Dàn ý phân tích tác phẩm người lái đò sông đà

Nguyễn Tuân làm tạo cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn hơn bao giờ hết.Khúc sông này nguy hiểm đến mức không một con thuyền nào dám tiến lại gần,nếu không sẽ bị hút vào trong, bị dìm

Dàn ý Phân tích tác phẩm Người lái đò sông Đà

I Mở bài

- Tác giả Nguyễn Tuân: có phong cách nghệ thuật độc đáo, cái tôi đầy cá tính,một nhà văn tài hoa uyên bác, luôn khám phá thế giới ở bình diện văn hóa thẩmmĩ

- Tác phẩm được sáng tác trong gian đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miềnBắc, với nội dung ngợi ca vẻ đẹp của con người và thiên nhiên Tây Bắc

II Thân bài

1 Lời đề từ

- Lời đề từ “Đẹp vậy thay ”: thể hiện xúc cảm mãnh liệt trước vẻ đẹp của dòngsông và con người gắn bó với dòng sông, thấy được cảm hứng chủ đạo là ngợica

- Lời đề từ tiếp: “Chúng thủy ”: thể hiện cá tính độc đáo của của con sông Đà

2 Hình tượng dòng sông Đà

a Dòng sông “hung bạo”

- “Cảnh đá bờ sông dựng vách thành”: lòng sông hẹp, “bờ sông dựng váchthành”, “đúng ngọ mới có mặt trời”, chỗ “vách đá như một cái yết hầu”

- Ở mặt ghềnh Hát Loóng: “nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió” một cách hỗnđộn, lúc nào cũng như “đòi nợ suýt” những người lái đó

- Ở Tà Mường Vát: “có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông”,chúng “thở và kêu như cửa cống cái bị sặc nước”

- Trận địa thác đá được miêu tả từ xa đến gần:

+ Xa: từ xa âm thanh thác nước hiện lên với nhiều trạng thái: “oán trách”, “vanxin”, “khiêu khích”, “chế nhạo”; “rống lên như một ngàn con trâu cháy bùngbùng” (lấy lửa tả nước)

+ Gần: Đá cũng đầy mưu mẹo: “nhăn nhúm”, “”hất hàm”, “oai phong”, cónhững hành động như “mai phục”, “chặn ngang”, “tiêu diệt”; sóng: “đánhkhuýp quật vu hồi”, “đánh giáp lá cà”, “đòn tỉa”

+ Sự biến hóa linh hoạt của 3 trùng vi thạch trận:

- Nhận xét: sông Đà mang diện mạo và tâm địa của một con thủy quái, “dòngthác hùm beo”, thứ kẻ thù số một của con người

- Khi đi thả thuyền trên sông: “bờ sông như một bờ tiền sử”, “hồn nhiên nhưmột nỗi niềm cổ tích tuổi xưa”, thiên nhiên mơn mởn: lá ngô non, “con hươuthơ ngộ”,

3 Hình tượng người lái đò sông Đà

- Có thể liên hệ đến hình ảnh Huấn Cao - người anh hùng trong quan niệm củaNguyễn Tuân trước cách mạng để dẫn dắt sang hình tượng ông lái đò

- Về lai lịch: tâc giả xóa mờ xuất thđn, tập trung miíu tả ngoại hình: “tay líunghíu chất mun” để ngợi ca những con người vô danh đm thầm cống hiến.

- Công việc: lâi đò trín sông Đă, hằng ngăy đối diện với con thủy quâi hungbạo

- Tăi năng vă tđm hồn:

+ Lă người từng trải, hiểu biết vă thănh thạo trong nghề lâi đò: “trín sông Đẵng xuôi ngược hơn một trăm lần”, “nhớ tỉ mỉ những luồng nước”,

+ Lă người mưu trí dũng cảm, bản lĩnh vă tăi ba: ung dung đối đầu với thâc dữ

“nĩn đau giữ mâi chỉo, tỉnh tâo chỉ huy bạn chỉo ”, “nắm chắc binh phâp củathần sông thần núi”, động tâc điíu luyện “cưỡi đúng ngay trín bờm sóng, phóngthẳng thuyền văo giữa thâc ”

+ Lă người nghệ sĩ tăi hoa: ưa những khúc sông nhiều ghềnh thâc, không thíchlâi đò trín khúc sông bằng phẳng, coi việc chiến thắng “con thủy quâi” lăchuyện thường

- Khâi quât về phong câch nghệ thuật Nguyễn Tuđn

Phđn tích tâc phẩm Người lâi đò sông Đă mẫu 1

Tâc phẩm Người lâi đò sông Đă lă bút ký đầy sâng tạo, tiíu biểu chophong câch độc đâo của Nguyễn Tuđn sau câch mạng thâng tâm: Uyín bâc, tăihoa, không quản gian lao vất vả để có được những dòng bút ký, đậm cảm giâcchđn thực, sức liín tưởng phong phú đem đến cho người đọc người nghe cảmnhận về một tđm hồn khao khât hòa nhập với nhịp động phât triển của đất nướccủa cuộc đời

