Chúng ta có quyền tự hào vì những trang sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, … Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc vì các [r]
Trang 1Bài giảng: Môn ngữ văn 8
Trang 2a) Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến chứng tỏ tinh thần yêu nước
của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang sử vẻ vang thời đại Bà
Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, … Chúng ta phải ghi
nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc vì các vị là tiêu biểu cho một dân tộc
anh hùng
( Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta )
Đọc các đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi
b) Thốt nhiên, một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm,
tất tả chạy xông vào, thở không ra lời :
- Bẩm … quan lớn … đê vỡ mất rồi !
( Phạm Duy Tốn, Sống chết mặc bay )
c) Cai Tứ là một người đàn ông thấp và gầy, tuổi độ bốn lăm, năm mươi
Mặt lão vuông nhưng hai má hóp lại
( Lan Khai , Lầm than )
d) Ôâi Tào Khê ! Nước Tào Khê làm đá mòn đấy ! Nhưng dòng nướcTaò
Khê không bao giờ cạn chính là lòng chung thuỷ của ta ! ( Nguyên Hồng , Một tuổi thơ văn )
Trang 31) Chỉ có “Ôi Tào Khê!” là câu cảm thán
2)a Lịch sử nước ta … dân tộc anh hùng
Trình bày suy nghĩ
b Thốt nhiên … vỡ mất rồi ! Kể,thông báo
c Cai Tứ … hóp lại Miêu tả
Câu trần thuật Phần lớn hoạt động giao tiếp của con người xoay quanh những chức năng chính của câu trần thuật Ngoài ra, nó còn dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc lộ tình cảm, cảm xúc
Gần như mọi mục đích giao tiếp đều có thể dùng câu trần thuật
2) Những câu này dùng để làm
gì ?
Câu hỏi :
1) Những câu nào trong các
đoạn trích trên không có đặc
điểm hình thức của câu nghi vấn,
câu cầu khiến hoặc câu cảm thán
?
3) Trong các kiểu câu nghi
vấn, cầu khiến, cảm thán và trần
thuật kiểu câu nào được dùng
nhiều nhất ?
3) Người ta gọi các câu trong
các phần trích trên (trừ câu “Ôi
Tào Khê!” là câu trần thuật Em
hiểu câu trần thuật là câu như thế
nào ?
a, b, c : câu trần thuật
Học Ghi nhớ SGK / trang46
Trang 4II LUYỆN TẬP
Bài tập 1 : a/ Cả 3 là t.thuật
Câu 1:Dùng để kể;
Câu 2 & 3 : Bộc lộ tình cảm,cảm xúc của Dế Mèn đối với cái chết của dế Choắt
Bài tập 1: Hãy xác định kiểu câu và
chức năng chính của những câu sau
đây :
a) Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi
thương lắm Vừa thương vừa ăn năn
tội mình
( Tô Hoài – Dế Mèn phiêu lưu ký )
b) Mã Lương nhìn cây bút bằng
vàng sáng lấp lánh, em sung sướng
reo lên :
- Cây bút đẹp quá ! Cháu cám ơn
ông ! Cảm ơn ông !
(Cây bút thần )
b/ - Câu 1: Dùng để kể;
- Câu 2 : câu cảm thán ( từ quá ) dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc ;
- Câu 3 & 4: bộc lộ tình cảm, cảm xúc: cảm ơn
Trang 5Bài tập 2 : Đọc câu thứ hai
trong phần dịch nghĩa bài
thơ Ngắm trăng của Hồ Chí
Minh (Trước cảnh đẹp đêm
nay biết làm thế nào ?) và
câu thứ hai trong phần dịch
thơ (Cảnh đẹp đêm nay khó
hững hờ) Cho nhận xét về
kiểu câu và ý nghĩa của hai
câu đó
Câu 2 phần dịch nghĩa là câu nghi vấn và câu 2 phần dịch thơ là câu trần thuật
diễn đạt ý nghĩa :
Câu thơ trong nguyên tác thể hiện được sự xúc động , bối rối rất nghệ sĩ của nhà thơ Khi chuyển sang câu thơ dịch, sự bối rối tự vấn
đã mất, thay vào đó là sự khẳng định “khó hững hờ”, không thể hững hờ trước cái đẹp Không thể hững hờ về tinh thần thì không sai nhưng sự chủ động, sự bối rối, xúc động rất thi vị đã không còn nữa
Trang 6Bài tập 3: Xác định ba câu sau đây
thuộc kiểu câu nào và được sử dụng để làm
gì Hãy nhận xét sự khác biệt về ý nghĩa của
những câu này
a) Anh tắt thuốc lá đi !
c) Xin lỗi, ở đây không được hút thuốc lá
Bài tập 4 : Tất cả đều là câu trần thuật:
- câu a dùng để cầu khiến
- câu b : câu 1, dùng để kể, câu 2 (“Em muốn
cả anh cùng đi nhận giải.” ) dùng để cầu khiến
Bài tập 4 : Những câu sau đây có phải là câu
trần thuật không ? Chúng dùng để làm gì ?
a) Đêm nay, đến phiên anh canh miếu
thờ, ngặt vì cất dở mẻ rượu, em chịu khó
thay anh, đến sáng mai thì về
( Thạch Sanh )
b) Tuy thế, nó vẫn kịp thì thầm vào tai
tôi : “Em muốn cả anh cùng đi nhận
giải.”.
( Tạ Duy Anh – Bức tranh của em gái tôi )
Bài tập 3:
- Câu a : Câu cầu khiến;
- Câu b : Câu nghi vấn;
- Câu c : Câu trần thuật
Đề dùng để cầu khiến (Chức năng giống nhau)
Câu b & c : ý cầu khiến nhẹ nhàng và nhã nhặn, lịch sự hơn