Bản thân đã nhiều năm giảng dạy ở lớp 1 nhưng tôi luôn trăn trở: làm thế nào để học sinh của mình năng động, sáng tạo, hứng thú trong học tập, giờ học bớt căng thẳng, giảm áp lực, học mà
Trang 1THÔNG TIN CHUNG
1 Tên biện pháp : SỬ DỤNG TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC TOÁN LỚP 1
ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
2 Lĩnh vực áp dụng biện pháp: Giáo dục
3 Thời gian áp dụng biện pháp : Từ ngày 7 tháng 9 năm 2020 đến ngày 30 tháng
10 năm 2020
4 Tác giả:
Họ và tên:
Năm sinh:
Nơi thường trú:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ công tác:
Nơi làm việc:
Địa chỉ liên hệ:
A MỞ ĐẦU
Lí do chọn biện pháp :
Hoạt động học tập giúp con người thu nhận được lượng thông tin nhiều nhất ,nhanh nhất, dễ dàng, thông dụng và tiện lợi nhất để không ngừng bổ sung và nâng cao vốn hiểu biết, vốn sống của mình Ngày nay nhà nước ta rất trọng việc giáo dục
là quốc sách hàng đầu Trong năm học 2020- 2021 đã tiến hành triển khai chương trình GDPT 2018 ,cải cách giáo dục, đầu tư cho giáo dục nhiều tiền của và công sức để tìm ra những biện pháp mới, những phương pháp tối ưu nhằm nâng cao chất lượng dạy học lên một bước theo quá trình phát triển của xã hội được Đặc biệt ở học sinh lớp Một, đây là năm học đầu tiên các em học sinh được tiếp cận với sách
bộ sách giáo khoa mới Môn Toán và các môn học khác đóng một vai trò rất quan trọng, góp phần đào tạo nên những con người phát triển toàn diện cả về phẩm chất
và năng lực Bởi nếu chỉ dạy cho học sinh những kiến thức đã có sẵn trong sách giáo khoa, trong các tài liệu thì tiết học sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽ không cao Đó là một trong những nguyên nhân cản trở việc đào tạo các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo, sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày Bản thân đã nhiều năm giảng dạy ở lớp 1 nhưng tôi luôn trăn trở: làm thế nào để học sinh của mình năng động, sáng tạo, hứng thú trong học tập, giờ học bớt căng thẳng, giảm áp lực, học mà chơi,chơi
mà học Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học ở bậc Tiểu học theo đúng hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của
Trang 2học sinh Để giúp các em học tốt ,nếu chỉ dạy trên bảng đen phấn trắng thì học sinh
sẽ chóng chán, tiếp thu bài hạn chế Vậy người giáo viên không chỉ thiết kế nội dung bài học hợp lí, mà còn phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia tích cực vào các hoạt động học tập Giáo viên cần biết kết hợp sử dụng các phương tiện dạy học hỗ trợ nhằm khơi gợi trí tò mò, óc sáng tạo của học sinh Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trò chơi có nội dung lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng
cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn biện pháp “Sử dụng trò chơi trong dạy học Toán để nâng cao chất lượng ’’
B NỘI DUNG
I Thực trạng:
Trong mỗi tiết học là dịp để học sinh hình thành những kiến thức và kĩ năng mới, vận dụng một cách sáng tạo nhất, thông minh nhất trong việc học, trong cuộc sống sau này Chính vì vậy, người giáo viên cần biết phát huy tính tích cực, trí thông minh của học sinh thông qua giờ học Học sinh lớp 1 rất hiếu động, ham chơi, thích cái mới lạ nhưng lại chóng chán Chính vì thế đối với học sinh trò chơi
là một phát hiện mới, kích thích trí tò mò, muốn tìm hiểu, khám phá.Thông qua trò chơi , học sinh biết vận dụng kiến thức một cách linh hoạt, kích thích trí tưởng tượng, trí nhớ Từ đó giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo, suy luận logic,
xử lí thông minh trong các tình huống phức tạp Sử dụng trò chơi học tập đúng nội dung và mục đích sẽ góp phần dạy học theo định hướng hoạt động lấy học sinh làm trung tâm Làm cho giờ học bớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu, học sinh hứng thú, tích cực học tập, tiếp thu kiến thức của bài học một cách nhẹ nhàng, hiệu quả phù hợp với những yêu cầu chỉ đạo chuyên môn của Bộ Giáo dục và Đào tạo
II Biện pháp cụ thể khi sử dụng trò chơi học tập.
