- Vận dụng tình cảm nhân văn trong cuộc sống; khả năng sáng tạo nghệ thuật của bản thân.. Kĩ năng - Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự sự để đọc
Trang 1Nhâm gửi Thầy Cô tham khảo
Nếu thầy cô lấy cả khối thì liên hệ fb Nguyễn Nhâm Hoặc Hồ Xuân Hương ạ (https://www.facebook.com/ho.xuanhuong.940/
https://www.facebook.com/baokefb )
Hoặc Zalo: 0981.713.891
Ngày soạn:
Tiết PPCT: 31
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(O Hen-ri)
A MỤC TIÊU.
1 Kiến thức
- Biết nội dung , nghệ thuật của đoạn trích
- Hiểu được tấm lòng yêu thương những người nghèo khổ của nhà văn được thể hiện trong đoạn trích
- Vận dụng tình cảm nhân văn trong cuộc sống; khả năng sáng tạo nghệ thuật của bản thân
2 Kĩ năng
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự sự
để đọc - hiểu tác phẩm
- Cảm nhận được ý nghĩa nhân văn sâu sắc của truyện
1 Thái độ
-Yêu thuong con người, trân trọng cuộc sống
-Yêu thích văn học nước ngoài
4 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
a Các phẩm chất:
- Rung động trước cái hay cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của người nghèo
- Bồi đắp cho HS lòng yêu thương, sẵn sàng giúp đỡ con người
b Năng lực chung
- Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy; năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác; năng lực sử dụng CNTT; năng lực sử dụng ngôn ngữ
c Năng lực chuyên biệt
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực thẩm mĩ
Trang 2B CHUẨN BỊ.
- SGK, SGV, chuẩn kiến thức - kĩ năng, giáo án, bài dạy điện tử.
- Đọc và soạn bài theo các câu hỏi ở SGK và hướng dẫn của GV ở tiết trước.
C PHƯƠNG PHÁP
- Phương pháp: Dạy học theo nhóm, PP giải quyết một vấn đề, PP dự án, PP
nghiên cứu trường hợp điển hình
- Kĩ thuật dạy học: Phân tích, động não, giao nhiệm vụ, trình bày một phút
D TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
Bước 1 Ổn định lớp(1’)
- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:………
- Kiểm tra sĩ số học sinh:
6A1 6A2
Bước 2 Kiểm tra bài cũ(3’)
Bước 3 Bài mới:
Gv cho học sinh xem ảnh
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học
- Hình thức: hoạt động cá nhân
- Kĩ thuật: giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ
Gv:Em nhận ra điều gì ở những hình ảnh trên?
Hs: Mọi người chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống ( hiến máu, dẫn qua đường, hỗ trợ khi người khác gặp sự cố, khó khăn )cho dù đó là những người xa
lạ
Gv: Rõ ràng trong cuộc sống này, không phải chỉ có người thân ruột thịt mới yêu thương, chia sẻ, nâng đỡ cho nhau mà đây là nét đẹp có ở mọi lúc, mọi nơi trên trái
Trang 3đất này, không phân biệt quốc gia, biên giới
Đọc truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng” của nhà văn O Hen-ri chúng ta biết thêm một câu chuyện về tình người cao quý ấy.
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
- Mục tiêu: tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
- Phương pháp: PP thảo luận nhóm, PP nghiên cứu tình huống, PP vấn đáp
- Phương tiện: máy chiếu, phiếu học tập, tư liệu
- Kĩ thuật: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, hoàn tất một nhiệm vụ, trình bày một phút,
Hướng dẫn tìm hiểu chung
*Cá nhân học sinh báo cáo phần chuẩn bị ở nhà
*Giáo viên định hướng, chốt kiến thức
I Hướng dẫn tìm hiểu chung
1 Tác giả
- O Hen-ri (1862-1910)
- Là nhà văn nổi tiếng của Mĩ, chuyên viết truyện ngắn
- Tinh thần nhân đạo cao cả được thể hiện một cách cảm động là điểm nổi bật trong tác phẩm của ông
2 Tác phẩm
- Văn bản này là phần cuối của
truyện ngắn “Chiếc lá cuối
cùng”.
