* Nội dung cải cách Minh TrịTháng 1/1868, sau khi lên ngôi, Thiên hoàng Minh Trị đã thực hiện một loạt cải cách tiến bộ nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng phong kiến lạc hâu.0Về chí
Trang 1EBOOKS QUÀ TẶNG
BỨT PHÁ ĐIỂM THI MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI (CHINH PHỤC KÌ THI THPT QUỐC GIA) Phần: LỊCH SỬ
TỔNG HỢP KIẾN THỨC LỊCH SỬ LỚP 11, 10
Trang 2Quà tặng kèm theo sách “BỨT PHÁ ĐIỂM THI MÔN KHOA HỌC
XÃ HỘI (CHINH PHỤC KÌ THI THPT QUỐC GIA) Phần: LỊCH
SỬ
TỔNG HỢP KIẾN THỨC LỊCH SỬ LỚP 11, 10
Người biên tập: Hà Thái Sơn
Tham gia vào group học tập ngay tại đây: https://www.facebook.com/
groups/butphavan/ )
ĐỌC THỬ BỘ "SÁCH BỨT PHÁ" NGAY TẠI ĐÂY:
http://butphadiemthi.mcbooks.vn/
Trang 3* Nội dung cải cách Minh Trị
Tháng 1/1868, sau khi lên ngôi, Thiên hoàng Minh Trị đã thực hiện một loạt cải cách tiến bộ nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng phong kiến lạc hâu.0Về chính trị : Nhật hoàng tuyên bố thủ tiêu chế độ Mạc phủ, thành lập chínhphủ mới , trong đó đại biểu của tầng lớp quý tộc, tư sản hóa đóng vai trò quantrọn, thực hiện quyền bình đẳng giữa các công dân Năm 1889, ban hành HIếnpháp mới, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến
0 Về kinh tế: thi hành chính sách thống nhất tiền tệ, thị trường, cho phép mua bánruộng đất, tang cường phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn, xây
Trang 4dựng cơ sở hạ tầng, đường xá, cầu cống
0Về quân sự: quân đội được tổ chức, huấn luyện theo kiểu phương Tây, chế độnghĩa vụ quân sự thay thế cho chế độ trưng binh Công nghiệp đóng tàu chiếnđược chú trọng phát triển, tiến hành sản xuất vũ khí, đạn dược và mời chuyêngia quân sự nước ngoài
1Về giáo dục: thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học – kĩ thuật Cử học sinh giỏi đi du học phương Tây …
=> Tính chất : cuộc Duy Tân Minh Trị mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Nhật Bản
2 Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
0 Trong 30 năm cuối thế kỉ XIX , sau chiến tranh Trung - Nhật (1894-1895), kinh tế Nhật Bản phát triển mạnh mẽ
1 Quá trình tập trung trong công nghiệp, thương nghiệp với ngân hành đãđưa đến sự ra đời những công ty độc quyền, Mít-xưi, Mit-su-bi-si chi phối đờisống kinh tế, chính trị Nhật Bản
2 Đầu thế kỉ XX, Nhật thi hành chính sách xâm lược và bành trướng:
0 Năm 1874, Nhật xâm lược Đài Loan
1 Năm 1894 – 1895, Nhật gây chiến với Trung Quốc để tranh giành TriềuTiên, uy hiếp Bắc Kinh, chiếm cửa biển Lữ Thuận, nhà Thanh phải nhượngĐài Loan và Liêu Đông cho Nhật
2 Năm 1904-1905, Nhật gây chiến với Nga buộc Nga phải nhường cửa biển
Lữ Thuận, đảo Xa-kha-lin, thừa nhận Nhật Bản chiếm đóng Triều Tiên
3 Năm 1914, Nhật dùng vũ lực mở rộng ảnh hưởng ở Trung Quốc và chiếm Sơn Đông Nhật trở thành đế quốc hung mạnh nhất châu Á
3 Cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản là sự bần cùng hoá của quần chúng nhân dân lao động
4 Chủ nghĩa đế quốc Nhật được gọi là “ Chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt, hiếu chiến”
Trang 5* Chính sách đối nội
0 Rất phản động, bóc lột nặng nề nhân dân trong nước, nhất là giai cấp côngnhân, công nhân Nhật phải làm việc từ 12 đến 14 giờ một ngày trong nhữngđiều kiện tồi tệ, tiền lương thấp
1 Sự bóc lột nặng nề của giới chủ đã dẫn đến nhiều cuộc đấu tranh của công nhân
BÀI 2 ẤN ĐỘ
1.Tình hình kinh tế, xã hội Ấn Độ nửa sau thế kỉ XIX
Từ đầu thế kỉ XVII, cuộc đấu tranh giành quyền lực giữa các chúa phong kiếnlàm cho Ấn Độ suy yếu Các nước tư bản phương Tây ( chủ yếu Pháp, Anh ),tranh nhau xâm lược Ấn Độ Đến giữa thế kỉ XIX, thực dân Anh đã hoàn thànhviệc xâm lược và đặt ách thống trị ở Ấn Độ
*Chính sách cai trị của thực dân Anh ở Ấn
* Hậu quả
5888 Kinh tế giảm sút, bần cùng
5889 Đời sống nhân dân người dân cực khổ
Trang 6https://www.facebook.com/groups/butphavan/ | 5
Trang 726 Trong 20 năm đầu (1885-1905), Đảng Quốc đại chủ trương đấu tranh
