Bài thơ về tiểu đội xe mới

CHỦ ĐỂ NGƯỜI LÍNH CÁCH MẠNG TRONG THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAMMÔN: NGỮ VĂN 9 TIẾT 48BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH Phạm Tiến Duật... Nhan đề bài thơ: - Nhan đề thu hút ở cái vẻ lạ và độc đá

Trang 4

CHỦ ĐỂ NGƯỜI LÍNH CÁCH MẠNG TRONG THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

MÔN: NGỮ VĂN 9

TIẾT 48BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

(Phạm Tiến Duật)

Trang 5

CHỦ ĐỀ “NGƯỜI LÍNH”, TIẾT 48: ĐỌC – HIỂU “BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH”

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

Trang 7

Trang 9

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

a Xuất xứ, hoàn cảnh ra đời

- Bài thơ sáng tác năm 1969, in trong tập: “Vầng trăng quầng lửa”

- Hoàn cảnh:

+ Khi cuộc k/c chống Mĩ đang ở giai đoạn gian khổ, ác liệt

+ Tác giả là người lính đang hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn

- Một trong những bài thơ đạt giải nhất cuộc thi thơ trên báo văn nghệ (1969-1970

b Nội dung chủ đạo:

- Ca ngợi vẻ đẹp người lính lái xe Trường Sơn thời chống Mĩ

Trang 11

Trường Sơn Đông nắng, Tây mưa

Ai chưa đến đó như chưa rõ mình.

Trang 12

II - Đọc - Hiểu văn bản:

1 Đọc, chú thích:

Bếp Hoàng Cầm

Tiểu đội xe

Trang 13

2 Thể thơ: Tự do, câu dài, linh hoạt, ít vần

3 Nhan đề bài thơ:

- Nhan đề thu hút ở cái vẻ lạ và độc đáo:

“Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

+ Tiểu đội xe không kính: hiện thực khốc liệt của chiến tranh

+ Bài thơ: - Thể hiện cách nhìn, cách khai thác hiện thực của tác giả

- Chất thơ toát lên từ hiện thực khốc liệt ấy

Trang 14

Tôi phải thêm “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

để báo trước cho mọi người biết rằng là tôi viết thơ,

chứ không phải một khúc văn xuôi Bài thơ về tiểu đội

xe không kính là cách đưa chất liệu văn xuôi vào thơ,

những câu thơ “đặc” văn xuôi được kết hợp lại trong

một cảm hứng chung

(Lời tác giả)

Trang 15

4 Phân tích:

a Hình ảnh những chiếc xe không kính:

Trang 16

Không có kính không phải vì xe không có kính Không có kính, rồi xe không có đèn,

Không có mui xe, thùng xe có xước,

Trang 17

4 Phân tích:

* Lí giải nguyên nhân:

Bom giật, bom rung kính vỡ đi

rồi

* Ý nghĩa:

- Biểu tượng cho hiện thực khốc liệt của cuộc chiến tranh chống Mĩ

và cuộc sống gian khổ, khó khăn của người lính lái xe

- Lòng dũng cảm, bất chấp hiểm nguy của tuổi trẻ thời chống Mĩ

Trang 18

4 Phân tích:

b Hình ảnh những chiến sĩ lái xe Trường Sơn

Trang 19

+ Tư thế

+ Tinh thần, thái độ

+ Tình đồng chí

+ Ý chí chiến đấu

“Ung dung buồng … như ùa vào buồng lái”

“Không có kính… gió lùa khô mau thôi. ”

“Những chiếc xe…… đi trời xanh thêm. ”

“Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có một trái tim”

Trang 20

+ Tư thế

Ung dung buồng lái ta ngồi,

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa, như ùa vào buồng lái

- Ung dung, hiên ngang, chủ động, đường hoàng cầm lái

-Người lính như được hòa hợp với thiên nhiên, cảm giác thích thú sảng khoái

Trang 21

+ Tư thế

Không có kính, ừ thì có bụi,

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.

Không có kính, ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời

Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.