- Trình chiếu chân dung nhà văn
GV bổ sung thêm: O Hen- ri (1862- 1910) là nhà văn Mĩ chuyờn viết truyện ngắn Trong vòng 10 năm, ông viết gần 300 truyện lấy bối cảnh xã hội Mĩ đầu thế kỉ XX
- Cha ông là thầy thuốc, mẹ ông qua đời khi ông mới lên 3 Thuở nhỏ ông không được
Xec-van-tet (1547-1616).
Trang 4học hành gì nhiều; năm 15 tuổi đã phải thôi học đến làm tại một hiệu thuốc của chú ruột; sau đó còn phải làm nhiều nghề khác để kiếm sống như nhân viên kế toán, vẽ tranh, thủ quỹ ngân hàng Truyện của ông phong phú đa dạng về đề tài, nhưng phần lớn hướng về cuộc sống nghèo khổ của những người dân Mĩ Một số truyện mang ý nghĩa phê phán xã hội rõ rệt
- Về nghệ thuật, truyện ngắn của ông thường được tổ chức xoay quanh một cốt truyện chu đáo với tình tiết được sắp xếp khéo léo, lôi cuốn sự hứng thú đối với bạn đọc Ông thường sử dụng kiểu đảo ngược tình huống hai lần một cách đột ngột bất ngờ Nhiều nhân vật của ông vừa rất thực mà cũng vừa mơ hồ phảng phất như trong mơ
Định hướng hình thành kiến thức đọc hiểu văn
bản:
*Yêu cầu cán sự bộ môn lên điều hành hoạt động
học, giáo viên theo dõi và điều chỉnh, hỗ trợ:
- Đọc, tìm hiểu chú thích
- Đưa ra cách đọc: Nhẹ nhàng, cảm động, nghẹn
ngào, chú ý phân biệt lời kể, tả của tác giả, chú ý
đọc các lời đối thoại
- Thể loại, phương thức biểu đạt
- Xác định bố cục của văn bản
*GV chiếu
- Bố cục: 3 phần:
+ Phần 1: “Khi hai người ….tảng đá”: Cụ Bơ-men
và Xiu lên gác thăm Giôn – xi
+ Phần 2: ”Sáng hôm sau….thế thôi”: Chiếc lá cuối
cùng không rụng và Giôn - xi đã qua cơn nguy
hiểm
+ Phần 3: Còn lại : Xiu kể cho Giôn - xi đang bình
phục về cái chết bất ngờ của cụ Bơ – men
II Định hướng hình thành kiến thức đọc hiểu văn bản:
1 Đọc, tìm hiểu chú thích:
2 Bố cục:
- Thể loại: Truyện ngắn
- Phương thức: Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Bố cục: 3 phần
GV chiếu phần tóm tắt
Cụ Bơ – men, Xiu và Giôn – xi là những họa sĩ nghèo
sống ở trong một khu phố tồi tàn phía Tây Oa sinh
-Tơn Mùa Đông lạnh giá Giôn- xi mắc bệnh viêm phổi,
cô tin chắc rằng khi chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng
xuống cô sẽ lìa đời Xiu nói điều này với cụ Bơ – men
và hai người rất lo lắng Mặc cho Xiu hết lòng chăm
sóc, Giôn – xi vẫn bướng bỉnh giữ ý nghĩ kì quặc ấy
Nhưng lạ thay, sau một đêm mưa gió dữ dội, ngày sau
nữa chiếc lá vẫn còn đó Điều này khiến Giôn- xi thoát
khỏi ý nghĩ về cái chết.Xiu cho Giôn- xi biết chiếc lá cuối
cùng là bức tranh do cụ Bơ- men đã bí mật vẽ trong một
đêm mưa gió để cứu Giôn- xi, trong khi đó chính cụ
chết vì bị bệnh viêm phổi.
Tóm tắt
Hoạt động nhóm
Cách thức: 4 bước
+ Bước 1: Giao nhiệm vụ
3 Phân tích
(Giáo viên chuẩn hóa kiến thức theo nội dung sau)
Trang 5(Thời gian: 10 phút
Học sinh: cá nhân sử dụng phiếu học tập hoạt
động theo nhóm bàn.