ôn hoà để đòi hỏi chính phủ thực dân tiến hành cải cách và không tán thành phương pháp đấu tranh bằng vũ lực Do thái độ thỏa hiệp của những người cầm đầu và chính sách 2 mặt của chính quyền Anh, nội bộ Đảng Quốc đại bị phân hóa thành 2 phái: ôn hòa và phái cực đoan (kiên quyết chống Anh do Ti-lắc đứng đầu)
27 b Phong trào dân tộc
28 Tháng 7/1905, chính quyền Anh thi hành chính sách chia để trị Banhành đạo luật chia đôi xứ Ben-gan: miền Đông theo đạo Hồi và miền Tây theođạo Ấn Điều đó làm bùng nổ lên phong trào đấu tranh chống thực dân Anh,đặc biệt ở Bom-bay và Can-cút-ta
29 Ngày 6/10/1905, đạo luật chia cắt Ben-gan bắt đầu có hiệu lực, nhân dâncoi đó là ngày quốc tang: hơn 10 vạn người kéo đến bờ sông Hằng, làm lễtuyên thệ và hát vang bài “Kính chào Người – Mẹ hiền Tổ quốc” để tỏ ý đoànkết , thống nhất Khắp nơi vang lên khẩu hiệu “Ấn Độ là của người Ấn Độ”
30 Tháng 6/1908, thực dân Anh bắt Ti-lắc và tuyên án ông 6 năm tù Vụ
án Ti-lắc thổi bùng lên một đợt đấu tranh mới Hàng vạn công nhân Bom-baytiến hành tổng bãi công 6 ngày (để trả lời 6 năm tù của Ti-lắc), xây dựng chiếnluỹ, thành lập các đơn vị chiến đấu chống lại quân Anh Các thành phố kháccũng hưởng ứng, cuộc đấu tranh lên đỉnh cao buộc thực dân Anh phải thu hồiđạo luật chia cắt Ben-gan
Trang 86 | BỨT PHÁ ĐIỂM THI MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI (CHINH PHỤC KỲ THI THPTQG VÀ ĐH CAO ĐẲNG)
Trang 9=> Tính chất và ý nghĩa của cao trào đấu tranh 1905 -1908:
5888 Cao trào do giai cấp tư sản lãnh đạo, mang đậm ý thức dân tộc, thực hiện mục tiêu đấu tranh vì một Ấn Độ độc lập và dân chủ
5889 Thực hiện tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất của nhân dân Ấn Độ,
chống chủ nghĩa thực dân Anh
BÀI 3 TRUNG QUỐC
1 Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc giữa thế kỉ XIX đến đầu thế
kỉ XX
a) Khởi nghĩa Thái bình Thiên Quốc
23 Diễn biến: bùng nổ ngày 1/1/1851 tại kim Điền (Quảng Tây) ,lan rộng khắp
cả nước, bị phong kiến đàn áp, năm 1864 thất bại
24 Lãnh đạo: Hồng Tú Toàn
25Lực lượng: Nông dân
26 Tính chất: là cuộc khởi nghĩa nông dân vĩ đại chống phong kiến làm lung lay triều đình phong kiến Mãn Thanh
b) Phong trào Duy Tân 1898
5888 Diễn biến: Năm 1898 diễn ra cuộc vận động Duy Tân, tiến hành cải
cách cứu vãn tình thế
5889 Lãnh đạo: Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu
5890 Lực lượng: quan lại, sĩ phu tiến bộ, vua Quang Tự
5891 Tính chất: Cải cách dân chủ, tư sản, khởi xướng khuynh hướng dân chủ tư sản
5888 Trung Quốc, chỉ tồn tại 100 ngày
c) Phong trào Nghĩa Hòa đoàn
23 Diễn biến: Năm 1899 bùng nổ ở Sơn Đông lan sang Trực Lệ, Sơn Tây, tấn công sứ quán nước ngoài ở Bắc Kinh
Trang 1023 Bị liên quân 8 nước đế quốc tấn công nên thất bại.
24Lực lượng: Nông dân
25 Tính chất: Phong trào yêu nước chống đế quốc Giáng một đòn mạnh vào đế quốc
* Nguyên nhân thất bại
5888 Chưa có tổ chức lãnh đạo
5889 Do sự bảo thủ, hèn nhát của triều đình phong kiến
5890 Do phong kiến và đế quốc cấu kết đàn áp
-Bị phong kiến đàn áp -Năm 1864 thất bại Hồng Tú Toàn
Nông dân
Là cuộc khởi nghĩa nông dân vĩ đại chống phong kiến làm lung lay triều đình phong kiến Mãn Thanh
Phong trào Duy Tân -Năm 1898 diễn ra cuộc vận động Duy Tân, tiến hành cải cách cứu vãn tình thế.
-Diễn ra 100 ngày Khang Hữu Vi Lương Khải Siêu Quan lại, sĩ phu tiến bộ, vua Quang Tự Cải cách dân chủ,
tư sản, khởi xướng khuynh hướng dân chủ tư sản ở Trung Quốc
Phong trào Nghĩa Hòa đoàn
Năm 1899 bùng nổ ở Sơn Đông lan sang Trực Lệ, Sơn Tây, tấn công sứ quán nước ngoài ở Bắc Kinh, bị liên quân 8 nước đế quốc tấn công nên thất bại
Nông dân
Phong trào yêu nước chống đế quốc Giáng một đòn mạnh vào
đế quốc.
2 Tôn Trung Sơn và cách mạng Tân Hợi 1911
a) Tôn Trung Sơn và Đồng minh hội
23 Tôn Trung Sơn là một trí thức có tư tưởng cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản
24Tháng 8/1905, Tôn Trung Sơn tập hợp giai cấp tư sản Trung Quốc thành lập
Trang 11Đồng minh hội - chính Đảng của giai cấp tư sản Trung Quốc.
