm vật tư, vật liệu, an toàn lao động và nâng cao chất lượng công trình…
- Kiểm tra và thống kê chính xác các hạng mục công việc cần làm theo thiết kế và bản vẽ thi công Lập bảng thống kê tổng hợp thiết bị các thiết bị, vật tư, vật liệu cần thiết
- Lập biểu đồ tiến độ lắp đặt, bố trí nhân lực phù hợp với trình độ, tay nghề cho từng hạng mục lập biểu đồ luân chuyển nhân lực
- Soạn các phiếu công nghệ miêu tả chi tiết công nghệ, công đoạn xây lắp
- Chọn và dự tính số lượng các máy móc thi công
- Xác định số lượng và phương tiện vận chuyển
- Soạn thảo hình thức thi công mẩu
- Soạn thảo các biện pháp về kỹ thuật an toàn
- Các trang thiết bị, vật tư, vật liệu phải tập kết gần công trình cách nơi làm việc không quá 100m
- Nguồn điện phục vụ cho máy móc thi công lấy từ lưới điện tạm thời hay máy phát điện cấp điện tại chổ
b Tổ chức các đội tổ nhóm chuyên môn
Khi lắp điện có tầm cở quốc gia, đặc biệt khi khối lượng lắp đặt lớn ta phải cần tổ chức đội, tổ nhóm chuyên môn để tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng, công việc tiến hành nhịp nhàng hợp lý
- Bộ phận chuẩn bị tuyến công tác: khảo sát tuyến, chia khoảng cách cột, vị trí móng theo địa hình cụ thể, dánh dấu đục lổ các hộp tủ điện, đục rảnh đi dây trên tường, xẽ rảnh đi dây trên nền
- Bộ phận lắp đặt các đường trục và các thiết bị điện, tủ điện, bảng điện
- Bộ phận lắp đặt điện trong nhà, ngoài trời
- Bộ phận lắp đặt trang thiết điện và mạng điện cho các thiết bị, máy móc cũng như các công trình chuyên dụng
II Một số dạng điện công trình:
1 Điện dân dụng: là lắp đặt các thiết bị liên quan đến sử dụng điện, đồ dùng điện như quạt điện, nồi cơm, tivi, tủ lạnh,… Hoặc những đồ dùng điện lắp theo công trình có quy mô nhỏ, lớn
Trang 8Bài Mở Đầu: Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình
2 Điện công nghiệp:
Phân tích hoạt động các hệ thống phát, truyền tải, đặc biệt là phân phối và tiêu thụ điện; hệ thống chiếu sáng; hệ thống chống sét; hệ thống an ninh, an toàn điện Thiết kế, triển khai, xây dựng, vận hành và bảo trì hệ thống phân phối điện năng khu công nghiệp, khu dân cư; mạng động lực phân xưởng, xí nghiệp; hệ thống chiếu sáng dân dụng và công nghiệp; hệ thống chống sét và nối đất; hệ thống bảo vệ - an ninh, an toàn điện;
- Tính toán, thiết kế, sửa chữa, phát huy hết năng suất và đảm bảo tính năng tối
ưu của thiết bị trong hệ thống và tiết kiệm năng lượng;
- Sửa chữa, vận hành và kiểm tra các loại thiết bị điện, máy điện ba pha, máy điện một pha, máy điện một chiều và máy biến áp trong công nghiệp và dân dụng
Hình ảnh nhà xưởng
Trang 9Bài Mở Đầu: Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình
Hình ảnh điện điện tòa nhà
Trang 10Chương 1: Tổng quan về công trình
Chương 1: Tổng quan về công trình Giới thiệu: nội dung chương 1 giới thiệu cho học sinh tổng quan về công trình
Mục tiêu: sau khi học xong chương này, học sinh có khả năng
Trình bày được đặt điểm về công trìnhđiện dân dụng
Liệt kê được các dạng ký hiệu dùng trong điện công trình
Trình bày được các dạng tiêu chuẩn trong công trình
Trình bày được các dạng sơ đồ dùng trong điện công trình
Vẽ được các dạng sơ đồ mạch
I Đặc điểm về công trình điện dân dụng
Một số ký hiệu thường dùng trong lắp đặt công trình điện
