Thí sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau, nhưng cần làm nổi bật được tinh thần, ý chí, quyết tâm chiến đấu của nhân vật trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ nhất của nhân [r]
Trang 1Đề thi thử THPT Quốc gia môn Văn 2018 - Đề số 10
ĐỀ BÀI
I PHẦN ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau đây và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 3:
Muốn tính diện tích hình thang Đáy lớn, đáy nhỏ ta mang cộng vào Cộng vào nhân với chiều cao
Chia đôi lấy nửa, thế nào cũng ra
Câu 1: Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào? Vì sao?
Câu 2: Xác định thể thơ của văn bản trên
Câu 3: Nội dung toán học nhưng được thể hiện dưới hình thức một bài thơ Theo anh/chị điều này cps tác dụng như thế nào? Từ đó anh/chị rút ra phương pháp học tập gì cho bản thân?
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 4 đến câu 8:
" Đường đi không khó vì ngăn sông cash núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông Xưa nay những đấng anh hùng làm nên những việc gian nan không ai làm nổi, cũng
là nhờ cái mạo hiểm, ở đời không biết cái khó là gì
Còn những kẻ ru rú như gián ngày, làm việc gì cũng chờ trời đợi số, chỉ mong cho một đời an nhàn vô sự, sống lâu, giàu bền, còn việc nước việc đời không quan hệ gì đến mình cả Như thế gọi là sống thừa, còn mong có những ngày vùng vẫy trong trường cạnh tranh này thế nào được nữa Hãy trông những bọn thiếu niên con nhà kiểu dưỡng, cả đời không dám đi đâu xa nhà, không dám làm quen với một người khách lạ; đi thuyền thì sợ sóng, trèo cao thì sợ run chân, cứ áo buông chùng quần đóng gót, tưởng thế là nho nhã, tưởng thế là tư văn; mà thực ra không có lực lượng,
Trang 2không có khí phách; hễ ra khỏi tay bảo hộ của cha mẹ hay kẻ có thế lực thì không thể nào mà tự lập được
Vậy học trò ngày nay phải tập xông pha, phải biết nhẫn nhục; mưa nắng cũng không lấy làm nhọc nhằn, đói rét cũng không lấy làm khổ sở phải biết rằng: hay ăn miếng ngon, hay mặc của tốt, hễ ra khỏi nhà thì nhảy lên cái xe, hễ ngồi quá giờ thì đã kêu
là chóng mặt,… ấy là những cách làm mình yếu đuối nhút nhát, mất hẳn cái tinh thần mạo hiểm của mình đi.” (Nguyễn Bá Học, NXB Trẻ, TP Hồ Chí Minh, 2005) Câu 4: Hãy cho biết đoạn trích trên viết về vấn đề gì? Hãy đặt tiêu đề cho đoạn trích? Câu 5: Quan điểm của tác giả với vấn đề đó như thế nào?
Câu 6: Câu 1 và câu 2 của đoạn văn thứ 2 liên kết với nhau bằng hình thức nào? Câu 7: Tác giả sử dụng thao tác lập luận nào là chủ yếu? Ngoài ra, trong đoạn trích còn có thao tác lập luận nào nữa không?
