- Hình thể : là một hình khối lớn, bờ biển ít bị cắt xẻ, có ít vịnh không có biển ăn sâu vào đất liền, ít chịu ảnh hưởng của biển, lượng mưa tương đối ít và phân bố không đều?. ->ngăn[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP ĐỊA LÍ LỚP 7
PHẦN I: LÍ THUYẾT
Câu 1 :Căn cứ vào đâu mà người ta chia dân cư trên thế giới ra thành các chủng tộc?Trên thế giới hiện nay có mấy chủng tộc? sinh sống chủ yếu ở đâu?
-Căn cứ vào đặc điểm hình thái bên ngoài cơ thể như: mắt ,mũi,màu da ,mái tóc người ta
chia dân cư thế giới ra thành ba chủng tộc :
- Chủng tộcMôn-gô-lô-it:chủ yếu ở châu Á
-Chủng tộc Nê-grô-it: chủ yếu ở Châu Phi
- - - - -Chủng tộc ơ-rô-pê-ô-it: chủ yếu ở Châu âu
Câu 2 :Nêu những sự khác nhau cơ bản giữa quần cư nông thôn và quần cư đô thị?
Nội dung so sánh Quần cư nông thôn Quần cư đô thị
Hoạt động kinh tế chủ yếu sản xuất nông nghiệp, lâm
nghiệp hay ngư nghiệp
công nghiệp và dịch vụ
Câu 3 :Nêu những nguyên nhân dẫn đến làn sóng di dân ở đới nóng?
* Nguyên nhân: đa dạng, phức tạp
- Nguyên nhân tiêu cực:
+ Do dân đông và tăng nhanh, kinh tế chậm phát triển dẫn đến đời sống khó khăn, thiếu việc làm
+ Do thiên tai: hạn hán, lũ ltụ…
+ Do chiến tranh, xung đột tộc người
Trang 2- Nguyên nhân tích cực:
+ Do yêu cầu phát triển Công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ
+ Để hạn chế sự bất hợp li do tình trạng phân bố dân cư vô tổ chức trước đây
Câu 4 :Giải thích tại sao diện tích xa van và nửa hoang mạc ở vùng nhiệt đới đang ngày càng mở rộng?
Do lượng mưa ít, do con người chặt phá rừng và cây bụi để lấy gổ, củi hoặc làm nương rẩy Đất bị thoái hoá dần và cây cối khó mọc lại được
Câu 5 :Nêu các loại nông sản chính của đới nóng?
-Trồng trọt: +Cây lương thực: Lúa, Ngô, Khoai, Sắn
+Cây công nghiệp: Cà phê, Ca cao, Hồ tiêu, Cao su
-Chăn nuôi: Cừu, Dê, Trâu, Bò, Lợn
Câu 6 :Giải thích tại sao đất ở vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng?
Ở miền đồi núi, trong mùa mưa, nước mưa thấm sâu xuống các lớp đất đá bên dưới, đến mùa khô nước lại di chuyển lên lại mang theo ô xít sắt, nhôm tích tụ dần ở gần mặt đất làm cho đất có màu đỏ vàng, gọi là đất feralit
Câu 7: Trình bày nguyên nhân , hậu quả gây ô nhiễm nước và không khí ở đới ôn hoà?
a Ô nhiễm không khí:
* Nguyên nhân:
- Do khí thải, khói bụi từ: Hoạt động công nghiệp Các phương tiện giao thông Chất đốt sinh hoạt
Trang 3- Do rò rỉ chất phóng xạ vào không khí.
* Hậu quả:
- Gây mưa a xít làm: Chết cây cối Phá huỷ các công trình xây dựng Gây bệnh đường
hô hấp cho người, vật nuôi…
- Làm tăng “hiệu ứng nhà kính”.
- Tạo lỗ thủng trong tầng ô zôn
b Ô nhiễm nguồn nước:
* Nguyên nhân
- Do nước thải công nghiệp tàu bè, sinh hoạt
- Sự cố tàu bè chở dầu
- Dân cư tập trung đông ở ven biển
- Phân bón hoá học thuốc trừ sâu
* Hậu quả:
- Nước sạch khan hiếm
- Sinh vật sống trong biển bị suy giảm
- Gây bệnh ngoài da, đường ruột cho người, vật nuôi
Câu 8: Trình bày đặc điểm nền công nghiệp ở đới ôn hoà
* Nền công nghiệp hiện đại, phát triển cao
- Chiếm ¾ tổng sản phẩm công nghiệp thế giới
- Các nước Công nghiệp hàng đầu: Hoa Kỳ, Nhật, Đức, LB Nga, Anh, Pháp, Canađa…
* Cơ cấu đa dạng
- Công nghiệp khai thác khoáng sản, lâm sản…
- Công nghiệp chế biến:
+ Ngành truyền thống: Luyện kim, cơ khí, hoá chất, sản xuất hàng tiêu dung
+ Ngành hiện đại, công nghệ cao: Điện tử, hàng không vũ trụ…
Câu 9: Trình bày đặc điểm đô thị hoá ở đới ôn hoà :
Trang 4* Đô thị hoá ở mức độ cao.
