Và đôi khi chúng ta nhận ra có những điều ở bản thân mình là sai, không phù hợp chúng ta muốn thay đổi nhưng lại rất khó để có thể thay đổi, bởi nó đã ăn sâu trong nhận thức và quan ni[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN GIẢI ĐỀ MINH HỌA Phần 1: Đọc hiểu
Câu 1: (0,5đ)
Tác hại của việc không dám từ bỏ lối sống quen thuộc được nêu trong đoạn trích trên là: “Nếu không thay đổi thì sẽ không bao giờ phát triển Nếu không phát triển thì không còn là cuộc sống”:
+ Luôn bị hạn chế theo tính khuôn mẫu, tính an toàn, những điều khiến con người không còn tin tưởng vào các giá trị khác
+ Sống mãi một cuộc sống trì trệ, không bao giờ thay đổi và khong bao giờ phát triển
Câu 2: (0,5đ)
“Điều ngược lại” được nói đến trong đoạn trích trên là: sống trì trệ, bảo thủ, không bao giờ muốn và dám thay đổi
Câu 3: (1đ) Tác giả trích dẫn ý kiến của Gail Sheehy có tác dụng:
- Về mặt nghệ thuật, việc đưa ra câu nói của Gail Sheehy, chính là một dẫn chứng tăng tính thuyết phục cho vấn đề được đặt ra trong văn bản
- Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dám thay đổi, dám từ bỏ vùng an toàn, thoát khỏi khuôn mẫu để khẳng định phát triển bản thân của mỗi người
- Gửi đến người đọc thông điệp: Hãy dám bứt phá, dám hành động, dám thoát ra khỏi vùng an toàn để có được một cuộc đời ý nghĩa thực sự
Câu 4: (1đ)
Học sinh ở câu hỏi nói có thể nêu ra chính kiến riêng của mình về quan điểm đó (đồng tình hay không đồng tình) nhưng quan trọng nhất phải lí giải, thuyết phục được người chấm Dưới đây là một số gợi ý:
- Việc từ bỏ lối sống an toàn, quen thuộc để phát triển không hoàn toàn đồng nghĩa với việc sự liều lĩnh, mạo hiểm vì mạo hiểm, liều lĩnh là làm một việc biết là nguy hiểm, có thể mang lại hậu quả rất tai hại mà vẫn làm
- Từ bỏ lối sống an toàn, quen thuộc để phát triển là sự dũng cảm dám nhìn nhận mặt hạn chế, chưa tốt, chưa hoàn thiện để thay đổi vươn tới cái tốt đẹp hơn, hoàn thiện bản thân hơn từng ngày
- Từ bỏ lối sống an toàn, quen thuộc để phát triển đòi hỏi một quá trình bản thân con người tự nhìn nhận, tự cải thiện, thay đổi từ từ, không nhanh, không gấp, phải thấu đáo, chỉn chu, kĩ lưỡng trước khi hành động để tốt hơn
- Từ bỏ lối sống an toàn để phát triển giúp ta trưởng thành, mạnh mẽ hơn, nhận được nhiều kiến thức vì “đi một ngày đàng học một sàng khôn”, tích lũy kinh nghiệm để thành công
- “Thất bại là mẹ thành công”, dù có thất bại khi từ bỏ lối sống an toàn, quen thuộc nhưng chúng ta sẽ nhận được nhiều bài học, xây chắc nền móng để đối mặt với những thử thách tiếp theo và thành công
Phần 2: Làm văn
Câu 1: (2đ) Nghị luận xã hội – Dàn ý chi tiết
1 Khẳng định vấn đề:
Trang 2Cuộc sống của chúng ta luôn biến động và thay đổi từng ngày Vì thế, trong mỗi chặng đường khác nhau của cuộc đời, luôn có những điều bản thân cần thay đổi
2 Giải thích vấn đề:
Những điều bản thân cần thay đổi là những điều chưa tốt, chưa đúng đắn nhưng đôi khi nó cũng có thể chỉ là những thói quen, hay một lối suy nghĩ không còn phù hợp ở một khoảng thời gian nào đó trong thời gian hiện tại của chúng ta
