Đề cương ôn tập vật lí 6 học kì 1 (2010-2011)

Bài 4: Thể tích vật rắn bất kì không thấm nước có thể đo bằng cách : - Thả vật đó và chất đựng trong bình chia độ.. Bài 7: Lực tác dụng lên 1vật có thể làm biến đổi chuyển động của vật h

HỆ THỐNG KIẾN THỨC VẬT LÝ 6

(Học kỳ I - Năm học 2010-2011)

A LÝ THUYẾT

Bài 1: Đơn vị đo độ dài hợp pháp của nước Việt Nam là mét , kí hiệu: m

* Dụng cụ dùng để đo độ dài là thước

- Giới hạn đo (GHĐ) của thước là độ dài lớn nhất ghi trên thước

- Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của thước là độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp ghi trên thước

Cách đo độ dài: - Ước lượng độ dài cần đo

- Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp

- Đặt thước dọc theo chiều dài cần đo ,sao cho một đầu của vật ngang bằng với vạch số 0 của thước

- Đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với cạnh thước ở đầu kia của vật

-Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với đầu kia của vật

Bài 3: Đơn vị đo thể tích thường dùng là mét khối (m3) và lít (l)

Ta có : 1m3 = 1000 l

1l = 1000ml

1l = 1 dm3

1cm3 = 1ml = 1 cc

Những dụng cụ đo thể tích chất lỏng gồm chai, lọ, ca đong có ghi sẵn dung tích, bơm tiêm

Khi đo thể tích chất lỏng bằng bình chia độ cần :

- Ước lượng thể tích cần đo

- Chọn bình chia độ có GHĐ và ĐCNN thích hợp

- Đặt bình chia độ thẳng đứng

- Đặt mắt nhìn ngang với độ cao mực chất lỏng trong bình

- Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với mực chất lỏng

Bài 4: Thể tích vật rắn bất kì không thấm nước có thể đo bằng cách :

- Thả vật đó và chất đựng trong bình chia độ Thể tích của phần chất lỏng dâng lên bằng thể tích của vật

- Khi vật rắn không bỏ lọt vào bình chia độ thì thả chìm vật đó vào trong bình tràn Thể tích của phần chất lỏng tràn ra bằng thể tích của vật

Bài 5: - Mọi vật đều có khối lượng

- Khối lượng của một vật chỉ lượng chất tạo thành vật đó

- Đơn vị khối lượng là kilôgam, kí hiệu: kg

Cách dùng cân rôbécvan để cân một vật :

- Thoạt tiên , phải điều chỉnh sao cho khi chưa cân , đòn cân phải nằm thăng bằng , kim cân chỉ đúng vạch giữa Đó là việc điều chỉnh số 0

- Đặt vật đem cân lên một đĩa cân , đặt lên đĩa cân bên kia một số qủa cân có khối lượng phù hợp sao cho đòn cân nằm thăng bằng đúng giữa bảng chia độ

- Tổng khối lượng của các qủa cân trên đĩa cân sẽ bằng khối lượng của vật

Bài 6 : -Khi vật này đẩy hoặc kéo lên vật kia Ta nói vật này tác dụng lực lên vật kia

- Tác dụng đẩy kéo của vật này lên vật khác gọi là lực

- Mỗi lực có phương và chiều xác định

Hai lực cân bằng là hai lực mạnh như nhau, có cùng phương nhưng ngược chiều

Bài 7: Lực tác dụng lên 1vật có thể làm biến đổi chuyển động của vật hoặc làm cho vật biến dạng.

1 Những sự biến đổi của chuyển động:

- Vật đang chuyển động bị dừng lại

- Vật đang đứng yên bắt đầu chuyển động

- Vật chuyển động nhanh lên

- Vật chuyển động chậm lại

- Vật đang chuyển động theo hướng này bỗng chuyển động theo hướng khác

2 Những sự biến dạng: Đó là những sự thay đổi hình dạng của một vật.

Bài 8 : - Trọng lực là lực hút của trái đất.

