Bài 47: Quần thể sinh vật

Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích. Mật độ quần thể là gì[r]

I Thế nào là một quần thể sinh vật?

Quan sát 1 số hình ảnh sau:

Rừng sú ven đê Đàn sếu đầu đỏ Những cây lúa

Theo em hãy cho biết thế nào là một quần thể sinh vật ?

Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài , cùng sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng sinh sản tạo ra thế hệ mới.



Ví dụ : Rừng tràm, đàn chim cánh cụt, đàn kiến…

Nghiên cứu thông tin và đánh dấu X vào ô trống trong bảng 47.1.

Ví dụ Quần thể sinh vật quần thể sinh Không phải

vật.

1 Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và

lợn rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới.

2 Rừng cây thông nhựa phân bố ở vùng núi

Đông Bắc Việt Nam.

lúa Các cá thể chuột đực và cái có khả năng

giao phối với nhau sinh ra chuột con Số lượng

chuột phụ thuộc nhiều vào lượng thức ăn có

trên cánh đồng.

x x

x x x

Chậu cá chép vàng Lồng gà bán ở chợ

Em hãy kể thêm một số quần thể khác mà em biết?

Quần thể san hô Quần thể cá ngựa Quần thể chè

Quần thể cọ Quần thể sen

Quần thể lúa

II Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính

Tỉ lệ giới tính là gì?

Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa gì?

- Là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực / cá thể cái

- Có ý nghĩa quan trọng,nó cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể,được ứng dụng trong chăn nuôi.

Trong chăn nuôi, điều này được ứng dụng như thế

nào?

-Tùy theo từng loài mà điều chỉnh tỉ lệ đực/cái cho phù hợp

1 Tỉ lệ giới tính

 - Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ số lượng giữa cá thể đực và cá thể cái

- Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa quan trọng, nó cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

2 Thành phần nhóm tuổi

Các nhóm tuổi Ý nghĩa sinh thái

Khả năng sinh sản của các cá thể quyết định mức sinh sản của quần thể

Các cá thể không còn khả năng sinh sản nên không ảnh hưởng tới sự phát triển của quần thể

Dạng giảm sút: có đáy hẹp, nhóm tuổi trước sinh sản < nhóm tuổi sinh sản, chứng tỏ tỉ lệ sinh rất thấp, quần thể

đi tới chỗ suy giảm và diệt vong

- Biết được tương lai phát triển của quần thể

Mục đích: có kế hoạch phát triển hợp lí cho quần thể

Nghiên cứu thành phần nhóm tuổi cho ta biết điều

gì ? Nhằm mục đích gì ?

A Dạng phát triển B Dạng ổn định C Dạng giảm sút

2 Thành phần nhóm tuổi

Học bảng 47.2 SGK trang 140

3 Mật độ quần thể

Mật độ cây bạch đàn: 625 cây/ha đồi

Mật độ sâu rau: 2 con/m2 ruộng rau

Mật độ chim sẻ: 10 con/ha đồng lúa

Mật độ tảo xoắn : 0,5 gam /m3 nước

Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích.

Mật độ quần thể là gì?



Mật độ quần thể phụ thuộc vào:

- Chu kì sống của sinh vật

- Nguồn thức ăn của quần thể

- Yếu tố thời tiết: hạn hán, lụt lội, cháy rừng, dịch

bệnh

Mật độ quần thể phụ thuộc vào những yếu tố nào?



III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Hãy trả lời các câu hỏi sau:

1/ Khi tiết trời ấm áp và độ ẩm không khí cao (ví dụ, vào các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít?

2/ Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

3/ Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào thời gian nào trong năm?

4/ Hãy cho 2 ví dụ về sự biến động số lượng các cá thể trong quần thể.

Thảo luận nhóm (2 phút)

- Sâu rau xuất hiện nhiều khi thời tiết ẩm và mưa phùn.

- Chuột xuất hiện nhiều khi số lượng mèo giảm.

- Muỗi sinh sản mạnh,số lượng muỗi tăng cao.

- Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa.

- Chim cu gáy là loại chim ăn hạt thường xuất hiện nhiều vào

những tháng có lúa chín.

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Các nhân tố môi trường ảnh hưởng tới đặc điểm nào

của quần thể?

- Môi trường (nhân tố sinh thái) ảnh hưởng tới số lượng

cá thể trong quần thể.

Số lượng cá thể trong quần thể tăng cao khi nào ?

- Do những biến cố bất thường như lũ lụt, cháy rừng,hạn

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

 - Môi trường (nhân tố sinh thái) ảnh hưởng tới số

lượng cá thể trong quần thể.

- Mật độ cá thể trong quần thể được điều chỉnh ở

mức cân bằng.

DẶN DÒ

VÒ nhµ:

- Häc bµi vµ tr¶ lêi phÇn C©u hái vµ bµi tËp SGK

trang 142.

- So¹n bµi 48.