Giấc mơ về dẫn truyền xung động thần kinh của nhà sinh vật học Otto LoewiĐêm trước lễ phục sinh năm 1921, nhà sinh vật học người Áo Otto Loewi 1873 – 1961 trong giấc ngủ đã nằm mơ rồi
Trang 1Giấc mơ về dẫn truyền xung
động thần kinh của nhà sinh
vật học Otto LoewiĐêm trước lễ phục sinh
năm 1921, nhà sinh vật học người Áo Otto Loewi (1873 – 1961) trong giấc ngủ đã
nằm mơ rồi bừng tỉnh lấy giấy ra, viết lại Sáng hôm sau ông vào phòng thí
nghiệm làm thí nghiệm với
2 con ếch Ông mổ lấy 2 quả tim ngâm trong nước muối sinh lý: 1 quả còn dây TK số 10, 1 quả không có dây TK Ông nhận định rằng có một số chất tiết
ra từ dây TK, về sau tìm ra đó là axêtincôlin Nhờ phát hiện này mà Loewi đã đạt giải Nobel sinh lý y học năm 1936
Trang 3TRUYỀN TIN QUA
XINÁP
I./ KHÁI NIỆM XINÁP:
II./ CẤU TẠO CỦA XINÁP:
III./ QUÁ TRÌNH TRUYỀN TIN QUA XINÁP:
Trang 4I KHÁI NIỆM XINÁP:
Quan sát hình vẽ chú ý vị trí của
Xináp và cho biết:
Có mấy kiểu Xináp?
Kể tên các kiểu
Xináp đó?
Em hãy so sánh điểm giống Xináp là gì? nhau giữa 3 hình A, B và C?
Trang 5II./ CẤU TẠO CỦA
XINAP
-Có 2 loại: Xináp Điện và Xináp
hoá học
-Trong đó Xináp hoá học là phổ
biến nhất ở Động vật.
Trang 6II- CẤU TẠO XINÁP
1
3
4
5 2
1 Chuỳ xináp
2 Màng trước
3 Khe xináp
4 Màng sau có
thụ thể tiếp nhận
Trang 7• Xináp điện: cấu tạo từø các kênh ion nối giữa 2 tế bào cạnh nhau
Trang 8III./ QUÁ TRÌNH TRUYỀN TIN QUA XINÁP:
Trang 9 N 1: Tóm tắt lại 3 giai
đọan trong quá trình
đọan trong quá trình truyền
tin qua Xináp?
Gợi ý:
+ Xung thần kinh đến làm chất gì
đi vào chùy Xináp.
+ Chất đó đi vào chùy tác động
gì lên bóng Xináp, chất nào được giải phóng vào khe Xináp.
+ Chất vừa được giải phóng ra
tác động như thế nào lên các thụ quan, xuất hiện điều gì tiếp theo
để xung thần kinh được lan truyền đi tiếp.
Trang 10 N 2: Vai trò chất trung gian N 2: Vai trò chất trung gian
hoá học trong lan truyền xung thần kinh qua Xináp ra sao?
Gợi ý:
+ Chất trung gian hóa học
có tác động gì lên màng
sau Xináp.
+ Màng sau xuất hiện
điều gì?
Trang 11 N 3: Tại sao thông tin thần
kinh được truyền qua Xináp
chỉ truyền theo 1 chiều?
Gợi ý:
+ Chú ý sự khác biệt giữa
cấu tạo màng trước và màng sau của Xináp.
Trang 12 N4: Tại sao chất trung gian
hoá học không bị ứ đọng lại ở màng sau Xináp?
Gợi ý:
+ Enzim axêtincơlinesteraza có tác dụng như thế nào?
+ Tại sao bóng Xináp
chứa axêtincôlin luôn
tồn tại trong chùy Xináp?
Trang 13Thảo Luận Nhóm
N 1: Quan sát H30.3 (sgk) hãy mơ tả trình truyền
tin qua Xináp?
N4: Tại sao chất trung gian hoá học
không bị ứ đọng lại ở màng sau Xináp?
N 3: Tại sao thông tin thần kinh được
truyền qua Xináp chỉ truyền theo 1
Trang 14axetylcolin gắn vào màng
trước và vỡ
ra, giải phóng axêtylcolin
vào khe xinap
3.Axetylcolin gắn vào thụ quan trên
màng sau và làm xuất
hiện điện thế hoạt động lan truyền đi tiếp.
Trang 15N2: Em haừy cho
bieỏt vai troứ chaỏt trung gian hoaự hoùc trong lan truyeàn xung thaàn kinh qua
Xinap?
Vai troứ chaỏt trung gian hoaự hoùc trong lan truyeàn xung
thaàn kinh qua Xinap:
- Đi qua khe Xinap làm thay đổi tính thấm ở màng sau xináp
- Làm xuất hiện điện thế hoạt
động lan truyền đi tiếp
Trang 16N3: Em hãy cho biết: Tại sao tin được truyền qua Xinap chỉ theo 1 chiều từ màng trước qua màng sau mà không thể truyền theo chiều
ngược lại?
khơng cĩ bĩng chứa chất trung gian hĩa học để đi về màng trước và màng
trước cũng khơng
cĩ các thụ thể nhận chất trung gian hĩa học nên thơng tin chỉ được
truyền theo 1 chiều từ màng trước tới màng sau
mà khơng truyền ngược lại
Trang 17N4: Tại sao chất trung gian
hoá học không bị ứ đọng lại ở màng sau Xináp?
Trang 18Enzim axetylcolin
esteraza ở màng
sau sẽ phân hủy
axetylcolin thành
axetat và colin
2 chất này quay lại màng trước, vào trong chùy và được tổng hợp lại thành axetylcolin chứa
trong túi.
Trang 19III./ QUÁ TRÌNH TRUYỀN TIN QUA XINÁP:
Trang 20Khái niệm Xináp
Cấu tạo Xináp
Quá trình truyền tin
Màng sau Khe Xináp Màng trước
Ty thể Bóng Xináp
Trang 211./ Câu có nội dung đúng về Xináp là:
a Tốc độ truyền tin qua Xináp chậm hơn so với tốc độ lan
truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh khơng cĩ bao miêlin
b Tất cả Xinap đều cĩ chứa chất trung gian hĩa học là axêtincơlin
c Truyền tin qua Xináp hố học cĩ thể khơng cần chất trung gian hố học
d Xináp là diện tích tiếp xúc của các tế bào cạnh nhau
Trang 22(1) bĩng (3) điện hoạt
động
(4) hoá học
(2) các thụ
thể
2./ Quá trình truyền tin qua Xináp xảy ra như sau:
Khi thơng tin dưới dạng xung thần kinh truyền đến chuỳ Xináp, sẽ tác động làm vỡ các (1) chất trung hố học lan truyền qua màng trước và khe
Xináp đến tác dụng lên (2) ở màng sau Xinap
làm xuất hiện (3) tức là xung thần kinh và từ đây xung thần kinh tiếp tục lan truyền.
Như vậy sự lan truyền qua Xináp cĩ bản chất (4)
Trang 236/ Mọi cơ thể sống đều có …………
7/ Khi xung thần kinh đến, ………… được đưa vào chùy xinap
8/ Đây là một thành phần tham gia “dọn
sạch” màng sau xinap
9/ Điện thế hoạt động lan truyền ………… trên sợi thần kinh không có màng mielin
E H
T I
T
Ca 2+
N O
I
I E N Đ
A N V I E R
O E
I N A P X
E I
L N T U C
T E B A O C O
T T
E
A X
I N A P Đ I E N
Trang 24DẶN DÒ
Trả lời câu hỏi SGK 1, 2 ,3,4
Đọc mục “em có biết”
Đọc, nghiên cứu bài 31 SGK :
Cho ví dụ về tập tính bẩm sinh và
tập tính học được ở động
vật mà em biết