Câu 8: Anh/chị hãy nêu quan điểm riêng của mình về câu: “Đường đi không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông”
II PHẦN LÀM VĂN
Câu 1:
Nick James Vujici – diễn giả nổi tiếng, là con người tật nguyền, không có tay chân,
đã từng đến Việt Nam diễn thuyết đã nói: “Nếu bạn không nhận được một điều kì diệu, hãy tự mình trở thành một điều kì diệu”
Câu nói trên của Nick Vujici gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về ý chí nghị lực trong cuộc sống? Bằng một bài văn khoảng 600 chữ, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ của mình Câu 2:
Cảm nhận của anh/chị về nhân vật Việt và nhân vật Tnú trong hai đoạn văn sau:
“Việt vẫn còn đây, nguyên tại vị trí này, đạn đã lên nòng, ngón cái còn lại vẫn sẵn sàng nổ súng Các anh chờ Việt một chút Tiếng máy bay vẫn gầm rú hỗn loạn trên cao, nhưng mặc xác chúng Kèn xung phong của chúng ta đã nổ lên Lựu đạn ta đang
nổ rộ…
Trang 3Việt đã bò đi được một đoạn, cây súng đẩy đi trước, hai cùi tay lôi người theo Việt cũng không biết rằng mình đang bò đi nữa, chính trận đánh đang gọi Việt đến Phía
đó là sự sống Tiếng súng đã đem lại sự sống cho đêm vắng lặng Ở đó có các anh đang chờ Việt, đạn ta đang đổ lên đầu giặc Mĩ những đám lửa dữ dội, và những mũi
lê nhọn hoắc đang bắt đầu xung phong… ” (Nguyễn Thi, Những đứa con trong gia đình, SGK Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục, 2014)
“Một ngón tay Tnú bốc cháy Hai ngón, ba ngón Không có gì đượm bằng nhựa xà
nu Lửa bắt rất nhanh Mười ngón tay đã thành mười ngọn đuốc
Tnú nhắm mắt lại, rồi mở mắt ra, trừng trừng
Trời ơi! Cha mẹ ơi! Anh không cảm thấy lửa ở mười đầu ngón tay nữa Anh nghe lửa cháy trong lồng ngực, cháy ở bụng Máu anh mặn chát ở đầu lưỡi Răng anh đã cắn nát môi anh rồi Anh không kêu lên Anh Quyết nói: “Người cộng sản không thèm kêu van…” Tnú không thèm, không thèm kêu van Nhưng trời ơi! Cháy, cháy
cả ruột đây rồi! Anh Quyết ơi! Cháy! Không, Tnú sẽ không kêu! Không!” (Nguyễn Trung Thành, Rừng xà nu, SGK Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục, 2014)
ĐÁP ÁN
I PHẦN ĐỌC HIỂU
Câu 1:
Văn bản tuy tồn tại dưới hình thức một bài thơ (văn vần) nhưng vẫn thuộc phong cách ngôn ngữ khoa học vì:
• Nội dung của văn bản: Thông tin Toán học (cách tính diện tích hình thang), phục vụ cho mục đích khoa học
• Dùng nhiều thuật ngữ khoa học: diện tích, hình thang, đáy nhỏ, đáy lớn, chiều cao, cộng, nhân, chia
• Các thuật ngữ khoa học thì biểu hiện khái niệm khoa học, còn toàn văn bản thì thể hiện công thức khoa học về tính diện tích hình thang Cả các khái niệm và
Trang 4công thức đều mang tính trừu tượng, khái quát và tính chính xác cao Tất cả đều là những đặc điểm đặc trưng của phong cách ngôn ngữ khoa học
• Tuy viết theo dạng văn vần nhưng văn bản không có tính hình tượng và tính biểu cảm (khác với văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ nghệ thuật)
Câu 2:
Văn bản trên viết theo thể thơ lục bát
Câu 3:
• Nội dung toán học nhưng được thể hiện dưới hình thức một bài thơ Điều này khiến công thức toán học vốn khô khan trở nên dễ thuộc, dễ nhớ Từ đó kích thích khả năng ghi nhớ, người học cũng bớt cảm giác ngại học
• Trong Hóa học, Toán học, Vật lí đã có nhiều trường hợp các quy tắc, công thức được thể hiện dưới dạng văn vần Từ điều này ta có thể rút ra phương pháp học tập cho bản thân: Với những môn học cần ghi nhớ nên gắn kiến thức với những hình ảnh quen thuộc, trực quan sinh động với một quy tắc nhất định, phân chia ý rõ ràng mạch lạc để học
