CẢM NGHĨ TRONG đêm THNH TĨNH (2)

II/ Đọc – hiểu văn bản:Cử đầu vọng minh nguyệt, Đê đầu tư cố hương... I/ Tìm hiểu chung ii/ Đọc - hiểu văn bản 4/ Phân tích a/ Hai câu đầu B/ Hai câu cuối Dịch thơ: Ngẩng đầu nhìn trăn

Trang 1

LỚP 7/2

GV : TRƯƠNG THỊ HỒNG DỊU

Trang 2

Em hãy cho biết hoàn cảnh tiếp bạn và ý nghĩa của bài thơ “ Bạn đến chơi nhà”?

Trang 3

Tuần 10 Tiết 37,38:

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

(Tĩnh dạ tứ)

- Lớ Bạch

Trang 4

-MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1.Về kiến thức:

- Thấy được tình cảm yêu quê hương sâu đậm của nhà thơ.

- Thấy được một số đặc điểm nghệ thuật của bài thơ: Hình ảnh gần gũi, ngôn ngữ bình dị, tình cảm giao hòa.

- Bước đầu nhận biết bố cục thường gặp (2/2) trong một bài tuyệt

cú, thủ pháp đối và tác dụng của nó.

2.Về kĩ năng:

- Đọc – hiểu bài thơ cổ thể qua bản dịch Tiếng Việt.

- Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ.

- Bước đầu tập so sánh bản dịch thơ và phiên âm chữ Hán, phân tích tác phẩm.

3 Về thái độ:

- Tình cảm dành cho quê hương khi phải rời xa quê.

Trang 5

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

3 Ý nghĩa

1 Đọc

2

Tác phẩm

2 Từ khó

3 Bố cục

4 Phân tích

1 Nghệ thuật

2 Nội dung

IV Luyện

tập

Trang 6

SAU ĐÂY CHÚNG TA SẼ CÙNG ĐI VÀO TÌM

HIỂU BÀI HỌC:

• Vài nét về tác giả và tác phẩm.

• Đọc – hiểu văn bản: Phân tích nội dung bài thơ.

• Tìm hiểu vài nét đặc sắc về nghệ thuật, nội dung

và ý nghĩa văn bản.

• Biết cách so sánh, đối chiếu để tìm ra sự khác

nhau về bản dịch giữa hai câu thơ trong phần

luyện tập.

Tiết 37,38: CẢM NGHĨ TRONG

ĐÊM THANH TĨNH ( TĨNH DẠ TỨ)

Trang 7

- Hồn thơ lãng mạn, bay bổng, cảm xúc tràn đầy…

- Hình ảnh thơ trong sáng, kì vĩ, ngôn ngữ thơ điêu luyện

Trang 8

c) Đề tài: Vọng nguyệt hoài hương

(Trông trăng nhớ quê)

Đề tài? Phương thức biểu đạt chính của bài thơ?

Trang 9

II/ Đọc – hiểu văn bản:

Cử đầu vọng minh nguyệt,

Đê đầu tư cố hương.

Tiết 37,38: CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

(TĨNH DẠ TỨ)

LÍ BẠCH

-I/ Tìm hiểu chung

Trang 10

II/ Đọc – hiểu văn bản

I/ Tìm hiểu chung

LÍ BẠCH

Trang 11

Sàng tiền minh nguyệt quang,

Nghi thị địa thượng sương.

Dịch thơ:

Đầu giường ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương.

? Hai câu thơ đầu tả cảnh gì? Cảnh trăng được miêu tả qua từ

ngữ nào? Ở đâu? Trong không gian, thời gian như thế nào?

-Cảnh đêm trăng sáng.

+ Không gian: đầu giường, yên tĩnh.

+ Thời gian: Đêm tối.

LÍ BẠCH

Trang 12

a/ Hai câu đầu:

LÍ BẠCH

Trang 13

-Phiên âm:

LÍ BẠCH

Trang 14

-Phiên âm:

Biện pháp nghệ thuật? Tác dụng biện pháp nghệ

thuật này trong việc miêu tả ánh trăng?

