Điều đó đối với trẻ mầm non rất quan trọng vì trẻ em là “ tương lai của đấtnước”.Muốn làm được điều đó thì trước hết nền giáo dục của chúng ta khôngnhững quan tâm đến những vấn đề dạy họ
Trang 1MỤC LỤC
A ĐẶT VẤN ĐỀ 2
1 Cơ sở lý luận 2
2 Cơ sở thực tiễn: 2
3.Đối tượng và phạm vi thực hiện đề tài 3
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: 3
1.Cơ sở lý luận 3
2.Cơ sở thực tiễn 4
2.1 Thuận lợi 4
2.2 Khó khăn: 5
3 Các biện pháp thực hiện 5
3.1 Biện pháp 1:Tham mưu với BGH nhà trường lựa chọn thực phẩm sạch phù hợp với trẻ mầm non 5
3.2 Biện pháp 2: Thực hiện tốt quy trình giao nhận thực phẩm và sơ chế thực phẩm theo qui trình bếp 1 chiều 10
3.3 Biện pháp 3: Tham mưu xây dựng thực đơn theo mùa 12
3.4 Biện pháp 4: Một số cách chế biến món ăn cho trẻ ăn bán trú trong trường mầm non 14
3.5 Phối kết hợp với giáo viên trên lớp về chăm sóc nuôi dưỡng trẻ 16
3.6.Tham gia đầy đủ các lớp tập huấn, kiến tập do PGD, ngành tổ chức 17 * KẾT QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 17
C.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19
1.Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm 19
2 .Bài học kinh nghiệm 20
2.Kiến nghị, đề xuất 21
Trang 2A ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận.
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tìnhcảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố của nhân cách chuẩn bị cho trẻvào trường tiểu học Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện thì việc kết hợphài hòa giữa nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe và giáo dục là điều tất yếu Vì sứckhỏe là vốn quý nhất của mỗi con người, là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình
và toàn xã hội Ngày nay cùng với sự phát triển chung của toàn xã hội, mỗi giađình có một cuộc sống đầy đủ, sung túc hơn, trình độ dân trí ngày càng đượcnâng cao Mỗi gia đình hiện đại ngày nay chỉ nên sinh từ 1-2 con Do vậy việcchăm sóc, bảo vệ tăng cường sức khỏe cho những chủ nhân tương lai của đấtnước là việc làm thiêng liêng, cao cả và hết sức cần thiết Năm 2019-2020,năm hành động để cải thiện tầm vóc con người Việt Nam Đây là trách nhiệmcủa mỗi gia đình, toàn xã hội và đặc biệt là đội ngũ giáo viên mầm non, lựclượng trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ, giúp trẻ lớn lên trở thành những conngười mạnh về thể chất, đẹp về tâm hồn, cao về trí tuệ có ích cho xã hội Vì “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai.”Do vậy cho trẻ ăn gì và ăn bao nhiêu là đủ
để giúp cơ thể trẻ phát triển hoàn thiện về mọi mặt Dinh dưỡng chính là yếu tốquyết định vấn đề đó
“ Dinh dưỡng” là nhu cầu sống hàng ngày của con người, dinh dưỡngchiếm một vị trí rất quan trọng đối với con người, đặc biệt là đối với trẻ em Vì
cơ thể trẻ em ở lứa tuổi mầm non còn rất non nớt, yếu ớt, chúng đang phát triểnmạnh và hoàn thiện hơn nên có nhu cầu cao về dinh dưỡng Trong khi bộ máytiêu hóa còn chưa hoàn chỉnh Đo đó, bất cứ sai lầm nhỏ nào về dinh dưỡngcũng gây ra rối loạn tiêu hóa cho trẻ Ở trẻ em cần có sự ăn uống cân đối vềcác chất để phát triển về trí tuệ và thể lực, còn đối với người lớn chúng ta thìcần dinh dưỡng để duy trì sự sống và làm việc Vì vậy, chất lượng dinh dưỡngtrong nhà trường là yếu tố quan trọng quyết định nên dáng vóc sau này của trẻ
2 Cơ sở thực tiễn:
Trong cuộc sống, chúng ta muốn thành đạt được trong công việc củamình thì việc đầu tiên chúng ta cần phải chuẩn bị cho mình một sức khỏe tốt,tinh thần thoải mái Còn đối với trẻ em như búp trên cành, chúng ta cần phảichăm cho các em có một sức khỏe tốt để học tập, rèn luyện và chống lại bệnh
Trang 3tật Điều đó đối với trẻ mầm non rất quan trọng vì trẻ em là “ tương lai của đấtnước”.
