Câu cầu khiến là gì và cách đặt câu cầu khiến

b.Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.. Vắng CN..[r]



KHỞI ĐỘNG

Câu 1: Xác định câu nghi vấn trong đoạn văn sau:

Sao cụ lo xa thế? Cụ còn khỏe lắm, chưa chết đâu mà sợ!

Cụ cứ để tiền ấy mà ăn , lúc chết hãy hay! Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại?

-Không, ông giáo dạy phải ạ! Ăn mãi hết đi thì lúc chết

lấy gì mà lo liệu?

( Trích: “Lão Hạc” của Nam Cao)

Câu 2: Chức năng của câu nghi vấn trên dùng để làm gì?

Tiết 84: CÂU CẦU

KHIẾN

TIẾT 84:

CÂU CẦU KHIẾN

Tiết 84: CÂU CẦU KHIẾN

I/ TÌM HIỂU BÀI :

1 Đặc điểm hình thức:

Ví dụ 1:

b. Tôi khóc nấc lên Mẹ tôi từ ngoài đi vào

Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thuỷ:

- Đi thôi con.

(“Cuộc chia tay của những con búp bê”

Đọc những đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

a. Ông lão chào con cá và nói:

Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi Nó không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng.

-> Yêu cầu

Tiết 84: CÂU CẦU KHIẾN

I/ TÌM HIỂU BÀI :

-> Yêu cầu

Ví dụ 2:

Đọc to những câu sau và trả lời câu hỏi.

a - Anh làm gì đấy?

- Mở cửa Hôm nay trời nóng quá.

b Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng

Đặt câu cầu khiến tương ứng với mỗi bức hình :

Tiết 84: CÂU CẦU KHIẾN

I/ TÌM HIỂU BÀI :

-> Yêu cầu

Ví dụ 2:

- Mở cửa: câu trả lời, giọng nhẹ

-Mở cửa! : giọng nhấn mạnh ( Ngữ điệu cầu khiến)

-> Câu trần thuật

-> Câu cầu khiến

* Nhận xét:

Hình thức: Có chứa các từ cầu khiến hay ngữ điệu cầu khiến

Kết thúc câu bằng dấu chấm than hay dấu chấm Chức năng : Dùng để yêu cầu , đề nghị , khuyên bảo,

4 Lưu ý:

Hai cõu sau thuộc kiểu cõu gỡ

và giải thớch tại sao?

1 Anh cú thể tắt hộ tụi cỏi quạt được khụng ?

2 Tắt quạt đi!

- Câu nghi vấn dùng để cầu khiến

- Câu cầu khiến

Lưuưý:ưtránhưnhầmưlẫnưkhiư

sửưdụngư2ưkiểuưcâuưtrên

Bài tập nhanh: Đâu là câu cầu khiến trong các câu sau đây?

1 Cô ấy đã ra lệnh cho nhân viên làm việc thêm giờ.

2 Mọi người hãy nhanh chóng sơ tán, máy bay Mĩ sắp ném bom.

3 Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem.

4 Ai khiến anh làm việc này?

5 Xin bệ hạ hoàn gươm lại cho Long Quân.

6 Đừng đi lối đó.

7 Đồ ngu, đòi một cái máng thật à!

8 Mẹ ra mời sứ giả vào đây cho con.

9 Cháu van ông, nhà cháu đang đau ốm.

10 Sao chúng ta không ăn mừng sự kiện vui vẻ này nhỉ?

( Thư Trung thu,1952- Bác Hồ)

 Mẹ ơi, con là người đấy Mẹ đừng vứt

con đi mà tội nghiệp.

( Sọ Dừa)

“Các cậu ơi hãy chịu khó đợi một

chút” ( Nguyễn Minh Châu- mảnh trăng cuối rừng-)

“Ch¸u h·y vÏ c¸i g× th©n thuéc nhÊt víi ch¸u.” ( T¹ Duy Anh- Bøc tranh cña em g¸i t«i-)

“ VËy mu«n vµn lÇn mong mái quan lín h·y rñ lßng th ¬ng che chë cho nã ® îc toµn vÑn;c«ng

¬n cøu sèng cña ngµi mÑ con nã xin ghi x

¬ng t¹c d¹.”( Ng« gia v¨n ph¸i- Hoµng Lª

Đề nghị

 Câu cầu khiến sau đây dùng để làm gì?

Tiết 84: CÂU CẦU KHIẾN

I/ TÌM HIỂU BÀI :

-> Yêu cầu

Ví dụ 2:

- Mở cửa: câu trả lời, giọng nhẹ

-Mở cửa! : giọng nhấn mạnh ( Ngữ điệu cầu khiến)

-> Câu trần thuật

-> Câu cầu khiến

* Nhận xét:

Hình thức: Có chứa các từ cầu khiến hay ngữ điệu cầu khiến

Kết thúc câu bằng dấu chấm than hay dấu chấm Chức năng : Dùng để yêu cầu , đề nghị , khuyên bảo,

c Nay chúng ta đừng làm gì nữa , thử xem lão Miệng có sống được không.

Em có nhận xét gì về chủ ngữ trong những câu trên

a Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên Vương.

Thử thêm bớt hoặc thay đổi chủ ngữ xem ý nghĩa của các câu sau thay đổi như thế nào ?

a.Con hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên Vương

Miệng)

Bài tập 2 trang 32:

 Có các câu cầu khiến sau:

a) Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi.

 Có từ ngữ cầu khiến: “ đi ” Vắng chủ ngữ.

b) Các em

b) Các em đừng đừng khóc.

 Có từ ngữ cầu khiến: “ đừng ” Có chủ ngữ (ngôi thứ hai

số nhiều)

c) Đưa tay cho tôi mau!

Cầm lấy tay tôi này!

 Không có từ ngữ cầu khiến, chỉ có ngữ điệu cầu khiến,

3 Bài tập 3:

So sánh hình thức và ý nghĩa của hai câu sau :

a Hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột !

b.Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.

Vắng CN

BÀI TẬP 5: (sgk / 33)

Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường con vào lớp Một Mẹ sẽ đưa con đến trường , cầm tay con dắt qua cánh cổng , rồi buông tay

mà nói : “ Đi đi con ! Hãy can đảm lên ! Thế giới này là của con Bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra “

( Theo Lí Lan , Cổng trường mở ra)

Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi

Câu “ Đi đi con !” trong đoạn trích trên và câu “ Đi thôi con” trong đoạn trích ở mục I 1.b ( tr 30 ) có thể thay thế cho nhau được không ? Vì sao?

Bài tập 5 trang 33:

 So sánh ý nghĩa của 2 câu : “ Đi đi con! ” và “Đi

thôi con.”?

-“ Đi đi con! ” Chỉ có người con đi.

-“ Đi thôi con ” Cả hai mẹ con cùng đi.

 Hai câu này có thể thay thế cho nhau được

không?

-Hai câu này không thể thay thế cho nhau được vì

có ý nghĩa rất khác nhau.

-“ Đi đi con! ” người mẹ khuyên con vững tin

bước vào đời.

-“ Đi thôi con ” người mẹ bảo con đi cùng mình.

DẬY MÀ ĐI

Nhạc và lời của nguyễn Xuân TânDậy mà đi , dậy mà đi

Ai chiến thắng không hề chiến bại

Ai nên khôn không khốn một lần

Dậy mà đi , dậy mà đi

Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi !

Đừng tiếc nữa cần chi khóc mãi

Dậy mà đi núi sông đang chờ

Dậy mà đi , dậy mà đi

Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi !