- Nhận xét: Cuối thế kỉ XIX, phong trào yêu nước chống Pháp diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo các tầng lớp tham gia tiêu biểu và phong trào Cần vương và khởi nghĩa Yên Thế, … có vị trí[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
Năm học 2017 - 2018
Môn: Lịch sử lớp 11
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi 14 tháng 4 năm 2018
Câu 1: ( 4 điểm)
Phân tích thái độ và hành động của Liên Xô, Anh, Pháp, Mĩ trước nguy cơ của chủ nghĩa phát xít và thảm họa chiến tranh Những nước nào phải chịu trách nhiệm khi để Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra ? Từ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, hãy rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay
Câu 2:( 4 điểm)
Có ý kiến có rằng: Đầu năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (từ tháng 10/1930 là Đảng Cộng sản Đông Dương) đã mở ra thời kì mới của phong trào cách mạng ở Đông Dương Bằng những sự kiện lịch sử đã học, em hãy chứng minh nhận
định trên
Câu 3: ( 6 điểm)
Kể tên và thời gian của các bản Hiệp ước mà triều đình Huế đã kí với thực dân Pháp từ 1858-1884? Trong thời gian này triều đình Huế đã bỏ lỡ những cơ hội đánh Pháp nào?
Câu 4: (6 điểm)
So sánh phong trào Cần vương và khởi nghĩa Yên Thế theo các nội dung sau: Thời gian; nguyên nhân, mục đích, lãnh đạo, lực lượng, địa bàn, tính chất Từ đó rút
ra nhận xét về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam cuối thế kỉ XIX
………HẾT………
(Đề thi gồm có 1 trang)
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2ĐÁP ÁN LỊCH SỬ 11
Câu 1
(4 điểm)
Phân tích thái độ và hành động của Liên Xô, Anh, Pháp, Mĩ trước nguy cơ của chủ nghĩa phát xít và thảm họa chiến tranh Những nước nào phải chịu trách nhiệm khi để Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra?
Từ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, hãy rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay
* Thái độ hành động của các nước…
- Liên Xô coi chủ nghĩa phát xít là kẻ thủ nguy hiểm nên chủ trương
liên kết… chống phát xít và nguy cơ chiến tranh, sẵn sàng giúp đỡ Tiệp Khắc chống Đức xâm lược, ủng hộ Ê-ti-ô-pi-a, Tây Ban Nha và Trung Quốc chống xâm lược…
- 8/1939, Liên Xô kí với Đức Hiệp ước Xô – Đức không xâm phạm lẫn nhau…
- Anh, Pháp và Mĩ có chung một mục đích là giữ nguyên trật tự thế
giới có lợi cho mình Họ vừa lo sợ sự bành trướng của phát xít, vừa thù ghét chủ nghĩa cộng sản… không liên kết với Liên Xô, thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít… đẩy chiến tranh về phía Liên Xô…
- Mĩ thông qua Đạo luật trung lập… không tham gia vào các sự kiện ngoài châu Mĩ…
- Tại Hội nghị Muy-nich (9/1938), Anh và Pháp đã kí với Đức và I-ta-li-a một hiệp định, trao vùng Xuy-đét của Tiệp Khắc cho Đức để đổi lấy hòa bình… Đây là đỉnh cao của chính sách thỏa hiệp, nhượng bộ phát xít của Anh và Pháp… Đồng thời cũng là sự phản bội đồng minh
0,75
0,25
0,5
0,25
0,75
Trang 3của giới cầm quyền Anh, Pháp…
* Trách nhiệm của các nước:
- Thủ phạm gây chiến tranh là phát xít Đức, I-ta-li-a, quân phiệt Nhật nhưng các nước Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu một phần trách nhiệm khi để Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra do thái độ thỏa hiệp, nhượng
bộ phát xít Điều đó đã tạo điều kiện để phát xít gây chiến tranh xâm lược…
*Bài học cho cuộc đấu tranh hòa bình hiện nay (một số gợi ý):
- Phải biết nhân nhượng, tôn trọng lợi ích của các quốc gia, không xúi giục gây chiến với bất kỳ nước nào,…
