Cho đoạn thơ: Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh: “Bố ở chiến khu bố còn việc bố, Mày có viết thư chớ kể này kể nọ, Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!” Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà
Trang 1I Phần trắc nghiệm: (2 điểm)
Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi bằng cách chọn phương án đúng
Trên những con tàu vượt trùng dương, Người đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nước châu Phi, châu Á, châu Mĩ Người đã từng sống dài ngày ở Pháp, ở Anh Người nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa, Nga… và Người đã làm nhiều nghề
(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1: Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào?
A Phong cách Hồ Chí Minh B Đức tính giản dị của Bác Hồ
C Đấu tranh cho một thế giới hòa bình D Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam
Câu 2: Các câu trong đoạn văn trên liên kết với nhau chủ yếu bằng phép liên kết nào?
A Phép nối B Phép thế C Phép lặp D Phép liên tưởng
Câu 3: Câu văn “Người nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa,
Nga…và Người đã làm nhiều nghề” nếu phân theo cấu trúc ngữ pháp thì thuộc loại câu nào?
A Câu đơn B Câu ghép C Câu đặc biệt D Câu rút gọn
Câu 4: Phép tu từ nào được tác giả sử dụng trong đoạn văn trên?
A So sánh B Nhân hóa C Nói quá D Liệt kê
II Phần trắc nghiệm: (8 điểm)
Câu 5:(3điểm) Cho đoạn thơ: Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu bố còn việc bố, Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…
( Bằng Việt – Bếp lửa)
a, So sánh sự việc xảy ra với lời bà dặn cháu trong đoạn thơ trên ta thấy phương châm hội thoại nào đã bị vi phạm? Sự không tuân thủ phương châm hội thoại như vậy
có ý nghĩa gì?
b, Hai câu cuối đoạn thơ không nhắc lại bếp lửa mà thay bằng từ ngọn lửa Điều
đó có ý nghĩa như thế nào?
c, Hãy viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ
Câu 6: (5điểm) Phân tích nhân vật Quang Trung Nguyễn Huệ trong “ Hoàng Lê nhất
thống chí” đoạn trích hồi 14 của Ngô gia văn phái?
Trang 2Câu 1: (2,5 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“ Có phải cái ánh sáng trong quyển sách rọi sang, làm cho cô hiểu thêm về cuộc sống
một mình dũng cảm tuyệt đẹp của người thanh niên, về cái thế giới những con người như anh mà anh kể, và về con đường anh đang đi tới? Có phải cái cảm giác bàng hoàng, đáng lẽ cô phải biết khi cô yêu, bây giờ cô mới biết, giúp cô đánh giá đúng hơn mối tình
nhạt nhẽo mà cô đã bỏ, và yên tâm hơn về quyết định của mình? Một ấn tượng khó tả
dạt lên trong lòng cô gái Không phải chỉ vì bó hoa rất to sẽ đi theo cô trong chuyến đi
thứ nhất ra đời Mà vì một bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những háo hức và mơ mộng
ngẫu nhiên anh cho thêm cô Và vì một cái gì đó nữa mà lúc này cô chưa kịp nghĩ kĩ.”
(Ng ữ Văn 9- Tập 1)
a Đoạn trích trên trong tác phẩm nào? của ai?
b Tìm và chỉ ra các pháp liên kết trong đoạn văn trên?
c Giải thích nghĩa của từ “ hàm ơn”?
d Đoạn trích trên góp phần thể hiện sự thành công của thủ pháp nghệ thuật đặc sắc nào khi nhà văn xây dựng nhân vật chính trong truyện?
e Em hiểu hình ảnh “ một bó hoa nào khác nữa” trong đoạn trích có ý nghĩa gì?
Câu 2: (2,0 điểm)
Từ nhân vật chính trong truyện trên em hãy viết bài văn ngắn trình bày suy nghĩ về
tính tự lập của người học sinh?
