Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh- Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống của nhândân Giao Châu: + Chính trị: trực tiếp cai trị, chia châu, quận
Trang 11 Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh
- Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống của nhândân Giao Châu:
+ Chính trị: trực tiếp cai trị, chia châu, quận huyện
+Kinh tế: chiếm ruộng đất, tô thuế nặng nề
+ Xã hội và Văn hóa: đồng hóa dân tộc Việt, bắt nhân dân ta theo phong tục và luậtpháp của người Hán Thực hiện đồng hóa về văn hóa
+ Những thay đổi của nước ta dưới thời thuộc Đường)
- Các cuộc đấu tranh giành độc lập tiêu biểu từ năm 40 đến thế kỉ IX (Tập trung vàocác cuộc khởi nghĩa tiêu biểu: Hai Bà Trưng - năm 40; Khởi nghĩa Lý Bí, Nước VạnXuân, Mai Thúc Loan
Rèn luyện kỉ năng lập bảng thống kê: tên cuộc khởi nghĩa, thời gian, địa điểm,ngườilãnh đạo, kết quả và ý nghĩa)
- Hs biết phân tích , đánh giá những thủ đoận cai trị của phong kiến phương bắc thời bắc thuộc; Biết tìm nguyên nhân vì sao nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống áp bức của phong kiến phương Bắc
2 Kỹ năng
- Rèn cho học sinh biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện lịch sử
- Bước đầu rèn luyện kĩ năng đọc lược đồ lịch sử lập bảng thống kê: tên cuộc khởi nghĩa, thời gian, địa điểm, ngườilãnh đạo, kết quả và ý nghĩa)
3 Thái độ
- Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lược, ý thức tự hào dân tộc, biết ơncác anh hùng dân tộc và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
- Năng lực chuyên biệt
+ Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng
Trang 2Trình bày đượctình hình kinh
tế, văn hóa củanước ta trongthời kì Bắcthuộc
Giải thích được vìsao thế lực phongkiến phương Bắc lạibóc lột tàn bạo vàđồng hóa đối vớinhân dân ta
Lý giải được tại saodưới ách đô hộ củacác triều đại phongkiến phương Bắctình hình kinh tế,văn hóa nước ta vẫnphát triển
Phân tích đượchậu quả nhữngchính sách thốngtrị của phong kiếnphương Bắc đốivới đất nước ta
Khám phá đượcnhững sáng tạo vềvăn hóa của nhândân ta thời Bắcthuộc
Nhận xét đượcmức độ tàn bạo
và thâm độc trongchính sách bóc lột
và đồng hóa của
phương Bắc đốivới nhân dân ta.Đánh giá đượcnhững thành tựu
về kinh tế, vănhóa của nhân dân
Lý giải được tại saonhiều cuộc khởinghĩa liên tiếp nổ ratrong thời kì Bắcthuộc
Xác định đượcđiểm giống nhaucủa các cuộc khởinghĩa dưới thờiBắc thuộc
Bình luận cuộcđấu tranh củanhân dân ta thờiBắc thuộc Rút rabài học từ nhữngcuộc đấu tranhcủa nhân dân tatrong thời kì Bắcthuộc
C.HỆ THỐNG CÂU HỎI
Câu hỏi nhận biết:
1 Nêu những biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ X
2 Nêu chính sách cai trị của các triều đại phong kiến đối với nước ta ntn?
3 Nêu dẫn chứng về sự phát triển của nông nghiệp nước ta trong các thế kỉ I - X
4 Nhân dân ta đã ứng dụng kĩ thuật gì để chống sâu bọ châm đục thân cây cam ?Theo em, việc ứng dụng kĩ thuật này nói lên điều gì
5 - Kể tên những ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp ở địa phương em có từthời Bắc thuộc được lưu truyền đến ngày nay
Câu hỏi thông hiểu
1 Vì sao sau khi chiếm được nước ta, các triều đại phong kiến phương Bắc thường
tổ chức lại cách cai trị và thay đổi tên gọi ?
2 Phương thức bóc lột cơ bản của các triều đại phong kiến phương Bắc đối vớinhân dân ta là gì ? Vì sao nhà Hán lại giữ độc quyền về muối và sắt ?