5888 Cương lĩnh chính trị: theo chủ nghĩa Tam Dân của Tôn Trung Sơn
5889 Mục tiêu: lật đổ Mãn Thanh, thành lập dân quốc,thực hiện bình đẳng
về ruộng đất bình quân địa quyền
5890 Lực lượng : trí thức tư sản, tiểu tư sản ,địa chủ , thân sĩ bất bình với
nhà Thanh
5891 b) Cách mạng Tân Hợi 1911
5892 Nguyên nhân
23 Nhân dân Trung Quốc mâu thuẫn với đế quốc phong kiến
24 Ngòi nổ của cách mạng là do nhà Thanh trao quyền kiểm soát đường sắtcho đế quốc nên phong trào “giữ đường” bùng nổ, nhân cơ hội đó Đồng minhhội phát động đấu tranh
24 Diễn biến:
23 Khởi nghĩa bùng nổ ở Vũ Xương 10/10/1911, lan rộng khắp miền Nam, miềnTrung
24 Ngày 19/12/1911, Tôn Trung Sơn làm Đại Tổng thống lâm thời, tuyên
bố thành lập chính phủ lâm thời Trung Hoa dân quốc đứng đầu chính phủ lâmthời, thông qua Hiến pháp lâm thời Hiến pháp công nhận quyền tự do dân chủ
và bình đẳng của mọi công dân, nhưng không đề câp đến vấn đề ruộng đất chonông dân như đã ghi trong cương lĩnh của Đồng minh hội
25 Trước thắng lợi của cách mạng, tư sản thương lượng với nhà Thanh, đếquốc can thiệp
26 Kết quả: Vua Thanh thoái vị, Tôn Trung Sơn từ chức, Viên Thế Khải làm Tổng thống
* Tính chất - ý nghĩa
5888 Tính chất cuộc cách mạng tư sản không triệt để
5889 Lật đổ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, ảnh
Trang 12https://www.facebook.com/groups/butphavan/ | 9
Trang 135888 Không thủ tiêu thực sự giai cấp phong kiến
5889 Không đụng chạm đến các nước đế quốc xâm lược
5890 Không giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân
BÀI 4 CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á
(Cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX)
23 Quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào các nước Đông Nam Á
* Nguyên nhân
Các nước tư bản cần thị trường, thuộc địa nên đẩy mạnh xâm lược thuộc địa
- Đông Nam Á có vị trí chiến lược quan trọng
- Giàu tài nguyên thiên nhiên, có nền văn hóa lâu đời
- Chế độ phong kiến khủng hoảng Kinh tế kém phát triển -
Khủng hoảng triền miên về chính trị, kinh tế, xã hội
* Quá trình xâm lược
Tên các nước Thực dân
Đông Nam Á Xâm lược
In-đô-nê-xi-a Bồ Đào Nha, TâyBan Nha, Hà Lan
Philíppin Tây Ban Nha, Mĩ
Ma-lai-xi-a Anh
Việt Nam -
Lào-Pháp Campuchia
Anh - Pháp tranh
Thời gian hoàn thành xâm lược
Giữa XIX Hà Lan hoàn thành xâm chiếm và lập ách thống trị
Giữa thế kỉ XVI Tây Ban Nha thống trị
5888 Năm 1898 Mĩ chiến tranh với Tây Ban Nha, hất cẳng Tây Ban Nha khỏi Philippin.
5889 Năm 1899-1902 Mĩ chiến tranh xâm lược Philíppin, biến quần đảo, này thành thuộc điạ của Mĩ.
Năm 1885 Anh thôn tính Miến Điện Đầu thế kỉ XIX Mã - lai trở thành thuộc địa của Anh
Cuối thế kỉ XIX, Pháp hoàn thành xâm lược 3 nước Đông Dương
Trang 142 Phong trào đấu tranh của thực dân Phi líp pin
a) Phong trào đấu tranh chống thực dân Tây Ban Nha
5888 Từ giữa tế kỉ XVI, Phi líp pin trở thành thuộc địa của Tây BanNha, mâu thuẫn giữa nhân dân Phi líp pin và thực dân Tây Ban Nha ngày cànggay gắt
5889 Năm 1872, cuộc khởi nghĩa của nhân dân thành phố Ca vi tô, nghĩa quân làm chủ thành phố 3 ngày rồi thất bại
5890 Những năm 90 của thế kỉ XIX, xuất hiện 2 xu hướng chính trong phong trào giải phóng dân tộc
+ Xu hướng cải cách của Hô xê Ri đan :
Năm 1892, thành lập “ Liên minh Phi líp pin” thu nhập một số trí thứcyêu nước, địa chủ tư sản tiến bộ và một số dân cày nghèo
Chủ trương tuyên truyền, khơi dậy ý thức dân tộc đấu tranh đòi quyềnbình đẳng cho người Phi lip pin
+ Xu hướng bạo động của Bô ni pha xi ô
Tháng 7/1892, thành lập “liên hiệp những người con yêu quý của nhândân “
Ngày 28/8/1896, Bô ni pha xi ô phát lệnh khởi nghĩa, phong trào lan ratoàn quần đảo, chính quyền nhân dân được thiết lập ở nhiều vùng giảiphóng, ruộng đất được chia cho nông dân
Bô ni pha xi ô bị sát hại, liên hiệp những người con yêu của nhân dân tanrã
b) Phong trào đấu tranh chống đế quốc Mỹ
23 Tháng 4/1898, Mĩ gây chiến tranh với Tây Ban Nha
24 Tháng 6/1898, Mỹ đưa A ghi nan đô làm Tổng thống nước cộng hòa Phi líp pin
25 Cuộc kháng chiến chống mĩ kéo dài đến năm 1902 thì bị dập tắt, Phi líp pin trở thành thuộc địa của Mĩ
Trang 15https://www.facebook.com/groups/butphavan/ | 11
Trang 163 Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân
Campuchia * Bối cảnh Campuchia giữa thế kỉ XIX
5888 Trước khi bị Pháp xâm lược triều đình phong kiến Nô rô đôm suy yếu phải thần phục Thái Lan
5889Năm 1863 Campuchia chấp nhận sự bảo hộ của Pháp Năm 1884 Pháp gạt Xiêm, biến Campuchia thành thuộc địa của Pháp
5890 Ách thống trị của Pháp làm cho nhân dân Campuchia bất bình vùng dậy đấu tranh
* Phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân Campuchia
Tên phong
Thờitrào
Địa bàn hoạt động Kết quảgian
1866- Lập căn cứ ở Tây Ninh (Việt Nam) sau đó Thấthĩa Pu-côm- tấn công về Campuchia kiểm soát Pa-man
23 Nổ ra liên tục, có cuộc khởi nghĩa kéo dài tới 30 năm
24 Các cuộc đấu tranh thu hút được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia,
25 Có sự ủng hộ của nhân dân Việt Nam, đặc biệt là trong cuộc khởi nghĩacủa Pu-côm-bô được coi là biểu tượng về liên minh chiến đấu của nhân dânhai nước Việt Nam - Campuchia trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp
4 Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào đầu thế kỷ XX
* Bối cảnh lịch sử
Trang 1723 Giữa thế kỉ XIX chế độ phong kiến suy yếu Lào phải thuần phục Thái Lan.