Nội dung: điền vào bảng hai cột
Phân công: Bàn )
+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
+ Bước 3: Trao đổi thảo luận
+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức
1 Diễn biến tâm trạng Giôn - xi lúc đầu
2 Diễn biến tâm trạng Giôn - xi sau đó
Giáo viên hướng dẫn học sinh bổ sung và hoàn
thiện nội dung kiến thức trong phiếu học tập
(Phiếu học tập đính kèm trong vở ghi)
- Báo cáo: cá nhân trả lời tại chỗ theo phiếu học tập
- Giáo viên chuẩn hóa kiến thức, nhận xét, đánh giá
GV chiếu hình ảnh:
3.1.Nhân vật Giôn - xi
* Hoàn cảnh sống
- Là một nữ hoạ sĩ trẻ, nghèo
- Bị bệnh sưng phổi nặng -> Nghèo túng, bệnh tật
* Diễn biến tâm trạng:
- Lúc đầu:
+ Có ý nghĩ: chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng thì cô sẽ lìa đời
-> Ngớ ngẩn, đáng thương + Tâm trạng: chán nản, tuyệt vọng, buông xuôi, thờ ơ với sự sống của chính bản thân mình
- Sau đó:
+ Ngạc nhiên nằm nhìn chiếc
lá hồi lâu
+ Tự thấy mình là một con bé
hư, muốn chết là một tội
+ Đòi ăn uống, soi gương, muốn vẽ vịnh Na – plơ
-> Nhu cầu sống đã trở lại, yêu bạn, yêu nghề, vượt qua được cái chết
+ Chiếc lá cuối cùng đã đem lại sự hồi sinh cho Giôn - xi, cô
đã chiến thắng bệnh tật, vượt qua được cái chết
->NT: Đảo ngược tình huống lần thứ nhất
-> Nghị lực và tình yêu cuộc sống sẽ giúp con người chiến thắng được bệnh tật, khó khăn
* Luyện tập
Hướng dẫn luyện tập.
Thảo luận nhóm bàn: 2p
? Hãy tóm tắt văn bản bằng một đoạn văn ngắn?
Giôn xi ốm nặng và cô chờ đợi chiếc lá thường xuân rụng cũng là lúc cô lìa đời Nhưng qua một đêm mưa tuyết dữ dội chiếc lá vẫn còn đó khiến cô thoát khỏi ý nghĩ
đó và dần dần bình phục Xiu người bạn gái đã cho cô biết sự thật về chiếc lá chính
Trang 6là bức tranh của họa sĩ già Bơ men đã được vẽ một cách bí mật trong một đêm mưa gió để cứu Giôn - xi và cụ đã chết vì bệnh sưng phổi
GV: Chiếc lá cuối cùng mỏng manh chứa đựng một sức sống bền bỉ, mãnh liệt đã
giúp Giôn - xi vượt qua cái chết.Vì sao chiếc lá không rụng, tiết sau ta sẽ tiếp tục tìm hiểu
GV chiếu sile 4
? Vì sao khi nhìn thấy chiếc lá cuối cùng không rụng, Giôn - xi thay đổi tâm trạng?
Bước 4 Hướng dẫn về nhà ( )
* Đối với bài cũ:
- Đọc lại văn bản, kể tóm tắt văn bản
- Nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm
- Học và nắm được hoàn cảnh sống và diễn biến tâm trạng của Giôn - xi
* Đối với bài mới: Chuẩn bị: Chiếc lá cuối cùng (tiếp theo)
- Tình cảm của Xiu đối với Giôn - xi
- Nhân vật Bơ - men và kiệt tác chiếc lá cuối cùng
- Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần
Ngày soạn:
Tiết theo PPCT: 32
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(O Hen - ri)
A MỤC TIÊU.
1 Kiến thức
- Biết nội dung , nghệ thuật của đoạn trích
- Hiểu được tấm lòng yêu thương những người nghèo khổ của nhà văn được thể hiện trong đoạn trích
- Vận dụng tình cảm nhân văn trong cuộc sống; khả năng sáng tạo nghệ thuật của bản thân
2 Kĩ năng
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự sự
để đọc - hiểu tác phẩm
- Cảm nhận được ý nghĩa nhân văn sâu sắc của truyện
2 Thái độ
-Yêu thuong con người, trân trọng cuộc sống
-Yêu thích văn học nước ngoài
4 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
Trang 7a Các phẩm chất:
- Rung động trước cái hay cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của người nghèo
- Bồi đắp cho HS lòng yêu thương, sẵn sàng giúp đỡ con người
b Năng lực chung
- Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy; năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác; năng lực sử dụng CNTT; năng lực sử dụng ngôn ngữ
c Năng lực chuyên biệt
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực thẩm mĩ
B CHUẨN BỊ.