Bảng 1.1 Ký hiệu về thiết bị điện, trạm biến áp, nhà máy điện
3
Động cơ điện một
chiều
12 Nắn điện bán dẫn
Trang 11Chương 1: Tổng quan về công trình
8 Máy tự biến áp (biến
Nhà máy điện
A – Loại nhà máy
B – Công suất (MW)
Bảng 1.2: Ký hiệu về bảng, bàn, tủ điện
1 Bảng, bàn, tủ điều khiển
2 Bảng phân phối điện
3 Tủ phân phối điện (động lực và ánh sáng)
4 Hộp hoặc tủ hàng kẹp đấu dây
5 Bảng điện dùng cho chiếu sáng làm việc
6 Bảng điện dùng cho chiếu sáng sự cố
Trang 12Chương 1: Tổng quan về công trình
Bảng 1.3: Ký hiệu về thiết bị khởi động, đổi nối
nhánh
Nút điều khiển (số chấm tùy theo số nút)
5 Bộ khống chế kiểu
Hãm điện có cờ hiệu
10 Hộp có cầu dao và
Nhiệt kế thủy ngân có tiếp điểm
11 Hộp cầu dao đổi
12 Hộp khởi động
thiết bị điện cao áp 28 Dụng cụ tự ghi
Trang 13Chương 1: Tổng quan về công trình
Bảng 1.4: Ký hiệu về thiết bị dùng điện
Trang 14Chương 1: Tổng quan về công trình
Bảng 1.5: Ký hiệu trong lắp đặt điện
Nối với nhau về cơ khí Vận hành bằng tay
Trang 15Chương 1: Tổng quan về công trình
L1/N/PE
3
Hộp nối
Nút nhấn không đèn
Nút nhấn có đèn
Nút nhấn có đèn kiểm tra
Công tắc hai cực
Công tắc ba cực
Công tắc ba cực
có điểm giữa
Công tắc nối tiếp
Công tắc 4 cực
Ký hiệu
Tên gọi
Biểu diễn ở dạng nhiều cực
Biểu diễn ở dạng một cực
bảo vệ, 1 cái
3
Ổ cắm có bảo vệ, 3 cái
cái
4 1+2
Đèn ở hai mạch điện riêng
công tắc, 1 cái
hoặc
Đèn huỳnh quang
khẩn cấp
báo khẩn cấp
Trang 16Chương 1: Tổng quan về công trình
Máy biến
áp
Rơle, khởi động từ
Công tắc dòng điện xung
t
Rơ le thời gian
Dây trung tính N
Cầu chì
Chuông báo
Kẻng
Chuông con ve Micro
Ống nghe
Loa Còi Khóa cửa Dây dẫn Dây trung tính nối đất PEN
Trang 17Chương 1: Tổng quan về công trình
II Tiêu chuẩn trong lắp đặt công trình điện
1 Giới thiệu một số tiêu chuẩn an toàn trong lắp đặt công trình điện
Tiêu Chuẩn Quốc Gia
TCVN 7447-4-41:2010
IEC 60364-4-41:2005
HỆ THỐNG LẮP ĐẶT ĐIỆN HẠ ÁP – PHẦN 4-41: BẢO VỆ AN TOÀN-
BẢO VỆ CHỐNG ĐIỆN GIẬT
Low-voltage electrical installations – Part 4-41: Protection for safety –
Protection against electric shock
Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu thiết yếu liên quan đến việc bảo vệ chống điện giật, kể cả bảo vệ chính (bảo vệ chống tiếp xúc trực tiếp) và bảo vệ sự cố (bảo vệ chống tiếp xúc gián tiếp) con người và vật nuôi
Bộ Tiêu chuẩn TCVN 7447 (IEC 60364) hiện đã có các phần sau:
- TCVN 7447-5-53:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
- TCVN 7447-5-54:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
Trang 18Chương 1: Tổng quan về công trình
- TCVN 7447-4-42:2005, Hệ thống lắp đặt điện trong các tòa nhà
- TCVN 7447-4-43:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-4-44:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-51:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-52:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-53:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
- TCVN 7447-5-54:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
- TCVN 7447-4-42:2005, Hệ thống lắp đặt điện trong các tòa nhà – Phần 4-42: Bảo
vệ an toàn – Bảo vệ chống các ảnh hưởng của nhiệt
- TCVN 7447-4-43:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 4-43: Bảo vệ an toàn – Bảo vệ chống quá dòng