*NT:

- Chi tiết thực, ngôn ngữ văn xuôi đời thường, giọng thơ ngang tàng, cấu trúc thơ lặp

- Điệp cấu trúc, từ láy gợi cảm

- Hồn nhiên, trẻ trung, sôi nổi, tinh nghịch, vẻ ngang tàng đậm chất lính

- Tinh thần lạc quan dũng cảm, kiên cường

- Thái độ ngang tàng, bất chấp khó khăn, nguy hiểm

Trang 22

+ Tư thế

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Ðã về đây họp thành tiểu đội

Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới

Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời

Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy

Võng mắc chông chênh đường xe chạy

Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Trang 23

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội

Trang 24

Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi -Tâm hồn cởi mở thân thiện- Động viên nhau vượt quan khó khăn

- Tiếp thêm sức mạnh tình đồng đội

Trang 25

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy

Trang 26

Võng mắc chông chênh đường xe chạy

Trang 27

Lại đi, lại đi trời xanh thêm

Trang 28

+ Tư thế

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Ðã về đây họp thành tiểu đội

Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới

Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời

Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy

Võng mắc chông chênh đường xe chạy

Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

=>Tình đồng đội cởi mở, gần gũi, bình dị như tình cảm gia đình.

Trang 29

+ Tư thế

+ Ý chí chiến đấu

“Không có kính, rồi xe không có đèn,

Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có một trái tim”

Đối lập: cái “không” – “có”

•“một trái tim”- hoán dụ: trái tim chứa đựng tình cảm,

ý chí, nghị lực.Trái tim biết yêu thương và biết căm thù.

Ca ngợi lý tưởng sống cao đẹp của người lính - có tầm vóc

thời đại: Ý chí giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Trang 30

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Trang 32

4 Phân tích:

III Tổng kết, ghi nhớ:

Trang 33

1/ Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ trên là gì?

A/ Ngôn ngữ chân thực,giàu tính khẩu ngữ, nhiều hình ảnh thơ đẹp B/ Giọng điệu trẻ trung, sôi nổi

C/ Bao gồm cả A và B

2/Hình ảnh Những chiếc xe không kính nói lên điều gì?

A/ Tinh thần bất chấp khó khăn của người chiến sĩ lái xe

B/ Sự khó khăn, thiếu thốn của bộ đội ta thời chống Mỹ

C/ Sự khốc liệt của chiến trường thời chống Mỹ

Trang 34

THẢO LUẬN NHÓM

1/ Hai tác phẩm Đồng chí và Bài thơ tiểu đội xe không kính giống

nhau, khác nhau ở điểm nào?

•Giống nhau:

- Cùng phải chịu hoàn cảnh gian khổ khó khăn, hiểm nguy của chiến trường

- Cùng có ý chí, nghị lực,niềm tin, lí tưởng và tinh thần yêu nước; có tình đồng chí, đồng đội gắn bó

Đồng chí Bài thơ về … không kính

IV LUYỆN TẬP

+ Khác nhau

- Xuất thân từ nông dân nghèo

- Trang bị còn thô sơ

Trang 35

Các hình ảnh “ trời xanh” và

“ một trái tim” có ý nghĩa gì?

Trang 36

Hình ảnh: “một trái tim”

=> Biểu tượng đa nghĩa, nghệ thuật hoán

dụ :

- Giàu nhiệt huyết.

- Say mê lý tưởng cách mạng.

- Sống hiên ngang, coi thường gian

khổ, vui tươi và thân thiện…

Hình ảnh “ Trời xanh”( phép tu

từ ẩn dụ” biểu tượng cho lòng lạc quan,niềm tin tưởng vào

sự thắng lợi của cánh mạng

Ca ngợi lý tưởng sống cao đẹp của người lính - có tầm vóc thời

đại: Ý chí giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Trang 37

III Tổng kết

Tượng đài nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn

Trang 38

1 Bài vừa học:

- Thuộc lòng bài thơ

- Viết đoạn văn từ 10-12 câu nêu cảm nhận của em về

hình ảnh người chiến sĩ lái xe Trường Sơn

2 Bài tiết sau:

- Soạn bài Ánh trăng (Nguyễn Duy).

Nhóm 1: Khổ 1,2

Nhóm 2 : Khổ 3,5

Nhóm 3 : Khổ 5,6

Trang 41

Võng mắc chông chênh Tiểu đội xe không kính

Bếp Hoàng Cầm Bom giật bom rung

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	5,6 MB