- SGK, SGV, chuẩn kiến thức - kĩ năng, giáo án, bài dạy điện tử.
- Đọc và soạn bài theo các câu hỏi ở SGK và hướng dẫn của GV ở tiết trước.
C PHƯƠNG PHÁP
- Phương pháp: Dạy học theo nhóm, PP giải quyết một vấn đề, PP dự án, PP
nghiên cứu trường hợp điển hình
- Kĩ thuật dạy học: Phân tích, động não, giao nhiệm vụ, trình bày một phút
D TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
Bước 1 Ổn định lớp(1’)
- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp:………
- Kiểm tra sĩ số học sinh:
A1 A2
Bước 2 Kiểm tra bài cũ(3’)
Bước 3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học
- Hình thức: hoạt động cá nhân
- Kĩ thuật: giao nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ
GV: Các em đã đọc bài ở nhà và học tiết 1 của văn bản Chiếc lá cuối cùng, hãy tưởng tượng và vẽ lại hình ảnh chiếc lá ấy vào tập
HS: thực hiện
GV: Nhận xét và dẫn dắt vào bài
Để xem chiếc lá cuối cùng có ý nghĩa như thế nào đối với nhân vật Giôn-xi, cô và các con sẽ tìm hiểu phần cuối của truyện
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
- Mục tiêu: tìm hiểu về tác phẩm
- Phương pháp: PP thảo luận nhóm, PP nghiên cứu tình huống, PP vấn đáp
Trang 8- Phương tiện: máy chiếu, phiếu học tập, tư liệu
- Kĩ thuật: động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ, hoàn tất một nhiệm vụ, trình bày một phút,
Hướng dẫn tìm hiểu chung
* Cá nhân học sinh báo cáo phần chuẩn
bị ở nhà
* Giáo viên định hướng, chốt kiến thức
I Hướng dẫn tìm hiểu chung
II Định hướng hình thành kiến thức đọc hiểu văn bản:
Hoạt động nhóm
Cách thức: 4 bước
+ Bước 1: Giao nhiệm vụ
(Thời gian: 10 phút
Học sinh: cá nhân sử dụng phiếu học
tập hoạt động theo nhóm bàn.
Nội dung: điền vào bảng hai cột
Phân công: Bàn )
+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
+ Bước 3: Trao đổi thảo luận
+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức
Nhóm 1, 2, 3, 4
- Tình thương của Xiu
Nhóm 5, 6, 7, 8
- Cụ Bơ-men và kiệt tác cuối cùng
Cuộc đời
cụ Bơ
-men
Cụ Bơ -men vẽ chiếc lá
Chiếc lá cuối cùng
là một kiệt tác
Giáo viên hướng dẫn học sinh bổ sung
và hoàn thiện nội dung kiến thức
trong phiếu học tập (Phiếu học tập
đính kèm trong vở ghi)
- Báo cáo: cá nhân trả lời tại chỗ theo
phiếu học tập
- Giáo viên chuẩn hóa kiến thức, nhận
xét, đánh giá
3 Phân tích
(Giáo viên chuẩn hóa kiến thức theo nội dung sau)
3.1 Nhân vật Giôn - xi 3.2 Tình thương yêu của Xiu
* Tâm trạng:
- Xiu lo sợ khi nhìn vài chiếc là thường xuân còn bám lại trên tường
- Lo sợ mất Giôn - xi
* Hành động:
- Nấu cháo, pha sữa, mời bác sĩ
- An ủi, động viên chăm sóc Giôn xi tận
tình
-> Xiu là hiện thân của tình yêu thương, đức hi sinh, nhân hậu, tình bạn đẹp, gắn
bó, thủy chung
->Tình yêu thương của Xiu làm đẹp thêm bức tranh tình người bao la kì diệu của câu chuyện
3.3 Cụ Bơ men và kiệt tác cuối cùng
* Cuộc đời:
- Là một họa sĩ già, nghèo
- Kiếm sống bằng nghề ngồi làm mẫu vẽ
- Cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được
* Cụ Bơ - men vẽ chiếc lá.