- TCVN 7447-4-44:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 4-44: Bảo vệ an toàn – Bảo vệ chống nhiễu điện áp và nhiễu điện tử
- TCVN 7447-5-51:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 5-51: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Nguyên tắc chung
- TCVN 7447-5-52:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 5-52: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Hệ thống đi dây
- TCVN 7447-5-53:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà – Phần 5-53: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Cách ly, đóng cắt và điều khiển
- TCVN 7447-5-54:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà – Phần 5-54: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Bố trí nối đất, dây bảo vệ và dây liên kết bảo vệ
- TCVN 7447-5-55:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 5-55: Lựa chọn và lắp
Trang 19Chương 1: Tổng quan về công trình
đặt thiết bị điện – Các thiết bị khác
- TCVN 7447-7-710:2006, Hệ thống lắp đặt điện cho các tòa nhà – Phần 7-710: Yêu cầu đối với hệ thống lắp đặt đặc biệt hoặc khu vực đặc biệt – Khu vực y tế
III Thực hành :
Một số sơ đồ lắp đặt điện công trình dân dụng thực tế:
Trong việc vẽ sơ đồ thiết kế hệ thống điện, phải nghiên cứu kỹ nơi lắp đặt, yêu cầu thắp sáng, công suất… Trên cơ sở đó thiết kế cho đáp ứng yêu cầu trang bị điện
Khi trình bày bảng vẽ thiết kế có thể dùng các sơ đồ sau:
+ Sơ đồ mặt bằng (sơ đồ vị trí)
+ Sơ đồ đơn tuyến (sơ đồ tổng quát)
+ Sơ đồ chi tiết (sơ đồ nối dây)
+ Sơ đồ nguyên lý (sơ đồ ký hiệu)
Trên các sơ đồ điện cần có việc hướng dẫn ghi chú việc lắp đặt:
+ Phương thức đi dây cụ thể từng nơi
+ Lọai dây, tiết diện, số lượng dây
+ Lọai thiết bị điện, lọai đèn và nơi đặt
+ Vị trí đặt hộp điều khiển, ổ lấy điện, công tắc
+ Công suất của điện năng kế
Trang 20Chương 1: Tổng quan về công trình
Sơ đồ chi tiết được áp dụng để vẽ chi tiết một mạch đơn giản, ít đường dây, để hướng dẫn đi dây một phần trong chi tiết bản vẽ Có thể áp dụng cho bản vẽ mạch phân phối điện và kiểm soát
X: Vị trí hộp nối, ổ cắm, phích cắm
Q: Công tắc
E: “Tải”, Đèn, quạt…
Trang 21Chương 1: Tổng quan về công trình
tế của các đèn, thiết bị điện như sơ đồ chi tiết Tuy nhiên các đường vẽ chỉ vẽ một nét và
có đánh số lượng dây, vì vậy dễ vẽ hơn và tiết kiệm nhiều thời gian vẽ, dễ đọc, dễ hiểu hơn so cới sơ đồ chi tiết (Hình 1.3)
Trang 22Chương 1: Tổng quan về công trình
NYM-J 1,5
3
E1
Q1 X1 L1/N/PE
3 60
Hình 1.4: Sơ đồ nguyên lý
Trang 23Chương 1: Tổng quan về công trình
Một số bảng vẽ sơ đồ lắp đặt công trình điện trong thực tế (tham khao mở rộng)
Trang 24Chương 1: Tổng quan về công trình
Trang 25Chương 1: Tổng quan về công trình
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1 Câu 1: Hãy kể tên các loại tiêu chuẩn quốc gia
Câu 2: Hãy kể tên các loại Bộ Tiêu chuẩn TCVN 7447
Câu 3: Trình bày các dạng sơ đồ dùng trong điện công trình
Câu 4: Hãy vẽ các ký hiệu của thiết bị dùng điện
Câu 5: Hãy vẽ các ký hiệu dùng trong lắp đặt điện
Câu 6: Hãy vẽ các Ký hiệu về thiết bị khởi động, đổi nối
Trang 26Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
23
Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện Giới thiệu: nội dung chương 2 giới thiệu cho học sinh tổng quan về hệ thống busway,
dây cáp điện
