conduongcoxua welcome to my blog

Và trong quá trình tìm hiểu tác phẩm để giảng dạy, để viết Sáng kiến kinh nghiệm thì tôi đã yêu nó tự bao giờ, yêu luôn cả những người sáng tạo ra nó; cảm phục vua Quang Trung – Nguyễn H[r]

SƠ LƯỢC LÍ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

- Họ và tên : Võ Duy Nhã Đoan

- Ngày tháng năm sinh : 18 /10 /1979

- Nam, nữ : nữ

- Địa chỉ : Lô A, Phòng 601, Chung cư Thanh Bình, P Thanh Bình TPBiên Hòa tỉnh Đồng Nai

- Điện thoại : 0919236609 (DĐ) 0613943854 (NR)

- Fax : Email : info@123doc.org

- Đơn vị công tác : Trường THPT Trấn Biên

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO :

- Học vị: Cử nhân khoa học.

- Năm nhận bằng : 2001

- Chuyên ngành đào tạo : Ngữ văn

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC :

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Giảng dạy bộ môn Văn

- Số năm có kinh nghiệm : 10 năm

A.MỞ ĐẦU

I Lí do chọn đề tài:

Trong những năm gần đây cùng với việc đổi mới chương trình, nội dunggiáo dục, thay sách giáo khoa đã dấy lên phong trào đổi mới phương pháp dạyhọc văn Hướng đi có nhiều hứa hẹn Vừa đảm bảo tính cơ bản, tinh giản, hiệnđại, sát thực tiễn Việt Nam, phù hợp với xu thế tiên tiến trên thế giới; vừa pháthuy vai trò chủ động tích cực sáng tạo của học sinh, vừa đòi hỏi phải đổi mớiphương pháp dạy ở giáo viên Ngữ văn trung học

Như chúng ta đã biết, sách giáo khoa Ngữ văn 11- cơ bản lần này có một

số thay đổi: có sự thêm, bớt một số tác phẩm Và lẽ dĩ nhiên, trước mỗi tácphẩm mới giáo viên không khỏi lúng túng, trăn trở, lo nghĩ Đặc biệt là nhữngtiết văn học sử, đây là những tác phẩm mới so với chương trình cũ Hơn nữa,những tác phẩm này đa số lại khô khan, khó tạo cảm xúc ở các em Vậy làm thếnào để có một giáo án tốt, một giờ dạy hay, một lớp học sinh động, học sinh tíchcực, chủ động và hứng thú trong tiết học, mà đặc biệt là học sinh hiểu và cảmnhận được giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản? Đó là những băn khoăn,trăn trở không chỉ ở riêng tôi mà ở mỗi giáo viên Ngữ văn

Mặt khác, tôi thiết nghĩ, mỗi bài dạy đều có một vị trí, vai trò quan trọngcủa nó Song những văn bản mới đưa vào chương trình lại khá khó đối với họcsinh, thậm chí giáo viên cũng không dễ tiếp cận, giải mã Trong khi đó kinhnghiệm giảng dạy tích lũy chưa nhiều, tư liệu tham khảo cũng hạn chế, có bàiphải nói là rất hiếm Vì vậy, với vốn kinh nghiệm còn khiêm tốn của bản thân,tôi chỉ xin được trao đổi với quý đồng nghiệp cách giảng dạy một bài cụ thể, bài

Chiếu cầu hiền ( Ngô Thì Nhậm) Bởi theo tôi, Chiếu cầu hiền của Ngô Thì

Nhậm viết thay vua Quang Trung là tác phẩm tiêu biểu cho tư tưởng, cốt cách,đức độ của vua Quang Trung và văn phong của Ngô Thì Nhậm Hơn nữa, vớiđặc điểm tâm hồn dân tộc và truyền thống đào tạo nhân tài cho đất nước thì bàichiếu có một ý nghĩa vô cùng to lớn trong sự nghiệp trồng người

Cuối cùng, dạy tốt bài này là ta đã tác động trực tiếp đến việc rèn đức,luyện tài, nâng cao kĩ năng lập luận diễn đạt của học sinh; từ đó hình thành ởcác em ý thức về vai trò của hiền tài, của bản thân trong công cuộc xây dựng đấtnước

Đó là những lý do tôi chọn đề tài Giảng dạy bài Chiếu cầu hiền (Cầu hiền chiếu) (Ngô Thì Nhậm) để trao đổi những điều tâm đắc và rất mong được quý

thầy cô cùng bạn bè đồng nghiệp bổ sung những khiếm khuyết để bài giảngngày càng hoàn thiện hơn