- Tỉ lệ dân đô thị cao.( > 75%dân số)
- Các đô thị được kết nối với nhau thành các chuỗi hay chùm đô thị nhờ mạng lưới giao thông rất phát triển
- Các đô thị phát triển theo qui hoạch cả bề rộng lẫn chiều sâu
- Lối sống đô thị trở thành phổ biến trong cộng đồng dân cư
Câu 10: Lập bảng so sánh các môi trường địa lí:
Môi
trườn
g
Vị trí - Khoảng từ hai
vòng cực đến hai cực
- Dọc hai chí tuyến
- Sâu trong nội địa
- Gần hải lưu lạnh
- Nằm từ chí tuyến đến vòng cực ở cả hai bán cầu
Khí
hậu
.- Khí hậu thay
đổi theo
+ Độ cao.lên cao
100m nhiệt độ
giảm xuống 0,60
C
+ Hướng sườn
- Rất lạnh lẽo
Lạnh, kéo dài
+Mùa Hạ: Ngắn,
có mưa
- Rất khô hạn
- Biên độ nhiệt ngày đêm và các mùa lớn
-Mang tính chất trung gian giữa đới nóng và đới lạnh
- Diễn biến thời tiết thay đổi thất thường
Sinh
vật
- Thực vật: Từ
chân núi lên đỉnh
núi có sự phân
tầng giống như
khi đi tử vùng vĩ
độ thấp lên vùng
vĩ độ cao
- Sườn đón gió
ẩm mưa nhiều
cây cối tốt tươi
hơn so với sườn
khuất gió
.a Thực vật:
- Có khả năng phát triển nhanh trong mùa hạ ngắn
- Cây thấp lùn, tránh gió
b Động vật:
- Có lớp mở dày
- Có lớp l«ng dày
- Đều có khả năng
tự hạn chế sự thoát hơi nước, dự trữ nước và chất dinh dưỡng
+ Thực vật: thay
đổi hình thái như
lá biến thành gai, thân phình to, rễ dài…rút ngắn chu
kì sinh trưỡng
a Theo thời gian:
- Thay đổi theo 4 mùa: Xuân, hạ, thu, đông
b Theo không gian:
Từ Tây sang Đông: Rừng lá
rộng đến rừng hỗn giao đến
Trang 5- Sườn núi đón
ánh nắng cây cối
phát triển lên đến
những độ cao lớn
hơn phía sườn
khuất nắng
- Có lớp lông không thấm nước
- Một số loài: sống thành đàn, ngủ đông, đi tránh rét
+ Động vật: ban
ngày trú mình, ban đêm kiếm ăn ( bò sát, cô trùng…) chịu đói khát giỏi
rừng lá kim
- Từ Bắc xuống Nam: Rừng lá
kim đến rừng hỗn giao, thảo nguyên, cây bụi gai
Hoạt
động
kinh
tế
- Cổ truyền: Tập trung ốc đảo, chăn nuôi du mục
- Hiện đại:
Khoáng sản, du lịch, thể thao
- Nông nghiệp: Tiên tiến
+ Hộ gia đình + Trang trại
- CN hiện đại phát triển cao + CN khai thác + CN chế biến phát triển
Vấn
đề cần
quan
tâm.
