Bài giảng Chăm sóc trẻ sơ sinh sau sinh

Phân loại trẻ sơ sinhLe Minh Tam – Dept of OBGYN – Hue Medical College... Le Minh Tam – Dept of OBGYN – Hue Medical CollegePhân loại trẻ sơ sinh Theo tuổi thai - Ngày đầu tiên của kỳ kin

Trang 1

CHĂM SÓC TRẺ SƠ SINH

SAU SINH

ThS Lê Minh Tâm

Bộ môn Phụ Sản Trường Đại học Y Khoa Huế

Trang 2

M ục tiêu học tập

1 Phân loại được trẻ sơ sinh

2 Trình bày được sự thích nghi của trẻ sơ sinh vớicuộc sống bên ngoài tử cung

3 Trình bày được các bước thăm khám và lập kếhoạch chăm sóc trẻ sơ sinh

Trang 3

Phân loại trẻ sơ sinh

Le Minh Tam – Dept of OBGYN – Hue Medical College

Trang 4

Các khái niệm:

- Giai đoạn sơ sinh: từ ngày thứ 1 đến ngày thứ 28 sau sinh

+ Giai đoạn sơ sinh sớm: ngày thứ 1 đến ngày thứ 7 sau sinh

+ Giai đoạn sơ sinh muộn: từ ngày thứ 8 đến ngày 28 sau sinh

Trang 5

Theo tuổi thai

- Ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối

+ Sơ sinh đủ tháng: 37 - 42 tuần (259 - 293 ngày) + Sơ sinh non tháng: < 37 tuần (≤ 258 ngày)

+ Sơ sinh già tháng: ≥ 42 tuần (≥ 294 ngày)

Trang 6

- Siêu âm sớm.

- Đặc điểm hình thái (Tiêu chuẩn Farr)

- Đặc điểm thần kinh

Trang 7

Những chỉ số ở trẻ sơ sinh bình thường

- Tuổi thai 37-42 tuần

Trang 8

Theo tuổi thai và tình trạng dinh dưỡng

- Bình dưỡng: cân nặng tương ứng với tuổi thai (giữa 10 và

90 percentiles so với tuổi thai)

- Thiểu dưỡng: cân nặng thấp hơn so với tuổi thai (dưới 10 percentile so với tuổi thai)

- Tăng dưỡng: cân nặng lớn hơn cân nặng của tuổi thai(hơn 90 percentile so với tuổi thai)

Trang 9

Theo tuổi thai và dinh dưỡng

- Sơ sinh đủ tháng:

+ Bình dưỡng+ Thiểu dưỡng+ Quá dưỡng

- Sơ sinh non tháng:

+ Bình dưỡng+ Thiểu dưỡng

- Sơ sinh già tháng:

Trang 10

mảng

Bong diện tích rộng

phân su Móng tay chân Dài Dài, vàng Dài, xanh

Trang 11

Phân độ già tháng theo Clifford:

1 Da khô nhăn nheo

2 Chân tay khẳng khiu, cơ nhão

Trang 12

Sự thích nghi với cuộc sống bên

ngoài tử cung

Trang 13

Sự thích nghi

Trang 14

Giai đoạn phụ thuộc Æ giai đoạn độc lập:

- Hệ tuần hoàn thích nghi

- Hô hấp hiệu quả

- Thận điều hòa môi trường nội mô

- Tự điều hòa thân nhiệt

- Tự điều hòa mức đường máu

Sự thích nghi

Trang 15

Tuần hoàn bào thai:

- Máu được oxy hóa từ nhau thai

- Lỗ bầu dục

- Ống động mạch

Sự thích nghi của hệ thống tuần hoàn

Trang 16

Trang 17

Sau sinh:

- Hô hấp Æ phổi dãn ra Æ giảm sức cản tuần hoànphổi

- Cuống rốn kẹp Æ tăng sức cản tuần hòan hệ thống

Æ tăng cung lượng máu ở phổi,

Æ giảm áp lực buồng tim phải,

Æ tăng áp lực buồng tim trái

Æ đóng dần lỗ bầu dục và ống độngmạch

- Hai thất lúc này hoạt động phối hợp nhau

- Ấp lực tuần hoàn phổi cao Æ tím tái

Trang 18

Sổ thai Æ lồng ngực bị ép Æ thoát phần lớn dịch.Tiếng khóc đầu tiên:

- Kích thích giác quan

- Môi trường dịch sang môi trường khô

- Kích thích hóa học sau khi kẹp rốn

Sự thích nghi về hô hấp

Trang 19

Trang 20

Cầu thận và ống thận tiếp tục hoàn thiệnĐảm bảo được sự cân bằng nội môi

Sự thích nghi của thận

Trang 21

Trung tâm điều hoà thân nhiệt trẻ sơ sinh chưa hoànthiện

Có thể bị rối loạn thân nhiệt, nguy cơ hạ thân nhiệt cao

Điều hòa thân nhiệt

Trang 22

Sau sinh, dinh dưỡng qua nhau thai bị cắt đứt.