24 Năm 1893 bị thực dân Pháp xâm lược
Tên khởi nghĩa Thời gian Địa bàn hoạt động Kết
quả
Khởi nghĩa Pha-ca-đuốc 1901-1903 Xa-va-na-khét, Đường 9, Biêngiới Việt - Lào Thấtbại
Khởi nghĩa Ong Kẹo
1901-Cao nguyên Bô-lô-ven Thất
Khởi nghĩa Châu Pa-
1918-Bắc Lào, Tây 1918-Bắc Việt Nam
5889Hình thức đấu tranh chủ yếu là khởi nghĩa vũ trang
5890Lãnh đạo là các sĩ phu yêu nước và nông dân
23 Năm 1752, triều đại Ra-ma theo đuổi chính sách đóng cửa
24 Giữa thế kỉ XIX đứng trước sự đe doạ xâm lược của phương Tây, Ra-ma IV(Mông-kút ở ngôi từ 1851-1868) đã thực hiện mở cửa buôn bán với nước ngoài
25 Ra-ma V đã thực hiện nhiều chính sách cải cách
Trang 1823 Cải cách theo khuôn mẫu Phương Tây
24 Đứng đầu nhà nước vẫn là vua
25 Giúp việc có hội đồng nhà nước (nghị viện)
5889 Tính chất một cuộc cách mạng tư sản không triệt để
Trong bối cảnh chung của châu Á, Thái Lan đã thực hiện đường lối cải cách, chính nhờ đó mà Thái Lan thoát khỏi thân phận thuộc địa giữ được độc lập
Trang 19BÀI 5 CHÂU PHI VÀ KHU VỰC MỸ LA TINH
(Thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX)
I CHÂU PHI
23 Châu Phi là lục địa lớn thứ 2 trên thế giới, giàu tài nguyên khoáng sản,
có nền văn hóa lâu đời
24Châu Phi có nền văn minh cổ đại rực rỡ
* Các Đế quốc xâm lược phân chia châu Phi
5888 Từ giữa thế kỉ XIX thực dân châu Âu bắt đầu xâm lược châu Phi
5889 Vào những năm 70 80 của thế kỉ XIX, sau khi hoàn thành kênh đào
Xuy ê, các nước tư bản phương Tây đua nhau xâu xé châu Phi
5888 Anh chiếm: Nam Phi, Ai Cập, Đông Xu-đăng, một phần Đông Phi,
Kênia, Xômali, Gam bi a
5889 Pháp chiếm: Tây Phi, miềm xích đạo châu Phi, Ma đa ga xca, một phần
Xô ma li, An giê ri, Tuy ni di, Xa ha ra
5890 Đức: Camôrun, Tôgô, Tây Nam Phi, Tadania,
5891 Bỉ chiếm Công gô
5892 Bồ Đào Nha: Mô-dăm Bích, Ănggôla và một phần Ghinê
5890 Đầu thế kỉ XX việc phân chia thụôc địa giữa các đế quốc ở châu Phi căn bản đã hoàn thành
* Các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân châu Phi
Cuộc đấu tranh của Áp-đen
Ca-Pháp mất nhiều thập niên mới chinh phục 1830-1874 đê ở Angiêri thu hút đông đảo lực
được nước này.
lượng tham gia
1879-1882 Ở Ai Cập Atmet Arabi lãnh đạophong trào “Ai Cập trẻ” Năm 1882 các đế quốc mới ngăn chặn đượcphong trào
Trang 20Mu-ha-met At-mét đã lãnh đạo
Năm 1898 phong trào bị đàn áp đẫm máu 1882-1898 nhân dân Xu-Đăng chống thực
nên thất bại dân Anh
Nhân dân Ê ti ô pi a tiến hành - Ngày 01/3/1896 Italia thất bại, Êtiôpia giữ
1889 kháng chiến chống thực dân Ita- được độc lập
-Cùng với Libêria là những nước châu Phi giữ lia.
được độc lập ở cuối thế kỉ XIX đến XX.
0 Kết quả: phong trào đấu tranh chống thực dân của nhân dân châu Phi đều thất bại (trừ Êtiôpia)
1 Nguyên nhân thất bại là do: chênh lệch lực lượng, trình độ tổ chức thấp, bị thực dân đàn áp
2 Ý nghĩa: thể hiện tinh thần yêu nước, tạo tiền đề cho giai đoạn sau - đầu thế
Trang 21chở từ châu Mĩ về Tây Ban Nha đường, ca cao, gỗ, đá quý, ngọc trai, cánhkiến, thuốc lá, bông )
* Phong trào đấu tranh giành độc lập
+ Mê hi cô : 1821 + Áchentina : 1816
20 năm -Phong trào đấu tranh nổ ra sôi nổi, quyết + Urugoay: 1828
đầu thế liệt ,các quốc gia độc lập ở Mĩ La-tinh lần
+ Paragoay: 1811
kỉ XX lượt hình thành
+ Braxin: 1822 + Pê ru: 1821 + Colômbia: 1830 + Ecuađo: 1830Nhận xét
Đầu thế kỉ XX phong trào đấu tranh giành độc lập ở Mĩ La-tinh diễn ra sôi nổi,quyết liệt Kết quả hầu hết khu vực đã thóat khỏi ách thống trị của thực dânTây Ban Nha, Bồ Đào Nha trở thành quốc gia độc lập
* Tình hình Mĩ La tinh sau khi giành độc lập và chính sách bành trướng của Mĩ
Sau khi giành độc lập, các nước Mĩ La tinh có tiến bộ về kinh tế xã hội: Braxintrồng nhiều bông và cao su, cung cấp một nữa cà phê cho thị trường thế giới.Achentina sản xuất len, da cừu, thịt bò xuất khẩu sang Anh Các đồn điềntrồng lúa mì, cây công nghiệp, chăn nuôi lấy thịt, sữa và lông phát triển mạnhtrở thành nguồn hành xuất khẩu có giá trị của nhiều nước Dân số tăng nhanh
do người nhập cư ngày càng đông
Mĩ âm mưu biến Mĩ La tinh thành “sân sau” của Mĩ ở Mĩ La tinh
Trang 220 Để thực hiện được âm mưu của mình, Mĩ đã đưa ra thủ đoạn tuyên truyềnhọc thuyết: “Châu Mĩ của người châu Mĩ” (1823), thành lập “Liên minh dântộc các nước cộng hòa châu Mĩ” ( Liên Mỹ )dưới sự chỉ huy của Oa sinh tơn.