Câu 4:
• Đoạn văn bản trên viết về vấn đề nghị lực, ý chí và bản lĩnh mạo hiểm của con người
• Tiêu đề: Mạo hiểm hoặc Sống là phải biết mạo hiểm hoặc Ý chí, nghị lực và bản lĩnh mạo hiểm,…
Câu 5:
Quan điểm của tác giả về vấn đề đó là: con người cần phải có ý chí, có nghị lực Người viết đề cao sự tự lập, và nếu không rèn luyện được một bản lĩnh mạo hiểm thì khó mà thành công, nhất là học trò càng cần đến điều này
Trang 5Câu 6:
Câu 1 và câu 2 của đoạn văn thứ 2 liên kết với nhau bằng phép thế: Từ “như thế” ở
câu 2 thay thế cho cả câu 1 trước đó
Câu 7:
Tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận: bình luận Ngoài ra, trong đoạn trích còn
có thao tác lập luận phân tích
Câu 8:
“Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông” Điều kiện ngoại cảnh thì dễ giải quyết, có thể vượt qua được, mà quan trọng
là đã có mục tiêu, mà khó bởi lòng người ngại gian khổ khó khăn Nếu không có sự quyết tâm, con người thường sẽ không cố gắng làm những điều mình mong muốn
Do vậy, khi mục tiêu đã có thì chỉ cần có thêm ý chí, nghị lực, con người sẽ đạt được những điều mình muốn
II PHẦN LÀM VĂN
Câu 1:
Mở bài
+ Nick James Vujici - diễn giả nổi tiếng, là con người tật nguyền, không có tay chân,
đã từng đến Việt Nam diễn thuyết đã nói: “Nếu bạn không nhận được một điều kì diệu, hãy tự mình trở thành một điều kì diệu”
+ Câu nói gợi suy nghĩ về ý chí nghị lực trong cuộc sống
Thân bài
1 Giải thích vấn đề:
+ Mỗi con người sinh ra trên đời đã được coi là một điều kì diệu Bạn không nhận được một điều kỳ diệu: chỉ người kém may mắn, bất hạnh hoặc thua thiệt
Trang 6+ Hãy tự mình trở thành một điều kì diệu: chỉ ý chí, nghị lực chiến thắng số phận và
tự mình làm nên điều kì diệu
+ Điều kì diệu: là những điều đẹp đẽ, phi thường, rất khó để làm được, biến ước mơ thành hiện thực, là những thành công vang dội không phải ai cũng đạt được
+ Câu nói của Vujici đã gợi ra suy nghĩ về ý chí, nghị lực của mỗi người trong cuộc sống Ý chí nghị lực là sự dũng cảm, là bản lĩnh để con người vượt qua khó khăn thử thách để vươn tới thành công
2 Bàn luận vấn đề
+ Nick James Vujici là một người Úc, anh sinh trưởng trong một gia đình bình thường nhưng với một cơ thể không bình thường Ngay từ thuở lọt lòng, Nick đã thiếu hụt chân, tay Anh trải qua những năm dài triền miên trong mặc cảm và nỗi ám ảnh của bản thân Nhưng giờ đây, Nick đã trở thành Chủ tịch và CEO tổ chức quốc
tế Life Without Limbs, Giám đốc Công ty thái độ sống Attitude Is Altitude và là một diễn giả đầy lòng quả cảm mà khi nhắc đến anh hàng triệu người phải ngả mũ kính phục Từ một cậu bé luôn tự hỏi “Vì sao mình lại có mặt trên cuộc đời?”, Nick Vujici
đã học được cách đứng thẳng dù không có chân tay để từ đó chiến thắng số phận và
tự mình trở thành một điều kì diệu
+ Không phải ai trên đời sinh ra đã hoàn hảo, không phải ai cũng gặp may mắn Có người khiếm khuyết về hình thể, có người thiệt thòi về hoàn cảnh sống, nghèo đói, bệnh tật
+ Nhưng được sinh ra trên đời đã là một điều kì diệu Nếu chúng ta rơi vào hoàn cảnh không may mắn, bất trắc, éo le, không ai có thể giúp chúng ta ngoài bản thân
Để vượt lên chiến thắng nghịch cảnh và tự mình trở thành điều kì diệu, ta cần sống
