- Đối tượng nghiên cứu của môn học TQDL là tổng hợp các hoạt động du lịch, phân tích và tìm hiểu mối quan hệ biện chứng giữa 3 bộ phận chủ yếu là khách du lịch (chủ thể du lịch), tài ngu[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG BÀI 1: ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
I ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
1 Đối tượng nghiên cứu :
- Đối tượng nghiên cứu của môn học TQDL là tổng hợp các hoạt động du lịch, phân tích và tìm hiểu mối quan hệ biện chứng giữa 3 bộ phận chủ yếu là khách du lịch (chủ thể du lịch), tài nguyên du lịch (khách thể du lịch) và ngành du lịch (môi giới du lịch) tìm hiểu và vận dụng các quy luật của hoạt động du lịch
2 Mối quan hệ giữa TQDL với các môn khoa học :
- Du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều ngành hoạt động khác nhau Chính vì vậy mà môn học TQDL có đối tượng nghiên cứu rất rộng mang tính đa ngành, đa lĩnh vực như: khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, khoa học kinh tế, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ…
- Có thể xem môn TQDL như là một tổng hợp kiến thức của tất cả các ngành, các lĩnh vực khoa học có liên quan nhằm mục đích nhận thức quy luật vận động và tổ chức hoạt động du lịch đạt hiệu quả tối ưu
II NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
1 Phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành của hoạt động du lịch :
- Khách du lịch đóng vai trò là nhân tố cầu trong quan hệ cung – cầu của hoạt động du lịch, đóng vai trò là chủ thể du lịch, là nguồn cung ứng du khách cho nhu cầu tiêu thụ sản phẩm và dịch vụ du lịch
- Tài nguyên du lịch đóng vai trò là khách thể du lịch, là cơ sở để hình thành các sản phẩm du lịch nhằm thoả mãn cho nhu cầu hưởng thụ các giá trị tinh thần và vật chất của du khách
- Ngành du lịch đóng vai trò môi giới du lịch, cung cấp các dịch vụ phục vụ cho du khách Môi giới kết hợp chủ thể du lịch và khách thể du lịch làm một, tạo ra hiện tượng xã hội đặc biệt là hoạt động du lịch – một hoạt động kinh tế và văn hoá đặc biệt
2 Nghiên cứu nội dung, loại hình và mối tương tác giữa du lịch với các lĩnh vực khác :
- Về nội dung, TQDL tập trung nghiên cứu các mặt chủ yếu sau:
Các khái niệm cơ bản về du lịch
Quá trình sản xuất và cung ứng các sản phẩm dịch vụ du lịch
Trang 2 Nhu cầu du lịch và khả năng đáp ứng, thoả mãn các nhu cầu của du khách
- Về loại hình du lịch, TQDL tiếp cận nghiên cứu sự hình thành các loại hình du lịch như du lịch sinh thái, du lịch văn hoá, du lịch MICE…
- Nghiên cứu mối quan hệ tương tác giữa du lịch với các lĩnh vực khác như: xã hội, môi trường, văn hoá, kinh tế, chính trị… và vai trò của người làm du lịch
III QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1 Quan điểm nghiên cứu :
1.1 Quan điểm hệ thống:
- Đây là một trong những quan điểm được sử dụng rộng rãi trong du lịch do tính chất tổng thể của đối tượng nghiên cứu, do
vô số những mối quan hệ nội tại, do sự đa dạng của những chức năng xã hội, những yếu tố và những điều kiện phát triển du lịch
- Du lịch được xem là một hệ thống được hình thành từ nhiều phân hệ: du khách, tài nguyên du lịch, công trình kỹ thuật, cán
bộ nhân viên du lịch và toàn bộ hệ thống du lịch nói chung
- Từ quan điểm này giúp chúng ta nắm bắt và điều khiển được hoạt động của mỗi một phân hệ nói riêng và toàn bộ hệ thống
du lịch nói chung Nhưng phải chú ý luôn luôn nhìn nhận các đối tượng trong trong những mối quan hệ đa phương thì mới
hy vọng tránh được những sai sót đáng tiếc trong các vấn đề nghiên cứu.
