Nhưng khi Đức tấn công Liên Xô trên thế giới dần hình thành hai trận tuyến một bên là lực lượng dân chủ do Liên Xô đứng đầu và một bên là khối PX Đức, Ý, Nhật cuộc chiến tranh của nhân d
Trang 1Bài 22 CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA
THÁNG TÁM NĂM 1945 (Tiết 1) I.Mục tiêu :
a.Kiến thức: Nắm được hoàn cảnh dẫn đến việc Đảng ta chủ chương thành lập mặt
trận Việt Minh và sự phát triển của lực lượng CM sau khi Việt minh thành lập
b Tư tưởng: Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu khâm phục chủ tịch Hồ Chí
Minh, lòng tin vào sự lãnh đạo sáng của Đảng đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh
c/ Kĩ năng:
- Rèn luyện sử dụng tranh ảnh lược đồ lịch sử
- Kĩ năng phân tích đánh giá sự kiện lịch sử
II Chuẩn bị:
- Thầy : Ảnh Nguyễn Ái Quốc trở về tổ quốc ở cột mốc 108-BG Nội dung mườii chương trình của Việt minh
- Trò đọc SGK
B.Tiến trình bài dạy
* Sĩ số 9B 9D
A Kiểm tra bài cũ (5ph) Tình hình thế giới và Đông Dương trong những năm
1939-1945
Đáp án:
- Tình hình thế giới:
+ 3-1939 chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Đức tấn công Pháp, chính phủ Pháp đầu hàng (2đ)
+ Viễn Đông: Quân Nhật tiến sát biên giới Việt Trung và tiến vào Đông
- Đông Dương:
+ Nhật và Pháp cấu kết với nhau, Pháp suy yêú Nhật lấn bước để biến Đông Dương thành thuộc địa và căn cứ chiến tranh, ngày 23-7-1941 Pháp kí hiệp ước với Nhật hiệp ước Phòng thủ Đông Dương (2đ)
+ TDPháp: chúng thi hành chính sách “ kinh tế chỉ huy” để nắm độc quyền
( 2đ)
+ PXNhật : Thu mua lương thực với giá rẻ mạt dẫn đến nhân dân ta bị chết đói
Dưới hai tầng áp bức bóc lột của Pháp Nhật, các tầng lớp nhân dân đều khổ cực điêu đứng (2đ)
B Dạy nội dung bài mới:
Trước tình hình thế giới có sự chuyển biến mau lẹ, lãnh tụ NAQ về nước trực tiếp triệu tập hội nghị lần thứ tám, BCH TW chủ trương thành lập hội Việt Minh
Trang 2I /Mặt trận Việt Minh ra đời 19-5-1941 (39ph)
GV: Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ từ tháng 9-1939 đến năm 1941 đã bước
sang năm thứ ba sau khi lần lượt đánh bại ba nước là Pháp, Bỉ, Hà Lan chiếm phần lớn lục địa Châu Âu tháng 6-1941, PX Đức chuẩn bị tấn công Liên Xô
?TB(TB): Khi Đức tấn công Liên Xô tính chất của chiến tranh thế giới lúc này có
sự thay đổi như thế nào?
( Khi Liên Xô chưa tham chiến tính chất cuộc chiến tranh thế giới thứ hai là cuộc chiến tranh phi nghĩa nhằm tranh giành thuộc địa giữa các nước đế quốc Nhưng khi Đức tấn công Liên Xô trên thế giới dần hình thành hai trận tuyến một bên là lực lượng dân chủ do Liên Xô đứng đầu và một bên là khối PX Đức, Ý, Nhật cuộc chiến tranh của nhân dân ta là một bộ phận trong cuộc đấu tranh của các lực lượng dân chủ)
a/ Hoàn cảnh ra đời Mặt trận Việt Minh
- Tình hình thế giới: Chiến tranh bước sang năm thứ ba, Đức chiếm phần lớn Châu Âu, tháng 6-1941, Đức tấn công Liên Xô, thế giới hình thành hai trận tuyến một bên là các lực lượng dân chủ do Liên Xô đứng đầu, một bên là Phát xít
- Trong nước:
+ Ngày 28/1/1941, Nguyễn Ái Quốc vè nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng
và chủ trì Hội nghị TW lần thứ VIII
GV: Chiến tranh thế giới hai mỗi ngày một lan rộng, tính ác liệt của nó ngày càng
tăng Trước tình hình đó NAQ quyết định về nước trực tiếp lãnh đạo CMVN ngày 28-1-1941., Người đặt cơ quan tại Pắc bó( Cao bằng ) Sau một thời gian nắm tình hình và chuẩn bị, người triệu tập và chủ trì hội nghị BCHTW lần thứ Tám
GV: Tham dự hội nghị có các đồng chí trong ban chấp hành trung ương một số đại
biểu của xứ uỷ Băc Kì, Trung Kì một số đại biểu hoạt động ở nước ngoài
?HS(KG): Hội nghị đã nhận định như thế nào?
