Bệnh vảy nến

Bệnh vảy nến Vảy nến Psoriasis là một bệnh ngoài da mãn tính, hay tái phát với đặc trưng là những mảng hồng ban có vảy trắng bạc và dính rất ngứa, thường có trên khuỷu tay, cánh tay trướ

Bệnh vảy nến

Vảy nến (Psoriasis) là một bệnh ngoài da mãn tính, hay tái phát với đặc trưng là những mảng hồng ban có vảy trắng bạc và dính rất ngứa, thường có trên khuỷu tay, cánh tay trước, đầu gối, chân, da đầu Bệnh vảy nến do rối loạn biệt hóa lành tính của

tế bào thượng bì (da), điều trị rất khó khăn, dễ gây chán nản vì không có thuốc đặc trị

Bệnh có ở 1,5-2% dân số thế giới, gặp nhiều ở vùng Bắc Âu với tỷ lệ 1,5 - 3%

và 7-10% tổng số các bệnh nhân đến các phòng khám da liễu ở Việt Nam với di truyền tính trội

Đến nay, dù chưa hiểu được hết căn nguyên của bệnh nhưng các nhà khoa học thấy có một số nguyên nhân chính:

Yếu tố di truyền: 70% trường hợp song sinh cùng mắc, 30% trường hợp có yếu

tố gia đình

Yếu tố tâm lý: Bệnh gia tăng hoặc tái phát liên quan chặt chẽ tới stress

Nhiễm khuẩn: Yếu tố này thấy rõ ở trẻ em, nhất là với vảy nến thể giọt, bệnh giảm khi dùng kháng sinh penicillin

Vai trò của thuốc: Bệnh gia tăng khi dùng các loại thuốc như kháng sốt rét tổng hợp, lithium Đặc biệt, sử dụng corticoid đường toàn thân làm bệnh nặng lên khi dừng thuốc và tiến triển sang thể đỏ da toàn thân hoặc thể mủ

Triệu chứng

Đặc điểm bệnh rất dễ nhận thấy bởi những tổn thương riêng lẻ có giới hạn rõ Người bệnh thấy xuất hiện các đám mảng đỏ kích thước khác nhau, từ vài milimet đến vài chục centimet, hơi gồ cao, nền cứng cộm Vảy nhiều tầng, nhiều lớp, dễ bong, khi cạo vụn ra như bột phấn, như vết nến rơi lả tả Vảy tái tạo rất nhanh, số lượng nhiều Thương tổn mới xuất hiện trên các vùng bị kích thích như gãi, tiêm, mổ; kích thích lý hóa thường xuất hiện đầu tiên ở vùng da đầu và vùng bị tỳ đè, sau vành tai, khuỷu tay, đầu gối, hông, vùng cơ quan sinh dục Đôi khi bệnh lan khắp cơ thể Có khi còn gặp vảy nến ở nếp gấp hay dạng đỏ da lan tràn toàn thân và khó điều trị Móng tay, lông mày, rốn, hậu môn cũng thường bị bệnh trong 60% các trường hợp

Vảy nến là bệnh không lây lan (trừ khi bệnh xâm nhập xương khớp hoặc nhiễm độc), không gây ảnh hưởng xấu cho sức khỏe, chỉ ảnh hưởng tâm lý, buồn phiền vì da chẳng giống ai

Điều trị

Hiện nay không có trị liệu nào dứt được bệnh vảy nến, mà chỉ làm dịu tạm thời

Thường thường, vảy nến được chữa theo ba phương thức:

1- Thuốc bôi ngoài da: Loại Corticosteroids như ultravate, tenovate, psorcon; Loại Donovex thuộc nhóm vitamin A analog; Loại Topical Retinoid như tazorac; Nhóm Coal Tar; Acid Salycylic 5%, dầu hắc ín, dithranol, calcipotriol, tazanotene

2- Điều trị toàn thân với methotrexate, cyclosporine, saulfasalazine, acitretin

Các loại thuốc này phải được bác sĩ kê đơn và theo dõi vì chúng khá độc

Bệnh vảy nến có thể chữa bằng Skin cap Spray

Tháng 1/2003, FDA chấp thuận cho tiêm thuốc amevive (alefacept) dược phẩm sinh học tác dụng trên tế bào miễn dịch T cell để trị bệnh nghi là do miễn dịch gây ra

3- Trị liệu ánh sáng như Ultraviolet B (UBV), PUVA (Psoralen Plus Ultraviolet Ạ)

Liệu pháp UVAB được chỉ định nhiều trong điều trị vảy nến trong khi sử dụng các phương pháp khác không có hiệu quả, với cơ chế tác động là dùng tia cực tím tác động lên thượng bì và trung bì qua hai tác động chính là tác động lên a-xít nhân (ADN) và hệ miễn dịch Phổ biến nhất hiện nay là phương pháp PUVA (uống thuốc psoralen gây cảm ứng ánh sáng, sau đó chiếu tia cực tím sóng dài UVA), có thể đạt 80-90% kết quả, nhưng tỷ lệ tái phát 40% hoặc hơn Các bài thuốc đông y cũng nhiều nhưng hiệu quả còn hạn chế Phơi nắng nhẹ cũng giúp phần nào nhưng đừng để cháy nắng Thường xuyên làm da mềm với nước pha epson, dead sea salts, dầu ăn, white petroleum, salicylic acid cũng làm giảm bệnh

Thuốc điều trị ung thư làm giảm

bệnh vẩy nến nặng

Tiêm Taxol (thuốc điều trị ung thư) công thức giống như gel có hiệu quả trong điều trị vảy nến nặng Chế phẩm dùng trong nghiên cứu này có đặc tính chống viêm và

ít gây phản ứng dị ứng hơn Taxol thông thường

Bác sỹ Andrew Blauvelt và cộng sự ở Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ đã thử nghiệm Taxol trên 12 bệnh nhân bị bệnh vảy nến nặng với liều dùng thấp hơn nhiều so với liều gây ức chế tủy xương ở bệnh nhân ung thư, 9 bệnh nhân tham gia đã hoàn tất việc điều trị có cải thiện đáng kể, Mặc dù sự cải thiện có phần giảm vào 4 tuần sau khi

tiêm mũi cuối cùng, 2 bệnh nhân có phản ứng dị ứng khiến không thể dùng tiếp, nhưng không có bằng chứng suy tủy xương ở bất kỳ bệnh nhân nào

Hợp chất giống như Taxol có ích trong việc điều trị bệnh vảy nến Chúng có tác dụng trên vảy nến vì chúng ức chế viêm, hình thành mạch máu và tăng sinh quá mức

tế bào Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu nào sử dụng Taxol điều trị vảy nến Dùng Taxol điều trị vảy nến nặng vẫn còn là thử nghiệm, chưa được nghiên cứu lâm sàng