Câu 3: (5,5 điểm)
Cảm nhận về đoạn thơ sau:
“ Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến…”
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”
(Trích: “ Mùa xuân nho nhỏ”– Thanh Hải)
- H ết -
(Giám thị không giải thích gì thêm)
Trang 3Câu 1 (2,0 điểm)
Cho đoạn văn sau:
Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: Ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt
ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời
(Ngữ văn 8, tập hai, trang 49, NXBGD 2004) a) Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Ai là tác giả?
b) Em hiểu từ “thắng địa” trong đoạn văn đã cho như thế nào?
c) Hãy xác định thành phần biệt lập trong câu sau và cho biết đó là thành phần biệt lập gì?
Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: Ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi
d) Hãy chỉ rõ phép thế liên kết câu trong đoạn văn trên
Câu 2 (2,0 điểm)
Khổ cuối bài thơ “Bếp lửa”, Bằng Việt viết:
“Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu”
a) Chép chính xác 3 câu thơ còn lại của khổ thơ
b) Những câu thơ vừa chép nói lên nội dung gì?
c) Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Bếp lửa”
Câu 3 (6,0 điểm)
Cảm nhận về vẻ đẹp của nhân vật Phương Định trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê
- Hết - Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm!
Họ và tên thí sinh: SBD: Phòng số:
Trang 4Câu 1 (2,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau rồi trả lời câu hỏi:
“Nhĩ thoáng chốc quên đi bệnh tật Anh bị cuốn vào những câu nói bông đùa của Liên Nhưng rồi, Liên đặt bàn tay vào sau phiến lưng đã có nhiều mảng thịt vừa chai cứng vừa lở loét của nhĩ Thế là cái cảm giác mệt mỏi vì bệnh tật lại trở về với anh” a) Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Của ai?
b) Chỉ ra các phép liên kết câu trong đoạn trích trên?
Câu 2 (2,0 điểm)
Viết một đoạn văn khoảng 10 đến 15 câu trình bày suy nghĩ của em về câu tục
ngữ “Có công mài sắt có ngày nên kim”
Câu 3 (6,0 điểm)
Đánh giá về tập truyện “Truyền kì mạn lục” của tác giả Nguyễn Dữ, có ý kiến
cho rằng: “Nhân vật chính thường là những người phụ nữ đức hạnh, khao khát một
cu ộc sống yên bình, hạnh phúc, nhưng các thế lực bạo tàn và cả lễ giáo khắc nghiệt lại
xô đẩy họ vào những cảnh ngộ éo le, oan khuất, bất hạnh”
(Ng ữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011, tr.49)
Em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên qua việc phân tích nhân vật Vũ Nương trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương”
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm!
Trang 5
I PHẦN TRẮC NGHIỆM (2.0 điểm): Chọn đáp án đúng, viết vào bài thi
Câu 1 Bài thơ: “Ánh trăng” – Nguyễn Duy, nhắc nhở đạo lí nào của dân tộc ta?
A Tôn sư trọng đạo B Lá lành đùm lá rách
C Uống nước nhớ nguồn D Ở hiền gặp lành
Câu 2 Đoạn trích nào trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du thể hiện thành công nhất nghệ
thu ật tả cảnh ngụ tình?
A Chị em Thúy Kiều C Mã Giám Sinh mua Kiều
B Cảnh ngày xuân D Kiều ở lầu Ngưng Bích
Câu 3 Câu: “Bố mẹ mình đều là giáo viên dạy học.”, vi phạm phương châm hội thoại nào?
A Phương châm về lượng C Phương châm về chất
B Phương châm cách thức D Phương châm quan hệ
Câu 4 Yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự có vai trò gì?
A Làm cho câu chuyện sinh động và hiện lên như thật
B Làm cho nhân vật gần gũi hơn
C Truy ện ngắn gọn hơn
D.Tái hiện ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng nhân vật
II PH ẦN TỰ LUẬN (8.0 điểm)
Câu 5 (3,0 điểm)
Đọc kỹ đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.”
a) Đoạn thơ trên được trích từ tác phẩm nào, của ai? (0,25đ)
b) Hãy nên nội dung chính của đoạn thơ? (0,5đ)
c) Ghi lại câu thơ có cách biểu cảm trực tiếp (0,25đ)
d) Trong bốn câu thơ đầu, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào?