- Cạn kiệt tài
nguyên
- Ô nhiễm môi
trường
- Bản sắc văn
hoá bị mai một
- Nguy cơ tuyệt chủng các động vật quí hiếm
- Thiếu nhân lực
- Diện tích hoang mạc trên thế giới ngày càng mở rộng
- Ô nhiễm nước
- Ô nhiễm không khí
Câu 11 : Lập bảng so sánh các môi trường: xích đạo ẩm , nhiệt đới , nhiệt đới gió mùa
Môi
trường
Xích đạo ẩm Nhiệt đới Nhiệt đới gió mùa
Vị trí Từ 50B đến 50N - Từ 50 đến chí tuyến ở
2 bán cầu
Điển hình ở Đông Nam Á
và Nam Á
Khí hậu - Nhiệt độ cao
quanh năm > 250C,
biên độ nhiệt 30C
- Mưa nhiều từ
-Nhiệt độ cao quanh năm,TB >200 C
- Có 2 lần nhiệt độ tăng cao
- Nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió
+Nhiệt độ TBnăm > 200 C
Trang 61500 – 2500mm,
mưa đều quanh
năm
- Độ ẩm cao >
80%
- Trong năm có một thời kì khô hạn từ 3 đến
9 tháng
- Lượng mưa TB năm :
500 – 1000mm giảm dần về hai chí tuyến
Chủ yếu tập trung vào mùa mưa
+Lượng mưa TB năm
>1000mm, thay đổi tuỳ thuộc vào vị trí gần hay xa biển , sườn núi đón gió hay khuất gió
* Thời tiết diễn biến thất
thường Biểu hiện:
- Năm mưa nhiều, năm mưa
ít, năm mưa sớm, năm mưa muộn
- Năm rét nhiều, năm rét ít…
Các đặc
điểm
khác
* Rừng rậm xanh
quanh năm.:
- Trên đất liền:
rừng rậm xanh
quanh năm
- Cửa sông, ven
biển: rừng ngập
mặn
- Đặc điểm:
+ Cây xanh tốt
quanh năm
+ Nhiều tầng
cây, nhiều loại cây
+ Nhiều thú leo
trèo giỏi, chim
a Cảnh quan thay đồi theo mùa
- Mùa mưa là mùa lũ của sông ngòi, thực động vật phát triển
- Mùa khô ngược lại
b Thực vật thay đổi theo lượng mưa
- Từ rừng thưa đến đồng cỏ cao nhiệt đới( ½ là hoang mạc)
c Vùng đồi núi có đất Feralit màu đỏ vàng
d Là vùng có khả năng tập trung đông dân cư
a Cảnh sắc thiên nhiên thay đổi theo mùa
b Có nhiều thảm thực vật khác nhau tuỳ theo sự phân
bố lượng mưa.
- Mưa nhiều: rừng rậm nhiệt đới nhiều tầng
- Mưa ít: đồng cỏ cao nhiệt đới
- Ven biển,cửa sông: rừng ngập mặn
c Rất thích hợp cho việc trồng cây lương thực, cây công nghiệp nhiệt đới, dân
cư đông đúc
Câu 12 : Cho biết sự khác nhau giữa Lục địa và Châu lục?
- Lục địa: là khaí niệm về tự nhiên chỉ tính phần đất liền, xung quanh có đại dương bao
bọc, không kể các đảo, trên Trái Đất có 6 lục địa : lục địa Á-Âu, lục địa Phi , lục địa Nam Cực , lục địa Bắc Mĩ , lục địa Nam Mĩ , lục địa Ô-xtrây-li-a
Trang 7- Châu lục: là khái niệm về hành chính – xã hội gồm cả phần lục địa và các đảo xung
quanh .- Trên thế giới hiện nay 6 châu lục: châu Á , châu Âu , châu Phi , châu Mĩ , châu Nam Cực, châu Đại Dương
Câu 13 : Hãy nêu đặc điểm về vị trí địa lí, diện tích, hình dạng bờ biển của Châu Phi Ý nghĩa của vị trí này ?
- Diện tích : hơn 30 triệu km2
- Vị trí : 370B – 350N, phân lớn diện tích nằm giữa hai đường chí tuyến Bắc và Nam Giáp Địa Trung Hải biển Đỏ ( Phía Bắc), Ấn Độ Dương (Đông), ĐTD ( Tây)
- Hình dạng bờ biển : ít bị cắt xẻ, ít đảo và bán đảo.
Câu 14: Vì sao Châu Phi được gọi là Châu Lục nóng bậc nhất Thế giới ?
- Do phần lớn lảnh thổ nằm giữa hai chí tuyến trong đới nóng của Trái Đất
- Các châu lục khác chỉ có phần nhỏ hoặc không có lảnh thổ nằm trong đới nóng
Câu 15: Nêu đặc điểm khí hậu Châu Phi
.- Châu Phi có khí hậu nóng và khô bậc nhất thế giới
+ Nóng :Nhiệt độ trung bình năm > 200C, thời tiết ổn định
+ Khô: Lượng mưa tương đối ít và giảm dần về hai chí tuyến
Câu 16: Giải thích tại vì sao khí hậu Châu Phi nóng và khô hạn bậc nhất thế giới ?
- Vị trí : phần lớn diện tích lãnh thổ nằm trong đới nóng( giữa hai chí tuyến) có nhiệt độ
cao quanh năm
- Hình thể : là một hình khối lớn, bờ biển ít bị cắt xẻ, có ít vịnh không có biển ăn sâu vào
đất liền, ít chịu ảnh hưởng của biển, lượng mưa tương đối ít và phân bố không đều
->ngăn cản ảnh hưởng của vào đất liền
- Hướng gió: ở Bán cầu bắc , gió tín phong đông bắc xuất phát từ lục địa Á –Âu :khô,mưa ít
Trang 8Ở Bán cầu nam: gió tín phong đông nam bị địa hình núi và sơn nguyên cao ở phía đông
nam chặn lại nên không thể ảnh hưởng sâu vào đất liền
- Hải lưu ( dòng biển): ven bờ biển có các dòng biển lạnh chạy ven bờ ,lượng bốc hơi nước rất ít
Câu 17 : Vì sao hoang mạc ở Châu Phi lại tiến ra sát biển ? Tại sao diện tích hoang mạc ở Bắc Phi lớn hơn ở Nam Phi ?