- Phải tỉnh táo, bình tĩnh, sáng suốt, cảnh giác trước các luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc để không mắc mưu kẻ thù…
- Bài học về đoàn kết các lực lượng tiến bộ của loài người trong mặt trận đấu tranh chống các thế lực hiếu chiến, ngăn chặn chiến tranh, bảo vệ hòa bình trên thế giới…
0,75
0,75
Câu 2
(4 điểm)
Có ý kiến có rằng: Đầu năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (từ tháng 10/1930 là Đảng Cộng sản Đông Dương đã mở ra thời kì mới của phong trào cách mạng ở Đông Dương Bằng những sự kiện lịch sử đã học, em hãy chứng minh nhận định trên
-Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp tăng cường chính sách khai thác thuộc địa nhất là ở Đông Dương… Chính sách khai thác tàn bạo và chế độ thuế khóa lao dịch nặng nề đã làm bùng nổ phong trào đấu tranh chống Pháp ở các nước Đông Dương…
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đến trước năm 30:
+ Phong trào tiếp tục diễn ra sôi nổi, quyết liệt, thể hiện tình đoàn kết
0,5
Trang 4của ba nước Đông Dương, tinh thần đấu tranh bất khuất của mỗi dân tộc nhưng đều thất bại vì mang tính tự phát thiếu thống nhất, chưa có
tổ chức mạnh, đường lối đúng đắn…
+ Ở Lào có khởi nghĩa của Ong- Kẹo và Com-ma-đam…Khởi nghĩa
của người Mèo do Chậu-pa-chay lãnh đạo ở Bắc Lào và Tây Bắc Việt Nam… Ở Cam-pu-chia có phong trào chống thuế chống bắt phu trong những năm 1925-1926…
- Những năm 1930:
+ Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đến tháng 10/1930 đổi
tên là Đảng Cộng sản Đông Dương mở ra thời kì mới cho phong trào cách mạng ba nước Đông Dương Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương phong trào đấu tranh… đã có đường lối lãnh đạo đúng đắn, có tổ chức lãnh đạo chung, phong trào có sự liên kết thành phong trào chung…tình đoàn kết được tăng cường, hình thành liên minh chiến đấu… chống kẻ thù chung…và giành được thắng lợi nhất định…
+ Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương,… những cơ sở
bí mật đầu tiên của Đảng được thành lập ở Lào, Cam-pu-chia…
+ Năm 1936-1939, Mặt trận Dân chủ Đông Dương được thành lập, tập hợp đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia vào cuộc đấu tranh…một số cơ sở cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương được xây dựng và củng cố ở Viêng Chăn và Phnôm Pênh… Phong trào dân chủ 1936-1939 ở Việt Nam kích thích sự phát triển của phong trào đấu tranh dân chủ ở Lào, Campuchia…
0,75
0,75
1,0
0,25
0,75
Câu 3
(6 điểm)
Kể tên và thời gian của các bản Hiệp ước mà triều đình Huế đã
kí với thực dân Pháp từ 1858-1884? Trong thời gian này triều đình
Trang 5Huế đã bỏ lỡ những cơ hội đánh Pháp nào?
a, Các bản Hiệp ước…
- Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 nhượng hẳn cho Pháp 3 tỉnh miền Đông
Nam Kì
- Hiệp ước Giáp Tuất 1874, chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì
thuộc Pháp
- Hiệp ước Hác-măng 1883 và Hiệp ước Pa-tơ-nôt 1884…hoàn toàn
mất độc lập
b, Trong thời gian này triều đình Huế đã bỏ lỡ cơ hội đánh Pháp
- Năm 1860, lực lượng của Pháp ở Gia Định chỉ có 1000 tên, phong
trào kháng chiến của nhân dân phát triển Dương Bình Tâm đãnh đồn
chợ Rẫy…, Pháp rơi vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”… triều đỉnh
chỉ trong tư thế thủ hiểm…tư tưởng chủ hòa…
- Năm 1861, chiến thắng của Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu của
Pháp, làm nức lòng quân dân, phong trào kháng chiến của nhân dân
