Với hình thức đối thoại lồng trong lời kể của em bé, qua những hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng, bài thơ Mây vờ sóng của Tago đã ngơi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt..
Trang 15 bài văn hay về bài thơ “Mây và Sóng” của Ta-go
(Kèm theo bản gốc tiếng Anh và 2 bài dịch tiếng Việt)
Đề 1: Anh/chị hãy phân tích bài thơ Mây và Sóng của Ta-Go
Ra-bin-đra-nát Ta-go (1861-1941) là nhà thơ hiện đại lớn nhất của văn học Ấn Độ giai đoạn đầu thế kỉ XX Ông sinh trưởng ở Can-cút-ta, bang Ben-gan, trong một gia đình quý tộc Tago có năng khiếu bẩm sinh nên ông làm thơ rất sớm Suốt cuộc đời, ông hăng hái tham gia các hoạt động chính trị và có đóng góp to lớn cho xã hội trong nhiều lĩnh vực
Ta-go đã để lại một sự nghiệp sáng tác đồ sộ gồm 52 tập thơ, 42 vở kịch, 12 bộ tiểu thuyết, hàng trăm truyện ngắn, bút kí, luận văn, diễn văn, thư tín cùng rất nhiều ca khúc và hơn 1500 bức họa
Với tập Thơ Dâng, ông là nhà thơ đầu tiên của châu Á được vinh dự nhận giải thưởng Nô-ben văn học năm 1913 Thơ Ta-go đề cao tinh thần dân tộc, dân chủ, đậm đà tính nhân văn và tính trữ tình, lãng mạn, chứa đựng những triết lí tinh tế, sâu sắc của
phương Đông
Mây và sóng (bản dịch của Nguyễn Khắc Phi [*}) lúc đầu được viết bằng tiếng Ben-gan, in trong tập thơ Si-su (Trẻ thơ), xuất bản năm 1909, sau đó Ta-go tự dịch ra tiếng Anh và in trong tập Trăng non, xuất bản năm 1915
Với hình thức đối thoại lồng trong lời kể của em bé, qua những hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng, bài thơ Mây vờ sóng của Tago đã ngơi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt
Bài thơ là lời kể hồn nhiên, chân thành của em bé với mẹ về những cuộc đối thoại tưởng tượng giữa em và các nhân vật sống trên mây và trong sóng Mặc dù người mẹ không xuất hiện, không phát ngôn nhưng đối tượng để bày tỏ tình cảm của em bé chính là Mẹ
Bài thơ gồm hai cảnh
- Cảnh một : mây rủ bé đi chơi
xa
- Cảnh hai : sóng rủ bé đi chơi
xa
Bé tưởng tượng ra hai cảnh Tưởng
tượng mà rất thực
- Em bé từ chối lời rủ rê của
mây Em ở nhà và bày ra trò
Trang 2chơi làm mây với mẹ (mẹ làm mặt trăng)
- Em bé từ chối lời rủ rê của sóng Em ở nhà và bày ra trò chơi làm sóng với mẹ (mẹ làm mặt biển)
Nhân hóa mây và sóng thành con người, tác giả có dụng ý nói lên sự hòa hợp, gắn bó giữa thiên nhiên với con người
Hai cảnh là hai lời thoại Mỗi lời thoại là một đợt sóng cảm xúc trào dâng trong lòng
em bé, lần sau cao hơn lần trước Đây không phải là sự thổ lộ tình cảm bình thường mà
là sự thổ lộ tình cảm trong tình huống có thử thách Phải trải qua những thử thách khác nhau thì tình thương yêu mẹ của em bé mới được thể hiện trọn vẹn
Hai cảnh là hai lời thoại Mỗi lời thoại là một đợt sóng cảm xúc trào dâng trong lòng
em bé, lần sau cao hơn lần trước Đây không phải là sự thổ lộ tình cảm bình thường mà
là sự thổ lộ tình cảm trong tình huống có thử thách Phải trải qua những thử thách khác nhau thì tình thương yêu mẹ của em bé mới được thể hiện trọn vẹn
Tứ thơ đơn giản, cấu trúc trùng lặp nhưng lời thơ và hình ảnh thơ rất khác nhau Mây
và sóng đều là những cảnh vật tự nhiên vô cùng hấp dẫn, song sự hấp dẫn của chúng khác hẳn nhau Sự hấp dẫn của trò chơi trên mây và trò chơi trong sóng cũng khác nhau
Mây, trăng, bầu trời, sóng nước và biển cả… vốn là những hình ảnh thiên nhiên đẹp đẽ
và thơ mộng Những hình ảnh đó trong bài thơ đều do trí tưởng tượng phong phú của
em bé tạo ra cho nên chúng lại càng lung linh, kì ảo Ai sống trên mây, ai sống trong sóng vậy? Những Tiên đồng, Tiên nữ hay những nàng Tiên cá? Em bé tha hồ mà tưởng tượng… Lung linh, kì ảo song vẫn rất sinh động, chân thực Những hình ảnh, âm
thanh, màu sắc được dùng để miêu tả thiên nhiên trong bài thơ đều rất đúng với thiên nhiên muôn màu sắc
Chúng ta hãy theo dõi cuộc trò chuyện của em bé với người mẹ thân yêu:
- Mẹ ơi, trên mây có người gọi con :
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn
tớ chơi với vầng trăng bạc"
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được ?"
