Rầy sau khi chích hút vào cây lúa bị bệnh khoảng 5 - 10 phút là mang mầm bệnh trong cơ thể, khoảng 7 - 10 ngày sau rầy có thể truyền bệnh cho cây lúa khỏe khác, cây lúa bị rầy mang bệnh [r]
Trang 1Bệnh lùn sọc đen
Tên khoa học: SRBSDV (Southern Rice Black Streaked Dwarf Virus)
1 Triệu chứng
- Giai đoạn cây non: cây lúa bị bệnh thân cứng và thấp lùn; lá
ngắn, xanh đậm, có thể xoắn ở đầu lá hoặc toàn bộ lá; một số mép lá bị
rách hình chữ V Cây bị nặng gân chính trên bẹ lá sưng phồng, rễ cứng
và ngắn
- Từ giai đoạn làm đòng và khi lúa có lóng, cây bị bệnh thường
nảy chồi trên đốt thân và mọc nhiều rễ bất định, rễ mọc ngược Trên bẹ
và lóng thân xuất hiện nhiều u sáp mới đầu màu trắng sau chuyển sang
sọc đen Cây lúa bị bệnh nặng không trỗ bông được hoặc trỗ bông
không thoát và hạt thường bị đen
Triệu chứng bệnh lùn sọc đen
2 Nguyên nhân gây bệnh
Virus gây bệnh: SRBSDV (Southern Rice Black Streaked Dwarf Virus)
3 Đặc điểm lây lan và gây hại
- Môi giới truyền bệnh là rầy lưng trắng và rầy nâu nhỏ nhưng rầy lưng trắng là chính Rầy sau khi chích hút vào cây lúa bị bệnh khoảng 5 10 phút là mang mầm bệnh trong cơ thể, khoảng 7
-10 ngày sau rầy có thể truyền bệnh cho cây lúa khỏe khác, cây lúa bị rầy mang bệnh chích hút, sau 2 tuần ủ bệnh sẽ thể hiện các triệu chứng ra bên ngoài Qua các lần lột xác rầy không mất khả năng truyền virus
- Khả năng lan truyền virus của rầy cánh dài nguy hiểm hơn rầy cánh ngắn Một con rầy mang bệnh có thể truyền bệnh trung bình cho 19 20 dảnh lúa, tỷ lệ rầy mang bệnh trong vùng dịch từ 10 -25% Ruộng sau sạ 25 - 30 ngày có tỷ lệ bệnh từ 20 - 30% chắc chắn sẽ mất năng suất
- Các giai đoạn sinh trưởng của cây lúa đều có thể bị nhiễm bệnh, tuy nhiên giai đoạn lúa còn non mẫn cảm với bệnh nhất và làm giảm năng suất nghiêm trọng Giai đoạn lúa từ làm đòng trở
đi cây lúa ít nhiễm bệnh và ít thiệt hại hơn
- Nguồn bệnh trên đồng ruộng tồn tại ở 2 dạng:
+ Nguồn bệnh di chuyển: rầy mang virus di trú từ vùng bị bệnh đến
+ Nguồn bệnh không di chuyển: tồn tại trên kí chủ của rầy lưng trắng là ngô, lúa chét, lúa
mì, cỏ lồng vực, cỏ đuôi phụng…
- Bệnh không lan truyền qua hạt giống, đất, nước, không khí và các vết thương cơ giới
4 Biện pháp quản lý
Hiện nay chưa có thuốc đặc trị bệnh lùn sọc đen Để hạn chế thấp nhất tác hại của bệnh phải thực hiện tốt việc phòng bệnh
- Vệ sinh đồng ruộng, thu gom tiêu hủy triệt để cây bệnh, rơm rạ, lúa chét và cỏ dại Làm đất kỹ, làm ải đối với ruộng cao, làm dầm đối với ruộng trũng Sử dụng vôi bột để rắc xung quanh
bờ ruộng và toàn bộ ruộng cấy (20-25 kg/sào)
Trang 2- Sử dụng giống lúa có chất lượng tốt, không dùng bộ giống thương phẩm để làm giống Cơ cấu giống theo nguyên tắc đa dạng về giống; các giống chủ lực không nên quá 30% Những giống nhiễm rầy phải tuân thủ theo quy trình thâm canh, quản lý rầy nghiêm ngặt
- Gieo cấy tập trung, đúng lịch, thời vụ theo hướng dẫn Thực hiện nghiêm túc phương châm
3 cùng: cùng giống, cùng thời vụ và cùng cánh đồng
- Áp dụng các biện pháp thâm canh tổng hợp, bón phân cân đối, không bón thừa đạm tạo cây lúa khỏe, tăng sức đề kháng và chống chịu, hạn chế sự phát sinh gây hại của các đối tượng sâu bệnh
- Tăng cường điều tra đồng ruộng, phát hiện sớm và phòng trừ rầy lưng trắng kịp thời, triệt
để và đồng loạt bằng các loại thuốc: Asarasuper 250WDG, Wofara 300WG, Onera 300WG… cho
mạ khi xuất hiện rầy di trú và trước khi cấy từ 3-4 ngày, phun trừ các lứa rầy mới trên lúa khi rầy ở tuổi 1, 2
- Khi bệnh xuất hiện cần:
+ Nhổ, vùi cây bị bệnh; nếu ở giai đoạn lúa đẻ nhánh có thể tỉa dặm đảm bảo mật độ Ruộng
bị bệnh thực hiện chế độ chăm sóc bình thường
+ Những ruộng bị bệnh không có khả năng cho thu hoạch cần tiêu hủy cả ruộng lúa bị bệnh Trước khi tiêu hủy phải phun thuốc trừ rầy bằng loại thuốc tiếp xúc, sau tiêu hủy tiến hành cày, gieo thẳng lại nếu còn thời vụ