3 Dưới thời nhà Đường, hình thức bóc lột đối với nhân dân ta có gì thay đổi sovới trước ?
4 Em có nhận xét gì về sự chuyển biến xã hội nước ta?
Trang 35 Tình hình văn hóa nước ta có gì thay đổi? Theo em, việc chính quyền đô hộ mởtrường học ở nước ta nhằm mục đích gì?
6 Vì sao người Việt mặc dù bị đồng hóa vẫn giữ được phong tục, tập quán vàtiếng nói của tổ tiên?
7 Trình bày nguyên nhân, thời gian, địa điểm và kết quả ý nghĩa cuộc khởi nghĩaHai Bà Trưng, khởi nghĩa Bà Triệu
8 Cuộc khởi nghĩa Lý Bí giành được thắng lợi nhờ những nguyên nhân nào? Saukhi giành được ngày thắng lợi, Lí Bí đã làm gì? Vì sao Lý Bí không xưngvương mà lại xưng đế? Theo em đặt tên nước Vạn Xuân có ý nghĩa gì?
9 Trình bày nguyên nhân, kết quả khởi nghĩa Mai Thúc Loan
Câu hỏi vận dụng
1 Các chính sách vơ vét, bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc
đã để lại hậu quả gì cho đất nước ta bấy giờ
2 Trình bày những đóng góp của phụ nữ trong cuộc khởi nghĩa Bà Trưng, BàTriệu?
3. Có đúng hay không khi cho rằng các triều đại phong kiến phương Bắc thường tổchức lại các bộ máy cai trị nhằm biến nước ta thành đơn vị hành chính của
Trung Quốc??
4 Hãy nhận xét và những chuyển biến về cơ cấu xã hội ở nước ta giữa hai thời kìtrên Văn lang và Âu lạc
Câu hỏi vận dụng cao
1 Em hãy tìm hiểu những phong tục, tập quán và tín ngưỡng của người Việt được
nhân dân ta giữ gìn, phát huy trong thời kì chống phong kiến phương Bắc
2 Em hãy cùng bạn sưu tầm ca dao, tục ngữ và hò vè của nhân dân ta qua các thời kì
lịch sử lên án chính sách cai trị, bóc lột của các triều đại phong kiến phương Bắc
3 Hãy kể tên những phong tục, tín ngưỡng và lễ hội điển hình ở địa phương em
4 Đóng vai là nhà sử học và tuyên truyền viên, em hãy chia sẻ với gia đình, bạn bè
qua hòm thư điện tử (email) hoặc trang cá nhân (facebook) về những giá trị văn hoá
mà người Việt còn lưu giữ trong thời kì chống phong kiến phương Bắc
Đánh giá công lao của các anh hùng dân tộc trong thời kỳ này
Thời lượng
Nội dung cụ thể Thiết bị DH, Học
Trang 422 45p 1 Tìm hiểu khởi nghĩa Hai
Bà Trưng và khởi nghĩa
Bà Triệu
Tranh ảnh về BàTrwung, BàTriệuLược đồ khởinghĩa
23 45p 2.Tìm hiểu Khởi nghĩa Lý
Bí và sự thành lập nước
Vạn Xuân
Tranh ảnh lý bí-Lược đồ khởi nghĩa lý bí
24 45p 3, Tìm hiểu Khởi nghĩa
Mai Thúc Loan và khởinghĩa Phùng Hưng
Tranh ảnh về Mai Hắc đế
Lược đồ khởi nghĩa Mai thúc Loan
E CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án word và Powerpoint
- Hình ảnh và lược đồ các cuộc khởi nghĩa
- Những tư liệu lịch sử về các nhân vật lịch sử
2 Chuẩn bị của học sinh
- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về các cuộc khởi nghĩa
H TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
NỘI DUNG I CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC
VÀ CUỘC SỐNG CỦA NHÂN DÂN GIAO CHÂU
- Kỷ năng: Rèn luyện các kĩ năng đọc hiểu thông tin, khai thác thông tin kênh hình,tranh luận, trình bày chính kiến và xúc cảm lịch sử, hợp tác theo nhóm và rút ra bàihọc lịch sử,
- Thái độ: Có thái độ khách quan trong việc đánh giá những chính sách cai trị của cáctriều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta ; có ý thức giữ gìn, phát huy giátrị bản sắc văn hoá dân tộc, biết tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá của nhân loại
Trang 5II.Chuẩn bị cho bài học :
Giáo viên : - Tranh, ảnh về thời Hùng Vương còn được lưu giữ đến nay, lược đồ nước
ta thời thuộc Đường hoặc bản đồ trống Việt Nam
- Phiếu học tập (được phôtô đủ cho các nhóm)
Học sinh : Sách, vở, đồ dùng học tập có liên quan đến bài học
3.Phương thức hoạt động: tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, cặp đôi.
- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh
về chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và những chuyển biếncủa xã hội nước ta trong thời kì Bắc thuộc, em hãy quan sát hình trong tài liệuHướng dẫn học, cho biết những hiểu biết của mình về một số nội dung sau :
- Em biết gì về chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta (từ năm 179 TCN đến thế kỉ X) ?
- Những phong tục tập quán, tín ngưỡng nào của nhân dân ta thời Hùng Vương còn được lưu giữ đến ngày nay ? Em hãy lí giải vì sao nhân dân ta vẫn lưu giữ được.
(2) HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu Đánh giá thái độ và khả năng thực hiệnnhiệm vụ học tập của HS
(3) Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV có thể gọi HS trình bày sản phẩm của mình
HS có thể không trả lời đúng và đủ tất cả các câu hỏi trên, nhưng điều đó không quantrọng, bởi vì đó là những câu hỏi gây hứng thú tìm hiểu điều chưa biết đối với HS, câuhỏi có tính chất khởi động nhận thức của HS
GV cho HS đọc mục tiêu của bài :
Trang 62.Nhiệm vụ: HS dưới sự hướng dẫn của GV hãy trao đổi với bạn và trả lời các câu
hỏi
3.Phương thức hoạt động: tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, nhóm.
- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh đểhoàn thành nhiệm vụ học tập
4.Cách thức tiến hành hoạt động:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm
a Sự thay đổi về địa giới hành chính
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc mục 1 SGK trang 47; mục 1 bài 19 trang 52 và
mục 1 bài 21 trang 58, mục 1 bài 23 trang 62
Sau đó, thảo luận và trả lời câu hỏi :
- Nêu những biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm
179 TCN đến thế kỉ X.
- Vì sao sau khi chiếm được nước ta, các triều đại phong
kiến phương Bắc thường tổ chức lại cách cai trị và thay
đổi tên gọi ?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích học
sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học
tập, GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc những bằng
hệ thống câu hỏi gợi mở (các câu hỏi này có thể gợi ý
trong phần trình bày của các nhóm):
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm trình bày, phản biện
Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh
b, Chính sách cai trị:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc mục 1 SGK trang 47;
Sau đó, thảo luận và trả lời câu hỏi :
- Nêu chính sách cai trị của các triều đại phong kiến đối
với nước ta ntn?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích học
sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học
tập, GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc những bằng
hệ thống câu hỏi gợi mở (các câu hỏi này có thể gợi ý
trong phần trình bày của các nhóm):
a Sự thay đổi về địa giới hành chính
* 1.Nhà Hán: chia nước ta thành ba quận : Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc thành châu Giao.2.Nhà Ngô: tách châu Giaothành Quảng Châu (thuộcTrung Quốc)
và Giao Châu (nước Âu Lạc cũ)
3.Nhà Lương: chia lạinước ta thành 6 châu :Giao Châu, Ái Châu,
Đức Châu, Lợi Châu, MinhChâu và Hoàng Châu
4.Nhà Đường: đổi GiaoChâu thành An Nam đô hộphủ để cai quản
12 châu
• Thay đổi tên gọi để nhân dân ta quên đi cội nguồn dân tôc đểchúng dễ bề cai trị
b, Chính sách cai trị:
* Đứng đầu châu là sứ thử, đứng đầu quận là thái thú coi việc chính trị, Đô úy coiquân sự Nhưng viên quan này đều là người Hán Dướiquận huyện Lạc tướng vẫn cai quản như cũ
Trang 7Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm trình bày, phản biện
Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh
Thời kì nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ trong hơn 1000
năm (từ năm 179 TCN khi bị nhà Triệu xâm lược đến đầu thế kỉ X và hoàn toàn thoátkhỏi ách đô hộ với chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền năm 938)
Các triều đại phong kiến Trung Quốc thay nhau thống trị nước ta :
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được
lĩnh hội ở các hoạt động của bài
- Thời gian: 5 phút
Trang 81 Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh
- Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống của nhân dânGiao Châu:
+ Chính trị: trực tiếp cai trị, chia châu, quận huyện
+Kinh tế: chiếm ruộng đất, tô thuế nặng nề
+ Xã hội và Văn hóa: đồng hóa dân tộc Việt, bắt nhân dân ta theo phong tục và luậtpháp của người Hán Thực hiện đồng hóa về văn hóa
+ Những thay đổi của nước ta dưới thời thuộc Đường)
- Các cuộc đấu tranh giành độc lập tiêu biểu từ năm 40 đến thế kỉ IX (Tập trung vào cáccuộc khởi nghĩa tiêu biểu: Hai Bà Trưng - năm 40; Khởi nghĩa Lý Bí, Nước Vạn Xuân,Mai Thúc Loan
Rèn luyện kỉ năng lập bảng thống kê: tên cuộc khởi nghĩa, thời gian, địa điểm,ngườilãnh đạo, kết quả và ý nghĩa)
- Hs biết phân tích , đánh giá những thủ đoận cai trị của phong kiến phương bắc thời bắc thuộc; Biết tìm nguyên nhân vì sao nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống áp bức củaphong kiến phương Bắc
2 Kỹ năng
- Rèn cho học sinh biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện lịch sử
- Bước đầu rèn luyện kĩ năng đọc lược đồ lịch sử lập bảng thống kê: tên cuộc khởi nghĩa, thời gian, địa điểm, ngườilãnh đạo, kết quả và ý nghĩa)
3 Thái độ
- Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lược, ý thức tự hào dân tộc, biết ơn các anh hùng dân tộc và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề.
- Năng lực chuyên biệt
+ Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng
Trang 9Trình bày đượctình hình kinh
tế, văn hóa củanước ta trongthời kì Bắcthuộc
Giải thích được vìsao thế lực phongkiến phương Bắc lạibóc lột tàn bạo vàđồng hóa đối vớinhân dân ta
Lý giải được tại saodưới ách đô hộ củacác triều đại phongkiến phương Bắctình hình kinh tế,văn hóa nước ta vẫnphát triển
Phân tích đượchậu quả nhữngchính sách thốngtrị của phong kiếnphương Bắc đốivới đất nước ta
Khám phá đượcnhững sáng tạo vềvăn hóa của nhândân ta thời Bắcthuộc
Nhận xét đượcmức độ tàn bạo
và thâm độc trongchính sách bóc lột
và đồng hóa của
phương Bắc đốivới nhân dân ta.Đánh giá đượcnhững thành tựu
về kinh tế, vănhóa của nhân dân
Lý giải được tại saonhiều cuộc khởinghĩa liên tiếp nổ ratrong thời kì Bắcthuộc
Xác định đượcđiểm giống nhaucủa các cuộc khởinghĩa dưới thờiBắc thuộc
Bình luận cuộcđấu tranh củanhân dân ta thờiBắc thuộc Rút rabài học từ nhữngcuộc đấu tranhcủa nhân dân tatrong thời kì Bắcthuộc
C.HỆ THỐNG CÂU HỎI
Câu hỏi nhận biết:
6 Nêu những biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ X
7 Nêu chính sách cai trị của các triều đại phong kiến đối với nước ta ntn?
8 Nêu dẫn chứng về sự phát triển của nông nghiệp nước ta trong các thế kỉ I - X
9 Nhân dân ta đã ứng dụng kĩ thuật gì để chống sâu bọ châm đục thân cây cam ?Theo em, việc ứng dụng kĩ thuật này nói lên điều gì
10.- Kể tên những ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp ở địa phương em có từthời Bắc thuộc được lưu truyền đến ngày nay
Câu hỏi thông hiểu
10.Vì sao sau khi chiếm được nước ta, các triều đại phong kiến phương Bắc thường
tổ chức lại cách cai trị và thay đổi tên gọi ?