1 Năm 1898 Mỹ hất cẳng Tây Ban Nha (người châu Âu) khởi châu Mĩ
2 Đầu thế kỉ XX, dùng chính sách “Cái gậy lớn” và “Ngoại giao đô la” để khống chế khu vực này
3 Mĩ La tinh trở thành thuộc địa kiểu mới của Mĩ
CHƯƠNG 2 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
THỨ NHẤT ( 1914 -1918)
BÀI 6 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 - 1918)
I Nguyên nhân của chiến tranh
1 Quan hệ quốc tế cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX
0 Chủ nghĩa tư bản phát triển theo quy luật không đều làm thay đổi sâu sắc
so sánh lực lượng giữa các đế quốc ở cuối XIX đầu XX
1 Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc cũng không đều Đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa Đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) ít thuộc địa
2 Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa nảy sinh và ngày càng gay gắt
3 Các cuộc chiến tranh giành thuộc địa đã nổ ra ở nhiều nơi vào cuối thế kỷ XIX: như chiến tranh Trung – Nhật, Mỹ- Tây Ban Nha, Nga – Nhật
4 Trong cuộc chạy đua giành giật thuộc địa, Đức là kẻ hiếu chiến nhất, lại ítthuộc địa Đức đã cùng Áo - Hung, Italia thành lập “phe Liên Minh”, năm
1882 chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
Trang 230 Để đối phó Anh đã ký với Nga và Pháp những Hiệp ước tay đôi hình thành phe Hiệp ước (đầu thế kỉ XX).
1 Đầu thế kỉ XX ở châu Âu đã hình thành 2 khối quân sự đối đầu nhau, âmmưu xâm lược, cướp đoạt lãnh thổ và thuộc địa của nhau, điên cuồng chạy đua
vũ trang, chuẩn bị cho chiến tranh, một cuộc chiến tranh đế quốc nhằm phânchia thị trường thế giới không thể tránh khỏi
2 Hai khối quân sự ráo riết chạy đua vũ trang tích cực chuẩn bị chiến tranh
0 Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh
* Nguyên nhân sâu xa
23 Sự phát triển không đều của các nước đế quốc ,mâu thuẫn giữa các đếquốc về vấn đề thuộc địa ngày càng gay gắt (trước tiên là giữa đế quốc Anhvới đế quốc Đức) là nguyên nhân cơ bản dẫn đến chiến tranh
24 Sự tranh giành thị trường thuộc địa giữa các đế quốc với nhau
* Nguyên nhân trực tiếp
23 Sự hình thành hai khối quân sự đối lập, kình địch nhau
24 Duyên cớ: 28/6/1914 Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo-Hung bị ám sát tại Bô-xni a (Xéc bi)
Đến năm 1914, sự chuẩn bị chiến tranh của 2 phe đế quốc cơ bản đã xong.Ngày 28/6/1914, Áo - Hung tổ chức tập trận ở Bôxnia Thái tử Áo là Phéc đinan đến thủ đô Bô xni a là Xa ra e vô để tham quan cuộc tập trận thì bị mộtphần tử người Xéc bi ám sát Nhân cơ hội đó Đức hùng hổ bắt Áo phải tuyênchiến với Xéc bi Thế là chiến tranh đã được châm ngòi
II Diễn biến của chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914-1918)
5888 Giai đoạn thứ nhất (1914 -
1916) * Chiến tranh bùng nổ
+ Ngày 28/6/1914, Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo-Hung bị ám sát
+ Ngày 28/7/1914, Áo-Hung tuyên chiến với Xéc-bi
Trang 2423 Ngày 1/8/1914, Đức tuyên chiến với Nga.
24 Ngày 3/8/1914, Đức tuyên chiến với Pháp
25 Ngày 4/8/1914, Anh tuyên chiến với Đức
Chiến tranh thế giới bùng nổ diễn ra trên 2 mặt trận Đông Âu và Tây Âu
Cùng lúc ở phía Đông; Nga tấn công Đông Phổ
Hai bên ở vào thế cầm cự trên một Mặt trận dài 1200 km
Đức không hạ được Véc-đoong, 2bên thiệt hại nặng
Những năm đầu Đức, Áo - Hung giữ thế chủ động tấn công Từ cuối 1916 trở đi.Đức, Áo - Hung chuyển sang thế phòng ngự ở cả hai mặt trận Đông Âu, Tây Âu
Mĩ tuyên chiến với Đức,tham gia vào chiến tranhcùng phe Hiệp ước
Trong năm 1917 chiến
sự diễn ra trên cả 2 Mặttrận Đông và Tây Âu
Cách mạng tháng 10Nga thành công
Kết quảChính phủ tư sản lâm thời ở Nga vẫn tiếp tục chiến tranh
Có lợi hơn cho phe Hiệp ước
Hai bên ở vào thế cầm cự
Chính phủ Xô viết thành lập
Trang 25Đức tiếp tục tấn công Pháp
Mĩ đổ bộ vào châu Âu, chớp thời cơ Anh - Pháp phản công
Cách mạng Đức bùng nổ
Chính phủ Đức đầu hàng
Nga rút khỏi chiến tranh
Một lần nữa Pa-ri bị uy hiếpĐồng minh của Đức đầuhàng: Bungari 29/9, Thổ Nhĩ
Kỳ 30/10, Áo - Hung 2/11
Nền quân chủ bị lật đổ Chiến tranh kết thúc
23 Kết cục của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất:
* Hậu quả của chiến tranh
23 Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên Minh,
gây nên thiệt hại nặng nề về người và của
23 10 triệu người chết
24 20 triệu người bị thương
25 Chiến phí 85 tỉ đô la
24 Các nước Châu Âu là con nợ của Mỹ
25 Bản đồ thế giới thay đổi
26 Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển lớn trong cục diện thế giới
* Tính chất : Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa
Trang 26CHƯƠNG III NHỮNG THÀNH TỰU VĂN
HÓA THỜI CẬN ĐẠI
BÀI 7 NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HÓA THỜI CẬN ĐẠI
I Sự phát triển của nền văn hóa mới trong buổi đầu thời cận đại đến giữa thế
1 Cooc nây (1606 - 1684) bi kịch cổ điển Pháp
2 La Phông ten (1621 - 1695) là nhà thơ ngụ ngôn Pháp
3 Mô li e (1622 - 1673) là người mở đầu cho nền hài kịch cổ điển Pháp
Trang 270 Phản ánh hiện thức xã hội ở các nước trên thế giới thời kỳ cận đại.