Họ đáp: “Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” – con bảo “Làm sao cổ thể rời mẹ mà đến được”
Thế là họ mỉm cười bay đi
Trang 3
Chú bé ngồi trong lòng mẹ mà thủ thỉ tâm tình Chú đang để cho trí tưởng tượng của mình bay bổng Chú hình dung ra trên mây kia có người gọi chú, rủ chú tham gia những trò chơi thú vị với bình minh vàng, với vầng trăng bạc và khuyên chú hãy đến nơi tận cùng trái đất Cuộc đi chơi như thế thật hấp dẫn đối với tuổi thơ Chú bé thích lắm! Thử hỏi có chú bé nào trên trái đất này mà không thích đi chơi?! Em bé cũng thích được theo Mây đi chơi nên mới hỏi : Nhưng làm thế nào mình lên đó được ? Tuy vậy, bé vẫn băn khoăn vì mẹ đang đợi ở nhà Mặc dù Mây đã tận tình chỉ dẫn: Hãy đến tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây Nhưng chú
bé đã khước từ sự cám dỗ ngọt ngào đó vì chú biết rằng nếu vắng mình, mẹ sẽ buồn biết bao nhiêu!
Thay thế cho cuộc đi chơi không thành ấy, chú bé nghĩ ra trò chơi cũng hấp dẫn như được đi chơi với mây mà lại không phải xa rời mẹ:
Con là mây và mẹ sẽ là mặt trăng,
Hai tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm
Hai tay em ôm lấy mặt mẹ và tưởng tượng em làm mây, mẹ làm mặt trăng, mái nhà là bầu trời xanh thẳm Em được mẹ ôm ấp, được tiếp nhận ánh sáng diệu kì từ mẹ Thú vị biết bao khi em hóa thành mây mà vẫn được gần mẹ, được chơi với mẹ
Ở cảnh hai, chú bé hồn nhiên kể tiếp:
Trong sóng có người gọi con:
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao"
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”
Họ nói : “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi” Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?"
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua
Cuộc chơi này có lẽ thú vị hơn vì những người sống trong sóng rủ chú bé ra biển chơi,
mà có cậu bé nào lại không thích biển? Sóng biển rì rào, nâng người bồng bềnh trên mặt nước, cũng giống như tay mẹ âu yếm, vỗ về
Cuộc đi chơi cũng sẽ thú vị biết bao! Em bé sẽ cùng sóng ca hát sớm chiều và đi mãi,
đi mãi Thực ra, bé cũng thích được theo sóng đi chơi nên mới hỏi: Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?
Nhưng em không đi mặc dù sóng cũng đã hướng dẫn chu đáo: Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi
Trang 4
Nhưng chú bé không đi vì phân vân, do dự: Buổi chiều, mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được ?