Sản xuất glucose nhờ sự phân hủy glycogene ở gan

Bú sữa mẹ Æ duy trì đường trong máu

Chức năng tiêu hóa (nhu động và hấp thu) trưởngthành dần dần trong những tuần đầu của đời sống

Điều hòa đường máu

Trang 23

Khai thác tiền sử và bệnh sử

Trang 25

Trang 26

Tiền sử và bệnh sử

Diễn biến của chuyển dạ

- Tuổi thai: Đẻ non, già tháng

- Thời gian vỡ ối

- Số lượng ối

- Tính chất dịch ối

- Thời gian và diễn biến của chuyển dạ

- Can thiệp thủ thuật sản khoa

Trang 27

Chăm sóc trẻ sơ sinh

Trang 28

Ngay sau sinh:

Trang 29

Trang 30

Không đáp ứngXanh, tím toàn

> 100 lần/ 1/ Tốt, khócVận động tốtKhóc toToàn thân hồng

Trang 31

Ngực ít diđộngVừaVừaVừaQua ốngnghe

Ngược chiều

MạnhMạnhMạnhNghe bằng

tai

Bình thường: 0 điểm Suy hô hấp nhẹ: ≤ 3 điểm.Suy hô hấp vừa: 4 - 6 điểm Suy hô hấp nặng: > 6 điểm

Trang 32

KHÁM TRẺ SƠ SINH

Mục đích khám trẻ sơ sinh:

Phát hiện những dấu hiệu báo động để xử trí

Phát hiện những dị tật bẩm sinh: vô não, vô sọ, toe thực quản, thoát vị hoành, che vòm hầu, tật khônghậu môn, dị tật bàn tay, lỗ tai đóng thấp…

Đánh giá sự phát triển của thai có tương xứngvới tuổi thai không, có thuộc nhóm nguy cơ (non tháng,

Trang 33

Trang 34

Khám da:

- Màu sắc

+ Đỏ sẫm+ Vàng da+ Da xanh, lòng bàn tay nhợt nhạt+ Tím: thoáng qua, kéo dài hay tím chi dưới

Trang 35

Khám da:

- Phát ban

+ Hạt kê+ Ban đỏ nhiễm độc+ Mụn sơ sinh

Trang 36

+ Thóp phẳng, phồng hay lõm

Trang 37

Trang 39

Trang 40

Khám ngực:

- Quan sát:

+ Sự đối xứng+ Tần số thở, co kéo+ Ngưng thở

- Nghe âm phế bào

+ Tràn khí, xẹp phổi+ Thoát vị hoành

Trang 41

Le Minh Tam – Dept of OBGYN – Hue Medical CollegeKHÁM TRẺ SƠ SINH

Khám tim mạch:

Trang 42

Khám tim mạch:

- Xác định vị trí tim qua nghe và sờ

- Nhịp tim

- Tiếng thổi: ít có ý nghĩa

- Kết hợp cận lâm sàng: X quang, siêu âm, ECG…

Trang 43

Trang 45

Trang 46

Khám hậu môn trực tràng:

- Vị trí và độ thông hậu môn

- Thải phân su trong 48 giờ

Trang 47

Khám tứ chi:

- Tật dính ngón: ngón 2-3, 3-4, phẫu thuật sau 2 tuổi

- Thừa ngón: chụp X quang Æ tháo khớp

- Rãnh khỉ: HC Down

- Bàn chân khèo vào trong

- Liệt đám rối TK cánh tay: cánh tay duỗi, xoay trong, ngón cái nằm trong Kiểm tra cơ hoành, phân biệt với gãyxương đòn

- Trật khớp háng bẩm sinh: 1/800

Trang 48

Khám cột sống:

- Sự liên tục

- Màu sắc da vùng cột sống

Trang 49

Khám thần kinh:

- Cường cơ: cổ thân, tay, chân

- Phản xạ: bú, nắm, 4 điểm, Moro, bước tự động

Trang 50

CHĂM SÓC TRẺ SƠ SINH

Qui trình chăm sóc:

- Đảm bảo sự lưu thông đường thở

- Đảm bảo thân nhiệt

Trang 51

Chăm sóc rốn

Trang 52

Chăm sóc rốn

Tiêu đề	Chăm sóc trẻ sơ sinh sau sinh
Tác giả	ThS. Lê Minh Tâm
Trường học	Trường Đại học Y Khoa Huế
Chuyên ngành	Phụ sản
Thể loại	bài giảng
Thành phố	Huế

Định dạng
Số trang	52
Dung lượng	1,08 MB