Muốn làm được điều đó thì trước hết nền giáo dục của chúng ta khôngnhững quan tâm đến những vấn đề dạy học cho trẻ những kiến thức sơ đẳng đểhình thành và phát triển nhân cách đầu tiên cho trẻ mà bên cạnh những vấn đề
đó thì là một nhà giáo dục như chúng ta cần phải quan tâm hơn nữa vấn đềchăm sóc nuôi dưỡng cho trẻ một cách phù hợp để giúp cho trẻ có một cơ thểkhỏe mạnh, cường tráng tạo tiền đề cho trẻ có đủ sức khỏe bước vào trườngphổ thông
Trên thực tế hiện nay, nền kinh tế nước đang phát triển dần hội nhập vớinền kinh tế thế giới nên nhu cầu của người dân dần tăng cao, vấn đề ăn ngoncủa người dân ngày được cải thiện hơn nhưng không đồng đều Có rất nhiềugia đình biết chọn thực phẩm, cân đối các chất và biết cách chế biến món ăn rấtngon Song, bên cạnh đó không ít các gia đình không trú trọng đến việc lựachọn thực phẩm, các chất dinh dưỡng chứa trong món ăn nên dẫn đến cónhững trẻ rất mập mạp nhưng vẫn thiếu can xi, có trẻ suy dinh dưỡng và thấpcòi đáng báo động Tại trường mầm non tôi đang công tác do số liệu thống kêđầu năm cho thấy tỷ lệ trẻ béo phì, suy dinh dưỡng và thấp còi là rất cao Làmột cô nuôi làm công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ tại trường đã được 5 năm.Tôi luôn suy nghĩ, trăn trở làm sao cho các bữa ăn của trẻ ở trường khôngnhững theo đúng thực đơn, đúng khẩu phần ăn, đảm bảo vệ sinh an toàn thựcphẩm mà còn phải đủ chất, đủ lượng giúp trẻ ăn ngon miệng, đảm bảo nhu cầu
dinh dưỡng Điều đó đã thôi thúc tôi chọn đề tài:” Một số biện pháp chế biến món ăn cho trẻ ăn bán trú trong trường mầm non.”
3.Đối tượng và phạm vi thực hiện đề tài.
+ Đối tượng: Học sinh trường mầm non
+ Phạm vi thực hiện: Tại trường Mầm non từ tháng 9 năm 2019 đếntháng 1 năm 2020
Trang 4B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1.Cơ sở lý luận.