1 Mục tiêu :
Để đạt hiệu quả trong sử dụng trò chơi học tập thì việc đa dạng hoá trò chơi trong giờ học là vô cùng quan trọng để các em “chơi mà học” là điều không dễ dàng Vì vậy khi thiết kế trò chơi học tập, giáo viên phải nắm vững và thực hiện các nguyên tắc chủ yếu sau:
a- Nội dung trò chơi phải gắn với mục tiêu từng tiết học:
Giáo viên căn cứ vào từng bài, loại bài để thiết kế các trò chơi học tập phù hợp, phong phú Tránh lặp đi lặp lại một hoặc một số trò chơi trong nhiều tiết học Mỗi một trò chơi phải đảm bảo giải quyết một mục tiêu nhất định của hoạt động nào đó trong tiết học Không thiết kế các trò chơi chỉ giải quyết một khía cạnh mục tiêu quá nhỏ hoặc xa vời mục tiêu dạy học cụ thể
Trang 3b- Luật chơi rõ ràng, đơn giản dễ nhớ, dễ thực hiện:
Khi thiết kế trò chơi tránh rườm rà, phức tạp, quá cầu kỳ giúp học sinh nắm bắt nhanh chóng luật chơi và cách chơi, đảm bảo thời gian tiết học, không ảnh hưởng tới lớp khác hay ảnh hưởng tới vệ sinh sức khoẻ của học sinh Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi và phù hợp với khả năng người hướng dẫn
c- Điều kiện, phương tiện tổ chức trò chơi phong phú hấp dẫn:
Khi thiết kế trò chơi, giáo viên cần chú ý đến điều kiện, phương tiện tổ chức trò chơi Trò chơi phải phù hợp với lớp học, phương tiện đơn giản, dễ làm, tránh cầu
kỳ, tốn kém nhưng vẫn đảm bảo phong phú và hấp dẫn Một số phương tiện giáo viên có thể dặn học sinh chuẩn bị từ tiết trước
d- Sử dụng trò chơi đúng lúc, đúng chỗ.
Sử dụng trò chơi học tập quá lạm dụng sẽ tác dụng trái ngược với mong muốn
Do đó cần căn cứ vào từng hoạt động để tổ chức những trò chơi phù hợp Trò chơi
có thể sử dụng ở bất cứ hoạt động nào của tiết học nhưng phải phù hợp với mục tiêu của hoạt động đó
e- Trò chơi phải kích thích được sự hứng thú của từng học sinh.
Mỗi trò chơi phải đảm bảo kích thích được sự thi đua dành phần thắng giữa các đội tham gia Tránh chỉ thiết kế cho học sinh thích môn Toán bởi nội dung trò chơi quá khó so với trình độ chung của lớp Trò chơi đảm bảo được nhiều học sinh hay nhiều lượt học sinh tham gia
g- Đánh giá kết quả của trò chơi
Khi đánh giá kết quả trò chơi cần đánh giá với thái độ nhẹ nhàng mang tính chất khích lệ, động viên nhưng phải công bằng
2 Cấu trúc của trò chơi học tập :
a Tên trò chơi
+ Mục đích : Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ năng nào Mục đích của trò chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết kế trong trò chơi
+ Đồ dùng, đồ chơi : Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong Trò chơi học tập + Nêu lên luật chơi : chỉ rõ qui tắc của hành động chơi quy định đối với người chơi, quy định thắng thua của trò chơi
+ Số người tham gia chơi : Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi
+ Nêu lên cách chơi
b Cách tổ chức trò chơi :
Thời gian tiến hành : thường từ 5 - 7 phút
Trang 4- Đầu tiên là giới thiệu trò chơi :
+ Nêu tên trò chơi
+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ luật chơi
- Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi
- Chơi thật
- Nhận xét kết quả chơi, thái độ của ngươi tham dự, giáo viên có thể nêu thêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh
- Thưởng - phạt : Phân minh, đúng luật chơi, sao cho người chơi chấp nhận thoải mái và tự giác làm trò chơi thêm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản, vui (như chào các bạn thắng cuộc, hát một bài, nhảy lò cò )củng cố kiến thức đồng thời phát triển vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua trò chơi
3 Một số trò chơi học tập:
* Một số trò chơi sử dụng trong môn học Toán
Trò chơi tô hình đúng, màu đẹp
- Mục đích: Củng cố khả năng nhận dạng tam giác, hình vuông, hình tròn, rèn luyện sự khéo tay, óc thẩm mĩ
- Chuẩn bị: giấy khổ lớn với các nhóm hình
- Cách chơi: Chia lớp thành 2 đội, mỗi đội cử 3 bạn đại diện lên chơi