II Đối tượng và mục tiêu của đề tài

1 Đối tượng

- Đối tượng trực tiếp của tôi là bài Chiếu cầu hiền (Cầu hiền chiếu) của

Ngô Thì Nhậm viết thay vua Quang Trung, trong sách giáo khoa Ngữ văn 11,tập 1(cơ bản), trang 68-Nhà xuất bản giáo dục

- Để thử nghiệm đề tài tôi chọn học sinh lớp 11A11 và 11D3 trường Trunghọc phổ thông Trán Biên, năm học 2011- 2012 để thực hiện

2 Mục tiêu

- Cung cấp những tri thức cơ bản về bài Chiếu cầu hiền (Ngô Thì Nhậm).

- Phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh và sự hứng thú trongtiết văn học sử

- Góp phần bồi dưỡng năng lực tư duy, năng lực diễn đạt và cách thức lậpluận trong bài văn nghị luận của học sinh

- Giáo dưỡng học sinh vào việc trau dồi đức và tài để sống tốt, sống đẹp,sống có ý nghĩa trong tương lai

B.NỘI DUNG CHÍNH

I Cơ sở lý luận

1 Dạy văn trong nhà trường hiện đại

- Dạy văn là dạy cho học sinh nhận ra trong tác phẩm văn chương nguồn trithức vô cùng phong phú, đa dạng, hấp dẫn và bổ ích để bồi dưỡng tâm hồn, trítuệ để sống có ý nghĩa hơn, sâu sắc hơn, tinh tế hơn Dạy văn là dạy sống, dạyngười, dạy mở mang trí tuệ

- Trong quá trình dạy văn cần xác định học sinh là nhân vật trung tâm, làchủ thể cảm thụ Giáo viên không được cảm nhận thay mà chỉ là người địnhhướng, “chỉ đường” cho các em đi khám phá tác phẩm Con đường đó bao giờcũng bắt đầu từ công việc tri giác ngôn ngữ, trải qua nhiều chặng, nhiều bước,

đi từ bên ngoài vào bên trong tác phẩm Trên con đường đó, người giáo viên cóvai trò khơi nguồn, tạo cảm hứng để học sinh tích cực tự giác trong việc cảmthụ, chiếm lĩnh tri thức và chủ động thưởng thức tác phẩm văn chương Nhưvậy, yêu cầu phát huy chủ thể học sinh gắn liền với tài năng sáng tạo của ngườigiáo viên Hay nói đúng hơn đó là sự hết hợp nhuần nhuyễn tính nghệ thuật vàtính sư phạm trong quá trình dạy văn

2 Tiếp nhận văn học

- “Tiếp nhận văn học hay cảm thụ văn học là sống với tác phẩm vănchương, rung động với nó, vừa đắm chìm trong thế giới nghệ thuật của nhà văn,vừa tỉnh táo lắng nghe tiếng nói của tác giả, thưởng thức cái hay, cái đẹp, tài

nghệ của người nghệ sĩ sáng tạo” (Văn học 12- Tập hai, Phần lí luận văn học, Nxb Giáo dục-2002, trang 146).

- Tiếp nhận văn học có nhiều cách Tuy nhiên với bài này, tôi hướng việccảm thụ của học sinh vào hai cách cơ bản sau:

+ Cảm thụ có chú ý đến nội dung tư tưởng, tình cảm của tác phẩm để hiểuxem tác giả muốn nói gì? Và nói bằng cách nào? Từ đó thâm nhập vào tác phẩm

để hiểu và cảm Cách này khá dễ và áp dụng được với đa số học sinh.

+ Cảm thụ có sự sáng tạo Nghĩa là phải xem tác phẩm như một phươngtiện để nghĩ, để cảm, để tự đối thoại với mình và đối thoại với tác giả Kiểu cảmthụ này khó và cao, không phải dễ dàng đạt tới, tìm được ở học sinh thật hiếm.Nhưng nhờ nó mà giáo viên phát hiện được những học sinh có năng khiếu vănchương, thực sự say mê và rung cảm với văn chương

3 Phương pháp thực hiện

Dạy văn là nghề sáng tạo, cá nhân giáo viên được tương đối tự do trongviệc lựa chọn những phương pháp tối ưu Để thực hiện bài dạy này, tôi vậndụng những phương pháp sau:

- Phương pháp đọc hiểu, phương pháp diễn dịch, qui nạp, phân tích, phântích- tổng hợp, tích hợp,… để khai thác vấn đề, lí giải vấn đề, giúp học sinh tiếpcận văn bản từ nhiều phía và có thể vận dụng vào thực tế.