- Trọng lực tác dụng lên một vật là trọng lượng của vật

- Trọng lực có phương thẳng đứng và chiều hướng về phía trái đất (từ trên xuống dưới)

- Độ mạnh yếu của lực gọi là cường độ lực

- Đơn vị lực là niutơn, kí hiệu :N

- Trọng lượng của qủa cân 100g là 1N

Bài 9: Lò xo là một vật đàn hồi Sau khi nén hoặc kéo dãn nó một cách vừa phải, nếu buông ra thì chiều

của nó lại trở lại bằng chiều dài tự nhiên

Độ biến dạng của lò xo: Độ biến dạng của lò xo làø hiệu giữa chiều dài khi biến dạng và chiều dài

tự nhiên của lò xo l- lo

Lực đàn hồi: Khi lò xo bị nén hoặc kéo dãn ra thì nó sẽ tác dụng lực đàn hồi lên các vật tiếp xúc

(hoặc gắn) với hai đầu của nó

Đặc điểm của lực đàn hồi: Độ biến dạng của lò xo càng lớn thì lực đàn hồi càng lớn.

Bài 10: Lực kế là dụng cụ dùng để đo lực

Lực kế lò xo đơn giản gồm : Lò xo , Kim chỉ thị và bảng chia độ

Mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng : P = 10 m  m =

10

P

Trong đó : - P : Là trọng lượng của vật , đơn vị Niutơn (N)

- m : Là khối lượng của vật đơn vị Kilôgam (Kg)

Đo một lực bằng lực kế: - Điều chỉnh kim chỉ thị nằm đúng vạch số không

- Cho lực cần đo tác dụng vào lò xo của lực kế

- Cầm vỏ của lực kế dọc theo phương của lực cần đo

Bài 11: - Khối lượng của một m3 một chất , gọi là khối lượng riêng của chất đó

- Đơn vị khối lượng riêng là : Kg/m3

-Tính khối lượng của vật theo khối lượng riêng : m= V.D (1)

Trong đó: m là khối lượng của vật đơn vị kg

V là thể tích của vật đơn vị m3

D là khối lượng riêng của chất làm vật đơn vị kg/m3

Từ (1)  V = m

D ; D = m

V

- Trọng lượng của một m3 một chất gọi là trọng lượng riêng của chất đó

- Đơn vị trọng lượng riêng là N/ m3

- Công thức tính : d = V P (2) Với :d là trọng lượng riêng của chất làm vật đơn vị N/m3

P là trọng lượng của vật đơn vị N

V là thể tích của vật đơn vị m3 Từ (2)  P = d.V ; V = P d

*Tính trọng lượng riêng theo khối lượng riêng : d = 10.D  D =

10

d

Bài 13: Khi kéo vật lên theo phương thẳng đứng cần phải dùng lực có cường độ ít nhất bằng trọng lượng

của vật

- Mặt phẳng nghiêng, đòn bẩy, ròng rọc là những máy cơ đơn giản

- Các máy cơ đơn giản giúp thực hiện công việc dễ dàng hơn, nhanh hơn , và an toàn hơn

Bài 14: - Dùng mặt phẳng nghiêng có thể kéo vật lên với lực kéo nhỏ hơn trọng lượng của vật

- Mặt phẳng càng nghiêng ít , thì lực để kéo vật trên mặt phẳng đó càng nhỏ

Chú ý: Các công thức vận dụng vào làm bài tập :

m= V.D

m = P 10

P = 10.m

P = d.V

V = P

d

V = m

D

D = d

10

V

d = P

V

d = 10.D

B BÀI TẬP

A / TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

I Câu hỏi lựa chọn

1 Muốn đo chiều dài 1 cái butù chì em sẽ dùng thước nào ?

A Thước gỗ có GHĐ 50 cm và ĐCNN 1 cm

B Thước kẻ có GHĐ 20 cm và ĐCNN 1 mm

C Thước nhựa có GHĐ 10 cm và ĐCNN 1 mm

D Thước gỗ có GHĐ 50 cm và ĐCNN 1 mm

2 Một bạn học sinh dùng thước có ĐCNN là 2 cm để đo chiều dài bảng đen Trong cách ghi kết quả dưới đây , cách ghi nào là đúng nhất