( Phe phát xít nhất định sẽ thất bại, phe đồng minh chống phát xít chắc chắn sẽ giành thắng lợi, chủ nghĩa đế quốc sẽ suy yếu và phong trào cách mạng thế giới sẽ phát triển mạnh , về Đông Dương hội nghị nhận định từ khi bùng nổ chiến tranh các tầng lớp nhân dân Đông Dương đều bị điêu đứng quyền lợi
+ Hội nghị nhận định: Mâu thuẫn toàn thể nhân dân ta và đế quốc phát xít Nhật, Pháp cần giải quyết cấp bách
?HS(TB): Nêu chủ trương chính của hội nghị Trung ương lần thứ Tám?
( Trước hết phải giải phóng được các dân tộc Đông Dương khỏi ách phát xít hội nghị tạm gác khẩu hiệu “ đánh đổ địa chủ chia ruộng đất cho dân cày”
- Hội nghị chủ trương: Phải giải phóng cho được các dân tộc Đông Dương ra khỏi ách Pháp, Nhật và thành lập Mặt trận Việt nam độc lập đồng minh(Việt Minh)(19/5/1941) Bao gồm các tổ chức quần chúng lấy tên là hội cứư quốc
Trang 3GV: Nhiệm vụ đánh đuổi Pháp, Nhật không phải nhiệm vụ riêng của giai cấp
công nhân mà là nhiệm vụ chung của toàn thể nhân dân Đông Dương
GV: Việt Nam độc lập Đồng minh có nghĩa là liên minh vì nền độc lập của nước
Việt Nam, Mặt trận bao gồm tất cả những người yêu nước không phân biệt khuynh hướng chính trị tín ngưỡng tôn giáo giai cấp xã hội nam nữ và tuổi tác được tập hợp trong các hội cứu quốc
? HS(TB): Sự phát triển của lực lượng chính trị và phong trào đấu tranh từ khi mặt
trận Việt Minh ra đời
( Mặt trận Việt Minh có một cơ chế riêng, khác hẳn cơ chế tổ chức của Đảng ,
tháng 10 năm 1941, tổng bộ tham mưu tuyên bố tuyên ngôn, chương trình và điều
lệ nói rõ tôn chỉ mục đích của mình)
b/ Hoạt động của Mặt trận Việt Minh
GV:Chỉ sau một thời gian ngắn Việt Minh đã uy tín và ảnh hưởng sau rộng trong
nhân dân, sau hội nghhi NAQ đã gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước đoàn kết thống nhất duổi giặc Pháp
- Tổ chức Việt Minh: Các đoàn thể cứu quốc được xây dựng khắp các nơi
trong cả nước mạnh nhất là ở Cao-Bắc- lạng dưới sự chỉ đạo trực tiếp của NAQ
Gọi học sinh đọc chữ in nhỏ
?HS(KG): Mặt trận VM đã xây dựng lực lượng vũ trang NTN?
- Xây dựng lực lượng vũ trang: Cuối năm 1940 một bộ phận khởi nghĩa
Bắc Sơn được tổ chức lại thành các đội du kích năm 1941 phát triển thành trung đội cứu quốc hoạt động ở căn cứ Bắc Sơn-Võ Nhai Cao Bằng được coi là nơi thí điểm của cuộc vận động xây dựng các hội cứu quốc trong mặt trận Việt Minh
?HS(TB) Để tăng cường sức mạnh của quần chúng ĐCSĐD đã làm gì?
- Trong khi chú trọng xây dựng lực lượng chính trị trong quần chúng ở
nông thôn, thành thị ĐCSĐD không xem nhẹ tập hợp các tầng lớp nhân dân khác vào mặt trận cứu quốc
- Báo chí của Đảng, mặt trận Việt Mimh phát triển rất phong phú
GV: trong những năm 1944 tình hình trong nước và thế giới chuyển biến có lợi
cho CM.ĐẦu tháng 5-1941, tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị sửa soạn khởi nghĩa kêu gọi nhân dân sắm sửa vũ khi đuổi thù trong, tháng 10-1944, HCM gửi thư cho đại biểu toàn quốc nêu rõ cơ hội cho dân tộc ta giải phóng chỉ ở trong một năm hoặc năm rưỡi nữa vì thời gian rất gấp
- Năm 1944 tình hình trong nước và thế giới chuyển biến có lợi cho CM
Đầu tháng 5-1941, Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị sửa soạn khởi nghĩa
- Ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân thành lập
GV: Tên đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân nghĩa là chính trị trọng hơn
quân sự
?HS(TB): Lực lượng vũ trang được phát triển như thế nào?