- Phương pháp so sánh đối chiếu, dùng hình ảnh trực quan, giảng bình, gợimở… để bài giảng phong phú, sinh động

- Đặc biệt là phương pháp phát vấn bằng hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó,trong đó có câu hỏi tái hiện, câu hỏi phát hiện, câu hỏi tư duy, câu hỏi gợi mở,câu hỏi thảo luận nhóm, nâng cao… một cách hợp lý để kích thích sự suy nghĩ,tìm tòi, sáng tạo, chủ động tích cực của học sinh

Vận dụng và kết hợp tốt các phương pháp trên sẽ giúp tiết học diễn ra mộtcách tự nhiên, nhịp nhàng, gắn kết giữa thầy và trò

II Những chuẩn bị cần thiết cho bài giảng

1 Đối với giáo viên :

- Chuẩn bị chung:

+ Trước hết, giáo viên cần đọc và nghiên cứu kỹ sách giáo khoa để nắmđược nội dung phần Tiểu dẫn, văn bản và hệ thống câu hỏi ở phần Hướng dẫnhọc bài

+ Nghiên cứu, làm việc với sách giáo viên để xác định đúng vị trí, mụcđích yêu cầu và hệ thống trí thức cơ bản, trọng tâm của bài giảng

+ Vì bài này khó tìm tài liệu tham khảo nên giáo viên có thể tham khảo

thêm Sách giáo viên Ngữ văn Nâng cao, Giới thiệu giáo án Ngữ văn Tập một –của Nguyễn Hải Châu (Chủ biên) và một số sách tham khảo tôi đã

11-giới thiệu ở trên để có thêm những hiểu biết sâu sắc, phong phú về nội dung sẽdạy trên lớp

+ Chuẩn bị các Slide Power Point hoặc bảng phụ; những hình ảnh về NgôThì Nhậm và vua Quang Trung, ảnh minh họa cho văn bản

- Giáo án: Giáo án là tài liệu trình bày cụ thể của giáo viên về nội dung,

phương pháp, quy định mọi hoạt động của giáo viên và học sinh trên lớp Đây làyếu tố quyết định sự thành công của tiết dạy Do đó, giáo viên phải chuẩn bịgiáo án thật kỹ càng

2 Đối với học sinh: Tất cả phần này yêu cầu chuẩn bị ở nhà

- Đọc sách giáo khoa: Do thời lượng trên lớp không nhiều do đó giáo viên

yêu cầu học sinh đọc trước phần Tiểu dẫn, Văn bản và Chú thích ở nhà nhằm

giúp các em bước đầu nắm được những nét cơ bản về tác giả và văn bản Hơnnữa, vì đây là văn bản cổ, sử dụng từ ngữ kinh điển rất nhiều nên tôi đặc biệt

nhấn mạnh việc đọc phần Chú thích Làm tốt khâu này, các em không chỉ được

mở mang về tri thức mà còn giúp tiết học nhẹ nhàng, thoải mái hơn

- Bài soạn: Đây là sự chuẩn bị có tính chất tích cực, tự giác, có tác dụnglàm tiền đề, cơ sở để giáo viên phát huy tính tích cực chủ động của học sinh

trong quá trình lĩnh hội bài mới Và do có sự chênh lệch về năng lực cảm thụgiữa hai lớp, nên tôi yêu cầu cụ thể như sau:

+ Lớp 11 khối A, phần đông là học sinh trung bình và yếu môn văn nên tôichỉ yêu cầu học sinh trả lời những câu hỏi ở mục “Hướng dẫn học bài” trongsách giáo khoa

+ Lớp 11 khối D, đa phần là học sinh khá nên tôi yêu cầu các em soạn

thêm nội dung sau: Hãy chọn một đoạn hoặc một câu văn mà em tâm đắc rồi phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật lập luận của câu văn hoặc đoạn văn đó.