Nói đến trẻ em là nói đến nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình nói riêng
và tương lai của đất nước nói chung Các em chính là chủ nhân tương lai củađất nước Đối với trẻ em tuổi mầm non: trẻ còn non nớt, sức chịu đựng của thểlực chưa bền, trẻ nhanh bị mệt mỏi, trẻ rất hiếu động nhưng rất dễ bị ức chế.Nên quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ như thế nào, việc phân chia thời giancho các hoạt động hàng ngày phải phù hợp với từng giai đoạn lứa tuổi sao chođảm bảo sự hoạt động cân đối giữa thể chất và tinh thần ở trẻ Để làm đượcnhư vậy thì những người làm công tác nuôi dưỡng như chúng tôi luôn phải cótinh thần yêu nghề mến trẻ, tìm tòi học hỏi những kinh nghiệm về chế biến cácmón ăn để vận dụng vào công việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ một cách khoahọc, phải biết cách cho trẻ ăn đúng theo nhu cầu của trẻ và phù hợp với quytrình tiêu hóa theo lứa tuổi
Để công tác chăm sóc sức khỏe tốt cho trẻ thì điều quan trọng phải biếtcải thiện tình trạng dinh dưỡng, phải cân đối hợp lý giữa các chất dinh dưỡngvới nhau để chế biến những món ăn ngon và phù hợp với trẻ, giúp trẻ ăn ngonmiệng và ăn hết suất ăn của mình Chúng ta phải thường xuyên cải thiện bữa
ăn theo mùa để giúp trẻ có bữa ăn phù hợp nhằm giúp trẻ ăn nhiều và tăngcường sức khỏe Đây là cơ sở cho sự phát triển của nhiều hoạt động mà trẻtham gia ở gia đình cũng như ở nhà trường một cách tốt nhất, quan trọng hơn
là sự phát triển về nhân cách cho trẻ và tương lai của trẻ sau này Vì trẻ emhôm nay chính là những người sau này kế tục sự nghiệp của đất nước
2.Cơ sở thực tiễn.
2.1 Thuận lợi.
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo trường tôi đã được duyệt dự án
cải tạo nâng cấp trường học.Các phòng học cũ được sửa chữa, xây thêm một sốphòng học mới và các phòng chức năng rộng hơn
Được sự chỉ đạo sát sao của Phòng giáo dục- Đào tạo quận Bắc Từ Liêm
và được sự quan tâm của BGH nhà trường Nhân viên nuôi dưỡng trường tôi
đã được làm việc trong môi trường tốt nhất Đây chính là nguồn động viên lớnnhất cho các cô nuôi chúng tôi, là động lực thúc đẩy để tôi hoàn thành được tốtcông việc của mình trong năm học 2019- 2020
Bếp mới trang thiết bị được đầu tư tương đối đầy đủ, khang trang, sạchđẹp đảm bảo tốt về vệ sinh thực phẩm
Nhà trường đã lựa chọn ký kết hợp đồng với các nhà cung cấp thựcphẩm sạch và có đầy đủ dấu tư cách pháp nhân
Trang 5BGH tạo điều kiện cho giáo viên, nhân viên trong trường tham gia đầy
đủ các lớp tập huấn bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ
100% trẻ ăn bán trú tại trường, đi học đều
Phụ huynh rất quan tâm đến việc ăn bán trú của các con tại trường, đặcbiệt là quan tâm đến cách chế biến món ăn cho trẻ mầm non
2.2 Khó khăn:
Đầu năm học 2019- 2020 số học sinh đi học đông hơn nhiều so vớinhững năm trước, số cô nuôi có tăng nhưng lượng công việc nhiều nên rất vất
vả, đa số các cô nuôi còn trẻ tuổi, kinh nghiệm còn hạn chế Một số đồng chí
có con nhỏ, nhà xa nên cũng gặp nhiều khó khăn
Khu vực hành lang bếp nhỏ hẹp nên khi vận chuyển thức ăn về các lớpgặp không ít khó khăn Diện tích phòng chứa đồ dùng, dụng cụ nhỏ nên rất trậttrội cho việc kê tủ đồ và sắp xếp đồ dùng trong bếp
Gía cả thị trường lên xuống thất thường cũng ảnh hưởng đến việc lựachọn thực phẩm
Đầu năm học sinh mới nhiều, một số trẻ chưa quen trường, quen lớp nên
ăn chưa hết suất, nhiều trẻ còn ăn cháo nên cũng rất vất vả cho việc chế biến
Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi mạnh dạn đưa ra một số biện phápnhư sau:
Nhà trường đã kí kết hợp đồng với nhà cung cấp thực phẩm sạch trongđịa bàn gần trường vào tháng 9 hàng năm, với đầy đủ tư cách pháp nhân và hóađơn chứng từ hợp lệ
Đối với thực phẩm tươi sống thì chúng ta cần lựa chọn thực phẩm tươingon không ôi thiu, héo, úa…Còn đối với đồ khô thì phải lựa chọn thực phẩm
có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng Riêng những loại thực phẩm không rõ nguồn
Trang 6gốc xuất xứ như phẩm màu, phụ gia( đường hóa học, phẩm màu, chất bảoquản…) thì chúng ta không nên lựa chọn.