có ý chí, nghị lực phi thường Ý chí nghị lực sẽ tạo ra bản lĩnh và lòng dũng cảm + Ý chí nghị lực sẽ vực ta dậy trước những vấp ngã, thất bại, giúp ta khắc phục những khó khăn và thử thách Người có nghị lực biết chấp nhận hoàn cảnh thực tại, tin tưởng vào bản thân và giá trị của mình, có sức mạnh và ý chí sáng suốt để tự mình tìm kiếm cơ hội mới cho bản thân Họ sẽ không ngồi yên chờ điều kì diệu xảy
ra hoặc chờ người khác phát hiện ra cơ may giúp mình Dù thất bại họ vẫn vui vẻ
Trang 7khắc phục chứ không hề nản chỉ Trên thế giới đã có rất nhiều tấm gương ý chí nghị lực dám sống dám thành công như thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí, tỷ phú Bill Gate… + Khi bạn gặp bất hạnh, bạn vẫn có thể ao ước, có thể hi vọng
+ Ngược lại, có những người rơi vào hoàn cảnh khó khăn thì tự ti, than thân trách phận và tự hủy hoại chính mình, không tìm cách vươn lên Sống thiếu niềm tin, thiếu
ý chí, sống hèn nhát và gục ngã
3 Bài học nhận thức và hành động
+ Thế hệ trẻ đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời với nhiều cơ hội và thách thức cần nhận thức được vai trò cua ý chí và nghị lực, đó là kim chỉ nam cho hành động của mỗi chúng ta
+ Cần học tập những tấm gương về ý chí và nghị lực để rèn luyện cho mình lối sống như thế Sống không hèn nhát và yếu đuối
Kết bài
Ý chí, nghị lực là thước đo phẩm giá của con người Cuộc đời không phải lúc nào cũng mang sắc hồng tuyệt đẹp nhưng cuộc đời này vẫn luôn đáng sống, nếu bạn có niềm tin và nghị lực đủ mạnh để sống, chiến đấu và tìm kiếm những mục tiêu thực
sự của cuộc đời Dù bạn có vấp ngã hàng trăm lần nhưng xin bạn nhớ rằng: Đừng tuyệt vọng – Đừng bỏ cuộc – Hãy đứng dậy!
Câu 2:
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm;
- Phân tích hình tượng người chiến sĩ trong hai văn bản
+ Nhân vật Việt:
Thí sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau, nhưng cần làm nổi bật được tinh thần, ý chí, quyết tâm chiến đấu của nhân vật trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ nhất của nhân vật: bị thương, bị lạc đồng đội, một mình nằm lại giữa chiến trường, Việt vẫn hướng về phía có tiếng súng của đồng đội, phân biệt rõ ta – địch, luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu…
Trang 8+ Nhân vật Tnú:
Thí sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau, nhưng cần làm nổi bật được tinh thần, ý chí, quyết tâm chiến đấu của nhân vật trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ nhất của nhân vật: bị đốt cháy mười đầu ngón tay vẫn cắn răng chịu đựng, nhớ lời anh Quyết dạy, quyết không kêu van…
- Chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt của hai nhân vật:
+ Sự tương đồng:
Hai nhân vật đều phải chịu đựng những đau đớn về thân xác, đơn độc khi chiến đấu;
là hình mẫu của người chiến sĩ dũng cảm, kiên cường, tuyệt đối trung thành với cách mạng, đất nước; là biểu tượng đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ
+ Sự khác biệt:
- Nhân vật Việt: Chiến đấu với tinh thần quả cảm, lạc quan, hồn nhiên, yêu đời, tin tưởng vào cách mạng, đồng đội Ở Việt, chủ yếu chỉ có nỗi đau về thể xác do bị thương
- Nhân vật Tnú: Chiến đấu bằng ý chí quyết tâm và lòng căm thù giặc sâu sắc, do vừa trải qua những biến cố, mất mát trong đời sống cá nhân (vợ và con bị giặc giết chết ngay trước mắt) Ở Tnú, đó là nơi cộng hưởng cả nỗi đau thể xác và tinh thần