Giáo viên phát cho mỗi đội 3 bút màu (xanh, đỏ, vàng) Yêu cầu quan sát kĩ các hình vẽ
Khi GV hô: ‘Tô màu đỏ vào hình tam giác, tô màu xanh vào hình vuông, tô màu vàng vào hình tròn” Trong 3 phút đội nào tô đúng, đẹp (không bị nhoè màu ra ngoài hình, không tô màu nọ chồng lên màu kia do nhầm) thì đội đó thắng cuộc
Trò chơi sắp xếp thứ tự
- Mục đích: Học sinh nhận biết được thứ tự các số
Rèn tính nhanh nhẹn chính xác trong khi làm bài tập
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị sẵn các tấm bìa, mỗi tấm bìa có ghi sẵn số đã học
từ 1 đến 10
- Luật chơi: Xếp các số theo thứ tự từ bé đến lớn hoặc từ lớn đến bé
- Cách tiến hành: Giáo viên phát cho mỗi em tham gia chơi một tấm bìa có ghi
sẵn số để các em chuẩn bị Khi nghe giáo viên hô: 1, 2, 3 học sinh lập tức mỗi em cầm tấm bìa có ghi sẵn số lên đứng vào vị trí của mình, khi nghe hô dừng thì các
em không được thay đổi vị trí nữa
Giáo viên cùng cả lớp nhận xét tuyên dương những em biết xếp đúng vị trí
Trang 5C Hiệu quả của biện pháp
1.Trước khi áp dụng biện pháp :
Đa số các em học sinh rất nhút nhát, không hăng hái trong tiết học, đặc biệt là học sinh không thích học Toán Trong giờ học,không khí lớp học kém sôi động, học sinh không hăng hái giơ tay phát biểu, chưa mạnh dạn nêu ra ý kiến của mình Lượng kiến thức lớp 1 tương đối nhiều đồng thời một số học sinh HS không hứng thú, chầm, thậm chí sợ các tiết học Bên cạnh đó còn HS có thái độ không tích cực chỉ hưởng ứng chứ không trực tiếp tham gia…
Việc đa dạng hoá trò chơi trong tiết học còn hạn chế Giáo viên còn vận dụng máy móc, rập khuôn một số trò chơi nhất định từ tiết này qua tiết khác gây nên sự khập khiễng với mục tiêu từng hoạt động và sự nhàm chán, thiếu hứng thú ở học sinh
Đôi khi giáo viên không làm chủ tốt thời gian trong quá trình tổ chức trò chơi dẫn đến”cháy” giờ hay phân chia thời gian không hợp lý trong tiết dạy Một thực trạng thường thấy là sự chuẩn bị, tổ chức một trò chơi của giáo viên chưa chu đáo,
tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo yêu cầu của trò chơi nên hiệu quả của các trò chơi Toán học còn hạn chế
* Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
Vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát nhỏ trong lớp … Trường …… Kết quả thu được như sau
2 Sau khi áp dụng biện pháp
Biện pháp sử dụng trò chơi học tập nhằm nâng cao sự hứng thú cho học sinh trong dạy học Toán lớp 1 , tôi đã áp dụng giảng dạy vào giờ học tại lớp …, cho HS khối …… đã thu lại được nhiều kết quả hết sức khả quan, phần nào đã khắc phục được các thực trạng đã nêu trong dạy học từ trước tới nay
Giáo viên không còn thấy lúng túng khi tổ chức một giờ học sao cho sinh động.
Các trò chơi được vận dụng thành thạo, khá linh hoạt, khai thác triệt để tác dụng của mỗi trò chơi Thông qua việc tổ chức các trò chơi cho các em, giáo viên đã rút
ra được nhiều kinh nghiệm quý báu trong giảng dạy và chu đáo hơn khi chuẩn bị đồ
Trang 6dùng dạy học Việc thiết kế bài giảng đạt hiệu quả cao và sinh động hơn Giờ dạy -học luôn sinh động, gây nhiều hứng thú cho -học sinh
Chính sự hứng thú của các em trong mỗi giờ học được nâng lên, nên giờ học của các em không còn khô khan, mệt mỏi như trước đây nữa mà trở nên sôi động, hấp dẫn Các em tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, hào hứng, phù hợp với đặc điểm tâm lí lứa tuổi của HS lớp …… “ Học mà chơi, chơi mà học” Tính nhút nhát,
tự ti của một số em được khắc phục, các em mạnh dạn, tự tin và ham học hơn
Từ đó chất lượng học tập của các em được cải thiện và tiến bộ rõ rệt Qua đợt kiểm tra vừa qua, số lượng HS không thích môn Toán giảm dần Đây là một kết quả đáng khích lệ so với kết quả khảo sát đầu năm