Với nhu cầu ăn uống những món ăn ngon, nhanh, ăn liền của người dântăng cao và kỹ thuật tẩm ướp hiện nay mà các chủ cửa hàng đã biết cách làmcho thực phẩm ôi thiu thành thực phẩm tươi ngon, hấp dẫn
Sau đây là một số kinh nghiệm trong việc lựa chọn thực phẩm sạch, ngon với phương pháp trực quan của tôi:
+ Đối với thịt gia súc, gia cầm như: Thịt lợn, thịt bò, thịt gà, …
Đối với thịt lợn: phải có màu hồng nhạt đến đỏ, mỡ trắng đến hồng, bề
mặt của thịt phải khô không nhớt để tránh mua phải các loại thịt ôi, thiu, thịtmắc bệnh
Hình ảnh thịt lợn sạch
Đối với thịt bò: có màu đỏ nhạt đến đỏ sẫm, mỡ màu kem đến vàng
nhạt Thịt chắc, đàn hồi khi ấn ngón tay Nước luộc thịt trong, mùi và vị thơmđặc trưng, có váng mỡ
Thịt không an toàn khi có chất nhầy rỉ ra, không có độ đàn hồi, mùi ôithiu, có những điểm chuyển sang màu xanh là dấu hiệu của thịt đã bị hỏng.Riêng thịt có chất siêu nạc: thớ thịt ngắn, trơn láng, độ săn chắc kém do mô mỡbiến thành mô nạc, thịt ít mỡ, nạc sát da, mặt cắt trên thớ thịt không được mịn
Trang 7Hình ảnh thịt bò sạch.
Đối với thịt gà: Ta nên chọn những con gà thịt mềm dẻo, thớ thịt săn
chắc, đầu lườn có màu trắng hồng, da thịt mỏng có màu vàng trắng và tựnhiên, không có biểu hiện nốt thâm tím ngoài da
Hình ảnh thịt gà sạch
+ Đối với các loại hải sản như: tôm, cua, cá…
Đối với cá: kỹ thuật hiện nay, một số người bán cá biết cách làm cho
mang cá ươn trở nên đỏ tươi Cá sông hay cá biển còn tươi thì khi nhấn vàomình cá sẽ cảm thấy được sự đàn hồi, mắt cá hơi lồi, thủy tinh thể còn trongsuốt Để lựa chọn cá tươi ta quan sát lỗ nhỏ nằm phía dưới bụng cá Nếu cá
Trang 8còn tươi hậu môn của cá sẽ rất nhỏ, khi hậu môn đã nở to là cá đã bị phân hủy,không còn tươi và có nguy cơ cá đã bị tẩm ướp chất bảo quản.
Hình ảnh cá quả sạch
Đối với tôm: Tôm cũng là món ăn bổ dưỡng, dễ chế biến và thích hợp
cho trẻ nhỏ Khi lựa chọn tôm nên chọn con còn sống, còn nhảy Có người bántôm đã chết, các loại tôm này có giá thành rẻ hơn tôm còn sống Tôm tươi thìđầu tôm còn dính liền với than tôm Thân tôm chắc, đầu và vỏ tôm có đầuxanh bong, tôm tươi thì sẽ khó lột vỏ, tuyệt đối không nên mua tôm đã bị ươn
vì có thể tôm này đã bị bơm hóa chất nếu ăn có thể gây nguy hiểm đến tínhmạng trẻ
Hình ảnh tôm rảo sạch
Đối với cua đồng: ta nên chọn con cua còn sống, bò nhanh, khỏe vì
cua chết dễ gây ngộ độc
Trang 9Hình ảnh cua đồng sạch.