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ấy? (1,0đ)
e) Từ ý nghĩa của đoạn thơ trên, em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của mỗi người đối với quê hương (1 điểm)
Câu 6 (5,0 điểm)
Trang 6Câu 1 (2,0 điểm) Cho đoạn văn sau:
“ Mưa mùa xuân xôn xao, phơi phới Những hạt mưa bé nhỏ, mềm mại, rơi mà như
nh ảy nhót Hạt nọ tiếp hạt kia đan xuống mặt đất ( ) Mặt đất đó kiệt sức bỗng thức
d ậy, âu yếm đón lấy những giọt mưa ấm áp, trong lành Đất trời lại dịu mềm, lại cần
m ẫn tiếp nhựa cho cây cỏ Mưa mùa xuân đó mang lại cho chúng cả sức sống ứ đầy, tràn lên các nhánh lá mầm non Và cây trả nghĩa cho mưa bằng cả mùa hoa thơm trái
ng ọt.”
a) Xác định các biện pháp tu từ từ được dùng trong đoạn văn trên
b) Chỉ ra phép liên kết trong đoạn văn
Câu 2: (3,0 điểm)
Bàn về vai trò của tri thức, Lê nin cho rằng: “Ai có tri thức thì người đó có được sức
m ạnh” Còn quan điểm của em về vấn đề này như thế nào? (Viết một bài văn ngắn trình
bày ý kiến của em về vấn đề này)
Câu 3 (5,0 điểm)
Cảm nhận của em về hai khổ cuối bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận
“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
V ẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
M ặt trời đội biển nhô màu mới
M ắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”
……… Hết ………
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 7Ph ần I (5,0 điểm): Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi:
B ếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy
L ại đi, lại đi trời xanh thêm
Không có kính, rồi xe không có đèn Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe v ẫn chạy vì miền Nam phía trước
Ch ỉ cần trong xe có một trái tim
(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục, 2014)
1 Đoạn thơ trên nằm trong tác phẩm nào? Giới thiệu ngắn gọn về tác giả và hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm ấy
2 Tìm một hình ảnh ẩn dụ trong đoạn thơ trên và nêu tác dụng của hình ảnh ẩn dụ đó
3 Tại sao nói hình ảnh những chiếc xe không kính là một sáng tạo độc đáo của Phạm Tiến
Du ật?
4 Từ việc cảm nhận phẩm chất của những người lính trong bài thơ trên và những hiểu biết xã
h ội của bản thân, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng nửa trang giấy thi) về lòng dũng cảm
Ph ần II (5,0 điểm)
Dưới đây là đoạn trích trong truyện ngắn Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng):
Đến lúc chia tay, mang ba lô lên vai, sau khi bắt tay hết mọi người, anh Sáu mới đưa mắt nhìn con, th ấy nó đứng trong góc nhà
Ch ắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó giẫy lên lại bỏ chạy, nên anh chỉ đứng nhìn nó Anh nhìn với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao
- Thôi! Ba đi nghe con! – Anh Sáu khe khẽ nói
Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi Nhưng thật lạ lùng, đến lúc ấy, tình cha con như bỗng nổi dậy trong người nó, trong lúc không ai ngờ đến thì nó
b ỗng kêu thét lên:
- Ba a a ba!
Ti ếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người, nghe thật xót xa Đó
là tiếng “ba” mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay, tiếng “ba” như vỡ tung ra từ đáy lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một con sóc, nó chạy thót lên và dang tay ôm
ch ặt lấy cổ ba nó
(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục, 2014)
1 Trong truyện ngắn Chiếc lược ngà, những tình huống nào đã bộc lộ sâu sắc và cảm động tình cha con của ông Sáu và bé Thu?