Việc sử dụng trò chơi toán học trong dạy học là việc dạy học phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lí của HS, kích thích sự hứng thú của HS, làm giảm đi sự khô khan trong các hoạt động dạy học tích cực đáp ứng nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay của ngành Nó giúp các em "vừa học, vừa chơi", tạo cho HS niềm tin, niềm vui trong học tập
Khi sử dụng trò chơi trong dạy học nói chung và trong lớp …… nói riêng, điều cần thiết là phần chuẩn bị và tổ chức cần căn cứ kiến thức, trình độ HS và điều kiện
để lựa chọn đưa vào dạy học như một hoạt động dạy học, tránh rườm rà, mất thời gian GV phải đặc biệt chú ý xác định được rõ mục đích của trò chơi, các bước chuẩn bị và tiến hành trò chơi đó Đồng thời cần phân biệt trò chơi học tập với các hình thức: Đố vui toán học, Truyện kể toán học, Thơ toán…
Tuy nhiên, để việc sử dụng trò chơi trong dạy – học đạt kết quả cao và bền vững thì đòi hỏi người GV phải thực hiện thường xuyên, kiên trì, yêu nghề, yêu trẻ và ham học hỏi để tiết học toán luôn hấp dẫn HS
Kết quả môn Toán lớp tôi cụ thể như sau:
C
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ :
1 Kết luận:
Trang 7Trò chơi học tập là một loại hình hoạt động vui chơi có nhiều tác dụng trong các giờ học của học sinh tiểu học Trò chơi tạo ra không khí vui tươi, hồn nhiên, sinh động trong giờ học Nó còn kích thích được trí tưởng tượng, tò mò, ham hiểu biết ở học sinh Tổ chức tốt trò chơi học tập không chỉ làm cho các em hứng thú hơn trong học tập mà còn giúp các em tự tin hơn, có được cơ hội tự khẳng định mình và tự đánh giá nhau trong học tập
Việc tổ chức trò chơi trong các giờ học là vô cùng cần thiết Song không nên quá lạm dụng phương pháp này, ở mỗi giờ học ta chỉ nên tổ chức cho các em chơi
từ 1 đến 2 trò chơi trong khoảng từ 3 đến 5 phút Do vậy người giáo viên cần có kỹ năng tổ chức, hướng dẫn các em thực hiện các trò chơi thật hợp lý và đồng bộ, phát huy được tối đa vai trò của học sinh
Khi tổ chức trò chơi trong giờ dạy học , chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, vào điều kiện cơ sở vật chất của trường, thời gian trong từng tiết học mà lựa chọn hoặc thiết kế các trò chơi cho phù hợp Song để tổ chức được trò chơi có hiệu quả đòi hỏi mỗi người thầy phải có kế hoạch, chuẩn bị thật chu đáo cho mỗi trò chơi Các em được rèn khả năng nhanh nhẹn, khéo léo và tạo cho các em sự mạnh dạn, tự tin Điều đáng mừng là các em rất hào hứng, chờ đợi tiết học toán sau, tạo cho các
em lòng yêu thích, ham mê môn Toán, Tiếng Việt
Sau quá trình thực biện pháp tổ chức trò chơi học tập này, tôi thấy rằng việc tổ chức trò chơi là một việc làm rất cần thiết đặc biệt với HS lớp …
2 Kiến nghị:
Muốn có kết quả cao trong việc sử dụng trò chơi trong giờ học ngoài những mục tiêu chung của bài dạy, giáo viên cần chú ý đến những vấn đề sau :
a, Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học, từ đó lựa chọn thiết
kế trò chơi cho phù hợp
b,Tổ chức trò chơi sao cho mọi học sinh được chơi nhất là những em còn hay rụt rè thiếu tự tin
c, Giáo viên cần khắc phục những khó khăn về cơ sở vật chất , sưu tầm các vật liệu đơn giản để làm đồ dùng trong trò chơi
Mỗi năm học Phòng giáo dục và Sở giáo dục nên chọn các sáng kiến tốt in thành các tập san theo môn học để cung cấp cho các trường làm tài liệu sinh hoạt chuyên môn
Mở thêm các lớp bồi dưỡng về chuyên môn và xây dựng nhiều tiết dạy học mẫu
để cho giáo viên được trao đổi, học tập, rút kinh nghiệm
- Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân đã thực hiện tuy mang lại hiệu quả, song phạm vi nghiên cứu còn hạn hẹp và thời gian nghiên cứu còn ít, rất mong được sự đóng góp chân thành của đồng nghiệp, các cấp lãnh đạo để đề tài được hoàn thiện hơn,cơ hội học tập đa dạng hơn.Trò chơi không chỉ là phương tiện mà
Trang 8còn là phương pháp giáo dục Tôi rất mong nhận được sự góp ý của người đọc để
đề tài được hoàn thiện hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn !
…… , ngày …… tháng …… năm ……….
Người viết