- NT: Thủ pháp giấu kín sự việc
-> tạo sự bất ngờ cho Giôn - xi và gây hứng thú, bất ngờ cho người đọc
- Vẽ chiếc lá âm thầm bí mật trong đêm mưa gió dữ dội để cứu Giôn - xi
- Cụ đã chết vì bệnh sưng phổi
Trang 9- Đảo ngược tình huống lần thứ hai.
-> Cụ là người nhân hậu, có tình thương yêu bao la và sự hi sinh cao cả
* Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác:
- Sinh động, giống như thật
- Tạo ra sức mạnh, khơi dậy sự sống trong tâm hồn con người
- Được vẽ bằng cả tấm lòng nhân hậu, bằng trái tim yêu thương và sự hi sinh cao cả
* Chiếc lá cuối cùng mà cụ vẽ trên tường là bức tranh kiệt tác:
- Chiếc lá vẽ y như thật, thổi vào tâm hồn
Giôn- xi hơi ấm của niềm tin và nghị lực để trở về với sự sống.
- Chiếc lá đã cứu sống được Giôn-xi.
- Chiếc lá được vẽ bằng tình thương bao la và
sự hi sinh cao thượng của cụ Bơ- men.
- Chiếc lá được vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt.
GV cho HS thảo luận nhóm bàn để rút
ra nghệ thuật đặc sắc của văn bản.
? Nhận xét về biện pháp nghệ thuật sử
dụng trong văn bản?
* NT:
- Nghệ thuật khắc hoạ nhân vật
- Xây dựng tình tiết hấp dẫn, sắp xếp chặt
chẽ khéo léo
- Kết cấu đảo ngược tình huống hai lần
* ND –YN :
- Nội dung:
+ Ca ngợi tình yêu thương cao cả giữa con
4 Tổng kết
4.1 Nghệ thuật
4.2 Nội dung - Ý nghĩa
Trang 10người nhất là của những con người nghèo
khổ
- Khẳng định giá trị của nghệ thuật chân
chính là nghệ thuật vì sự sống của con
người
- Ý nghĩa: Chiếc lá cuối cùng là câu
chuyện cảm động về tình yêu thương giữa
những người nghệ sĩ nghèo Qua đó tác
giả thể hiện quan niệm của mình về mục
đích của sáng tạo nghệ thuật
- HS đọc ghi nhớ SGK/95 4.3 Ghi nhớ SGK/95
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (5’)
Mục tiêu: củng cố kiến thức, rèn kĩ năng kỹ năng viết đoạn văn, bồi dưỡng tình cảm yêu thương con người
- Phương pháp: PP vấn đáp
- Hình thức tổ chức: học theo cá nhân
- Phương tiện: máy chiếu
- Kĩ thuật: động não
Hướng dẫn luyện tập.
- Thời gian: 5 phút
? Hãy tưởng tượng ra sự phản ứng của
Giôn - xi khi nghe Xiu kể về chiếc lá
cuối cùng và cái chết của cụ Bơ - men
rồi viết lại phần kết thúc của câu
chuyện?
Gợi ý:
1 Nội dung:
- Có thể hình dung ra sự phản ứng của
Giôn - xi
- Bất ngờ, xúc động,vì việc làm cao cả
của cụ Bơ – men
- Cũng có thể là niềm ân hận, day dứt
2 Hình thức:
- Đoạn văn có thể ngắn, rất ngắn
- Câu kể: Thái độ của Giôn - xi
- Câu cảm thán: Giôn - xi thốt lên
- Câu miêu tả: Cảnh Giôn - xi nhìn qua
cửa sổ, hướng về chiếc lá trên cây dây
leo
III Luyện tập
Hãy tưởng tượng ra sự phản ứng của Giôn - xi khi nghe Xiu kể về chiếc lá cuối cùng và cái chết của cụ Bơ - men rồi viết lại phần kết thúc của câu chuyện