Mục tiêu: sau khi học xong chương này, học sinh có khả năng
Trình bày được các dạng busway
Liệt kê được các loại dây cáp
Trình bày được cách lắp đặt điện
I Các loại Busway dùng trong lắp đặt điện công trình
1 Busway dùng trong lắp đặt điện công trình
Busway là hệ thanh cái được chế tạo sẵn tại nhà máy dùng để truyền tải và phân phối điện năng
- Hệ thống thanh dẫn Busway theo tiêu chuẩn NEMA (Mỹ) "là một hệ thống phân phối điện đượ chế tạo sẵn, có chứa thanh dẫn điện được đặt trong lớp vỏ bảo vệ, bao gồm: các thanh dẫn thẳng, các thiết bị đấu nối và các phụ kiện khác"
- Busway Schneider là một trong các sản phẩm của Schneider Electric được thiết kế
để cùng hoạt động tương thích Khái niệm này bao gồm cho cả phân phối điện trung thế
và hạ thê Giúp tối ưu hóa lắp đặt và nâng cao chất lượng hệ thống điện nhờ tương thích
cơ, điện và truyền thông
2 Các chứng chỉ tiêu chuẩn, chất lượng Busway Schneider:
- IEC Certification – ASTA/ASEFA/KEMA/IECEE/CNAL
- UL Certification
- CCC approved
- ISO 9001, ISO 140001
- OHS180001
- Six Sigma Program
3 Các loại thanh dẫn Busway Schneider:
- Canalis KDP + các bộ nối rẽ KDP-KBA-KBB
- Canalis KBA
- Canalis KBB
- Canalis KS
Trang 27Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
Hình 2.1 Thanh dẫn điện Busway Bs01
của LS Hình 2.2 Bộ phận nối Busway Bn01của
Trang 28Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
Trả lời: Các chức năng cơ bản của Busway dùng trong lắp đặt công trình điện:
Hình 2.7 Thanh Busway Schneider PBS Hình 2.8 Thanh chuyển pha Busway
Trang 29Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
26
Hình 2.9: Hệ thống phân phối điện sử dụng Busway
Busway được ứng dụng rông rãi trong nhiều công trình như tòa nhà văn phòng,
khác sạn, trung tâm mua sắm, triển lãm,các công trình nhà máy công nghiệp, trung tâm
dữ liệu, ngân hàng,các khu năng lượng, sân bay, bệnh viện….vì Busway có nhiều ưu đểm sau:
* Giải pháp nén
+ Kích thước nén giúp chiếm một khoảng không gian rất nhỏ trong mỗi công trình:
- Sử dụng Rising main sẽ chiếm rất ít không gian
- Sử dụng đế phân phối theo hàng ngang sẽ dễ dàng thích ứng với các cấu trúc công trình (sàn nâng, trần treo, hệ thống thông hơi…)
+ Các chuyển hướng đã được thiết kế để tối ưu hóa khoảng không gian chiếm dụng, trái ngược với trường hợp tương tự sử dụng cáp cần một bán kính uốn cong lớn
+ Bộ nối rẽ, hoàn chính với các thiết bị bảo vệ, được lắp dọc theo suốt chiều dài của hệ
thống thanh dẫn sẽ giảm bớt diện tích sàn chiếm dụng bởi các tủ phân phối điện
Trang 30Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
27
* Một hệ thống đơn giản và kinh tế
+ Thiết kế dễ dàng thực hiện do không đòi hỏi những bố trí chi tiết của tải Sự lựa chọn các thiết bị có thể được xác định trước và tối ưu hóa
+ Lắp đặt hệ thống thanh dẫn chỉ cần 2 hoăc 3 người làm việc trong cùng một khoảng thời gian tương ứng với việc lắp đặt dây cáp Thời gian lắp đặt vì thế được tiết kiệm hơn + Đấu nối các trạm MV/LV được thực hiện bằng cách sử dụng các mối nối thích hợp Những bộ nối rẽ có thể chuẩn bị sẵn trong phân xưởng, từ đó giảm thời gian làm việc tại công trường Bộ nối rẽ được đấu nối với thanh dẫn bằng thao tác cắm đơn giản Đối với những định mức lớn hơn 500A sẽ được bắt bulong