Nhận thức được những điều cần thay đổi và thay đổi điều chỉnh bản thân cho phù hợp với tưng thời điểm và môi trường nhất định chính là cách bạn vượt thoát lên chính bản thân, từ đó phát triển bản thân
3 Phân tích, chứng minh, bàn luận:
Tuy nhiên, trên thực tế, để nhận ra những điều cần thay đổi ở bản thân mỗi người đã khó và để thay đổi những điều đó còn khó hơn Bởi lẽ, trong cuộc sống chúng ta luôn tồn tại những điều cố hữu trong quan điểm và cách hành động, ứng
xử với cuộc sống Và nếu không tự nhìn nhận lại bản thân mình hay va vấp trong cuộc sống thì rất khó để chúng ta có thể nhận ra Và đôi khi chúng ta nhận ra có những điều ở bản thân mình là sai, không phù hợp chúng ta muốn thay đổi nhưng lại rất khó để có thể thay đổi, bởi nó đã ăn sâu trong nhận thức và quan niệm của chúng ta
Ví dụ, có một ngày nào đó, nhìn dáng mẹ gầy yếu và mệt mỏi, chúng ta nhận thấy mẹ đã quá vất vả và chúng ta đã ỉ lại vào mẹ quá nhiều Ta tự hứa, sẽ tự chăm sóc bản thân, đỡ đần mẹ Nhưng chao ôi, thật khó, khi mỗi chiều đi học về, chiếc sô pha em ái cùng cái tivi với những bộ phim hấp dẫn bày ra trước mắt ta
Và ngày hôm đó, ta lại vẫn như ngày hôm qua, vẫn nằm gắc chân trên sô pha mặc
mẹ lọ mọ với đống công việc nhà, với phòng ốc bừa bộn mà chúng ta bày ra
Hay 18 tuổi, bước chân vào cánh cổng trường đại học, lần đầu tiên sống xa nhà cũng là lúc chúng ta ý thức rất rõ ý thức trách nhiệm cho tương lai của chính mình Và để chuẩn bị cho tương lai ấy, chúng ta biết có vô vàn những điều chúng
ta cần thay đổi trong cách nghĩ, lối sống và trong cách hành động Nhưng chúng ta lại không sao vượt thoát khỏi lối mòn trong cách nghĩ và hành động của mình, để rồi chúng ta lại bị kéo ngược trở lại
Nhìn ra điều cần thay đổi và thay đổi nó là khó nhưng không phải không thể thực hiện nếu chúng ta thực sự cố gắng và nỗ lực để thay đổi Và điều đầu tiên chúng ta cần làm là quyết tâm và sau đó là không bao giờ được thỏa hiệp với bản thân, tự cho phép bản thân dễ dãi với quyết tâm của chính mình
Thay dổi bản thân sẽ giúp chúng ta trưởng thành và ngày càng hoàn thiện hơn, giúp cuộc sống của chúng ta trở nên tốt đẹp hơn và trở thành người có ích cho xã hội Nếu chúng ta không tụ thay đổi bản thân thì sẽ mãi đứng yên một chỗ, không thể phát triển và đôi khi còn thụt lùi và đánh mất bản thân
6 Liên hệ bản thân, rút ra bài học: Mỗi người cần phải tự ý thức về điều cần thay đổi ở bản thân mình và nỗ lực để thay đổi vì cơ hội và thành công không chờ đợi một ai cả
* Lưu ý:
Trang 3- Đoạn văn 200 chữ, có bố cục rõ ràng, trình bày mạch lạc, lôgic
Câu 2(5.0 điểm)
Trong truyện ngắn Vợ nhặt, nhà văn Kim Lân hai lần miêu tả cung cách ăn
uống của người vợ nhặt Chiều hôm trước, khi được Tràng đồng ý đãi bánh đúc ở
ngoài chợ: “Thế là thị ngồi sà xuống, ăn thật Thị cắm đầu ăn một chặp bốn bát bánh đúc liền chẳng chuyện trò gì.” Và sáng hôm sau, khi nhận bát “chè khoán” từ
mẹ chồng: “Người con dâu đón lấy cái bát, đưa lên mắt nhìn, hai con mắt thị tối lại Thị điềm nhiên và vào miệng.”
