Hữu Loan - Thơ và đời

Nhà thơ Hữu Loan - Ảnh: tư liệu Nghe đọc bài thơ Màu tím hoa sim của Hữu Loan - Giọng ngâm: Tô Kiều Ngân Nghe bài hát Áo anh sứt chỉ đường tà - Nhạc sĩ Phạm Duy phổ thơ Hữu Loan - Gi

Nhà thơ Hữu LoaThứ Sáu, 19/03/2010, 09:15 (GMT+7)

Thi sĩ Màu tím hoa sim qua đời

TTO - Sáng nay 19-3, nhà thơ Hữu Thỉnh - chủ tịch Hội Nhà văn VN - đã về viếng nhà thơ Hữu Loan vừa qua đời Thi sĩ Hữu Loan - tác giả bài thơ nổi

tiếng Màu tím hoa sim - qua đời tại nhà riêng ở thôn Vân Hoàn, xã Nga Lĩnh

(huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa) vào lúc 19g ngày 18-3 (tức ngày 3 tháng 2 năm Canh Dần), hưởng thọ 95 tuổi.

>> Người đàn bà ngoài song cửa

>> Nhà thơ Hữu Loan: "Thơ tôi, dấu ấn đời tôi"

>> Tác quyền Màu tím hoa sim: 100 triệu đồng

>> Bản gốc chính xác của Màu tím hoa sim?

Nhà thơ Hữu Loan tên thật là Nguyễn Hữu Loan, sinh năm 1916 tại thôn Vân Hoàn, xã Nga Lĩnh Ông đỗ tú tài năm 1943, từng đi dạy học, tham gia Mặt trận bình dân, tham gia Việt Minh ở thị xã Thanh Hóa (nay là TP Thanh Hóa)

Nhà thơ Hữu Loan - Ảnh: tư liệu

Nghe đọc bài thơ Màu tím hoa

sim của Hữu Loan - Giọng ngâm: Tô

Kiều Ngân

Nghe bài hát Áo anh sứt chỉ đường

tà - Nhạc sĩ Phạm Duy phổ thơ Hữu

Loan - Giọng ca: Đức Tuấn

Năm 1943, ông về quê gầy dựng phong trào Việt Minh Khi Cách mạng tháng Tám diễn ra, ông làm phó chủ tịch Uỷ ban khởi nghĩa huyện Nga Sơn Trước

năm 1945, ông đã từng là cộng tác viên trên các tập san Văn học, xuất bản tại

Hà Nội

Sau Cách mạng tháng Tám, ông được cử làm Ủy viên văn hóa trong Ủy ban hành chính lâm thời tỉnh Thanh Hóa, phụ trách các ty: giáo dục, thông tin,

thương chính và công chính

Bước sang cuộc kháng chiến chống Pháp, Hữu Loan tham gia quân đội nhân dân Việt Nam, phục vụ trong Đại đoàn 304 Sau năm 1954, ông có thời gian làm

việc tại báo Văn nghệ (Hội nhà văn VN) Sau đó, ông về sinh sống tại quê nhà

đến khi qua đời

Nói đến gia tài thơ của thi sĩ Hữu Loan, người yêu thơ nhớ đến bài thơ Đèo

cả mở đầu sự nghiệp thi ca của ông, đã vang danh khắp chiến trường kháng

chiến chống Pháp

Sau đó, khi người vợ đầu tiên của ông là bà Lê Đỗ Thị Ninh mất tại quê nhà (năm 1949), thi sĩ nghe tin dữ khi đang trên đường hành quân khiến ông đã viết

lên những vần thơ bất hủ Màu tím hoa sim đi sâu vào lòng người đọc cho đến

tận bây giờ

Bài thơ này đã được Công ty cổ phần điện tử Tân Bình (VTB Viettronics Tân Bình, TP Hồ Chí Minh) mua bản quyền với giá 100 triệu đồng vào năm 2004