Và chú bé lại nghĩ ra một trò chơi khác để thay thế Trò chơi mà bé nghĩ ra lần này quả
là thú vị hơn nhiều ! Em là sóng còn mẹ là bến bờ kì lạ rộng mở, bao dung
Trò chơi này thể hiện tình thương yêu mẹ thắm thiết, nồng nàn của chú bé Em không những không phải xa rời mẹ mà còn được choàng lên người mẹ, được lăn, lăn, lăn mãi, rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ
Câu cuối bài : Không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào khẳng định mẹ con
ta ở khắp mọi nơi, không ai có thể tách rời, chia cắt được tình mẹ đối với con và tình con đối với mẹ Không ai có thể biết được mẹ con ta đang ở đâu trong đại dương dạt dào hạnh phúc của tình mẹ con Điều đó cũng có nghĩa là tình mẫu tử thiêng liêng hiện diện ở khắp mọi nơi và muôn đời bất diệt
Trong bài thơ, Mây và sóng hòa hợp với người, thông cảm và hiểu biết tấm lòng của
em bé đối với mẹ Còn em bé là một đứa trẻ yêu thiên nhiên, yêu mẹ và giàu trí tưởng tượng
Trước những lời rủ rê hấp dẫn, chú bé đã kiềm chế được ham muốn nhất thời Không tìm cách lên mây hay nương theo làn sóng, không có nghĩa là chú ghét mây và sóng Ngược lại, chú bé đã nghĩ ra những trò chơi tuyệt diệu để hòa hợp tình yêu thiên nhiên với tình mẫu tử bằng cách biến mình thành mây rồi thành sóng còn mẹ thành mặt trăng
và bến bờ kì lạ
Dẫu được miêu tả sinh động và chân thực, nhưng hình ảnh mây và sóng trong bài thơ chỉ là tượng trưng Những thú chơi trên mây trong sóng tượng trưng cho bao quyến rũ của cuộc đời Bãi biển tượng trưng cho tấm lòng bao dung của mẹ… Bài thơ đã tạo ra những hình ảnh đậm đà màu sắc triết lí
Chỉ có hai mẹ con âu yếm bên nhau trong một túp nhà mà đủ cả trời xanh, trăng sáng,
đủ cả mây bay, sóng vỗ Cám ơn thi hào Ta-go đã nâng tình mẫu tử của nhân loại lên tầm vu trụ!
Thi hào Ta-go từng nói : Bao giờ tôi cũng trẻ hay cũng già như người trẻ nhất và người già nhất trong làng
Cái thần tình của bài thơ nằm ở chỗ là Ta-go đã biến mình thành con trẻ Con trẻ trong
sự ngạc nhiên trước tạo vật chung quanh, con trẻ trong sự tưởng tượng kì thú, con trẻ trong sự gần gũi với trái tim người mẹ Khi đọc bài thơ, người đọc dường như biết mình bị lạc vào thế giới tưởng tượng nhưng vẫn nghe và tin những lời trò chuyện
huyễn hoặc của mây những lời rủ rê của sóng Đọc xong bài thơ, chiêm nghiệm từ từ, rồi đọc đi đọc lại, sống mũi bỗng thấy cay cay, không khóc mà mắt đỏ hoe, tâm hồn
Trang 5rung động lạ thường khi nghe lời khước từ hồn nhiên của chú bé trước những lời mời mọc, rủ rê của mây và sóng y vì là lời của con trẻ, nhưng lại thốt ra từ một trái tim nồng nàn, tha thiết yêu thương
Bài thơ có giá trị nghệ thuật điêu luyện bởi tác giả đã sử dụng những hình ảnh thiên nhiên tuyệt đẹp và gửi gắm vào đó những ý nghĩa tượng trưng sâu sắc Bên cạnh đó là thủ pháp trùng điệp và những liên tưởng, so sánh thú vị Mây và sóng
đã chắp cánh cho trí tưởng tượng của tuổi thơ, song cũng nhắc nhở mọi người rằng, hạnh phúc không phải là điều gì xa xôi, bí ẩn, do ai đó ban cho mà hạnh phúc ở ngay trong cuộc sống bình thường và do chính con người tạo dựng nên