3 Trên nhãn một chai rượu vang có ghi : 75ml Con số đó có ý nghĩa gì ?

A Thể tích của chai

B Thể tích rượu vang trong chai và thể tích của chai

C Thể tích rượu vang mà nhà sản xuất đã đóng trong chai

D Dung tích của chai

Khối lượng:

Trọng lượng:

Khối lượng riêng:

Trọng lượng riêng:

Thể tích :

Trong đó:

m : là khối lượng của vật đơn vị Kilôgam (Kg)

P : là trọng lượng của vật đơn vị Niutơn (N)

V : là thể tích của vật đơn vị mét khối ( m 3 )

D : là khối lượng riêng của chất làm vật đơn vị kilôgam

trên mét khối (kg/m 3 )

d : là trọng lượng riêng của chất làm vật đơn vị Niutơn

trên mét khối (N/m 3 )

A Theơ tích bình chöùa

B Theơ tích phaăn nöôùc traøn töø bình traøn sang bình chöùa

C Theơ tích nöôùc coøn lái trong bình traøn

D Theơ tích bình traøn

5 Laây ngoùn tay caùi vaø ngoùn tay troû eùp hai ñaău moôt loø xo buùt bi lái thì :

A Löïc maø ngoùn tay caùi taùc dúng leđn loø xo vaø löïc maø loø xo taùc dúng leđn ngoùn tay caùi laø hai löïc cađn baỉng

B Löïc maø ngoùn troû taùc dúng leđn loø xo vaø löïc maø loø xo taùc dúng leđn ngoùn troû laø hai löïc cađn baỉng

C Löïc maø hai tay taùc dúng leđn loø xo laø hailöïc cađn baỉng

D Cạ A , B , C ñeău ñuùng

6 Moôt ngöôøi thó reøn ñang reøn moôt mieẫng saĩt ñeơ laøm moôt con dao Löïc naøo sau ñađy laøm mieâng saĩt bieâng dáng ?

A Löïc maø mieâng saĩt taùc dúng vaøo buùa B Löïc maø mieâng saĩt taùc dúng vaøo ñe

C Löïc maø buùa taùc dúng vaøo mieâng saĩt D Löïc maø buùa taùc dúng vaøo ñe

7 Khi moôt qụa boùng ñaôp vaøo böùc töôøng thì löïc maø böùc töôøng taùc dúng leđn quạ boùng seõ gađy ra nhöõng keât quạ gì ?

A Chư laøm bieân ñoơi chuyeơn ñoông cụa quạ boùng

B Chư laøm bieân dáng quạ boùng

C Khođng laøm bieân dáng vaø cuõng khođng laøm bieẫn ñoơi chuyeơn ñoông cụa quạ boùng

D Vöøa laøm bieân dáng quạ boùng , vöøa laøm bieân ñoơi chuyeơn ñoông cụa noù

8 Moôt ngöôøi laây baøn tay neùn mánh moôt chieâc loø xo vaøo töôøng Coù nhöõng löïc naøo laø löïc ñaøn hoăi

A Löïc baøn tay taùc dúng leđn loø xo B Löïc loø xo taùc dúng leđn baøn tay

C Löïïc töôøng taùc dúng leđn loø xo

9 Trong nhöõng vaôt sau ñađy , vaôt naøo laø vaôt ñaøn hoăi

A Caùi buùt bi B Caùi buùt chì

C caùi taơy D Caùi thöôùc kẹ baỉng nhöïa

10 Trong caùc cađu sau ñađy , cađu naøo ñuùng

A Löïc keâ laø dúng cú duøng ñeơ ño khoâi löôïng

B Cađn Rođ beùc van laø dúng cú duøng ñeơ ño tróng löôïng

C Löïc keâ laø dúng cú duøng ñeơ ño cạ tróng löôïng laên khoâi löôïng

D Löïc keâ laø dúng cú duøng ñeơ ño löïc , coøn cađn Rođbeùc van laø dúng cú duøng ñeơ ño khoâi löôïng