Trang 4GV kết hợp hình 37 đây là hình ảnh tuyên thệ của các chiến sĩ trong buổi thành lập
độii tuyên truyền giải phóng quân tại khu rừng nằm giữa hai hai tổng Hoàng Hoa Thám và Trần Hưng Đạo ở Châu Nguyên Bình tỉnh Cao Bằng
Cuối tháng 12-1944 đội đánh thắng hai trận liên tiếp Phay Khắt, Nà
Ngần (Cao Bằng) Ở Thái Nguyên đội cứu quốc phát động chiến tranh du kích.
C/Củng cố và luyện tập:
Nêu chủ trương chính của hội nghị Trung ương lần thứ Tám ?
- Chủ trương: Phải giải phóng cho được các dân tộc Đông Dương ra khỏi ách Pháp, Nhật, hội nghị quyết định tạm gác khẩu hiệu “ đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày”, bằng khẩu hiệu “Tịch thu của đế quốc việt gian chia cho dân cày nghèo giảm tô giảm tức, chia lại ruộng đất công” tiến tới thực hiện người cày có ruộng
- Hội nghị thành lập Việt nam độc lập đồng minh(Việt Minh) Bao gồm các tổ chức quần chúng lấy tên là hội cứư quốc
D Hướng dẫn học ở nhà.(1ph)
- Nêu hoàn cảnh hội nghị trung ương lần thứ 8, Chủ trương của hội nghị
- Hoạt động của mặt trận Việt Minh
Rút kinh nghiệm sau tiết dạy
- Thời gian:
- Nội dung:
- Phương pháp
Bài 22 CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA
THÁNG TÁM NĂM 1945 (Tiết 2) I.Mục tiêu
a.Kiến thức: Hiểu được những chủ trương của Đảng sau khi Nhật đảo chính Pháp
và diễn biến của cao trào kháng Nhật cứu nước, tiến tới tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945
Trang 5b Tư tưởng:
Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu khâm phục chủ tịch Hồ CHí Minh, lòng tin vào sự lãnh đạo sáng của Đảng đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh
c/ Kĩ năng:
- Rèn luyện sử dụng tranh ảnh lược đồ lịch sử
- Kĩ năng phân tích đánh giá sự kiện lịch sử
II Chuẩn bị của GV và HS
- Ảnh về khu giải phóng Việt Bắc các tư liệu về hoạt động của Chủ Tịch Hồ Chí Minh ở Pắc Bó (Cao Bằng), các tư liệu về hoạt động của cứu quốc quân, Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân
- Trò đọc SGK, tham khảo tài liệu
III/Tiến trình bài dạy
* Sĩ số 9C 9D
A Kiểm tra bài cũ (M 15ph)
- Hội nghị Trung ương lần thứ Tám họp trong hoàn cảnh nào? Hội nghị có những chủ trương gì?
- Đáp án:
* Hoàn cảnh ra đời của mặt trận Việt Minh
- Tình hình thế giới Chiến tranh bước sang năm thứ ba, Đức chiếm phần lớn Châu
Âu, tháng 6-1941, Đức mở cuộc tân công Liên Xô thế giới hình thành hai trận tuyến một bên là các lực lượng dân chủ do Liên Xô đứng đầu, một bên là Phát xít
(3 đ )
- Hội nghị nhận định: Mâu thuẫn toàn thể nhân dân ta và đế quóc phát xít Nhật Pháp cần giải quyết cấp bách (2đ)
* Chủ trương hội nghị: Phải giải phóng cho được các dân tộc Đông Dương ra khỏi ách Pháp, Nhật và thành lập Việt Nam độc lập đồng minh(Việt Minh) Bao gồm các tổ chức quần chúng lấy tên là hội cứư quốc (5 điểm)
B.Dạy nội dung bài mới:
Tình hình thế giới có sự chuyển biến mau lẹ, trên chiến trường Châu Âu, phát xít Đức liên tiếp thất bại, ở mặt trận Châu Á Thái Bình Dương phát xít Nhật càng khốn đốn TDP ở Đông Dương ngóc đầu đậy tình thế không thể hoà hoãn được nữa Nhật đã đảo chính để độc chiễm Đông Dương
1/ Nhật đảo chính Pháp 9/3/1945 (19ph)
GV: Đến năm 1945, trên chiến trường Châu Âu phát xít Đức liên tiếp thất bại,
chiến trường Châu Á Nhật càng khốn đốn
?HS(TB): Tại sao phát xít Nhật lại đảo chính Pháp ?