Bài thơ Mây và sóng thể hiện tình cảm yêu mến thiên nhiên, những ước mơ bay bổng của tuổi thơ và đặc biệt là tình mẹ con đằm thắm, ấm áp và chứa chan hạnh phúc Bài thơ còn gợi cho chúng ta suy ngẫm về nhiều điều khác nữa Trong cuộc sống, con người thường gặp những cám dỗ ghê gớm Muốn khước từ, chúng ta cần có điểm tựa vững chắc là tình mẫu tử
Bình tác phẩm "Mây và sóng" của thi hào Ta-go
Đề 2: Bình tác phẩm "Mây và sóng" của thi hào Ta-go qua bản dịch thơ của Nguyễn Đình Thi [**]
Ta-go (1861 - 1941) là đại thi hào của đất nước Ấn Độ Ông là nhà thơ, nhà văn, họa sĩ Năm 1913, với tập thơ Thơ Dâng (Gitanjali), ông được giải thưởng Nôben - Giải thường văn chương Nhân dân Ấn Độ vô cùng tự hào về Ta-go Tên tuổi thi hào đã rạng rỡ quê hương xứ sở Thơ của Ta-go là “bài ca về tình nhân ái”, là “ước mơ và khát vọng về tự do, hạnh phúc” Ông để lại hàng nghìn bài thơ tựa như “hoa thơm, trái ngọt đôi bờ sông Hằng” đã làm phong phú tâm hồn nhân dân Ấn Độ
Ông đem tấm lòng thương yêu mênh mông đến với trẻ em Ông có hàng trăm bài thơ viết về tuổi thơ bằng những hình tượng tuyệt vời với tấm lòng nhân hậu bao la Đó là một “thế giới thơ ngây”, một “miền thơ ấu êm đẹp và dịu hiền”! Ông đã viết:
Những người đi tìm ngọc Thì lặn xuống mò ngọc trai
Còn những người lái buôn Giong thuyền của họ Trong khi đó thì các em Các em nhặt những viên đá cuội
Trang 6Rồi lại ném đi…
(Trên bờ biển)
Mây và sóng là bài thơ nổi tiếng của Ta-go rút trong tập thơ Trăng non xuất bản năm
1915 Qua bản dịch thơ của Nguyễn Đình Thi, ta cảm nhận về một thế giới tâm hồn tuổi thơ kỳ diệu của em bé thông minh, hiếu thảo đang sống hạnh phúc bên mẹ hiền Bài thơ là câu chuyện tâm tình của em bé ngây thơ với mẹ về những giây phút giao cảm thần tiên của em với thiên nhiên, với mây và sóng Mây và sóng đang thủ thỉ trò chuyện với em Với mây: Bằng trí tưởng tượng tuyệt vời vô biên, em bé đang chơi đùa với mẹ Bỗng em ngước mắt nhìn trời xanh, lắng nghe mây trên chín tầng cao vẫy gọi Mây ân cần rủ em bé cùng du ngoạn “từ tinh mơ đến hết ngày’’ cùng nhau thỏa thích vui chơi "giỡn với sớm vàng” và “đùa cùng trăng bạc”, từ lúc bình minh cho đến tận đêm khi trăng lên Mây trở thành nhân vật trữ tình, được nhân hóa, có gương mặt nụ cười và giọng nói thủ thỉ, tâm tình Mây, trăng bạc, sớm vàng (rạng đông) là những hiện tượng thiên nhiên mà con người từ xưa tới nay, từ em bé tới cụ già, từ người dân thường đến các nghệ sĩ, các tao nhân mặc khách, ai cũng thích chiêm ngưỡng và khám phá vẻ đẹp huyền diệu và sự vĩnh hằng của nó
Tâm hồn tuổi thơ vốn hồn nhiên, trong sáng và giàu trí tưởng tượng Vì thế em bé “trò chuyện’’ với mây và muốn được cùng mây đi chơi đó đây Nhưng có tình yêu nào mãnh liệt hơn, đằm thắm hơn tình yêu mẹ của đứa con ngoan? Từ thích thú muốn được
đi chơi cùng mây, em bé phân vân, lưỡng lự rồi từ chối: “Nhưng mà làm thế nào tôi trốn trên ấy được”, và “Mẹ đợi tôi ở nhà, tôi có lòng nào bỏ được mẹ tôi”
Tình yêu mẹ là tình cảm rất sâu sắc, rất đẹp của con người, đó là điều mà thi hào Ta-go muốn tâm sự với các em bé gần xa trên trái đất Yêu mẹ cha, yêu anh chị em, yêu căn nhà êm ấm, yêu những kỉ niệm tuổi thơ là những tình cảm đằm thấm, đầy ắp trong tâm hồn em bé ngây thơ đang trò chuyện với áng mây Và đó cũng là cảm xúc chủ đạo của bài thơ Mây và sóng
Có gì sung sướng hơn khi:
Con làm mây nhé, mẹ làm mặt trăng