Ngoài việc lựa chọn các loại thực phẩm cung cấp chất đạm chúng tacần phải lựa chọn những thực phẩm cung cấp vitamin A, C…các khoáng chất,chất xơ như các loại rau củ
Hình ảnh rau, củ, quả sạch
Đối với rau: Rau xanh rất quan trọng và giúp bữa ăn trở nên hấp hẫn
và ngon miệng hơn Chọn rau phải tươi ngon không bị dập nát hoặc úa vàng
Đối với củ quả: Khi mua các loại củ quả chúng ta nên mua rau tại
vườn hoặc có nguồn gốc xuất xứ rõ rang, không sử dụng thuốc trừ sâu, chấtbảo quản Không nên chọn những củ quả đã có vết đen thối
Trang 10Tất cả các loại củ quả chúng ta đều phải rửa dưới vòi nước sạch liêntục và ngâm nước muối để loại bỏ lượng phân bón và lượng thuốc trừ sâu cònbám trên lá.
Đối với hạt củ quả khô: Chúng ta nên chọn hạt còn nguyên, còn giữnguyên màu sắc ban đầu của chúng Khi mua chúng ta không nên chọn nhữngthực phẩm bị ẩm mốc, không mọc mầm
Đối với bún và phở: Trên thị trường hiện nay bán bún, phở có cho
phụ gia , hàn the…nên trước khi mua bún, phở chúng ta phải hợp đồng vớinhà cung cấp để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
Đối với gia vị: Như nước mắm, dầu ăn, gia vị như( nước mắm nam
ngư đệ nhất, dầu ăn simply, gia vị hải châu) khi mua ta nên chú ý đến hãng sảnxuất có chất lượng và thời hạn sử dụng của sản phẩm để đảm bảo an toàn
3.2 Biện pháp 2: Thực hiện tốt quy trình giao nhận thực phẩm và sơ chế thực
phẩm theo qui trình bếp 1 chiều
Qui trình giao nhận thực phẩm, việc sơ chế món ăn cho trẻ theo quytrình bếp 1 chiều là một khâu rất quan trọng Giao nhận thực phẩm đúng quytrình thì sẽ lựa chọn được các loại thực phẩm tươi ngon giàu dinh dưỡng, antoàn Thực phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, sơ chế đúng quy trình thì món
ăn khi chế biến sẽ giữ nguyên được các chất dinh dưỡng Thực phẩm an toàngiúp chúng ta chế biến có cảm giác yên tâm, món ăn chế biến ra trẻ ăn cảmthấy an toàn và đảm bảo đủ 3 ngon( ngon miệng, ngon mắt, ngon hương) kíchthích trẻ ăn ngon miệng, ăn hết suất ăn của mình
Khi giao nhận thực phẩm phải có đủ các thành phần: BGH, ban thanhtra nhân dân, kế toán, giáo viên trên lớp, đại diện cha mẹ học sinh và nhân viênnuôi dưỡng nhận và kí sổ Trong quá trình giao nhận, người giao: giao đủ sốlượng, thực phẩm phải đảm bảo an toàn, có đủ giấy tờ kiểm dịch thực vật, hóađơn, chứng từ có liên quan…Người nhận: nhận đủ số lượng, chất lượng nhìnbằng mắt thường thực phẩm phải đảm bảo thịt, cá còn tươi, sờ tay vào còndính, sự đàn hồi tốt Các loại rau củ còn tươi, non không dập nát, không héoúa…Hoa quả phải tươi, chín đều, không dập nát, không thối Tiếp đó, chúng tôigiao nhận thực phẩm khô: gạo, mắm, dầu, gia vị…theo định lượng đã dự trùsẵn Thực phẩm phải khô, không ẩm mốc, còn nguyên đai, nguyên kiện, hạn sửdụng còn dài, bao bì, vỏ hộp phải còn mới