(Kim Lân – Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.27 và tr.31)
Phân tích hình ảnh người vợ nhặt trong hai lần miêu tả trên, từ đó làm nổi bật sự thay đổi của nhân vật này
Lời giải
1 Mở bài:
-Dẫn dắt vấn đề nêu ở đề bài
-Kim Lân đã hai lần miêu tả cung cách ăn uống của thị và có sự khác biệt trong mỗi lần
2 Thân bài:
*Tóm tắt về tác giả Kim Lân: Là nhà văn gắn bó máu thịt với đất, với người và với
cuộc sống nông thôn ngày trước Ông có sở trường về truyện ngắn, mỗi truyện ngắn như được xắn ra từ mảnh đời thấm đẫm mồ hôi, nước mắt, lời than thở, khát vọng đổi đời của người dân nghèo Những đóng góp của Kim Lân trong nền văn học Việt Nam đã để lại trong lòng độc giả nhiều ấn tượng vô cùng sâu sắc
*Giới thiệu về tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác: Bối cảnh trong truyện là nạn đói năm 1945
- Vợ nhặt là truyện ngắn nổi bật viết về người nông dân Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám
- Do mất bản thảo nên năm 1954 Kim Lân dựa vào một phần cốt truyện cũ của tiểu thuyết “Xóm ngụ cư” để viết thành truyện ngắn “Vợ nhặt” in trong tập “Con chó xấu xí”
*Dẫn dắt để phân tích hai ý: Nhà văn đã miêu tả hai lần cung cách ăn uống của thị
chỉ ra sự khác biệt giữa hai thời điểm
Ý thứ nhất: “Thế là thị ngồi sà xuống, ăn thật Thị cắm đầu ăn một chặp bốn bát bánh đúc liền chẳng chuyện trò gì.”Thể hiện số phận, phẩm chất của nhân vật thị
Trong truyện thị được miêu tả là một cô gái nghèo khổ, xấu xí, thô kệch, không có nhan sắc, không có công việc
Thể hiện số phận thảm thương , khốn cùng của nhân vật trong nạn đói năm
1945
Vì cái đói bám riết nên thị chỉ nghĩ đến ăn( Trước đó gợi ý cho Tràng mời mình đi ăn)
Vì miếng ăn mà mất đi nữ tính vốn có của người con gái(sà xuống ăn một chặp hết bốn bắt bánh đúc chẳng chuyện trò gì)
Trang 4 Điều đó cho thấy sự đáng thương và tội nghiệp của thị Đến nỗi thị theo không Tràng về làm vợ cũng chỉ mong được ăn no
Cũng có ý kiến cho rằng : “thị vô duyên mất nhân phẩm”=> Ý kiến này hoàn toàn sai, cho rằng vì hoàn cảnh mà con người ta thay đổi, cũng vì ham sống
b Ý thứ hai: Sáng hôm sau, khi nhận được bát chè khoán từ mẹ chồng :
“Người con dâu đón lấy cái bát, đưa lên mắt nhìn, hai con mắt thị tối lại Thị điềm nhiên và vào miệng.”
Sau khi về nhà chồng, thị đã ý thức được phận làm dâu, làm con
Cách cư xử của thị đi theo chiều hướng tích cự hơn: thị không còn vô duyên như trước nữa, không còn thô kệch như trước nữa
Khi về nhà chồng thị đã trở thành một con người hoàn toàn khác biệt
Khi được sống trong tình thương, trong mái ấm gia đình, người đàn bà ấy đã sống với bản chất tốt đẹp vốn có của mình, của một người phụ nữ Việt Nam
Từ đó sự thay đổi của nhân vật thị đã được thể hiện rất rõ ràng: trước khi về nhà chồng, thị thô kệch, vô duyên đến vậy mà đến khi thị có một sống mới thị lại ý thức được bản thân mình Vì đói, vì khát nên thị đã đánh mất đi vẻ
nữ tính của người phụ nữ Việt Nam
*Mở rộng: Cùng với quan điểm sáng tác của nhà văn Kim Lân: “Một bữa no”,
“Trẻ con không được ăn thịt chó” cũng là những tác phẩm nói về nạn đói, nạn khổ của người nông dân
*Đánh giá về nội dung và nghệ thuật: Kim Lân đã phản ánh một cách chân thực
nạn đói năm 1945 Nhà văn đã thể hiện tấm lòng nhân đạo của mình qua những mảnh đời đói khổ vì nghèo, vì đói mà mất hết nhân tính vốn có cao đẹp của mình Nhưng đối với nhà văn, cho dù có nghèo khó thì những người dân lao động nghèo vẫn luôn khao khát, hi vọng có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc
3 Kết bài:
- Khái quát lại giá trị của truyện ngắn
- Nhấn mạnh lại một lần nữa sự thay đổi của nhân vật thị qua hai lần miêu tả của nhà văn