+ Việc lắp đặt hệ thống thanh dẫn có thể thực hiện trong quá trình xây dựng Từ đó tối ưu hóa công việc tại công trường và cho phép biết trước được những sự việc không mong muốn
+ Cũng cần lưu ý rằng hệ thống thanh dẫn là một giải pháp kiểm tra nhà máy, nghĩa là thời gian cần cho việc kiểm tra các mỗi nối được giảm bớt (kiểm tra độ siết chặt bằng mắt thường)
+ Thanh dẫn và các bộ nối rẽ được thiết kế bảo đảm an toàn cho người sử dụng và thiết bị
- Giải pháp tiếp xúc bằng đồng được mạ bạc toàn bộ
- Những mối nối được siết chặt bằng bulông với lực siết được đảm bảo bằng đai ốc lực
- Hệ thống tránh lắp sai nhằm tránh lỗi lắp ráp
+ Vỏ kim loại và cấp độ bảo vệ cao bảo vệ thanh dẫn trước những xâm hại bên ngoài (ăn mòn, mòn lõi)…
* Thích nghi với địa chấn
Thanh dẫn I-LINE II và Canalis được chứng nhận chịu được địa chấn khu vực 4, và
Trang 31Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
28
được chứng minh bởi những cuộc kiểm tra về cơ khí và động lực tại EERTC (trung tâm nghiên cứu động đất) ở Trung Quốc, cũng như được kiểm tra đặc tính điện bởi CEST theo hệ thống IECEE CB
* Nhiều loại bộ nối rẽ
Các bộ nối rẽ I-LINE đều tương thích với hệ thống thanh dẫn I-LINE II, không quan tâm bộ nối rẽ có hay không các MCCB hay cầu chì
+ Bộ nối rẽ với MCCB của Merlin Gerlin, dòng định mức 15A – 1000A
+ Bộ nối rẽ với MCCB của Square D, dòng định mức 15A – 1600A
+ Bộ nối rẽ với cầu trì, dòng định mức 30A – 1600A
III Cách lắp đặt dây /cáp điện nổi cho điện công trình:
1 Thực hành
Bài tập thực hành số 1: Xây dựng cách lắp đặt dây dẫn cho mạng điện kiểu nổi của một
căn phong?
Kết quả: Lắp đặt dây dẫn cho mạng điện kiểu nổi là phương pháp mà dây dẫn được lắp
đặt trên các vật cách điện dọc theo trần nhà, cột, dầm xà…
Trang 32Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
29
Hình 2.10 Dây dẫn điện được lắp đặt nổi trong ống cách điện
dây phải song song với vật kiến trúc (tường nhà, cột, xà…), khi dây đổi hướng hoặc phân thêm Đường nhánh thì phải tăng thêm kẹp đỡ ống…
Phương pháp lắp đặt dây dẫn cho mạng điện kiểu nổi có các ưu điểm là: Tránh được tác động xấu của môi trường đến dây dẫn, dễ lắp đặt sửa chữa, không phụ thuộc vào tiến
độ của phần xây dựng, già thành hạ…nhưng có nhược điểm là độ thẩm mỹ không cao
Bài tập thực hành số 2: Mô tả các vật tư cơ bản dùng để lắp đặt dây dẫn cho mạng điện
kiểu nổi của một căn phong?
Kết quả: Các vật cách điện dùng trong lắp đặt dây dẫn cho mạng điện kiểu nổi thường
là: puli, sứ, mang gỗ, ống cách điện dạng tròn hoặc dạng nẹp, ống dạng lò xo (ống ruột gà) và các phụ kiên phù hợp khác…
Trang 33Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
30
Hình 2.11 Các dạng ống cách điện dùng trong lắp đặt nổi
Ngoài ra, nếu dùng ống nhựa dạng tròn thì có các loại phụ trợ kèm theo như: ống nối chư T, ống nối L, ống nối nối tiếp (nối thẳng), kẹp đỡ ống (con bọ), vít…
- Xây dựng các bước tiến hành lắp đặt điện nổi và những lưu ý khi lắp đặt điện nổi
hoặc âm cho điện công trình
Trang 34Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
31
- HSSV phải mô tả được các vật tư cơ bản dùng để lắp đặt dây dẫn cho mạng điện kiểu nổi của một căn phong
Câu hỏi kiểm tra: Xây dựng các bước tiến hành lắp đặt điện nổi và những lưu ý khi lắp
đặt điện nổi cho điện công trình?