 (Liên tưởng) -> Cảnh đêm thanh tĩnh với ánh trăng như sương,

Trang 15

-? Có ý kiến cho rằng:

Hai câu đầu là thuần túy

tả cảnh Hai câu cuối là

thuần túy tả tình Em có

tán thành như thế

không ? Vì sao ? Hai câu

thơ sau có suy tư, cảm

nghĩ của con người

 Vừa tả cảnh, vừa tả tình (Tình trong cảnh, cảnh trong tình).

ii/ Đọc - hiểu văn bản

4/ Phân tích

LÍ BẠCH

Trang 16

LÍ BẠCH

Trang 17

LÍ BẠCH

Trang 18

-I/ Tìm hiểu chung

Phiên âm:

4/ Phân tích

LÍ BẠCH

Trang 19

-I/ Tìm hiểu chung Phiên âm:

Sàng tiền minh nguyệt quang, Nghi thị địa thượng sương.

Dịch thơ:

Đầu ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

b àn

- Nếu thay từ “giường” bằng từ “bàn” th ì ý nghĩa câu thơ sẽ khác.

- Sàng (giường): nằm trên giường mà không ngủ được

(cũng c ó thể ngủ rồi song tỉnh dậy mà không ngủ lại được)

mới thấy ánh trăng sáng xuyên qua cửa.

- Án, trác (bàn ): tác giả đang ngồi đọc sách nhìn thấy ánh trăng.

 Không bộc lộ rõ tâm trạng của nh à thơ.

4/ Phân tích

LÍ BẠCH

Trang 20

LÍ BẠCH

-=> Cảm giác mơ màng, vừa say, vừa tỉnh: Tâm trạng trằn trọc, thao thức, bâng khuâng không ngủ được của nhà thơ

Trang 21

 -Cảnh đêm trăng sáng

+ Không gian: yên tĩnh nơi đầu giường

+ Thời gian: Đêm tối

-Cảm nhận về ánh trăng: “Ngỡ là sương trên mặt đất”

LÍ BẠCH

Trang 22

-Phiên âm:

Dịch thơ:

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương.

Đọc hai câu thơ cuối và cho biết: Hai câu cuối

a/ Hai câu đầu

B/ Hai câu cuối

LÍ BẠCH

Trang 23

-Phiên âm:

Cử đầu vọng minh nguyệt ,

Hai câu cuối không đơn thuần tả tình, mà còn

tả cảnh Nó được thể hiện qua các từ ngữ

tả tình và tả cảnh: Tư cố hương ( nhớ quê cũ:

Tả tình trực tiếp), vọng nguyệt, cử đầu, đê đầu.

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

Trang 24

-Phiên âm:

Tác giả ngắm trăng trong tư thế, hành động như thế

nào? Đối tượng hướng đến trong câu thứ 3? Nhà

thơ ngắm trang trong tâm thế như thế nào?

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

Trang 25

-Phiên âm:

+ Ngẩng đầu – vọng (nhìn ra xa) – trăng sáng -> Tư thế, tâm thế hướng ngoại.

4/ Phân tích

Dịch thơ:

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương.

LÍ BẠCH

Trang 26

-Phiên âm:

- Cử đầu (ngẩng đầu):

+ Vừa như một động tác tất yếu để kiểm nghiệm vùng sáng

trước giường là sương hay trăng

+ Vừa xác định điểm nhìn thay đổi: ánh mắt nhà thơ chuyển từ trong ra ngoài, từ mặt đất lên bầu trời; từ chỗ chỉ thấy ánh trăng đầu giường đến chỗ thấy cả vầng trăng

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

Trang 27

-Phiên âm:

 Ngắm trăng toàn lực, toàn trí, toàn tâm, toàn hồn: Tình yêu thiên nhiên say đắm.

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

-Tác giả dung tất cả các giác quan để ngắm trăng qua đó em thấy tác giả là người như thế nào?

Trang 28

Phiên âm:

Tác giả ngắm trăng trong tư thế, hành động như thế

nào? Đối tượng hướng đến trong câu thứ 4? Nhà

thơ ngắm trăng trong tâm thế như thế nào?

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

- + Cúi đầu – tư (nhớ) – cố hương.

-> Tư thế, tâm thế hướng nội.