11 Moôt vaôt coù khoâi löôïng laø 500g , thì coù tróng löôïng laø :

12 Muoân ño khoâi löôïng rieđng cụa caùc hoøn bi thuyû tinh , ta duøng nhöõng dúng cú gì ?

A Chư caăn duøng moôt caùi cađn B Chư caăn duøng moôt caùi löïc keâ

C Chư caăn duøng moôt caùi bình chia ñoô D Chư caăn duøng moôt caùi cađn vaø moôt caùi bình chia ñoô

13 Ñeđû keùo moôt thuøng nöôùc coù khoâi löôïng 4 Kg töø döôùi gieâng leđn theo phöông thaúng ñöùng Ngöôøi ta phại duøng moôt löïc laø bao nhieđu :

14 Caùch naøo trong caùc caùch sau khođng laøm giạm ñöôïc ñoô nghieđng cụa maịt phaúng nghieđng ?

A Taíng chieău daøi maịt phaúng nghieđng

B giạm chieău daøi maịt phaúng nghieđng

C Giạm chieău cao keđ maịt phaúng nghieđng

D Taíng chieău daøi maịt phaúng nghieđng vaø ñoăng thôøi giạm chieău cao keđ maịt phaúng nghieđng

15 Dùng mặt phẳng nghiêng có thể kéo một vật lên cao với một lực như thế nào ?

A Bằng trọng lượng của vật

B Nhỏ hơn trọng lượng của vật

C Lớn hơn trọng lượng của vật

16 Mặt phẳng nghiêng càng dốc thì lực kéo để nâng vật lên cao sẽ như thế nào ?

17 Dùng một cái búa đóng đinh vào tường Lực của búa đã trực tiếp :

C Làm đinh biến dạng và ngập sâu vào tường D Làm tường biến dạng

18 Để ý thấy chiếc lá sau khi rời khỏi cành nó chao liệng rồi mới rơi xuống đất Đó là do:

A Chiếc lá chỉ chịu tác dụng của gió lúc thì đẩy lên, lúc thì nén xuống

B Chiếc lá chỉ chịu tác dụng lực hút của trái đất, sức cản của không khí và ảnh hưởng của gió

C Chiếc lá chỉ chịu tác dụng sức cản của không khí, lúc mạnh lúc yếu.

D Chiếc lá chỉ chịu tác dụng của trái đất, lực này có phương , chiều thay đổi

19 Trên một hộp bánh có ghi “khối lượng tịnh 300g” Con số đó có ý nghĩa gì?

A Khối lượng của một cái bánh B Khối lượng của cả hộp bánh

C Khối lượng của bánh trong hộp D Cả B và C đều đúng

20 Độ chia nhỏ nhất của thước là:

A Độ dài lớn nhất ghi trên thước B Độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp trên thước

C Độ dài giữa các vạch (0-1), (1-2), (2-3),… D Cả A , B , C đều đúng

21 Dùng bình chia độ để do thể tích vật rắn thì : “Thể tích vật rắn = thể tích chất lỏng có chứa vật rắn – thể tích chất lỏng không chứa vật rắn” khi :