Trả lởi:
Điện nổi được hiểu đơn giản là cách thiết kế mạng điện nổi, chạy bên trong ống nổi hoặc nẹp điện Đi dây điện nổi sẽ giúp cho việc đi dây điện dễ dàng và sửa chữa sau này
Các bước tiến hành lắp đặt điện nổi cho điện công trình như sau:
- Đi ống, nẹp trên tường: Dùng phấn hoặc bút vẽ lên tường sơ đồ đi dây đã xác định
ở trên Cần tính toán thật kỹ để đảm bảo hệ thống đường dây hợp lý cũng như tính thẩm
mỹ cho ngôi nhà
- Luồn dây điện trông ống, nẹp: Bạn có thể luồn dây điện vào ống điện và nẹp trước hoặc sau khi hoàn thiện
- Đi ống và nẹp phải thẩm mỹ và thẳng khi đi trên tường
- Hoàn thiện thi công: Sau khi đã hoàn tất công đoạn đặt đường ống và luồn dây xong, ta gắn thiết bị sao cho đảm bảo chắc chắn và đẹp
Những lưu ý khi lắp đặt điện nổi cho điện công trình:
Đi dây điện nổi trên tường sẽ tránh được nhiều tai nạn về điện và an toàn với trẻ nhỏ, đảm bảo tính thẩm mỹ cho ngôi nhà Tuy nhiên nếu bạn làm không đúng kỹ thuật sẽ gây rất nguy hiểm đến tính mạng Do vậy cần lưu ý những điểm sau:
- Nên chia đường điện thành nhiều nhánh để dễ ngắt điện cục bộ từng khu vực khi lắp đặt hay sửa chữa
- Khi luồn dây điện trong ống nhựa phải đảm bảo ống phải cứng, chống thấm nước
và chịu lực cao
- Đi dây điện ở nơi khô ráo, tránh xa những nơi có nguồn nhiệt lớn hơn 70 độ Nếu dây điện chằng chịt làm ta khá khó chịu vì rối mắt và mất đi vẻ đẹp sang trọng của ngôi nhà thì thiết kế đi dây điện nổi trên tường sẽ là một giải pháp tối ưu để giải quyết vấn đề này Khi những đoạn dây điện được luồn trong ống thì ngôi nhà của ta sẽ có nhiều không gian hơn Hơn nữa điều này cũng giúp cho hệ thống dây điện được bảo vệ,
Trang 35Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
32
tránh những yếu tố tác động bên ngoài Việc tạo ra ý tưởng này khiến cho các công trình nhà ở được thiết kế một cách dễ dàng và đẹp
Mô hình lắp đặt dây nổi cho điện công trình (tham khảo mở rộng)
Hình 2.14 Mô hình lắp đặt điện nổi bằng ống
Trang 36Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
33
IV Cách lắp đặt dây /cáp điện âm cho điện công trình:
1 Thực hành:
Bài tập thực hành số 1 Cho hình như sau:
Hãy làm trên cabin lắp đặt âm như sau:
- Lắp ống điện Ф 20
- Luồn dây điện
- Lắp thiết bị hoàn thiện
- Vận hành mạch
Trang 37Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
34
Bài tập thực hành số 2
Cho hình như sau:
Hãy làm trên cabin lắp đặt âm như sau:
- Lắp ống điện Ф 16
- Luồn dây điện
- Lắp thiết bị hoàn thiện
- Vận hành mạch
Trang 38Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
35
Bài tập thực hành số 3
Cho hình như sau
Hãy làm trên cabin lắp đặt âm như sau:
- Lắp ống điện Ф 16
- Luồn dây điện
- Lắp thiết bị hoàn thiện
- Vận hành mạch
2 Kiểm tra
Ở phần này, giảng viên căn cứ vào nội dung đã hướng dẫn sinh viên để kiểm tra mức độ tiếp thu kiến thức của HSSV theo các tiêu chí sau:
- Xây dựng các bước tiến hành lắp đặt điện âm và những lưu ý khi lắp đặt điện nổi
hoặc âm cho điện công trình
- HSSV phải mô tả được các vật tư cơ bản dùng để lắp đặt dây dẫn cho mạng điện kiểu nổi của một căn phòng
Câu hỏi kiểm tra: Xây dựng các bước tiến hành lắp đặt điện âm và những lưu ý khi lắp
đặt điện âm cho điện công trình?