1 Hình thành quan điểm, tư tưởng của con người tư sản, tấn công vào thànhtrì của chế độ phong kiến, góp phân vào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản
* Âm nhạc
Bét tô ven - Đức sáng tác thấm đượm tinh thần dân chủ cách mạng
Mô da (1756-1791) người Áo
0 Hội hoạ có Rem-bran (1606-1669) - Hà Lan, vẽ chân dung, phong cảnh
1 Những thành tựu về mặt tư tưởng, văn hóa đến thế kỉ XIX
0 Trào lưu Triết học Ánh sáng thế kỉ XVII - XVIII ở Pháp, tiêu biểu như:
Mông texki ơ (1689 - 1755); Vôn te (1694 - 1778); Rút tô (1712 - 1778)
1 Nhóm Bách khoa toàn thư do Điđơ rô đứng đầu Được ví “Như những khẩu đại bác, mở đường cho bộ binh xuất kích”
0 Thành tựu của văn học, nghệ thuật từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
Trang 28phúng, hài hước, mang tinh thần phê phán sâu sắc ….
23 Pu skin - Nga; Ban dắc - Pháp
5888 phương Đông: phản ánh cuộc sống của nhân dân dưới ách thực dânphongkiên, lòng khát khao và ý chí anh hùng quật khởi trong đấu tranh cho độc lập tựdo
5888Lỗ Tấn (1881 - 1936): A.Q chính chuyện; Nhật kí người điên, Thuốc,
5889 Ta-go - Ấn Độ, thơ, kịch, tiểu thuyết, truyện ngắn tập Thơ Dâng thể hiện lòng yêu nước, yêu hoà bình và tình nhân đạo
5890Hô xê Mác ti (1823 - 1893): nhà thơ nổi tiếng của Cu ba
b Nghệ thuật
23 Kiến trúc: Cung điện Véc xai được hoàn thành vào năm 1708; Bảo tàngAnh; Viện bảo tàng Ec mi ta giơ; Bảo tàng Lu vrơ (Pari-Pháp), là bảo tàngbằng hiện vật lớn nhất thế giới
24 Hội hoạ: họa sĩ Van Gốc (Hà Lan) với tác phẩm Hoa hướng dương, gi-ta (Nhật Bản), Pi cát xô (Tây Ban Nha) Lê-vi tan (Nga)
Phu-25 Âm nhạc: Trai cốp ki với Hồ thiên nga, Người đẹp ngủ trong rừng
* Tác dụng: phản ánh hiện thực xã hội, mong ước xây dựng một xã hội mới tốtđẹp hơn
III Trào lưu tư tưởng tiến bộ và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX
* Chủ nghĩa xã hội không tưởng
Những nhà tư tưởng tiến bộ Xanh Xi mông, Phu ri ê, Ô oen: mong muốn xâydựng một xã hội không có chế độ tư hữu, không có áp bức bóc lột Khôngtưởng vì tư tưởng của họ không thực hiện được trong điều kiện chủ nghĩa tưbản vẫn được duy trì và phát triển
* Triết học Đức và kinh tế chính trị học Anh:
5888 Hê ghen (1770 - 1831) và Phoi ơ bách (1804 - 1872) nhà triết học nổi
Trang 2924 | BỨT PHÁ ĐIỂM THI MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI (CHINH PHỤC KỲ THI THPTQG VÀ ĐH CAO ĐẲNG)
Trang 30siêu hình
23 Khoa kinh tế - chính trị cổ điển phát sinh ở Anh Ađam Xmít (1723 - 1790) và
Ri các đô (1772 - 1823),“lí luận về giá trị lao động”,nhưng chỉ mới nhìn thấy mốiquan hệ giữa vật và vật chứ chưa thấy mối quan hệ giữa người với người
5888 Chủ nghĩa xã hội
khoa học Hoàn cảnh
- Sự áp bức bóc lột của giai cấp tư sản giai đoạn chủ nghĩa đế quốc
.0 Phong trào công nhân phát triển, cùng với học thuyết Chủ nghĩa xã hội
khoa học ra đời do Các Mác và Ăng ghen thành lập, được Lê nin phát triển
Nội dung
← Kế thừa, phát triển có chọn lọc những thành tựu của khoa học xã hội và
tự nhiên mà loài người đã đạt được, chủ yếu từ thế kỉ XIX (định luật bảo toàn
và chuyển hóa năng lượng, học thuyết tế bào, thuyết tiến hóa của các giốngloài, các trào lưu triết học cổ điển Đức, học thuyết kinh tế Anh và lý luận vềchủ nghĩa xã hội không tưởng ở Pháp)
← Học thuyết gồm ba bộ phận chính: triết học, kinh tế - chính trị học vàchủ nghĩa xã hội khoa học (chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vậtlịch sử kết hợp chặt chẽ với nhau)
Điểm khác: Xây dựng học thuyết của mình trên quan điểm, lập trường giai cấpcông nhân, thực tiễn đấu tranh của phong trào cách mạng vô sản thế giới,hìnhthành hệ thống lý luận vừa mới khoa học vừa cách mạng
Vai trò
Chủ nghĩa Mác – Lê nin:
← Là đỉnh cao của trí tuệ loài người, là cương lĩnh cách mạng cho cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng xã hội cộng sản
← Và mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển của khoa học (tự nhiên và xã
hội, nhân văn)
Trang 31Bài 8 ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI
I Những kiến thức cơ bản của chương trình
← Sự thắng lợi của cách mạng tư sản và sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
← Sự phát triển của phong trào công nhân quốc tế
← Sự xâm lược của chủ nghĩa tư bản và phong trào đấu tranh của các dân tộc chống chủ nghĩa thực dân
Lập bảng thống kê những sự kiện chính của lịch sử thế giới cận đại:
8/1566 Cách mạng HàLan Lật đổ ách thống trị của vương quốc Tâyban Nha
1640- Cách mạng tư sản Lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư
1688 Anh sản lên cầm quyền - quân chủ lập hiến
1775- Chiến tranh giành 13 thuộc địa Anh giành độc lập, Mỹ là 1
1783 độc lập ở Bắc Mỹ Liên bang
1789- Cách mạng tư sản Lật đổ chế độ phong kiến,đưa giai cấp tư
1794 Pháp sản lên cầm quyền, lập nền Cộng Hòa
Nhân dân Trung1840- Quốc chống Anh Trung Quốc trở thành nứa thuộc địa và
1842 xâm lược - Chiến thuộc địa
tranh thuốc phiện
1848- Cách mạng tư sản Củng cố sự thắng lợi của chủ nghĩa tư
bản,làm rung chuyển chế độ phong kiến
