Đó chính là con tàu tâm tưởng của khá t vọng khám phá và sáng tạo.- Ý nghĩa địa danh "Tây Bắc":+ Tây Bắc là tên gọi một vùng cao phía tây đất nước, nơi hướng tới của bao người đi[r]
Trang 1Ý nghĩa nhan đề các tác phẩm Ngữ văn 12
1 Nhan đề "Rừng xà nu"
- Rừng xà nu là linh hồn của tác phẩm, là hình tượng xuyên suốt thiên truyện, mang âm hưởng chủ đạo
- Hình ảnh rừng xà nu đem đến không khí Tây Nguyên đậm đà, một miền đất lạ, xa ngái và hoang sơ, nhưng tươi đẹp, hùng vĩ, giàu truyền thống
- Là biểu tượng cho sức sống bất diệt, không thể gì tàn phá được
- Là biểu tượng của dân làng Xô man, của con người Tây Nguyên, con người Việt Nam gan góc, quả cảm, kiên cường, bất khuất trong kháng ch iến chống Mỹ
2 Nhan đề “ Chiếc thuyền ngoài xa”
- Nghĩa tường minh:
+Chiếc thuyền ngoài xa–cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh
+Chiếc thuyền ngoài xa–hiện thực nhọc nhằn cay đắng của người dân chài
- Nghĩa hàm ẩn: Nhan đề nói lên quan niệm về mối quan hệ giữa nghệ thuật và hiện thực cuộc sống:
+ Nghệ thuật phải gắn bó với cuộc đời, phải là tiếng nói trung thực, thấu hiểu về số phận con người
+ Người nghệ sĩ không chỉ miêu tả bề ngoài mà phải đi sâu khám phá bản chất bên trong Cần có cái Tâm, cái nhìn sâu sắc trước cuộc đời
3 Nhan đề: "Ai đã đặt tên cho dòng sông ?"
- Nhan đề là một câu hỏi tu từ - độc đáo, ấn tượng và hấp dẫn
- Cái tên thật đẹp, thật ý nghĩa, đẹp và thơ đến mức phải băn khoăn Tác giả đã lý giải bằng cả một huyền thoại tuyệt vời
- Nhan đề đã hé mở chủ đề tác phẩm : sự ngưỡng mộ, trân trọng, ngợi ca của tác giả với dòng sông và thành phố Huế , niềm biết ơn đối với những người khai phá vùng đất này
4.Nhan đề “Vợ nhặt”:
+ Sự rẻ rúng của thân phận con người trong nạn đói -> Lời tố cáo XH cũ
+ Bộc lộ chủ đề: ngợi ca khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc, tình yêu thương đùm bọc, tình người trong nạn đói
+ Cho thấy cái nhìn tin yêu, lạc quan vào con người và cuộc sống,tinh thần nhân đạo sâu xa của Kim Lân
5 Nhan đề “Những đứa con trong gia đình”:
+ Con cái không chỉ là sự tiếp nối một huyết thống, mà còn là sự tiếp nối một truyền thống
+ Chỉ có thể hiểu về những đứa con của một truyền thống gia đình khi hiểu về
Trang 2chính cái truyền thống ấy
+ Qua nhan đề, có thể thấy truyền thống gia đình đã làm nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người VN nói chung và của nhân dân Nam Bộ nói riêng trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
6 Nhan đề “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”:
- Tạo sức hấp dẫn, khơi lên sự tò mò nơi người đọc
- Mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, hàm ý đối lập giữa thể xác bên ngoài và linh hồn bên trong
+ Da hàng thịt:
biểu tượng cho thể xác con người
biểu tượng cho cái xấu xa, cái dung tục tầm thường, cái bản chất thấp kém trong con người
+ Hồn Trương Ba:
biểu tượng cho tâm hồn, cho th ế giới nội tâm sâu kín bên trong
biểu tượng cho vẻ đẹp trong sáng thanh cao của tâm hồn con người
- Bộc lộ ý nghĩa tác phẩm:
- Hồn Trương Ba da hàng thịt là một hình tượng nghệ thuật
+ Phản ánh một hiện thực khi con người bị rơi vào nghịch cảnh, phải sống giả tạo,không được sống đích thực là chính mình
+ Gửi gắm một ý nghĩa sâu sắc: Đó là sự cảnh tỉnh con người khi không làm chủ được hoàn cảnh và bản thân, để những ham muốn bản năng thấp kém lấn át lối sống thanh cao trong sáng, làm cho nhân cách lệch lạc , khiến tâm hồn và thể xác không còn là một thể hài hoà thống nhất
7 Ý nghĩa hình tượng "con tàu" và địa danh "Tây Bắc" trong bài "Tiếng hát con tàu "của Chế Lan Viên.- Ý nghĩa hình ảnh "con tàu": + Chế Lan Viên viết bài thơ
"Tiếng hát con tàu" vào thời điểm miền Bắc đang diễn ra cuộc vận động đồng bào miền xuôi lên xây dựng kinh tế ở vùng cao Tây Bắc Bài thơ được in trong tâp
"Ánh sáng và phù sa" (1960).+ Hình ảnh "con tàu" gợi nghĩ đến những chuyến đi
xa Nhưng thực chất lúc đó chưa có đường tàu v à con tàu lên Tây Bắc Do vậy hình ảnh "con tàu" trong bài thơ chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng: nó tượng trưng cho khát vọng lên đường, khát vọng đi xa, khát vọng hoà nhập vào cuộc sổng rộng lớn của dất nước, nhân dân Đó chính là con tàu tâm tưởng của khá t vọng khám phá và sáng tạo.- Ý nghĩa địa danh "Tây Bắc":+ Tây Bắc là tên gọi một vùng cao phía tây đất nước, nơi hướng tới của bao người đi xây dựng kinh tế miền núi những năm 1958-1960.+ Con tàu tâm tưởng của hồn thơ Chế Lan Viên hướng đến Tây Bắc, nhưng có riêng gì Tây Bắc bởi vì ngoài nghĩa cụ thể về một miền đất, Tây Bắc còn gợi nghĩ đến mọi miền xa xôi của đất nước, nơi có cuộc sống gian lao mà sâu nặng nghĩa tìnhcủa nhân dân, nơi ghi khắc kỉ niệm của đời người trải qua cuộc kháng
Trang 3chiến, nơi đang vẫy gọi mọi người đi tới "Tây Bắc" chính là Tổ quốc, là hiện thực cuộc sống, là cội nguồn cảm hứng sáng tạo nghệ thuật