Trả lởi:
Điện âm tường được hiểu đơn giản là cách thiết kế mạng điện chìm, chạy bên trong tường hoặc dưới đất Đi dây điện âm tường sẽ giúp cho việc dây điện khi thi công sẽ
Trang 39Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
36
không lộ ra ngoài Nó gây nguy hiểm cũng như vướng víu cho cuộc sống sinh hoạt trong gia đình
Hiện nay đa phần mọi gia đình sẽ sử dụng đường dây điện chạy bên trong tường
Nó không chỉ tạo sự an toàn cho người sử dụng mà còn làm tăng tính thẩm mỹ cho ngôi nhà
Các bước tiến hành lắp đặt điện âm cho điện công trình như sau:
- Đào rãnh tường: Dùng phấn hoặc bút vẽ lên tường sơ đồ đi dây đã xác định ở trên Cần tính toán thật kỹ để đảm bảo hệ thống đường dây hợp lý cũng như tính thẩm mỹ cho ngôi nhà
- Cắt tường: Dùng máy cắt tường để cắt theo các đường vẽ Sau đó dùng máy
khoan, máy đục để đục theo đường cắt có sẵn Độ rộng hẹp hay nông sâu của tường sẽ phụ thuộc vào đường dây điện bạn muốn đi
- Đi ống nhựa: Cho ruột gà, hoặc ống dẫn cứng vào rãnh đã đục và cố định chặt lại bằng dây kẽm
- Luồn dây điện âm tường: Bạn có thể luồn dây điện vào ống trước hoặc sau khi hoàn thiện Tuy nhiên ta nên luồn dây vào trước khi hoàn thiện để tránh trường hợp nếu như gặp vật cản mà ta không luồn được dây sẽ phải đục ra làm lại rất mất thời gian cũng như ảnh hưởng thẩm mỹ của ngôi nhà
- Hoàn thiện thi công: Sau khi đã hoàn tất công đoạn đặt đường ống và luồn dây xong, ta dùng hồ trám lại các vết rãnh đã đục vừa nãy sao cho đảm bảo chắc chắn và đẹp
Những lưu ý khi lắp đặt điện âm cho điện công trình:
Đi dây điện âm tường sẽ tránh được nhiều tai nạn về điện và an toàn với trẻ nhỏ, đảm bảo tính thẩm mỹ cho ngôi nhà Tuy nhiên nếu bạn làm không đúng kỹ thuật sẽ gây
rò điện rất nguy hiểm đến tính mạng Do vậy cần lưu ý những điểm sau:
- Nên chia đường điện thành nhiều nhánh để dễ ngắt điện cục bộ từng khu vực khi lắp đặt hay sửa chữa
- Khi luồn dây điện trong ống nhựa phải đảm bảo ống phải cứng, chống thấm nước
và chịu lực cao
- Đi dây điện ở nơi khô ráo, tránh xa những nơi có nguồn nhiệt lớn hơn 70 độ
Trang 40Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
37
- Sử dụng ống luồn đàn hồi với những dây dẫn điện lắp đặt ở những nơi ví dụ như trần thạch cao, tường gạch ống,…
- Không nên đặt dây sâu quá 1/3 độ dày của tường
Nếu dây điện chằng chịt làm ta khá khó chịu vì rối mắt và mất đi vẻ đẹp sang trọng của ngôi nhà thì thiết kế đi dây điện âm tường sẽ là một giải pháp tối ưu để giải quyết vấn
đề này Khi những đoạn dây điện chìm trong tường thì ngôi nhà của ta sẽ có nhiều không gian hơn Hơn nữa điều này cũng giúp cho hệ thống dây điện được bảo vệ, tránh những yếu tố tác động bên ngoài Việc tạo ra ý tưởng này khiến cho các công trình nhà ở được thiết kế một cách dễ dàng và đẹp
Tuy nhiên khi thiết kế hệ thống dây điện ngầm như vậy sẽ phức tạp nên chi phí mà
ta phải bỏ ra sẽ tăng thêm Trước khi xây dựng bạn cần phải có một sơ đồ lắp đặt được thiết kế tỉ mỉ Nhưng dây điện ở các đường ống dẫn sẽ bị chôn sâu dưới đất hoặc trong tường nên đôi khi việc sửa chữa khi hỏng hóc sẽ khó khăn hơn Nên ta phải mất nhiều thời gian để tìm kiếm được đoạn bị hỏng và muốn sửa phải đục khoét tường
Mô hình lắp đặt dây âm cho điện công trình (tham khảo mở rộng)