1849 ở Châu Âu Đức, Ý,Áo - Hung
Trang 32Cuộc Duy Tân Kinh tế tư bản chủ nghĩa Nhật phát triển
1868 của Minh Trị mạnh và chuyển sang chủ nghĩa đế quốc,
Thiên Hòang mở rộng xâm lược
1911 Cách mạng Tân Lật đổ chế độ quân chủ, tạo điều kiện thuận
Hợi ở Trung Quốc lợi chi chủ nghĩa tư bản phát triển
Các nước thắng trận thu được lợi lớn, bản1914- Chiến tranh thế đồ thế giới được chia lại, phong trao cách
mạng thế giới phát triển mạnh mẽ, cách
1918 giới thứ nhất mạng Tháng Mười Nga thắng lợi, làm thức
tỉnh nhân dân thuộc địa
←Nguyên nhân sâu xa: Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tư sản chủ nghĩa với quan hệ phong kiến ngày càng sâu sắc
← Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự bùng nổ của mỗi cuộc cách mạng tư sản, tùy thuộc vào mỗi nước)
← Động lực cách mạng: quần chúng nhân dân, lực lượng thúc đẩy cách mạngtiến lên (cách mạng tư sản Pháp)
← Lãnh đạo cách mạng : tư sản hoặc quí tộc tư sản hóa
← Hình thức diễn biến của các cuộc cách mạng tư sản cũng không giống nhau(có thể là nội chiến, có thể là chiến tranh giải phóng dân tộc, có thể là cải cáchhoặc thống nhất đất nước, )
← Kết quả : xóa bỏ chế độ phong kiến ở những mức độ nhất định, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển
II Nhận thức đúng những vấn đề chủ yếu
Trang 33* Thứ nhất
← Cần hiểu rõ vế bản chất của cuộc cách mạng tư sản, dù hình thức, diễnbiến và kết quả đạt được khác nhau, song có nguyên nhân giống nhau, cùngnhằm một mục tiêu chung:
Nguyên nhân sâu xa: Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tư sản chủ nghĩa với quan hệ phong kiến ngàycàng sâu sắc
+ Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự bùng nổ của mỗi cuộc cách mạng tư sản, tùy thuộc vào mỗi nước)
Thắng lợi của cách mạng tư sản ở mức độ khác nhau, nhưng đều tạo cho chủ nghĩa tư bản phát triển
* Thứ hai: Đây là thời kỳ chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn tự do cạnh tra-nhchuyển dần sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc Chủ nghĩa đế quốc có đặc trưngriêng, nhưng không thay đổi bản chất, mà làm cho các mâu thuẫn nảy sinhthêm
* Thứ ba:
Những mâu thuẫn cơ bản của chế độ tư bản chủ nghĩa Phong trào công nhân
và chống thực dân xâm lược
Những mâu thuẫn cơ bản trong xã hội tư bản chủ nghĩa là:
Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với giai cấp vô sản
Mâu thuẫn giữa các tập đoàn tư bản
Mâu thuẫn giữa giàu - nghèo
Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với giai cấp vô sản dần đến phong trào côngnhân ngày càng mạnh, phát triển từ “tự phát” đến “tự giác”, là cơ sở cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học do Các Mác và Ăng ghen sáng lập
* Thứ tư:
Chủ nghĩa tư bản phát triển gắn liền với xâm chiếm châu Á châu Phi và Mỹ
La tinh…làm thuộc địa, dẫn đến đòi chia lại thuộc địa là nguyên nhân Chiến
Trang 34Nhân dân các nước bị xâm lược đấu tranh mạnh mẽ chống thực dân và phong kiến tay sai.
PHẦN II - LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
(PHẦN TỪ NĂM 1917 ĐẾN NĂM 1945)
CHƯƠNG 1.
CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA
BÀI 9 CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917
VÀ CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ CÁCH MẠNG
Trang 35Chế độ quân chủ chuyên chế Nga hoàng bị lật đổ.
Xô viết đại biểu công nhân và binh lính được thành lập (tháng 3/1917 toàn nước Nga có 555 Xô viết)
Cùng thời gian giai cấp tư sản cũng thành lập Chính phủ lâm thời
Nga trở thành nước Cộng Hoà
Tính chất: Cách mạng tháng 2/1917 ở Nga là cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới
Sau Cách mạng tháng Hai, Nga tồn tại 2 chính quyền song song:
Chính phủ lâm thời (tư sản)
Xô viết đại biểu (vô sản)
b Cách mạng tháng Mười Nga 1917
* Hoàn cảnh
Sau Cách mạng tháng Hai, Nga tồn tại 2 chính quyền song song:
+Chính phủ lâm thời (tư sản)
+Xô viết đại biểu (vô sản)
+Nên cục diện không thể kéo dài
Trước tình hình đó Lê nin và Đảng Bôn sê vích đã xác định cách mạng Nga là
Trang 36(lật đổ chính quyền tư sản lâm thời).
Đầu tháng 10/1917, không khí cách mạng bao trùm cả nước Lê nin đã về
nước trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền
* Diễn biến khởi nghĩa
Tháng 4, Lênin đã thông qua Đảng Bôn sêvích bản Luận cương tháng 4 chỉ ramục tiêu đường lối tiếp theo của cách mạng Nga là chuyển từ cách mạng dânchủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa
Đêm 24/10/1917, bắt đầu khởi nghĩa
Đêm 25/10, tấn công cung điện Mùa Đông, bắt giữ các bộ trưởng của Chính phủ tư sản
Khởi nghĩa Pêtơrôgrát giành thắng lợi
Ngày 3/11/1918, chính quyền Xô viết giành thắng lợi trên khắp nước Nga rộnglớn
Tính chất : Cách mạng tháng Mười mang tính chất của cuộc cách mạng xã
hội chủ nghĩa
II Các cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ chính quyền Xô viết
( giảm tải )
Bài 10 LIÊN XÔ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI (1921 - 1941)
I Chính sách kinh tế mới và công cuộc khôi phục kinh tế (1921 - 1925)
Trang 37dân bất bình.