dâng cao… triều đình kí Hiệp ước Nhâm Tuất 1862…
- Sau Hiệp ước 1862, phong trào kháng chiến của nhân dân ba tỉnh
miền Đông lên cao Triều đình ra lệnh giải tán nghĩa binh chống
Pháp, cuộc khởi nghĩa của Trương Định gây cho Pháp nhiều khó
khăn, triều đình ra lệnh giải tán nghĩa binh, điều Trương Định đi nơi
khác…
- Sau khi ba tỉnh miền Tây mất, phong trào kháng chiến của nhân dân
phát triển… nhưng triều đình không sát cánh cùng nhân dân…
- Khi Pháp đánh thành Hà Nội (1873) triều đình cũng tổ chức kháng
chiến nhưng nhanh chóng để thành HN mất … 21/12/1873 chiến
0,5
0,5
1,0
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
Trang 6thắng Cầu Giấy khiến cho nhân dân ta vô cùng phấn khởi, làm Pháp hoang mang lo sợ, triều đình Huế kí Hiệp ước Giáp Tuất 1874… Gây bất bình trong nhân dân và sĩ phu yêu nước…
- Khi Pháp đánh thành HN lần 2 (1883)… ngày 19/5/1883 chiến thắng Cầu Giấy lần 2 đã thể hiện rõ quyết tâm kháng chiến của quân dân ta nhưng triều đình vẫn nuôi ảo tưởng thương thuyết…
- 1883 Pháp tấn công cửa biển Thuận An, triều đình bối rối xin đình chiến kí Hiệp ước Hác-măng… phong trào kháng chiến của nhân dân ở Bắc Kì vẫn tiếp tục… gây cho Pháp nhiều khó khăn nhưng triều đình lại tiếp tục kí Hiệp ước Pa-tơ-nôt 1884… xóa bỏ hoàn toàn quyền lực của nước độc lập…
- Nhận xét: Trong quá trình Pháp xâm lược VN, triều đình có tổ chức
kháng chiến chống Pháp và thu được thắng lợi nhất định nhưng càng
về sau càng yếu ớt, bạc nhược thể hiện tư tưởng chủ hòa, đầu hàng thực dân Pháp và cuối cùng để đất nước rơi vào tay Pháp Vì vậy triều định phải chịu trách nhiệm trong việc để VN rơi vào tay Pháp…
0,5
0,5
0,5
Câu 4
( 6 điểm)
So sánh phong trào Cần vương và khởi nghĩa Yên Thế theo các
nội dung sau: Thời gian; nguyên nhân, mục đích, lãnh đạo, lực
lượng, địa bàn, tính chất Từ đó rút ra nhận xét về phong trào yêu
nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam cuối thế kỉ XIX
Nội dung Các cuộc khởi nghĩa
trong phong trào Cần Vương
Khởi nghĩa Yên Thế
Thời gian Diễn ra trong 10 năm
(1885 - 1896), trong thời kì Pháp bình định
Diễn ra trong 30 năm (1884 — 1913), trong cả thời kì Pháp bình định và
0,75
Trang 7Việt Nam tiến hành khai thác thuộc
địa lần thứ nhất
Nguyên
nhân
Hưởng ứng chiếu Cần Vương, các văn thân, sĩ phu và nhân dân cả nước đứng lên vì vua
mà kháng chiến chống Pháp
Chống lại chính sách cướp bóc và bình định quân sự của thực dân Pháp,
Mục đích Đánh Pháp giành lại
độc lập, khôi phục lại chế độ phong kiến
Đánh Pháp để tự vệ, bảo vệ quyền lợi thiết thân, giữ đất, giữ làng…cuộc sống của mình
Lãnh đạo Vua Hàm Nghi, Tôn
Thất Thuyết và các văn thân sĩ phu và các tướng lĩnh yêu nước
Hoàng Hoa Thám….đại diện cho nông dân
Lực lượng Văn thân, sĩ phu, nông
dân, các dân tộc thiểu số
Nông dân
Địa bàn Rộng lớn trong cả nước:
mạnh nhất là Trung Kì
và Bắc Kì
Chủ yếu ở Yên Thế -Bắc Giang và một số tỉnh ở Bắc
Kì
Tính chất Mang khuynh hướng ý
thức hệ tư tưởng phong kiến…
Là cuộc đấu tranh tự phát của những người nông dân…
0,75
0,75
0,75
0,75
0,75
0,75
Trang 8- Nhận xét: Cuối thế kỉ XIX, phong trào yêu nước chống Pháp diễn
ra sôi nổi, thu hút đông đảo các tầng lớp tham gia tiêu biểu và phong
trào Cần vương và khởi nghĩa Yên Thế, … có vị trí to lớn trong sự
nghiệp đấu tranh chống đế quốc,… nhưng đều thất bại… con đường
cứu nước của giai cấp phong kiến và nông dân đã lạc hậu, bản thân họ
không đủ khả năng lãnh đạo phong trào, không đáp ứng yêu cầu của
lịch sử…
0,75