- 16/8 Đại hội Quốc dân Tân Trào họp, tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng, lập Ủy ban giải phóng dân tộc, sau đó chủ tịch HCM gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước nổi dậy khởi nghĩa..[r]
Trang 1Bài 20 : CUỘC VẬN ĐỘNG DÂN CHỦ TRONG NHỮNG NĂM 1936 – 1939
I TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC
1 Tình hình thế giới :
- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới làm cho mâu thuẫn xã hội trong các nước TBCN càng thêm sâu sắc chủ nghĩa phát xít lên nắm quền ở 1 số nước ( Đức – Ý – Nhật )
- Đại hội lần thứ VII Quốc tế cộng sản ( 7 / 1935 ) xác định :
Kẻ thù trước mắt : chủ nghĩa phát xít
Chủ trương thành lập : Mặt trận nhân dân chống phát xít và nguy cơ chiến tranh
- 1936, Mặt trận nhân dân Pháp lên nắm quyền, tạo điều kiện Đảng ta phát động phong trào đấu tranh rộng rãi.
2 Tình hình trong nước :
- Hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế cùng với chính sách phản động của thực dân Pháp ở thuộc địa đã làm cho đời sống nhân dân ta càng cơ cực.
II MẶT TRẬN DÂN CHỦ ĐÔNG DƯƠNG VÀ PHONG TRÀO ĐẤU TRANH
ĐÒI TỰ DO- DÂN CHỦ : (chỉ cần nắm được chủ trương của Đảng Phần diễn biến
giảm tải)
Chủ trương của Đảng :
- Xác định kẻ thù cụ thể trước mắt : bọn phản động Pháp và tay sai
- Nhiệm vụ : chống PX, chống chiến tranh ĐQ,đòi tự do dân chủ, cơm áo và hòa bình
- 1936 : Thành lập Mặt trận Nhân dân phản đế Đông Dương Đến tháng 3 / 1938, đổi thành MT Dân chủ Đông Dương
- Hình thức – phương pháp đấu tranh : hợp pháp – nửa hợp pháp, công khai – nửa công khai.
III Ý NGHĨA CỦA PHONG TRÀO
- Trình độ chính trị, công tác của cán bộ, đảng viên được nâng cao, uy tín, ảnh hưởng của Đảng được mở rộng.
- Quần chúng được tập dượt đấu tranh, một đội quân chính trị được hình thành
- Đây là cuộc tổng diễn tập thứ 2 chuẩn bị cho CMT8 thành công
DẶN DÒ :
- Học bài 20 phần II và III
- Ôn bài 19
- Chuẩn bị bài 21
………
Bài 21 : VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945
I TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
1 Thế giới :
- Châu Âu : Tháng 6/ 1940, Đức tấn công Pháp Pháp nhanh chóng đầu hàng
- Châu Á : Nhật tiến sát biên giới Việt – Trung, tiến vào Đông Dương
2 Trong nước :
- Pháp bắt tay với Nhật cùng thống trị Đông Dương (23/7/1941 )
Nhân dân ta rơi vào cảnh “ một cổ đôi tròng”
II NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN :
1 Khởi nghĩa Bắc Sơn : ( 27 / 9 / 1940 )
- 22 / 9 /1940 : Nhật đánh Lạng Sơn, Pháp thua chạy
- Đảng bộ Bắc Sơn lãnh đạo nhân dân đánh Pháp, thành lập chính quyền cách mạng và đội du kích Bắc Sơn đến 1941 phát triển thành Cứu quốc quân
Trang 2- Nhật – Pháp thỏa hiệp với nhau, Pháp tập trung lực lượng đàn áp quân ta rút vào rừng, thực hiện chiến tranh du kích
2 Khởi nghĩa Nam Kì : ( 23 / 11 / 1940 )
- Thực dân Pháp bắt binh lính VN đi làm bia đỡ đạn chống quân Xiêm
- Đêm 22 rạng 23 / 11/1940, Đảng bộ Nam Kì quyết định khởi nghĩa ở các tỉnh Nam Kì, thành lập chính quyền cách mạng: Mĩ Tho, Gia Định….Lần đầu tiên Lá cờ đỏ sao vàng xuất hiện
- Pháp tập trung lực lượng đàn áp Đảng bị tổn thất nặng
3 Binh biến Đô Lương : (13 / 1 / 1941)
Giảm tải
Dặn dò :
- Học bài 21 phần II Ôn bài 20
- Chuẩn bị bài 22
-Bài 22 : CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945
I MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI ( 19 / 5 / 1941 )
1 Hoàn cảnh ra đời :
Thế giới :
- Đầu 1941, Đức chiếm xong Châu Âu và tấn công LX
Thế giới hình thành 2 trận tuyến : Một bên là lực lượng dân chủ Một bên là phe PX
Trong nước :
- Từ 10 – 19/5 / 1941: Hội nghị trung ương lần thứ 8 được triệu tập tại Pác Bó ( Cao Bằng )
- Nội dung :
Nhiệm vụ : GPDT, đánh Pháp -Nhật
Khẩu hiệu : “Tịch thu ruộng đất của ĐQ và Việt gian chia cho dân cày , giảm tô, giảm tức, chia lại ruộng công” “ Người cày có ruộng”
Thành lập: VN độc lập đồng minh (Việt Minh)