11 Phương thức bóc lột cơ bản của các triều đại phong kiến phương Bắc đối vớinhân dân ta là gì ? Vì sao nhà Hán lại giữ độc quyền về muối và sắt ?
12 Dưới thời nhà Đường, hình thức bóc lột đối với nhân dân ta có gì thay đổi so vớitrước ?
13.Em có nhận xét gì về sự chuyển biến xã hội nước ta?
Trang 1014.Tình hình văn hóa nước ta có gì thay đổi? Theo em, việc chính quyền đô hộ mởtrường học ở nước ta nhằm mục đích gì?
15 Vì sao người Việt mặc dù bị đồng hóa vẫn giữ được phong tục, tập quán và tiếngnói của tổ tiên?
16.Trình bày nguyên nhân, thời gian, địa điểm và kết quả ý nghĩa cuộc khởi nghĩaHai Bà Trưng, khởi nghĩa Bà Triệu
17.Cuộc khởi nghĩa Lý Bí giành được thắng lợi nhờ những nguyên nhân nào? Saukhi giành được ngày thắng lợi, Lí Bí đã làm gì? Vì sao Lý Bí không xưng vương
mà lại xưng đế? Theo em đặt tên nước Vạn Xuân có ý nghĩa gì?
18.Trình bày nguyên nhân, kết quả khởi nghĩa Mai Thúc Loan
Câu hỏi vận dụng
5 Các chính sách vơ vét, bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc
đã để lại hậu quả gì cho đất nước ta bấy giờ
6 Trình bày những đóng góp của phụ nữ trong cuộc khởi nghĩa Bà Trưng, Bà Triệu?
7. Có đúng hay không khi cho rằng các triều đại phong kiến phương Bắc thường tổchức lại các bộ máy cai trị nhằm biến nước ta thành đơn vị hành chính của Trung
Quốc??
8 Hãy nhận xét và những chuyển biến về cơ cấu xã hội ở nước ta giữa hai thời kìtrên Văn lang và Âu lạc
Câu hỏi vận dụng cao
1 Em hãy tìm hiểu những phong tục, tập quán và tín ngưỡng của người Việt được nhân
dân ta giữ gìn, phát huy trong thời kì chống phong kiến phương Bắc
2 Em hãy cùng bạn sưu tầm ca dao, tục ngữ và hò vè của nhân dân ta qua các thời kì
lịch sử lên án chính sách cai trị, bóc lột của các triều đại phong kiến phương Bắc
3 Hãy kể tên những phong tục, tín ngưỡng và lễ hội điển hình ở địa phương em
4 Đóng vai là nhà sử học và tuyên truyền viên, em hãy chia sẻ với gia đình, bạn bè qua
hòm thư điện tử (email) hoặc trang cá nhân (facebook) về những giá trị văn hoá màngười Việt còn lưu giữ trong thời kì chống phong kiến phương Bắc
Đánh giá công lao của các anh hùng dân tộc trong thời kỳ này
Thời điểm
Thời lượng
Nội dung cụ thể Thiết bị DH, Học
Trang 1122 45p 1 Tìm hiểu khởi nghĩa Hai
Bà Trưng và khởi nghĩa
Bà Triệu
Tranh ảnh về BàTrwung, BàTriệuLược đồ khởinghĩa
23 45p 2.Tìm hiểu Khởi nghĩa Lý
Bí và sự thành lập nước
Vạn Xuân
Tranh ảnh lý bí-Lược đồ khởi nghĩa lý bí
24 45p 3, Tìm hiểu Khởi nghĩa
Mai Thúc Loan và khởinghĩa Phùng Hưng
Tranh ảnh về Mai Hắc đế
Lược đồ khởi nghĩa Mai thúc Loan
E CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án word và Powerpoint
- Hình ảnh và lược đồ các cuộc khởi nghĩa
- Những tư liệu lịch sử về các nhân vật lịch sử
2 Chuẩn bị của học sinh
- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về các cuộc khởi nghĩa
H TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
NỘI DUNG I CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC
VÀ CUỘC SỐNG CỦA NHÂN DÂN GIAO CHÂU
- Kỷ năng: Rèn luyện các kĩ năng đọc hiểu thông tin, khai thác thông tin kênh hình,tranh luận, trình bày chính kiến và xúc cảm lịch sử, hợp tác theo nhóm và rút ra bài họclịch sử,
- Thái độ: Có thái độ khách quan trong việc đánh giá những chính sách cai trị của cáctriều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta ; có ý thức giữ gìn, phát huy giá trịbản sắc văn hoá dân tộc, biết tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá của nhân loại
Trang 12II.Chuẩn bị cho bài học :
Giáo viên : - Tranh, ảnh về thời Hùng Vương còn được lưu giữ đến nay, lược đồ nước tathời thuộc Đường hoặc bản đồ trống Việt Nam
- Phiếu học tập (được phôtô đủ cho các nhóm)
Học sinh : Sách, vở, đồ dùng học tập có liên quan đến bài học
3.Phương thức hoạt động: tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, cặp đôi.
- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh đểhoàn thành nhiệm vụ học tập
4.Cách thức tiến hành hoạt động:
a.Giao nhiệm vụ:
GV có thể giới thiệu : Từ khi nước Âu Lạc bị nhà Triệu xâm lược, kể từ đó, các triềuđại phong kiến phương Bắc kế tiếp nhau áp đặt nhiều chính sách cai trị, bóc lột nhândân ta, làm cho xã hội có những chuyển biến sâu sắc Trước khi tìm hiểu về chế độcai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và những chuyển biến của xã hộinước ta trong thời kì Bắc thuộc, em hãy quan sát hình trong tài liệu Hướng dẫn học,cho biết những hiểu biết của mình về một số nội dung sau :
- Em biết gì về chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta (từ năm 179 TCN đến thế kỉ X) ?
- Những phong tục tập quán, tín ngưỡng nào của nhân dân ta thời Hùng Vương còn được lưu giữ đến ngày nay ? Em hãy lí giải vì sao nhân dân ta vẫn lưu giữ được.
(2) HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu Đánh giá thái độ và khả năng thực hiệnnhiệm vụ học tập của HS
(3) Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV có thể gọi HS trình bày sản phẩm của mình
HS có thể không trả lời đúng và đủ tất cả các câu hỏi trên, nhưng điều đó không quantrọng, bởi vì đó là những câu hỏi gây hứng thú tìm hiểu điều chưa biết đối với HS, câuhỏi có tính chất khởi động nhận thức của HS
GV cho HS đọc mục tiêu của bài :
4 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1 Tìm hiểu chính sách của các triều đại phong kiến phương Bắc và sự chuyển biến về địa giới hành chính nước ta
2 Mục tiêu:
Trình bày được biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ X
2.Nhiệm vụ: HS dưới sự hướng dẫn của GV hãy trao đổi với bạn và trả lời các câu
Trang 133.Phương thức hoạt động: tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, nhóm.
- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh đểhoàn thành nhiệm vụ học tập
4.Cách thức tiến hành hoạt động:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm
a Sự thay đổi về địa giới hành chính
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc mục 1 SGK trang 47; mục 1 bài 19 trang 52 và
mục 1 bài 21 trang 58, mục 1 bài 23 trang 62
Sau đó, thảo luận và trả lời câu hỏi :