Nước Nga Xô viết lâm vào khủng hoảng
Tháng 3/1921, Đảng Bôn-sê-vích quyết định thực hiện Chính sách Kinh tế mới(NEP) do Lê-nin đề xướng
* Nội dung
- Nông nghiệp: thay thế chế độ trưng thu lương thực thừa bằng thu thuế lương thực, (ban hành thuế nông nghiệp)
Công nghiệp:
Nhà nước khôi phục công nghiệp nặng
+ Tư nhân xây dựng những xí nghiệp nhỏ,dưới 20 công nhân
Khuyến khích nước ngoài đầu tư vào nước Nga
Nhà nước nắm các ngành kinh tế chủ chốt
Thực chất là chuyển nền kinh tế do nhà nước độc quyền sang nền kinh tế
hàng hóa nhiều thành phần do nhà nước kiểm soát, khôi phục lại nền kinh tế hàng hóa
2 Liên bang Xô viết thành lập
Tháng 12/1922, Đại hội Xô viết toàn Nga đã tuyên bố thành lập Liên Bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô)
Gồm 4 nước cộng hòa, 4 quốc gia đầu tiên là Nga, Ukraina, Bêlôrux-ia vàZakapkazơ (Azecbaijan, Acmênia, Gruzia),đến năm 1940 có thêm 11 nước
II Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1925 - 1941)
Trang 381 Những kế hoạch 5 năm đầu tiên và thành tựu
* Công nghiệp: thực hiện công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa
Sau công cuộc khôi phục kinh tế Liên Xô vẫn là một nước nông nghiệp lạc
hậu Kinh tế bị bao vây, kỹ thuật, thiết bị lệ thuộc nước ngoài
Đảng Cộng sản đề ra nhiệm vụ công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa
Mục đích: đưa Liên Xô trở thành một nước công nghiệp có những ngành công nghiệp chủ chốt
Biện pháp:
Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng
Có mục tiêu cụ thể cho từng kế hoạch dài hạn, kế hoạch năm năm lần thứ
nhất 1928 - 1932) và kế hoạch năm năm lần thứ hai (1933 - 1937)
Kết quả: Năm 1937, sản lượng công nghiệp chiếm 77,4% tổng sản phẩm quốc dân
Công nghiệp: ưu tiên tập thể hóa nông nghiệp, đưa 93% số nông hộ với 90%diện tích đất canh tác vào nền nông nghiệp tập thể hóa, có qui mô sản
xuất lớn và cơ giới hoá
Văn hóa - giáo dục: thanh toán nạn mù chữ, phát triển mạng lưới giáo dục phổthông, phổ cập tiểu học trong cả nước, phổ cập trung học cơ sở thành phố
Xã hội : cơ cấu giai cấp thay đổi xã hội chỉ còn 2 giai cấp lao động là công
nhân, nông dân và trí thức xã hội chủ nghĩa
Từ năm 1937, Liên Xô tiếp tục thực hiện kế hoạch 5 năm lần ba, sang tháng6/1941 Đức tấn công Liên Xô, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội bị giánđoạn
Mặc dù còn có những hạn chế song công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hộiLiên Xô 1925 - 1941 vẫn đạt được những thành tựu to lớn, tạo nên những biếnđổi nhiều mặt, có lợi cho nhân dân, xây dựng lại lực lượng vũ trang hùng
mạnh để bảo vệ tổ quốc, giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới
2 Quan hệ ngoại giao của Liên Xô
Trang 39Liên Xô đã từng bước xác lập quan hệ ngoại giao với một số nước láng giềng châu Á, châu Âu.
Từng bước phá vỡ chính sách bao vây cô lập về kinh tế và ngoại giao của các nước đế quốc
Bằng những biện pháp đấu tranh kiên quyết và mềm dẻo, chỉ trong vòng
4 năm (1922 - 1925)Liên Xô đã được các cường quốc tư bản: Đức, Anh, Italia,Pháp, Nhật, lần lượt công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao
Thiết lập ngoại giao với 20 nước
- Năm 1933, Mĩ công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với Liên Xô Đó làthắng lợi lớn của nền ngoại giao Xô viết, khẳng định uy tín của Liên Xô trêntrường quốc tế
CHƯƠNG II CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHỦ NGHĨA GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI ( 1918 – 1939 )
BÀI 11 TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC TƯ BẢN GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918-1939)
1 Thiết lập trật tự thế giới mới theo hệ thống hòa ước Vec-xai-Oa-sinh-tơnChiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, các nước tư bản đã tổ chức Hội nghịhòa bình ở Vec-xai (1919- 1920) và Oa-sinh-tơn (1921 - 1922) để phân chiaquyền lợi Một trật tự thế giới được thiết lập mang tên hệ thống hòa ước Vecx-
ai - Oasinhtơn
Hệ thống Vexai -Oasinh tơn mang tính chất đế quốc chủ nghĩa, nó mang lại quyềnlợi nhiều nhất cho các nước thắng trận Anh, Pháp, Mĩ xác lập sự nô dịch, áp đặtvới các nước bại trận, gây nên mâu thuẫn sâu sắc giữa các nước đế quốc
Để duy trì trật tự thế giới mới, Hội Quốc Liên được thành lập với sự tham
Trang 40gia của 44 nước.
Cao trào cách mạng 1918 - 1922 ở các nước tư bản Quốc tế Cộng sản
-Tháng 10/1929, cuộc khủng hoảng bùng nổ ở Mĩ sau đó lan ra các nước tưbản chủ nghĩa và kéo dài đến năm 1933
Các nước Đức, Italia, Nhật Bản không có hoặc có ít thuộc địa, thiếu vốnnguyên liệu và thị trường nên đi theo con đường chủ nghĩa phát xít để đàn ápphong trào cách mạng và tiến hành chiến tranh phân chia lại thế giới
Các nước Mĩ, Anh, Pháp vì có thuộc địa, có vốn và thị trường có thể thoát rakhỏi khủng hoảng bằng chính sách cải cách kinh tế - xã hội một cách ôn hòa.Cho nên chủ trương tiếp tục duy trì nền dân chủ đại nghị, duy trì nguyên trạng
hệ thống Vec-xai -Oa-sinh -tơn
Quan hệ giữa các cường quốc tư bản ngày càng phức tạp và dần hình thành 2 khối
đế quốc đối lập Một bên là Mĩ, Anh, Pháp và một bên là Đức, Italia, Nhật