Hai tay con ôm mặt mẹ, còn mái nhà ta là trời xanh
Với sóng, có nhà thơ Việt Nam đã viết:
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu
(Sóng- Xuân Quỳnh)
Trong bài thơ cùa Ta-go, sóng như vị sứ giả của đại dương xa xôi đến với em bé Sóng reo rì rầm Sóng vẫy gọi chào mời em bé Tuổi thơ nào mà chẳng từng khát khao, mơ ước? Sóng thủ thỉ cùng với em bé về một cuộc viễn du: “Chúng ta ca hát sớm chiều, chúng ta đi mãi mãi", và rồi "cứ đi đến bờ biển sóng sẽ cuốn con đi” đến mọi bến bờ, mọi chân trời xa lạ Đây là một câu thơ diễn tả hình tượng con sóng vỗ vào bờ, liếm
Trang 7vào bãi cát, rồi lại rút ra xa, lại vỗ vào và cái nhìn lưu luyến, băn khoăn của em bé theo con sóng xa vời trên biển:
Họ (sóng) bèn mỉm cười, và nhảy nhót, họ dần đi xa
Mơ ước được đi xa, nhưng rồi em bé lại đắn đo, băn khoăn Em đã không thể đi du ngoạn cùng mây (bay cao) nên em cũng không thể đi chơi với sóng (đi xa) Với em, chỉ
có mẹ, nguồn vui cao cả thiêng liêng mà tạo hóa đã dành cho phần hơn: tình mẫu tử
Em không nỡ để mẹ nhớ, mẹ buồn Em cũng không thể nào “rời mẹ” một giây, một phút Niềm vui cứ chói ngời mãi hồn em:
Con làm sóng nhé, mẹ làm mặt biển
Con lăn, lăn như lằn sóng vỗ, tiếng con cười giòn tan vào gối mẹ
Và không ai trên đời này biết được là mẹ con ta đang ở đâu
Câu thơ Con làm sóng nhé, mẹ lằm mặt biển là một câu thơ hàm nghĩa, giàu tính triết
lý Không có mặt biển thì không thể có sóng Có biển mới có sóng, cũng như có mẹ mới có con Lúc sóng vỗ cũng là lúc biển hát Lúc “con cười giòn tan vào gối mẹ” là lúc mẹ vô cùng sung sướng Vì thế, con ngoan và vui chơi là lòng mẹ hạnh phúc Qua
đó, ta thấy nhà thơ lấy sóng và biển để nói với tuổi thơ bao điều
Tính độc đáo của bài thơ là ở cấu trúc đối thoại giữa em bé với mây và sóng và lồng vào đó là tiếng nói thủ thỉ của em với mẹ yêu thương Một bài thơ trong sáng và đẹp như mây, như sóng, nói về miền sâu kín nhất, đằm thắm nhất của tâm hồn tuổi thơ Em
bé được nói đến trong bài thơ này rất yêu thương mẹ Cánh chim còn non yếu nên chưa dám bay cao cùng mây, chưa thể đi xa cùng sóng, mặc dù em có nhiều mơ mộng, nhiều khát khao muốn đi tới mọi chân trời góc biển
Bài thơ Mây và sóng thật đặc sắc và giàu ý nghĩa, lấp lánh vẻ đẹp nhân văn của một hồn thơ vĩ đại
Đề 3 : Hãy viết cảm nhận của mình về bài thơ Mây và sóng của Ta-go
Đại thi hào của Ấn Độ, với tập Thơ Dâng, ông được giải thưởng Nô-ben về văn chương Thơ của Ta-go là "bài ca về tình nhân ái", là "ước mơ và khát vọng về tự do, hạnh phúc” Thế giới thơ của Ta-go đã đành cho "miền thơ ấu" một vị trí ấm áp và sang trọng, hồn nhiên và đậm đà
Bài thơ Mây và sóng nói về tình yêu mẹ và mơ ước kì diệu của tuổi thơ Đây là một kiệt tác rút trong tập Trăng non (1915) của thi hào Bài thơ mang sắc điệu trữ tình như một khúc đồng dao thể hiện niềm giao cảm thần tiên của tâm hồn tuổi thơ với mây và sóng, với thiên nhiên kì diệu
Em bé ngước mắt nhìn trời xanh, lắng nghe mây trên chín tầng cao vẫy gọi May ân cần rủ em bé cùng du ngoạn với " bình minh vàng", và đùa cùng "trăng bạc" từ bình
Trang 8minh đến lúc trăng lên Mây được nhân hóa, có gương mặt, nụ cười và giọng nói thủ thỉ tâm tình:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn
tớ chơi với vầng trăng bạc ”