- Hoang mạc Châu Phi tiến ra sát biển Vì phần lớn nằm sát hai bên chí tuyến trong vùng khí áp cao, và ít mưa của Trái Đất Ngoài ra các dòng biển lạnh chạy ven bờ ,lượng bốc hơi nước rất ít
- Diện tích hoang mạc ở Bắc Phi lớn hơn ở Nam Phi là vì Bắc Phi có diện tích tiếp giáp với chí tuyến Bắc rộng lớn hơn nhiều so với Nam Phi tiếp giáp với chí tuyến Nam Ngoài
ra ven bờ đông hoang mạc Calahari có dòng biển nóng Môdăm bích chảy qua nên hoang mạc lùi vào bên trong
Câu 18: Trình bày sự phân bố dân cư Châu Phi Vì sao có sự phân bố như vậy ?
- Dân cư phân bố không đều : Nhiều vùng rộng lớn hầu như không có ngườì ở do khí hậu khắc nghiệt, đời sống khó khăn Ngược lại vùng duyên hải , vùng thung lũng sông dân cư tập trung rất đông vì có mưa thuận lợi cho phát triển kinh tế - đời sống
- Dân cư phần lớn sống ở nông thôn, thành phố ít do công nghiệp chưa phát triển mấy, nền kinh tế chủ yếu còn phụ thuộc vào nông nghiệp và hậu quả nhiều thế kỉ bị thống trị bởi chủ nghĩa thực dân
Câu 19: Những nguyên nhân xã hội nào kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội các nước Châu Phi ?
- Sự bùng nổ dân số : tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao nhất Thế Giới ( 2,4%) Sự bùng
nổ dân số cùng với hạn hán thường xuyên
- Đại dịch HIV/AIDS đã làm cho phần lớn dân châu Phi bị nạn đói đe doạ.
- Sự xung đột sắc tộc Châu Phi có nhiều tộc người với hàng 1000 thổ ngữ ,phong tục tập
quán khác nhau ->Mâu thuẫn giữa các tộc người trong từng nước và giữa các nước láng giềng
- Sự can thiệp của nước ngoài: xung đột biên giới và nội chiến liên miên -> hậu quả
nghiêm trọng về KT-XH-> tạo cho nước ngoài có cơ hội can thiệp
Trang 9Câu 20: Nêu sự khác nhau trong sản xuất cây công nghiệp và cây lương thực ở châu Phi?
- Cây công nghiệp : được trồng trong các đồn điền, theo hướng chuyên môn hoá, nhằm mục đích xuất khẩu, sản lượng cao
- Cây lương thực : chiếm tỉ trọng nhỏ, hình thức canh tác nương rẫy còn khá phổ biến, kĩ thuật lạc hậu ,sản lượng thấp
Câu 21: Nêu đặc điểm nông nghiệp Châu Phi ?
* Nông nghiệp nói chung còn lạc hậu và khá đa dạng
- Trồng trọt : Có hai hình thức
+ Đồn điền : cây công nghiệp, xuất khẩu ( qui mô lớn).
+ Du canh : cây lương thực, tự cấp ( qui mô nhỏ).
- Chăn nuôi : Chăn thả gia súc là hình thức phổ biến : chăn nuôi du mục.
* Tình trạng thiếu lương thực thường xuyên : do hạn hán kéo dài nhiều năm và các vấn đề chính trị xã hội
Câu 22 : Các sản phẩm nông nghiệp phổ biến chủ yếu ở đới ôn hoà :
- Rất đa dạng
+ Vùng cận nhiệt đới gió mùa : lúa,đậu tương,bông
+Vùng Địa Trung Hải : nho ,cam ,chanh
+Vùng ôn đới hải dương : lúa mì,củ cải đường, chăn nuôi bò
+Vùng ôn đới lục địa : lúa mì,đại mạch,chăn nuôi bò, ngựa
+Vùng hoang mạc ôn đới :chăn nuôi cừu
+Vùng ôn đới lạnh : khoai tây,lúa mạch đen, chăn nuôi hươu Bắc cực
Câu 23: Nhận xét sự phân bố các môi trường tự nhiên ở châu Phi.Giải thích vì sao lại có sự phân bố như vậy?
- Các môi trường tự nhiên của châu Phi nằm đối xứng qua xích đạo
Trang 10- nguyên nhân là do đường xích đạo đi ngang qua giữa lục địa Phi nên có sự đối xứng các đới khí hậu qua xích đạo