2 Chỉ ra 2 lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích trên và chuyển chúng thành những lời dẫn gián
ti ếp
3 Viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch làm rõ tình cảm cha con sâu nặng, cảm động của ông Sáu và bé Thu trong cảnh chia tay, trong đó có sử dụng kiểu câu phủ định mang ý nghĩa khẳng định và phép lặp để liên kết (gạch dưới câu phủ định mang ý nghĩa
Trang 8Câu 1 (8,0 điểm)
Trong bài Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới, tác giả Vũ Khoan khẳng định
“…có lẽ sự chuẩn bị bản thân con người là quan trọng nhất”
(Ngữ văn 9 T2, NXB GD 2016, tr 27) Viết bài văn (có độ dài khoảng 2 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về vấn
đề trên
Câu 2 (12,0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: mỗi tác phẩm văn học chân chính phải là một khám phá mới
mẻ về nội dung
Giải thích ngắn gọn ý kiến trên và phân tích hai tác phẩm Đồng chí của Chính
Hữu và Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật để làm sáng tỏ
……… Hết ………
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 9Ph ần I: Đọc- hiểu (4,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi
"Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc"
(Ngữ văn 9, tập 2)
Câu 1: (0,5 điểm) Đoạn thơ trên được trích từ tác phẩm nào? Tác giả của đoạn thơ trên là
ai?
Câu 2:(0,5 điểm) Chỉ ra các điệp từ và từ láy trong khổ thơ trên
Câu 3: (1 điểm) Các hình ảnh “con chim”, “một cành hoa”, “một nốt trầm” có những đặc điểm gì giống nhau?
Câu 4 (2,0 điểm): Từ ngữ liệu trên, hãy viết đoạn văn ngắn khoảng 200 từ về lẽ sống
của thanh niên trong trong thời đại ngày nay
Ph ần 2: (6,0 điểm)
Suy nghĩ của em về nhân vật Vũ Nương trong “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ
……… Hết ………
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 10Câu 1 (2,0 điểm)
Cho văn bản sau:
“…Tôi lặng lẽ gật đầu và quày quả chạy về nhà để kịp thu dọn đồ đạc Sau khi chào từ
bi ệt mọi người trong nhà, cả bà Sáu lẫn người mẹ tội nghiệp của chị Ngà, tôi ngậm ngùi quay lưng bước qua ngách cửa, vội vàng như người chạy trốn Nhưng khi băng qua sân, mắt chạm phải dãy cúc vàng từ nay không người nâng niu chăm sóc, lòng tôi
b ất giác chùng xuống và đôi chân bỗng dưng nặng nề không bước nổi Những cánh hoa vàng mỏng manh kia rồi đây biết sẽ đem lại niềm vui cho tâm hồn ai trong những ngày
s ắp tới khi chị
Ngà đã vĩnh viễn ra đi và tôi cũng đang từ bỏ nơi này? Chiều nay tôi ra đi, tuổi thơ tôi
ở lại, mối tình đầu của tôi ở lại và màu hoa kỷ niệm kia cũng ngập ngừng ở lại Ðừng
bu ồn hoa cúc nhé, tao cũng như mày thôi, từ nay trở đi mỗi khi hoàng hôn buông
xu ống, trái tim lẻ loi trong ngực tao sẽ luôn đớn đau khi nhớ tới một người "
(Trích “Đi qua hoa cúc” - Nguyễn Nhật Ánh – NXB Trẻ - 2005)
Th ực hiện các yêu cầu sau:
a) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên (0.5 điểm) b) Theo tác giả bài viết, tại sao đôi chân của nhân vật tôi lại “bỗng dưng nặng nề
không bước nổi”? (0.5 điểm)
c) Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của các biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản trên
(1,0 điểm)
Câu 2 (3,0 điểm)
Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 12 câu), kể về một kỉ niệm có ý nghĩa và sâu sắc
nhất đối với em trong những năm học ở trường Trung học cơ sở
Câu 3 (5,0 điểm)
Trong truyện ngắn “Làng”, nhà văn Kim Lân đã miêu tả tâm trạng của nhân vật ông Hai
về tình yêu làng:“Ông lại muốn về làng, lại muốn được cùng anh em đào đường đắp ụ,
x ẻ hào, khuân đá… Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng quá”
(“Làng” - Kim Lân, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)
Từ nội dung đoạn trích trên và hiểu biết của em về truyện ngắn “Làng”, em hãy viết
một bài văn làm nổi bật tình yêu làng, yêu nước và niềm tin với Cách mạng của nhân
vật ông Hai
-H ẾT -
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)