III Quá trình thực hiện bài giảng

PHẦN 1: GIỚI THIỆU BÀI MỚI

Lời vào bài phải ngắn gọn nhưng là khâu không thể bỏ qua Lời vào bài tốt

sẽ gây ấn tượng ban đầu, tạo sự hứng thú ngay từ đầu tiết học, khơi gợi sự tò mò

và khao khát khám phá, tìm hiểu của học sinh Có nhiều cách để vào bài song ở

bài này tôi có thể kết hợp với việc kiểm tra bài cũ - bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (Nguyễn Đình Chiểu) để giới thiệu bài mới một cách liền mạch và tự

nhiên như sau:

“ Như vậy, với bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Nguyễn Đình Chiểu đã đưa

chúng ta ngược thời gian trở về với một thời đại đau thương mà hào hùng của

dân tộc Một dân tộc đã sinh ra những người con “ Lưng đeo gươm, tay mềm mại bút hoa” để làm nên những trang sử vẻ vang cho dân tộc, rạng danh dân

tộc, là niềm tự hào, là tấm gương của lớp lớp thế hệ trẻ Việt Nam Và hôm nay,

chúng ta sẽ đến với những nhân vật lịch sử như thế qua bài “ Chiếu cầu hiền”

của vua Quang Trung do Ngô Thì Nhậm viết thay.

PHẦN 2: NỘI DUNG BÀI GIẢNG

(Hoạt động chính của giáo viên và học sinh)

Hoạt động của giáo

viên (GV)

Hoạt động của học sinh(HS)

- HS trả lời

- HS gạch chân các ýtrong sgk

- Tài năng về nhiều

+ Trịnh Sâm khen ông:

tài học không ở dưới

người

+ Quang Trung ca ngợi

ông: thuộc dòng văn

- HS quan sát

-HS trả lời:

+ Thể chiếu

+ Loại văn chínhluận, được vuadùng để ban bố mệnhlệnh hoặc chỉ thịxuống cấp dưới Vănphong trang trọng; lời

lẽ rõ ràng, tao nhã

mặt: văn chương, chínhtrị, ngoại giao, quân sự,

…

- 1788 Lê - Trịnh sụp

đổ, ông theo phong tràoTây Sơn và có nhiềuđóng góp tích cực

2 Tác phẩm

a Thể loại: thể chiếu(chiếu chỉ, chiếu thư,chiếu mệnh, )

b Hoàn cảnh sáng tác:

(?) Chiếu cầu hiền

được viết theo thể loại

Lợi xuống chiếu hạ lệnh

tiến cử tiến củ hiền tài

và cho phép những hiền

tài tự tiến cử

(?) Vì sao lúc bấy giờ

Ngô Thì Nhậm phải

thay lời vua Quang

Trung viết Chiếu cầu

vậy nội dung tư tưởng

của bài chiếu thuộc về

vua Quang Trung

+ Bề tôi vua Lê, chúaTrịnh (sĩ phu Bắc Hà)mang nặng tư tưởngtrung quân, quan niệmđạo đức bảo thủ;

không nhận thấy chthấy chính nghĩa và sứmệnh lịch sử của TâySơn nên đã bất hợptác với triều đại TâySơn, thậm chí chốnglại Tây Sơn

- HS đọc văn bản(sgk/68)

- HS thảo luận nhóm

và đại diện nhóm trảlời

Bài chiếu do Ngô ThìNhậm viết thay vuaQuang Trung vàokhoảng năm 1788 –

1789, nhằm thuyết phục

sĩ phu Bắc Hà ra cộngtác với triều đại TâySơn

c Bố cục: ba phần:

- Phần 1: “Từ đầu đến người hiền vậy.”

mối quan hệ giữahiền tài và thiên tử

- Phần 2: từ “Trước đây

…của trẫm hay sao?”

cách ứng xử củanho sĩ Bắc Hà và nhucầu đất nước

- Phần 3: còn lại

con đường cầu hiềncủa vua Quang Trung

- Gọi học sinh đọc văn

thêm đặc điểm của thể

chiếu và thấy rõ tầm tư

tưởng, chủ trương tập

hợp nhân tài để xây

dựng đất nước của vua

Quang Trung cũng như

nghệ thuật thuyết phục

của Ngô Thì Nhậm,

chúng ta cùng đi vào

phân tích nội dung và

nghệ thuật bài chiếu

♦ Hoạt động 3: Hướng

dẫn HS phân tích nội

dung và nghệ thuật

của tác phẩm:

(?) Người hiền (còn gọi

hiền tài) là người như

của người hiền như thế

nào đối với một quốc

- HS trả lời: Người cóđức và tài

- HS trả lời: Tác giả

ví người hiền như một vìtinh tú Điều đó chothấy người hiền có vịtrí, vai trò vô cùngquan trọng đối vớiquốc gia, dân tộc

- Người hiền phải

hướng về thiên tử và dothiên tử sử dụng đểcùng vua xây dựng đấtnước thì mới bộc lộ hếttài năng, tâm đức

Quy luật xử thế củangười hiền

gia, dân tộc

(Gợi ý: Liên hệ với bài

đọc thêm Hiền tài là

nguyên khí quốc gia của

Thân Nhân Trung, lớp

10)

- GV chốt ý, bổ sung

(nếu cần)

- GV bình: Hiền tài là

của quý của nhân dân,

của hiếm của đất nước

Như Thân Nhân Trung

đã từng nói “hiền tài là

nguyên khí của quốc

gia” Nếu ta ví von đất

nước như một cơ thể

sống thì hiền tài chính

là máu trong tim, là

hơi trong phổi Hiền tài

quan hệ như thế nào

giữa người hiền và nhà

vua?(Gợi ý: Có thể diễn

xuôi để hiểu lớp nghĩa

bên ngoài, rồi từ đó

phân tích sâu và khái

quát nội dung của 2 câu

mình, không về với vua,

không có điều kiện thi

thố tài năng thì cái tài

- HS trả lời: Ngườihiền được ví như saosáng trên trời Saosáng ắt chầu về saoBắc Đẩu, người hiềnphải hướng về vua

Ngược lại là trái tựnhiên, trái quy luật,trái đạo trời, trái lẽđời, khiến tài năng

đành uổng phí - đó không phải là ý trời sinh ra người hiền vậy.

Nói tóm lại: phải cóngười hiền thì thiên tửmới làm nên nghiệplớn và ngược lại ngườihiền muốn chứng tỏtài năng, đức độ thìphải quy về với vua

- HS thảo luận nhómvà

đại diện nhóm trả lời

- HS trả lời: Để tăng

sức nặng, độ tin cậy,đánh vào tâm lý sĩ phu

* Nghệ thuật: Lập luậnchặt chẽ, rõ ràng bằngcách :

- Dẫn lời của KhổngTử

- Dùng hình thức sosánh, khẳng định và phủđịnh

Hiền tài phải phòvua để giúp nước, giúpdân

đó cũng đành uổng phí :

“Ngọc kia chẳng giũa

chẳng mài, Cũng thành

vô dụng, cũng hoài

ngọc đi” (Ca dao)

Như vậy, người hiền

qui về với vua, dốc hết

tài năng phụng sự đất

nước, phụng sự nhân

dân là điều tất yếu, là

việc nên làm Đó còn là

cơ hội để tạo lập công

danh sự nghiệp hiển

(?) Tại sao tác giả lại

mượn lời của Khổng

Tử?

(Gợi ý: Ngay từ câu mở

đầu tác giả đã dẫn lời

của Khổng Tử Cách

làm đó có ý nghĩa gì,

tác dụng gì?)

GV lưu ý với HS: Đối

tượng mà bài chiếu

hướng đến là sĩ phu Bắc

Hà - những con người

thời trung đại, họ có nét

tâm lí đặc thù: noi theo

tiền nhân, dựa vào

mệnh trời; lời của tiền

đều củng cố cho luận

điểm, làm rõ cho luận

điểm: Người hiền và

thiên tử có mối quan hệ

chặt chẽ Và ta hãy học

ở tác giả cách thức lập

luận chặt chẽ, đầy

thuyết phục này để

vận dụng vào bài văn

nghị luận, vào cuộc

sống.

(?) Tóm lại, các em có

nhận xét gì về lời mở

đầu của bài chiếu?