Trang 29

Phiên âm:

- Đê đầu (cúi đầu): Không phải l à để nhìn một lần nữa

“sương trên mặt đất” mà để suy ngẫm về quê hương - Nhớ cố hương

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

- → Tâm trạng “nhớ cố hương” được thể hiện qua tư thế, cử chỉ, tâm trạng thường trực, sâu nặng biết bao.

Trang 30

Phiên âm:

? Nhận xét về số lượng chữ, cấu trúc ngữ pháp, từ loại

trong hai câu thơ cuối?

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

Trang 31

→ Số lượng chữ của các bộ phận bằng nhau, cấu trúc ngữ pháp của các bộ phận giống nhau, từ loại của các chữ tương ứng ở hai vế giống nhau

4/ Phân tích

LÍ BẠCH

Trang 32

-Phiên âm:

Dịch thơ:

-Nghệ thuật đối :

Đê đầu >< cử đầu, vọng minh nguyệt >< tư cố hương

? Ở hai câu thơ cuối có sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật trong việc diễn tả tình cảm quê hương của nhà thơ?

4/ Phân tích

LÍ BẠCH

Trang 33

-Phiên âm:

 → ( Đối): Nỗi nhớ quê hương da diết.

=> Tình yêu quê hương sâu nặng của nhà thơ.

4/ Phân tích

Dịch thơ:

LÍ BẠCH

Trang 34

-CÂU HỎI THẢO LUẬN: (3 phút)

- Nhìn trăng cô đơn, lạnh lẽo -> cúi đầu để suy ngẫm về quê hương.

Xúc cảnh sinh tình: Nhớ quê thao thức không ngủ

được, nhìn trăng lại càng nhớ quê.

? Xác định mối quan hệ giữa cảnh và tình trong bài

thơ này ?

4/ Phân tích

LÍ BẠCH

Trang 35

-Câu hỏi:

Hãy chỉ ra những biện pháp nghệ thuật của bài thơ?

+ Sử dụng phép đối; liên tưởng.

+ Giọng điệu thiết tha, trầm lắng.

LÍ BẠCH

Trang 36

-Qua bài thơ em có nhận xét gì về tình cảm của tác giả với

Trang 37

-Nêu ý nghĩa bài

thơ?

3 Ý nghĩa

-Nỗi lòng đối với quê hương da diết, sâu nặng trong

tâm hồn, tình cảm người xa quê.

Trang 38

CÙNG ĐI VÀO PHẦN LUYỆN TẬP

ĐỂ KHẮC SÂU

NỘI DUNG BÀI HỌC NÀO !

Trang 39

- Có người dịch Tĩnh dạ tứ thành hai câu thơ như sau:

“Đêm thu trăng sáng như sương

Lý Bạch ngắm cảnh nhớ thương quê nhà”

? Em hãy nhận xét hai câu thơ dịch trên?

giữa bản dịch thơ của Tương Như dịch và hai câu

thơ dịch trong bài tập.

Trang 41

thanh tĩnh” được tác giả viết trong hoàn cảnh

nào?

A Míi rêi quª ra ®i

B Ở quê hương trông trăng nảy sinh tâm trạng

C Sèng ë ngay quª nhµ

Khi tác giả đang sống tha hương trong cảnh li loạn

A Đăng sơn ức hữu (lên núi nhớ bạn)

B Sơn thủy hữu tình (non nước hữu tình)

C Vọng nguyệt hoài hương( trông trăng ngớ quê)

D Tức cảnh sinh tình (trước cảnh sinh tình)

D

Trang 42

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

1/ Học bài cũ:

+ Học phần nội dung bài học.

+ Học phần phiên âm và dịch thơ Tìm

thêm một

số bài thơ khác của Lí Bạch.

+ Dựa vào phần dịch nghĩa tập so sánh

để thấy được sự khác nhau giữa bản dịch thơ và nguyên tác

2/ Chuẩn bị bài mới:

- Đọc và soạn trước bài: “ Từ trái nghĩa”

Trang 43

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Sách Giáo khoa, sách Giáo viên Ngữ Văn 7 tập 1.

• Sách Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức,

chuẩn kĩ năng Ngữ Văn 7 tập 1 (NXBGDVN)

• Hình ảnh, âm thanh trên mạng internet.

• Thư viện trực tuyến Violet.

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	4,79 MB