( Nhật ở mặt trận TBD khốn đốn trước các đòn tấn công của Anh, Mĩ, quân Pháp ở Đông Dương Pháp cũng ráo riết hoạt động đợi khi quân đồng minh kéo vào đánh Nhật sẽ nổi dậy hưởng ứng để giành lại địa vị thống trị cũ
- Nguyên nhân :
Trang 6+ Châu Âu: chiến tranh bước vào giai đoạn kết thúc, nước Pháp được giải phóng
+ Thái Bình Dương : Nhật cũng khốn đốn trước các đòn tấn công của Anh, Mĩ
+ Đông Dương : TDP cũng ráo riết hoạt động đợi khi quân đồng minh kéo vào đánh Nhật sẽ nổi dậy hưởng ứng để giành lại địa vị thống trị cũ -> Tình thế đó buộc Nhật phải đảo chính Pháp độc chiếm đông Dương
GV: Đêm 9/3/1945, Nhật nổ súng lật đổ Pháp trên toàn Đông Dương, quân Pháp
chống cự yếu ớt, chỉ sau vài giờ đồng hồ là đầu hàng Sau khi hất cẳng Pháp Nhật tuyên bố sẽ giúp đỡ các dân tộc Đông Dương nhưng lại thi hành những chính sách phản động
?HS(TB): Nhật nổ súng quân Pháp đã thất bại như thế nào?
Đêm 9/3/1945, Nhật nổ súng lật đổ Pháp trên toàn Đông Dương, quân Pháp nhanh chóng đầu hàng
? HS(KG): Sau khi lật Pháp xong Nhật đã làm gì?
( Tăng cường bóc lột nhân dân ta, bắt nhân dân ta nhổ lúa trồng đay, tấn công vào các khu căn cứ cách mạng nhằm tiêu diệt Việt Minh, chính vì vậy mà bộ mặt thật của Nhật bị bóc trần và nhân dân ta vô cùng căm ghét sẵn sàng vùng lên chống lại chúng
GV: Nhưng thời cơ cách mạng chưa đến nhân dân ta còn phải chịu thêm thời gian
nhưng bộ mặt phản động của Nhật đã lộ rõ nhân dân ta vô cùng căm ghét chúng, tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng phát triển, đẩy Nhật vào tình thế nguy khốn)
2/ Tiến tới tổng khởi nghĩa tháng Tám(20ph)
GV: Sau đêm 9/3/1945, ngay khi tiếng súng đảo chính của Nhật vừa nổ, ban
thường vụ Trung ương Đảng đã họp hội nghị mở rộng
?HS(TB): Trước việc Nhật đảo chính Pháp Đảng ta có chủ trương gì mới ?
- Chủ trương của Đảng :
+ Xác định kẻ thù chính, cụ thể trước mắt của nhân dân Đông Dương là phát xít Nhật
+ Đảng ra chỉ thị “ Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” và phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước
?HS(KG): Tại sao Đảng ta quyết định phát động một cao trào kháng Nhật cứu
nước làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa?
( Căn cứ vào tình hình thế giới và trong nước Đảng ta quyết định phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa )
GV: Tường thuật miêu tả để học sinh tái hiện lại cao trào kháng Nhật cứu nước
diễn ra sôi nổi hào hùng trong những ngày tiền khởi nghĩa
- Diễn biến
Trang 7+ Giữa tháng 3/1945, cách mạng chuyển sang cao trào , phong trào đấu tranh vũ trang và những cuộc khởi nghĩa từng phần liên tiếp nổ ra ở nhiều địa phương
+ Ở căn cứ địa Cao-Bắc-Lạng, Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân và cứu quốc quân phối hợp với quần chúng giải phóng nhiều châu, huyện, nhân dân các thành phố, đô thị mít tinh, diễn thuyết Các đội Việt Minh trử khử tay sai
+ Phong trào phá kho thóc giải quyết nạn đói diễn ra sôi nổi
GV: Giữa lúc cao trào kháng Nhật, cứu nước đang diễn ra thì ngày 15/4/1945, hội
nghị quân sự bắc kì họp quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân
- ngày 15/4/1945, hội nghị quân sự CM bắc kì họp quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân, khu giải phóng ra đời 4/6/1945, uỷ ban lâm thời khu giải phóng đã thi hành 10 chính sách của Việt Minh
- > Cao trào kháng Nhật cứu nước làm tiền đề tổng khởi nghĩa trong cả nước
C/Củng cố và luyện tập (2phút)
- Đảng ta có chủ trương gì mới ?
+ Xác định kẻ thù chính, cụ thể trước mắt của nhân dân Đông Dương là phát xít Nhật
+ Đảng ra chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” và phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước
- Mặt trận Việt Minh ra đời có tác động NTN đến cao trào kháng Nhật cứu nước ( Trực tiếp lãnh đạo mọi tầng lớp nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng từng bước tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền
D Hướng dẫn học ở nhà.(1ph)
- Học bài, làm bài tập trong vở bài tập
- Đọc bài Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự thành lập nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa
Rút kinh nghiệm sau tiết dạy
- Thời gian:
- Nội dung:
- Phương pháp
Trang 8