HẾT TIẾT 1, CHUYỂN SANG TIẾT 2

GV chuyển ý: Trên đây, chúng ta vừa tìm hiểu một phần của văn bản Tuy

chưa nhiều nhưng có lẽ các em đã phần nào cảm nhận được sức mạnh của bài chiếu Có thể nói, vẻ đẹp của văn bản này không phát lộ rực rỡ ở bề ngoài mà tiềm ẩn trong chiều sâu của cảm xúc, của suy ngẫm, như một vì tinh tú càng nhìn lại càng sáng Vậy chúng ta hãy tiếp tục khám phá tác phẩm để thấy đầy

đủ hơn cái hay, vẻ đẹp, sự hấp dẫn, sức lôi cuốn của bài chiếu này

Hoạt động của giáo

viên(GV)

Hoạt động của học sinh(HS)

Nội dung cần đạt

♦Hướng dẫn HS phân

tích nội dung và nghệ

1.2 Cách ứng xử của nho sĩ Bắc Hà và nhu

thuật của tác phẩm (tiếp

theo):

(?)Trước sự việc Quang

Trung tiến quân ra Bắc

với triều Nguyễn Thế

nhưng, trong bối cảnh lịch

sử bấy giờ thì việc ở ẩn

không còn là giữ gìn khí

- HS trả lời : KhiQuang Trung tiếnquân ra Bắc diệt Trịnhthì sĩ phu Bắc Hà rấthoang mang, lo sợ

Trước bối cảnh đó họ

có những phản ứngtiêu cực sau:

+ Phần đông là: Bỏ đi

ở ẩn kẻ sĩ phải ở ẩn trong ngòi khe, trốn tránh việc đời,…

+ Một số ở lại triềuchính nhưng làm quantrong im lặng vì sợmình bị liên lụy

những bậc tinh anh trong triều đường phải kiêng dè không dám lên tiếng,…

+ Một số khác lại camlàm những chức vụthấp kém, cầm chừng

cũng có kẻ gõ mõ canh cửa,…

- HS thảo luận và đại diện nhóm trả lời

cầu của đất nước :

a Cách ứng xử củanho sĩ Bắc Hà

- Bỏ đi ở ẩn

- Giữ mình im lặng

- Làm việc cầm chừng

tiết nữa mà trở thành tư

sứ mệnh lịch sử củaTây Sơn, chưa phụcvua Quang Trung

Theo họ, Nguyễn Huệchỉ là một nông dân íthọc, chỉ giỏi đánhđấm, chẳng biết gì vềlễn ghĩa sách vở thánhhiền

- HS trả lời

-HS trả lời : Vì đốitượng cần thuyết phục

là những nhà nho cửaKhổng, sân Trình, có

tư tưởng sùng cổ,chuộng sách thánhhiền Nói như vậy đểđánh vào tâm lý của

họ, đồng thời chỉ rõQuang Trung khôngchỉ giỏi võ mà cònhiểu biết sâu rộngsách thánh hiền

Dè dặt, chưa hợptác với Tây Sơn, chưanhiệt tình phụng sự đấtnước, phụng sự nhândân

* Nghệ thuật:

- Dẫn sự việc từ sáchthánh hiền

- Dùng ẩn dụ, nói tránh

(?)Vậy thì tại sao Ngô Thì

Nhậm lại thuyết phục theo

Hành động này cho thấy

thái độ cầu hiền của vua

Quang Trung như thế

nào ?

- GVchốt ý và phân tích

thêm: Thái độ ấy còn

được thể hiện sâu sắc,cụ

thể ở hai câu hỏi tu từ :

Hay trẫm…vương hầu

chăng ? (sgk/69) nhằm

đặt người nghe vào thế

lưỡng đao, phải suy nghĩ

lại, phải cân nhắc kĩ càng,

- HS trả lời : Gián tiếp(qua từ ‘‘Trước đây’’

và cách dẫn các sựviệc xưa Đó là cáchnói ẩn, nói tránh

- HS trả lời :+ Vì đây là những nhànho, những hiền tàiđầy lòng tự trọng, nên

dù là vua cũng phảinói tế nhị, nếu nóithẳng, nói thật sẽđụng đến lòng tự áicủa họ Như vậy bàichiếu sẽ phản tácdụng

+ Tác giả mượn xưa

để nói nay còn vì mụcđích : nhà vua chorằng đó là vì thờithế ‘‘suy vi’’,‘‘nhiềubiến cố’’ nên kẻ sĩmới phải làm như vậy

Nghĩa là nhà vua tỏ rakhoan thứ, bao dung,không truy cứu

- HS trả lời

- HS trả lời : (dựa vàochú thích trongsgk/69)

Lời lẽ tế nhị, chântình, phù hợp với đốitượng

b Nhu cầu của đấtnước :

- Thái độ cầu hiền: rấtthành tâm, khiêm

nhường Nay trẫm đang ghé chiếu lắng nghe, ngày đêm mong mỏi…

tha thiết mong chờngười hiền