A Vật rắn không thấm nước và chìm hoàn toàn trong chất lỏng

B Vật rắn thấm nước và chìm hoàn toàn trong chất lỏng

C Vật rắn không thấm nước và chỉ chìm một phần trong chất lỏng

D Cả A, B, C đều sai

22 Hai lực cân bằng là hai lực :

A Mạnh như nhau

B Mạnh như nhau, có cùng phương , cùng chiều

C Mạnh như nhau, có cùng phương , ngược chiều

D Mạnh như nhau, có cùng phương , ngược chiều và cùng đặt vào một vật

II Câu hỏi đúng sai

1.Dùng thước có ĐCNN 1mm đo chiều dài cây bút chì , kết quả được ghi là 240 mm

2 Đo thể tích của chất lỏng ta dùng bình chia độ và bình tràn

3 Lực kéo vật có trọng lượng 500N trên mặt phẳng nằm ngang sẽ nhỏ hơn 500N

4 Nhờ máy cơ đơn giản giúp con người làm việc nhẹ nhàng hơn

5 Muốn đo thật chính xác nên chọn dụng cụ đo có ĐCNN càng nhỏ càng tốt

6 Khối lượng của vật làm lò xo giản ra

7 Kim chỉ thị của lực kế chỉ cường độï của lực cần đo

8 Dùng máy cơ đơn giản cho ta lợi về lực

9 Dùng mặt phẳng nghiêng để kéo vật nặng lên cao , độ nghiêng càng nhỏ thì lực cần dể kéo vật càng lớn

10 Khi sử dụng bất kì dụng cụ đo nào , cũng cần biết GHĐ và ĐCNN của nó

11 D = 1000 kg/m3 nghĩa là 1m3 nước có khối lượng là 1000 kg/m3

III Câu hỏi ghép đôi

1

1 Trọng lực

2 Khối lượng của một vật

3 Khối lượng riêng của một chất

4 Trọng lượng riêng của một chất

a Chỉ lượng chất chứa trong vật

b là lực hút của trái đất

c được xác định bằng trọng lượng của một đơn vị thể tích chất đó

d được xác định băng khối lượng của một đơn vị thể tích

1 + ………

2 + ………

3 + ………

4 + ………

2 Cột A Cột B Kết quả 1 Con trâu tác dụng vào cái cày 2 Cái bàn tác dụng lên lọ hoa 3 Gió tác dụng vào cánh bườm 4 Lò xo biến dạng tác dụng a một lực đẩy b một lực nâng c một lực kéo d lực đàn hồi vào vật 1 + ………

2 + ………

3 + ………

4 + ………

3 Cột A Cột B Kết quả 1 Công thức tính trọng lượng riêng 2 Công thức tính khối lượng riêng 3 Công thức tính trọng lượng qua khối lượng 4 Công thức tính khối lượng qua khối lượng riêng a P = 10 m b d P V  c m = D V d D m V  1 + ………

2 + ………

3 + ………

4 + ………

4 Cột A Cột B Kết quả 1 Hai lực cân bằng là hai lực 2 Kết quả tác dụng của lực lên vật 3 Mặt phẳng nghiêng càng ít thì 4 Lực đàn hồi của vật đàn hồi a lực kéo vật trên mặt phẳng đó càng nhỏ b mạnh như nhau , có cùng phương nhưng ngược chiều c phụ thuộc vào độ biến dạng đàn hồi d có thể làm biến đổi chuyển động của vật 1 + ………

2 + ………

3 + ………

4 + ………

IV Điền khuyết 1-Khi kéo vật lên theo phương …(1)… cần phải dùng lực có cường độ … (2) … trọng lượng của vật 2- Mặt phẳng càng nghiêng ít , thì … (3) … vật trên mặt phẳng đó … (4) … 3- Khi ta kéo sợi dây cao su , thì … (5) … sẽ tác dụng … (6) …lên tay ta 4- Lực tác dụng lên một vật có thể làm … (7) …… hoặc làm nó … (8) …… hoặc vừa … (9) ……