- Nêu những biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm
179 TCN đến thế kỉ X.
- Vì sao sau khi chiếm được nước ta, các triều đại phong
kiến phương Bắc thường tổ chức lại cách cai trị và thay
đổi tên gọi ?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích
học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm
vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc những
bằng hệ thống câu hỏi gợi mở (các câu hỏi này có thể gợi
ý trong phần trình bày của các nhóm):
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm trình bày, phản biện
Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh
b, Chính sách cai trị:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc mục 1 SGK trang 47;
Sau đó, thảo luận và trả lời câu hỏi :
- Nêu chính sách cai trị của các triều đại phong kiến đối
với nước ta ntn?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích
học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm
vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc những
bằng hệ thống câu hỏi gợi mở (các câu hỏi này có thể gợi
ý trong phần trình bày của các nhóm):
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
a Sự thay đổi về địa giới hành chính
* 1.Nhà Hán: chia nước ta thành ba quận : Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc thành châu Giao.2.Nhà Ngô: tách châu Giaothành Quảng Châu (thuộcTrung Quốc)
và Giao Châu (nước Âu Lạc cũ)
3.Nhà Lương: chia lạinước ta thành 6 châu :Giao Châu, Ái Châu,
Đức Châu, Lợi Châu, Minh Châu và Hoàng Châu
4.Nhà Đường: đổi GiaoChâu thành An Nam đô hộphủ để cai quản
12 châu
• Thay đổi tên gọi để nhân dân ta quên đi cội nguồn dân tôc đểchúng dễ bề cai trị
b, Chính sách cai trị:
* Đứng đầu châu là sứ thử, đứng đầu quận là thái thú coi việc chính trị, Đô úy coiquân sự Nhưng viên quan này đều là người Hán Dướiquận huyện Lạc tướng vẫn cai quản như cũ
Trang 14- Các nhóm trình bày, phản biện.
Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh
Thời kì nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ trong hơn 1000
năm (từ năm 179 TCN khi bị nhà Triệu xâm lược đến đầu thế kỉ X và hoàn toàn thoátkhỏi ách đô hộ với chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền năm 938)
Các triều đại phong kiến Trung Quốc thay nhau thống trị nước ta :
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh
hội ở các hoạt động của bài
- Thời gian: 5 phút
- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân,
trả lời các câu hỏi trắc nghiệm Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặcthầy, cô giáo
Câu 1 Triệu Đà chia Âu Lạc thành hai quận là
A Giao Chỉ và Nhật Nam B Giao Chỉ và Phong Châu.
C Cửu Chân và Mê Linh D Giao Chỉ và Cửu Chân.
Câu 2 Châu Giao do nhà Hán thiết lập gồm những vùng đất nào?
A Nước Nam Việt và 6 quận của Trung Quốc
B Nước Âu Lạc và 6 quận của Trung Quốc.
Trang 15C Vùng Cửu Chân, Nhật Nam và 5 quận của Trung Quốc.
D Quảng Đông, Quảng Tây và Lạc Việt
Câu 3 Nhà Hán đã đặt các chức quan nào để cai trị châu Giao?
A Thứ sử, Thái thú, Đô úy B Lạc hầu, Thái thú, Đô úy.
C Thứ sử, Lạc tướng, Đô úy D Thái thú, Đô úy, Huyện lệnh.
Câu 4 Đâu không phải là mục đích nhà Hán gộp Âu Lạc và 6 quận của Trung Quốc
thành châu Giao?
A Muốn xóa bỏ hẳn nước Âu Lạc
B Biến nước ta thành một bộ phận của lãnh thổ Trung Quốc
C Nhà Hán muốn giúp nước Âu Lạc.
D Nhà Hán muốn đồng hóa dân tộc ta
Câu 5 Tại sao nhà Hán vẫn để Lạc tướng cai trị như cũ ở cấp huyện?
A Nhà Hán muốn người Việt tự trị
B Nhà Hán không muốn cai trị ở cấp huyện
C Nhà Hán muốn nhân dân ở các huyện được bình yên
D Nhà Hán chưa đủ mạnh để vươn tới các địa phương ở xa.
và Giao Châu (nước Âu Lạc cũ)
2 Nhà Ngô b) chia nước ta thành ba quận : Giao Chỉ, Cửu Chân
và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc thànhchâu Giao
3 Nhà Lương c) đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ để cai
quản
12 châu
4 Nhà Đường d) chia lại nước ta thành 6 châu : Giao Châu, Ái
Châu,Đức Châu, Lợi Châu, Minh Châu và Hoàng Châu
D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn
đề mới trong học tập HS đánh giá, nhận xét …
- Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
? Có đúng hay không khi cho rằng các triều đại phong kiến phương Bắc thường tổ chức