Nhà thơ Hữu Loan và vợ - bà Phạm Thị Nhu năm 2009

- Ảnh tư liệu

Được biết, gần hai năm qua, thi sĩ Hữu Loan bị bệnh thấp khớp nặng Dù được gia đình và các thầy thuốc chăm sóc chu đáo, tận tình, nhưng do tuổi cao, sức yếu, thi sĩ đã ra đi ở tuổi 95

Lễ phát tang diễn ra lúc 1 giờ 30 phút sáng nay 19-3, lễ an táng diễn ra lúc 15 giờ 30 phút tại nghĩa trang quê nhà

Sáng 19-3, đoàn cán bộ của huyện Nga Sơn và nhiều đoàn cán bộ trong, ngoài tỉnh đã đến viếng thi sĩ Hữu Loan

HÀ ĐỒNG

Màu tím hoa sim là một bài thơ rất nổi tiếng của nhà thơ Hữu Loan, được

sáng tác năm 1949 tại Thanh Hoá, vào thời điểm được cho là sau khi

người vợ đầu tiên của tác giả qua đời

Bài thơ xuất hiện đầu tiên trên tờ Trăm Hoa của Nguyễn Bính và cũng

được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc thành những bài hát nổi tiếng

Bản chép tay của bài thơ Màu tím hoa sim có chữ ký của nhà thơ Hữu Loan

Nàng có ba người anh đi bộ đội

Những em nàng

Có em chưa biết nói

Khi tóc nàng xanh xanh

Tôi người Vệ quốc quân

xa gia đình

Yêu nàng như tình yêu em gái Ngày hợp hôn

nàng không đòi may áo mới

Tôi mặc đồ quân nhân

đôi giày đinh

bết bùn đất hành quân

Nàng cười xinh xinh

bên anh chồng độc đáo

Tôi ở đơn vị về

Cưới nhau xong là đi

Từ chiến khu xa

Nhớ về ái ngại

Lấy chồng thời chiến binh

Mấy người đi trở lại

Nhỡ khi mình không về

thì thương

người vợ chờ

bé bỏng chiều quê

Nhưng không chết

người trai khói lửa

Mà chết

người gái nhỏ hậu phương

Tôi về

không gặp nàng

Má tôi ngồi bên mộ con đầy bóng tối Chiếc bình hoa ngày cưới

thành bình hương

tàn lạnh vây quanh

Tóc nàng xanh xanh

ngắn chưa đầy búi

Em ơi giây phút cuối

không được nghe nhau nói

không được trông nhau một lần

Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím

áo nàng màu tím hoa sim

Ngày xưa

một mình đèn khuya

bóng nhỏ

Nàng vá cho chồng tấm áo

ngày xưa

Một chiều rừng mưa

Ba người anh trên chiến trường đông bắc

Được tin em gái mất

trước tin em lấy chồng

Gió sớm thu về rờn rợn nước sông

Đứa em nhỏ lớn lên

Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị

Khi gió sớm thu về

cỏ vàng chân mộ chí

Chiều hành quân

Qua những đồi hoa sim

Những đồi hoa sim

những đồi hoa sim dài trong chiều không hết

Màu tím hoa sim

tím chiều hoang biền biệt

Có ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa

Áo anh sứt chỉ đường tà

Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu

Ai hỏi vô tình hay ác ý với nhau

Chiều hoang tím có chiều hoang biết

Chiều hoang tím tím thêm màu da diết

Nhìn áo rách vai

Tôi hát trong màu hoa

Áo anh sứt chỉ đường tà

Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu

Màu tím hoa sim, tím tình trang lệ rớm

Tím tình ơi lệ ứa

Ráng vàng ma và sừng rúc điệu quân hành

Vang vọng chập chờn theo bóng những binh đoàn

Biền biệt hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím

Tôi ví vọng về đâu

Tôi với vọng về đâu

Áo anh nát chỉ dù lâu

Hữu Loan (1949, khóc vợ Lê Đỗ Thị Ninh)