Sau khi giao nhận thực phẩm xong, chúng tôi phân loại thực phẩm đểvào chậu, rổ chuyên dụng đúng nơi quy định và thực hiện sơ chế, chế biếnthực phẩm theo đúng quy trình bếp 1 chiều
Nhân viên nuôi dưỡng cần phải nghiêm ngặt thực hiện đúng quy định
về bảo hộ lao động (quần áo, khẩu trang, tạp dề, mũ, găng tay, dép đi trong
Trang 11bếp) để đảm bảo tuyệt đối về vệ sinh an toàn thực phẩm trong sơ chế, chế biếnthực phẩm Trước khi vào sơ chế, chế biến việc làm đầu tiên là vệ sinh dụng
cụ, đồ dùng sơ chế, chế biến Đồ dùng, dụng cụ được sắp xếp gọn gàng, ngănnắp đúng nơi quy định
Trước khi bắt tay vào sơ chế thực phẩm tươi sống thì việc đầu tiênchúng tôi cần làm là vo gạo nấu cơm Vì cơm là loại tinh bột không thể thiếuđược trong mỗi bữa cơm hàng ngày của người dân việt nam
Các bước tiến hành sơ chế thực phẩm theo quy trình bếp 1 chiều như sau:
+ Sơ chế các loại rau ăn lá: thực phẩm phải được dỡ ra từng rổ để theo
đúng qui định trên bàn sơ chế thô, cắt bỏ gốc, lá già úa sau đó hòa nước muốiloãng cho rau vào ngâm chừng 10-15 phút cho ra hết chất bẩn bám trong rau.Sau đó đem rau rửa dưới vòi nước sạch, thận trọng khi rửa tránh bị dập nát sẽlàm mất đi một phần chất dinh dưỡng có trong rau và làm hư rau khi chế biến
sẽ không còn ngon nữa Cuối cùng đem thái nhỏ phù hợp với độ tuổi của trẻrồi chuyển đến bàn chế biến
+ Sơ chế các loại củ, quả: Các loại củ, quả được dỡ ra rổ dùng nạo,
dao gọt bỏ vỏ, hột( nếu có), đem rửa dưới vòi nước sạch Tiếp đó, chuyển lênbàn sơ chế sạch để thái rồi đưa về khu chế biến Sau khi sơ chế rau củ quả, nơi
sơ chế được vệ sinh sạch sẽ
+ Sơ chế các loại thịt : thịt lợn, thịt bò…Trước hết, dỡ thịt ra chậu rửa
dưới vòi nước sạch, đem thái miếng thịt khổ rộng chừng 2cm, dài 5cm Sau đócho thịt vào nồi nước sôi trần qua cho ra chất bẩn có sẵn trong thịt Cuối cùngcho thịt vào m,áy xay nhỏ rồi chuyển về nơi chế biến
+ Sơ chế gà: Gà được cắt tiết làm sạch long, rửa sạch bằng muối trắng.
Lọc phần thịt ra khỏi xương, cho thịt vào trần qua nước sôi rồi đem xay nhỏ,đưa về khu chế biến Phần xương đem luộc rồi gỡ lấy thịt đem xay để chế biến
+ Sơ chế các loại hải sản: Cá quả, tôm, cua đồng, ngao, lươn…Đối với
các loại da trơn như cá, lươn Đánh vảy, rửa sạch bằng muối trắng cho hếtnhớt Lọc thịt ra khỏi phần xương, trần qua bằng nước nóng rồi đem xay nhỏ2-3 lần Phần xương cho vào nồi luộc sôi rồi gỡ lấy phần thịt còn sót Đối vớicác loại có vỏ cứng như tôm bóc bỏ phân rồi đem trần qua bóc bỏ phần vỏcứng rồi rửa sạch đem xay nhỏ Ngao luộc rồi gỡ bỏ vỏ, bỏ phân trong thịtngao rửa sạch đem xay nhỏ Cua xé bỏ mai, yếm cua rửa sạch bằng muối trắngđem xay lọc lấy nước
Sau mỗi lần sơ chế, với khẩu hiệu: “Làm đâu sạch đấy, đứng dậy sạchngay” Chị em tổ nuôi chúng tôi luôn luôn thực hiện nghiêm túc việc vệ sinhsạch sẽ khu vực vừa sơ chế, dụng cụ bẩn được chúng tôi rửa sạch và úp đúng