Cuộc đối thoại giữa mây với em bé không chỉ nói lên tâm hồn bay bổng hồn nhiên của tuổi thơ mà còn khẳng định, ngợi ca tình yêu mẹ của tuổi thơ rất đẹp và mãnh liệt:
“Mẹ mình đang đợi ở nhà ”con bảo - “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
Yêu mẹ hiền, yêu mái nhà êm ấm là những tình cảm trong sáng, đằm thắm của em
bé Có gì hạnh phúc hơn khi được sống bên mẹ hiền:
“Con là mây và mẹ sẽ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm”
Trí tưởng tượng diệu kì và tình yêu thiếu nhi nồng nàn của Ta-go đã sáng tạo nên vần thơ đẹp nói về hạnh phúc tuổi thơ Ở đây, tình mẫu tử được nâng lên ngang tầm với vũ trụ
Ngắm mây bay rồi em bé nghe sóng reo, sóng hát Sóng như sứ giả của đại dương xa vời đến với em bé Sóng reo rì rầm Sóng vẫy gọi chào mời em bé Tuổi thơ nào mà chẳng khao khát, ước mơ? Sóng thủ thỉ cùng em về một cuộc viễn du: "Bọn tớ ca hát
từ sáng sớm cho đến hoàng hôn" Và rồi cứ đi đến bờ biển sóng sẽ cuốn con đi đến mọi bến bờ, mọi chân trời xa lạ Mơ ước muốn đi xa, nhưng em bé lại đắn đo băn khoăn: "Nhưng đến tối, mẹ tôi nhớ thì sao?" Sóng liếm vào bãi cát rồi lại rút ra xa, lại
vỗ vào Em bé bâng khuâng nhìn theo con sóng xa vời trên trùng dương:
"Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.”
Mơ ước được đi xa, nhưng rồi em bé lại băn khoăn, lưỡng lự Em đã không thể đi du ngoạn cùng mây (bay cao) nên em cũng không thể đi chơi với sóng (đi xa) Với em chỉ
có mẹ hiền yêu thương, nguồn vui ấm áp cao cả, thiêng liêng mà tạo hóa đã dành cho phần hơn: tình mẫu tử Em mơ ước đến với mọi chân trời góc biển, nhưng em không
nỡ để mẹ nhớ, mẹ buồn Trong hiện tại, em không thể nào "rời mẹ" trong khoảnh khắc Niềm vui về mẹ hiền cứ chói ngời mãi hồn em thơ;
" Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào"
Trang 9Câu thơ "Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ " là một câu thơ hàm nghĩa, giàu tính triết lí Mẹ là bến bờ để ôm con sóng vào lòng Lúc "con cười vang vỡ tan vào lòng mẹ" là lúc mẹ hạnh phúc Vì thế, con ngoan, vui chơi là mẹ hạnh phúc Nhà thơ mượn sóng và biển để nói cùng tuổi thơ gần xa bao điều
Tính độc đáo của bài thơ là hai mẩu đối thoại giữa em bé với mây, giữa em bé với sóng, đan xen vào lời con thủ thỉ với mẹ hiền Đây là một bài thơ trong sáng, hồn hậu của Ta-go nói về miền ấu thơ Yêu thiên nhiên, sống hồn nhiên thích phiêu lưu mạo hiểm, trí tưởng tượng phong phú, hiếu thảo là đời sống tinh thần và tâm hồn tuổi thơ
Em bé được nói trong Mây và sóng rất yêu thương mẹ hiền
Mây và Sóng là một bài thơ hay nói về hạnh phúc tuổi thơ Hình tượng sóng, mây, mẹ thấm đượm vẻ đẹp nhân văn về chủ đề ấy
Đề 4: Bình luận tác phẩm "Mây và sóng" của thi hào Ta-go
Trong kho tàng văn học của nhân loại đã có biết bao tác phầm viết về tình cảm gia đình Ta dã biết những tác phẩm như Bếp lửa, Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng
mẹ, Con cò… Bên cạnh những tác phẩm rất quen thuộc đó còn có bài thơ Mây và sóng của Ta-go – một tác phẩm thơ nói lên tình mẫu tử bao la, rộng lớn của một đại thi hào
Ấn Độ Trò chơi của những người sống trên mây và sóng thật thú vị, không gì tả nổi, hấp dẫn đến lạ kì:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”