Theo Thi Viện

Nhà thơ Hữu Loan và các bạn văn nhiều thế hệ - Ảnh tư liệu

Hoa lúa

Em là con gái đồng xanh

Tóc dài vương hoa lúa

Đôi mắt em mang chân trời quê cũ

Giếng ngọt, cây đa

Anh khát tình quê ta trong mắt em thăm thẳm Nhạc quê hương say đắm

Trong lời em từng lời

Tiếng quê hương muôn đời và tiếng em là một

Em ca giữa đồng xanh bát ngát

Anh nghe quê ta sống lại hội mùa

Có vật trụi, đánh đu, kéo hẹ, đánh cờ

Có dân ca quan họ

Trai thôn Thượng, gái thôn Đoài hai bên gặp gỡ Cầm tay trao một miếng trầu

Yêu nhau cởi áo cho nhau

Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay

Quê hương ta núi ngất, sông đầy

Bát ngát làng tre, ruộng lúa

Em gái quê hương mang hình ảnh quê hương

Xa em năm nhớ, gần em mười thương

Còn bàn tay em còn quê hương mãi

Em mang nguồn ân ái

Căng ngực trẻ hai mươi và trong mắt biếc nhìn anh

Em gái quê si tình

Chưa bao giờ được yêu đương trọn vẹn

Anh yêu em muôn vàn như quê ta bất diệt

Quê hương ta ơi từ nay càng đẹp

Tình yêu ta ơi từ nay càng sâu

Ta đi đầu sát bên đầu

Mắt em thăm thẳm đựng màu quê hương.

Ngôi nhà của nhà thơ Hữu Loan ở Nga Sơn (Thanh Hóa) - Ảnh: Thể thao & Văn hóa

Đèo Cả

Đèo Cả!

Đèo Cả!

Núi cao ngất!

Mây trời Ai Lao

Sầu đại dương

Dặm về heo hút

Đá bia mù sương!

Bên quán hồng quân

Người

Ngựa

Mỏi

Nhìn dốc

Ngồi than

Thương

ai

lên đường

Chầy ngày

Lạc giữa núi

Sau chân

Lối vàng xanh tuôn

Dưới cây

Bên suối độc

Cheo leo

Chòi canh

Như biên cương

Tức

Râu

trùm

vai rộng

Không nhận ra

người làng

Rau khe

Cơm vắt

Áo phai màu chiến trường Ngày thêm

Vượn hú

Đêm canh

Gặp hùm

Lang thang!

Gian nguy

Lòng không nhạt

Căm thù trăm năm xa Máu nghiêng sôi dào dạt

Từ nguồn thiêng

Ông cha

- Cầu xây chiến lũy ngất Đây hình hài thiên hoa!

- Xâm lăng!

- Xâm lăng!

Súng

Thèm

Gươm

Khát

- Ai ngâm

Lung lay

Đêm quê nhà!

Nhớ về thăm Đèo Cả Hậu phương từ rất xa

Ăn với nhau

Bữa heo rừng

Công thui

Chấm muối

Ngủ với nhau

Sạp rừng

Nửa tối

Biệt nhau

Rừng hoang

Canh gà

Râu ngược

Chào nhau

Bên vách núi

Giặc từ Vũng Rô bắn tới

Giặc từ trong tràn ra

Nhưng Đèo Cả

Vẫn

Giữ

Vững

Chân đèo Nam

Máu giặc

Mấy lần

Nắng khô

Sau mỗi lần thắng

Những người trấn Đèo Cả

Về bên suối

Đánh cờ

Người hái cam rừng

Ăn nheo mắt

Người vá áo

Thiếu kim

Mài sắt

Người đập mảnh chai

Vểnh cằm

Cạo râu

Suối mang bóng người

Soi

Những

Về

Đâu?!

Theo Thi viện

=============================================================

=======

n qua đời.