Trả lời: (1):……… (2): ………

(3):……… (4): ………

(5):……… (6): ………

(7):……… (8): ………

(9):……….……

V / Câu trả lời ngắn

1 Vì sao đi trên dốc càng thoai thoải thì đỡ mệt hơn ?

2 Vì sao gọi là máy cơ đơn giản ?

3 Vì sao cân không tính theo đơn vị Niu tơn ?

4 Vì sao quả bưởi lại được treo lơ lững trên cành ?

B / TỰ LUẬN

1 Khối lượng riêng của nước là 1000 Kg/m3 có nghĩa là gì ?

2 Trọng lượng riêng của sắt có nghĩa là gì ?

3 Lọ hoa đặt trên bàn thì chịu tác dụng của những lực nào ? Vì sao nó đứng yên ?

4 Một vật có khối lượng 40 Kg và có thể tích 0,05 m3 Tính khối lượng riêng của chất tạo thành vật?

5 Một vật có trọng lượng là 540N , thể tích là 0,02 m3 Tính khối lượng riêng của chất tạo thành vật

6 Tính khôùi lượng của 0,3m3 nước ? Biết rằng nước có khối lượng riêng 1000 Kg/m3

7 Một hợp sữa Ông Thọ có khối lượng 0,397 Kg và có thể tích 0,32 dm3 Hãy tính khối lượng riêng của sữa trong hợp ?

8 Cân nặng của người đang vác một bao lúa là 110 Kg Hỏi bao lúa có trọng lượng là là bao nhiêu ? Biết khối lượng của người đó là 65 Kg

9 Bỏ hòn đá có thể tích 20cm3 vào bình chia độ , thì nước trong bình dâng lên vạch 220cm3 tiếp tục bỏ viên bi sắt vào bình chia độ thì nước trong bình dâng lên vạch 250 cm3

a) Tính thể tích viên bi sắt ?

b) Tính thể tích nước trong bình chia độ ?

10* Không khí của một căn phòng có thể tích là 20 cm3 Tính trọng lượng của không khí trong phòng ? Biết 1 lít không khí có khối lượng là 1,293 g

11* Một vật kim loại hình trụ có chiều cao 12 cm và đường kính đáy 3,2 cm treo vật đó vào lực kế, ta đọc được 7350N Em có thể cho biết vật đó làm bằng gì không ?

12 Một bình chia độ có chứa sẵn 100cm3 nước Người ta bỏ viên sỏi vào thì mực nước trong bình dâng lên đến 125cm3, tiếp tục bỏ qủa cân vào thì mực nước trong bình dâng lên đến 155cm3 Hãy xác định : a) Thể tích của viên sỏi

b) Thể tích của qủa cân

13 a) Tính trọng lượng của một con trâu có khối lượng 1,5 tạ

b) Tính khối lượng của một tấm thép có trọng lượng 150N

14 a) Tính khối lượng của một con trâu có trọng lượng 150 Nï

b) Tính khối lượng của một tấm thép biết 40 tấm thép loại này nặng 36,8 N

15 Một quyển vở có khối lượng 80g thì có trọng lượng là bao nhiêu?

16 Một cặp sách có trọng lượng 3,5N thì có khối lượng laf bao nhiêu?

17 Tính thể tích của 1kg sắt biết khối lượng riêng của sắt là 7800kg/m3

18 Tính trọng lượng của 5 lít dầu ăn biết khối lượng riêng của dầu là 800kg/m3

19 Một vật có khối lượng 5400g, thể tích 2dm3 Tính trọng lượng riêng của chất làm vật bằng 2 cách

20 Một vật có trọng lượng 780N, thể tích 30dm3 Tính :

a) Khối lượng của vật

b) Khối lượng riêng của chất làm vật bằng 2 cách

21 Một vật bằng nhôm có khối lượng 3375kg Tính thể tích của vật bằng 2 cách, biết khối lượng riêng của nhôm là 2700kg/m3

22 Một thùng sách có 150 quyển sách giống nhau bị rơi xuống hố , biết 1 quyển sách có khối lượng 1200g Hỏi 3 học sinh có thể dùng dây kéo trực tiếp thùng sách đó lên không nếu :

a) Lực kéo của một học sinh là 595N

b) Lực kéo của một học sinh là 600N

c) Lực kéo của một học sinh là 625N

- 