2 Hoạt động :
- Lực lượng vũ trang: duy trì đội du kích Bắc Sơn 1941: phát triển thành Cứu quốc quân, thực hiện chiến tranh du kích
- Ngày 22 / 12/1944 : đội VN tuyên truyền GP quân ra đời Đánh thắng 2 trận : Phay Khắt - Nà Ngần
II CAO TRÀO KHÁNG NHẬT, CỨU NƯỚC TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945
1 Nhật đảo chính Pháp :( 9 /3 /1945)
- Châu Âu : PX Đức thất bại liên tiếp Pháp được GP
- Ở Thái Bình Dương: Nhật cũng khốn đốn Pháp ráo riết hoạt động chờ quân đồng minh vào Nhật buộc đảo chính Pháp để độc chiếm ĐD
- Đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp trên toàn Đông Dương Pháp nhanh chóng đầu hàng
2 Tiến tới Tổng KN tháng tám 1945:
a Chủ trương của Đảng :
- Ban Thường vụ Trung Ương Đảng họp HN mở rộng chỉ thị:
“ Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”
Kẻ thù chính : PX Nhật
Quyết định : Phát động 1 cao trào “ Kháng Nhật cứu nước” làm tiền đề cho cuộc Tổng
KN CMT8 1945
b Diễn biến :
Trang 3- Giữa tháng 3/ 1945, cách mạng chuyển sang cao trào đấu tranh vũ trang và khởi nghĩa từng phần
- Tháng 4/1945, Hội nghị quân sự Bắc Kì họp, thống nhất các lực lượng vũ trang thành VN giải phóng quân Ủy ban Quân sự Bắc Kì được thành lập
- Tháng 6/1945, khu giải phóng Việt Bắc ra đời
- Khẩu hiệu : “Phá kho thóc, giải quyết nạn đói” dấy lên phong trào đánh chiếm kho thóc của Nhật chia cho dân nghèo
Dặn dò :
- Học bài 22 phần II Ôn bài 21
- Chuẩn bị bài 23
-Bài 23 : TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945 VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ
I LỆNH TỔNG KHỞI NGHĨA ĐƯỢC BAN BỐ
- CTTG II ở giai đoạn cuối: Phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh (8/1945) Ở trong nước: Nhật hoang mang dao động
- Ngay khi nghe chính phủ Nhật đầu hàng, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ra Quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân nổi dậy
- 14 và 15/8/1945: Đảng họp Hội nghị toàn quốc tại Tân Trào (Tuyên Quang) quyết định phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân Đồng minh kéo vào
- 16/8 Đại hội Quốc dân Tân Trào họp, tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng, lập Ủy ban giải phóng dân tộc, sau đó chủ tịch HCM gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước nổi dậy khởi nghĩa
II GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở HÀ NỘI
- Ngày 19/ 8 : cuộc mittinh tại Nhà hát lớn biến thành cuộc biểu tình
- Bài Tiến quân ca lần đầu tiên vang lên
Cuộc KN đã thắng lợi hoàn toàn ở Hà Nội
III GIÀNH CHÍNH QUYỀN TRONG CẢ NƯỚC
- Từ ngày 14 đến 18/ 8 : nhiều xã, huyện chớp thời cơ giành chính quyền
- 23/ 8 : GP Huế 25/8 : GP SG 30/ 8 : vua Bảo Đại thoái vị
Chỉ trong vòng 15 ngày ( 14 đến 28 / 8 ) cuộc Tổng KN thành công trong cả nước
- Ngày 2 / 9 / 1945 : tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch HCM đọc bản Tuyên ngôn độc lập tuyên bố nước VN Dân chủ Cộng hoà ra đời
IV Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI CỦA CM THÁNG
TÁM
1 Ý nghĩa lịch sử :
- Là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc, phá tan 2 tầng xiềng xích nô lệ của TD Pháp và PX Nhật, lật đổ chế độ PK
- Lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đưa nước ta trở thành một nước độc lập Mở ra 1
kỉ nguyên mới : kỉ nguyên độc lập và tự do
- Cổ vũ các dân tộc thuộc địa đấu tranh tự giải phóng nhất là châu Á và châu Phi
2 Nguyên nhân thắng lợi :
- Dân tộc VN vốn có truyền thống yêu nước sâu sắc, đấu tranh kiên cường, bất khuất
- Tinh thần đoàn kết của tất cả các tầng lớp, giai cấp trong XH đặc biệt là công nhân và nông dân
- Điều kiện quốc tế thuận lợi, Liên Xô và các nước đồng minh đánh bại PX Đức – Nhật
Trang 4DẶN DÒ:
1/ Các em chép bài cẩn thận vào vở ( GV sẽ giảng bài sau) 2/ Đọc trước nội dung bài trong SGK.
3/ Học bài 23 phần I và IV Ôn bài 22 Chuẩn bị bài 24