Thiên nhiên bao la, rộng lớn đang mở ra trước mắt em bé Được chơi với mây, với vầng trăng bạc, ngao du nơi này nơi nọ đối với em bé là cả một niềm vui thích, rồi được chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà Hẳn rằng em bé sẽ không bỏ lỡ cơ hội
đó qua đi, em đã hỏi:
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”
Đó là một điều thật dễ hiểu, dù sao em bé vẫn chỉ là một em bé mà thôi Nhưng đúng lúc này hình ảnh người mẹ lại hiện lên trong tâm trí em:
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” – con bảo – “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”
Em đúng là một đứa bé ngoan, lời từ chối của em thật ngây thơ, trong sáng đến mức khiến cho họ phải mỉm cười, nhảy múa rồi lướt qua Chính mẹ em bé, tình yêu thương của mẹ dành cho em đã trở thành sợi dây vô hình buộc chặt em bé ở lại, buộc chặt tâm trí em với lòng mẹ Cũng chính vì điều đó mà những trò chơi sáng tạo của em bé thú vị chẳng kém trò chơi của những
Trang 10người sống trên mây và sóng:
Con là mây và mẹ sẽ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ
Mây, trăng, sóng, bờ biển đều đã thể hiện lên trò chơi của em nhưng trong đó lại có cả
mẹ Ở đây, thiên nhiên rộng lớn, kì ảo, thơ mộng vẫn hiện lên Nó còn hiện lên đậm nét hơn nữa qua tình cảm của em bé với mẹ Em sẽ lấy đôi tay choàng lên người mẹ Rồi
sẽ lăn, lăn, lăn mãi cùng tiếng cười vỡ tan vào lòng mẹ Tình cảm ấy thật sâu đậm, thật thiết tha Và chắc chắn rằng nó sẽ kéo dài từ bình minh đến tối
Nổi bật hẳn lên trong phần hai cũng như là một điểm nhấn cho toàn bộ tác phẩm chính
là câu thơ và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào Tại sao em bé lại nói như vậy, đó là bởi em tin chắc rằng tình cẳm giữa em và người mẹ sẽ ở khắp mọi nơi, mọi chốn Tình cảm ấy sâu sấc đến mức không ai có thể hiểu hết được Tình mẫu
tử là thiêng liêng, bất diệt, hoà cả vào trong thiên nhiên bao la, thơ mộng
Với kết cấu lặp lại giữa hai phần nhưng tác phẩm khộng vì thế mà trở nên nhàm chán Ngược lại, tác phẩm càng thêm sức lôi cuốn bởi tác giả Ta-go đã khéo léo tạo ra thêm thử thách thứ hai cho em bé Chính điều đó đã tạo ra tình cảm mẫu tử trong bài thơ này, một tình cảm trong gian lao, thử thách càng thèm bền chật Cùng với đó, Ta-go đã tinh thế chọn ra những hình ảnh mây, trăng, sóng, bờ biển để làm biểu tượng cho thiên nhiên Những hình ảnh biểu tượng đó được nhân hoá lên có tâm hồn, tiếng nói khiến cho chúng thêm phần sống động trước mắt người đọc Giọng diệu thiết tha, sâu sắc của một người con với mẹ của mình
Tác phẩm Mây và sóng của Ta-go tựa như một bài ca Bài ca ấy cho người đọc thấu hiểu rằng tình mẫu tử là thiêng liêng, bất diệt Đồng thời nó cũng nhắc nhở mỗi người trong chúng ta về cuộc đời bao giờ cũng có những cám dỗ, điều quan trọng là ta phải biết vượt qua nó Một trong những động lực giúp ta biết vượt qua chính là tình cảm của người mẹ dành cho ta Với những điều đó, tác phẩm đã để lại những tình cảm sâu đậm trong lòng người đọc
*Bài bổ sung (Dạng bình giảng)
1 Bài thơ Mây và sóng được viết bằng tiếng Ben-gan, in trong tập Si-su, xuất bản năm
1909, sau này được chính Ta-go dịch ra tiếng Anh, in trong tập Trăng non, xuất bản
năm 1915
2 Bài thơ có hai phần, cấu trúc khá giống nhau:
- Ban đầu là thuật lại lời rủ rê