1.2 Quan điểm tổng hợp:
- Du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều ngành hoạt động khác nhau Quan điểm tổng hợp cho phép nhận thức đầy đủ các mối quan hệ phụ thuộc và quy định lẫn nhau giữa các đối tượng, các phần tử, các quá trình diễn ra trong hoạt động du lịch trên một không gian và thời gian nhất định
- Mặt khác, hiệu quả của ngành du lịch đưa lại cũng mang tính tổng hợp như hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường và sinh thái…
1.3 Quan điểm vận động:
- Quan điểm này cho phép nghiên cứu, xem xét hoạt động du lịch trong quá trình vận động biến đổi theo thời gian và không gian
Trang 3- Do vậy, vận dụng quan điểm này vào nghiên cứu hoạt động du lịch sẽ cho phép dự báo được những thay đổi về mặt lượng
và chất của nhu cầu du lịch, của tiến bộ khoa học công nghệ du lịch, sự thay đổi về sản phẩm và dịch vụ du lịch theo thời gian phát triển
1.4 Quan điểm lịch sử:
- Để xác định đúng đắn phương hướng kế hoạch phát triển trong tương lai cần phải nắm bắt một cách toàn diện, chắc chắn quá trình phát triển trong quá khứ và hiện tại của hoạt động du lịch
2 Phương pháp nghiên cứu :
2.1 Phương pháp thu thập và xử lý tư liệu:
- Tiến hành thu thập thông tin, tư liệu từ nhiều nguồn, nhiều lĩnh vực khác nhau để đảm bảo khối lượng thông tin đầy đủ, chính xác đáp ứng cho tổ chức hoạt động du lịch
2.2 Phương pháp khảo sát thực địa:
- Là phương pháp thu thập trực tiếp số liệu thông tin du lịch trên địa bàn thuộc đối tượng nghiên cứu điều này đảm bảo sát với thực tế, có độ tin cậy cao, tạo cơ sở để đề xuất những định hướng phát triển và giải pháp thực hiện hợp lý
2.3 Phương pháp điều tra xã hội học:
- Phương pháp này có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu nhu cầu của du khách, nắm bắt được sở thích, thị hiếu của
du khách qua hình thức phỏng vấn hoặc phiếu điều tra
- Từ đó, giúp nhà chuyên môn nắm bắt được thị trường tiềm năng, thị trường mục tiêu, nắm được tâm tư, nguyện vọng của những người làm công tác phục vụ và điều hành trong ngành du lịch
2.4 Phương pháp bản đồ:
- Phương pháp này có 2 chức năng chính:
Phản ánh đặc điểm không gian sự phân bố các nguồn tài nguyên du lịch, cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ
du lịch, các dòng du khách
Là cơ sở để phân tích và phát hiện quy luật vận động của hệ thống lãnh thổ du lịch, trên cơ sở để đưa ra định hướng phát triển và tổ chức hoạt động du lịch trong tương lai
2.5 Phương pháp cân đối kinh tế:
Trang 4- Là phương pháp tính toán lập kế hoạch phát triển, dự báo hệ thống các chỉ tiêu và thiết lập sự cân đối giữa cung và cầu về các mặt:
Cân đối giữa tiềm năng tài nguyên du lịch và nhu cầu của du khách
Cân đối giữa nhu cầu của du khách với khả năng cung ứng dịch vụ về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch
Cân đối nguồn vốn đầu tư cho xây dựng và phát triển du lịch
Cân đối nguồn lao động du lịch
2.6 Phương pháp phân tích xu thế:
- Dựa vào quy luật vận động trong quá khứ, hiện tại để suy ra xu hướng phát triển trong tương lai
- Phương pháp này dùng để đưa ra dự báo về các chỉ tiêu phát triển và có thể được mô hình hoá bằng các biểu đồ toán học đơn giản
2.7 Phương pháp chuyên gia:
- Là phương pháp tham khảo ý kiến của các chuyên gia đầu ngành về những định hướng phát triển và các quyết định mang tính khả thi
2.8 Phương pháp phân tích SWOT:
- Là phương pháp phân tích những ưu, khuyết điểm bên trong và những đe doạ, thuận lợi bên ngoài
- Phương pháp này cho phép các tổ chức, các doanh nghiệp du lịch nghiên cứu một cách có hệ thống các điều kiện của SWOT để đưa vào trong tiến trình phân loại sự lựa chọn chiến lược và chiến thuật kinh doanh của các tổ chức và doanh nghiệp
2.9 Phương pháp toán học và tin học:
- Áp dụng công cụ toán học để phân tích hiệu quả kinh doanh du lịch, đồng thời dự báo hệ thống các chỉ tiêu phát triển
- Trong hoạt động du lịch hiện nay đã sử dụng rộng rãi công cụ tin học trong việc quảng cáo, đặt chỗ cho du khách
CÂU HỎI THẢO LUẬN
1) Hãy nêu và phân tích đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu của môn Tổng quan du lịch?
2) Trình bày các quan điểm và phương pháp nghiên cứu của Tổng quan du lịch?