Tâc phẩm lă kết quả của cuộc hănh trình ngược miền Tđy Bắc giai đoạnnăm 1958-1960 đầy trải nghiệm sđu sắc của tâc giả, được in lần đầu trong tậpSông Đă (1960) Sông Đă quanh co, uốn lượn dọc qua câc triền núi, dòng nướcchảy xiết với độ dốc lớn Chính đặc điểm đó đê tạo cho Đă giang một vẻ đẹp kỳthú, rất hoang sơ vă kỳ vĩ Hình ảnh con sông Đă hung bạo mă trữ tình đê lămnổi bật lín vẻ đẹp tăi hoa, nghệ sĩ của ông lâi đò ông lâi đò trín dòng Đă giang

Nguyễn Tuđn lă nhă văn lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại Ông cónhững thănh tựu to lớn trong cả hai thời kỳ trước vă sau năm 1945 Trước 1945,ông có tập “Vang bóng một thời” gồm mười một truyện rất đặc sắc, có giâ trị vôcùng to lớn Hoă chung với không khí thời đại trong cuộc khâng chiến chốngPhâp vă Mỹ của dđn tộc, phong câch Nguyễn Tuđn vẫn luôn giữ được nĩt sângtạo, riíng biệt Ông lă nhă văn suốt đời đi tìm câi đẹp, luôn khâm phâ thế giới ởbình diện văn hoâ vă thẩm mỹ Nguyễn Tuđn miíu tả con người trong vẻ đẹp tăihoa nghệ sĩ Thiín nhiín hiện lín trong văn chương của ông cũng trở thănh

những công trình nghệ thuật kỳ vĩ, độc đáo Người lái đò sông Đà là đoạn tríchđược rút ra từ tập tuỳ bút Sông Đà được ông viết năm 1960, trong một chuyến

đi gian nan nhưng đầy hứng khởi về miền Tây Bắc hiểm trở Chuyến đi thoảmãn cái khát khao “xê dịch” của nhà văn, trong chuyến đi ấy ông đã khôngquên tìm kiếm “chất vàng” của cảnh sắc thiên nhiên nơi đây, rất hiểm trở nguyhiểm nhưng cũng mang vẻ đẹp hùng vĩ thơ mộng say đắm lòng người Vẻ đẹpcủa con người nơi đây được ông ví như “chất vàng mười đã qua thử lửa” họ làngười dân lao động có trí tuệ, có lòng dũng cảm và sức mạnh chế ngự thiênnhiên

Hai hình tượng bao trùm, xuyên suốt tác phẩm là hình tượng con sông Đà

và hình tượng người lái đò trên dòng sông quanh năm dữ tợn thách thức với conngười Với ngòi bút tài hoa của mình ông đã tạo nên hình tượng Đà giang manghai sắc thái, hai bình diện tương phản vừa hùng vĩ, hung bạo những cũng cũngkhông kém phần trữ tình, thơ mộng

Nguyễn Tuân dẫn dụ người đọc cuốn theo cảm giác vừa sợ hãi tột cùngvừa như đam mê, thích thú Bằng sức tưởng tưởng phong phú của mình, lốihành văn nhạy bén độc đáo của mình con sông Đà hung bạo hiện lên trong lòngngười đọc với niềm đam mê hãi hùng và thích thú vô cùng Cái hung bạo đượcnhà văn miêu tả mở đầu bằng cảnh “đá bờ sông dựng vách thành”, nghệ thuật ẩn

dụ những khối đá bờ sông được Nguyễn Tuân ví như những thành trì kiên cố,vũng chãi và đầy rẫy sự nguy hiểm, bí ẩn, đe doạ trực chờ Nhà văn miêu tả,mặt sông lúc ấy “đúng ngọ” mới có mặt trời, có vách đá “chẹt lòng sông nhưmột cái yết hầu”, có quãng tưởng như con hươu, con nai nhảy từ bờ này qua bờkia Các liên tưởng tưởng chừng như bâng quơ, ngẫu nhiên nhưng lại chứa đựngđầy dụng ý nghệ thuật của tác giả Chỗ sông phải đến tận giữa trưa, khi mặt trờilên cao nhất mới có ánh nắng chiếu vào, động từ mạnh “chẹt” rất biểu cảm xenlẫn với nghệ thuật so sánh “như một cái yết hầu”, hai bên bờ con hươu con nai

có thể nhảy qua được Những hình ảnh độc đáo được tác giả khéo léo lồng vào,

đã tạo cho người đọc được độ cao của vách đá, độ hẹp của lòng sông Ngồitrong khoang thuyền đi qua khúc sông ấy “mùa hè cũng thấy lạnh”, tác giả miêu

tả thông qua cảm giác, mùa hè nóng nực oi bức nhưng khi qua đây, chính cáikhung cảnh choáng ngợp, kỳ vĩ, chật hẹp đã làm cho ta cảm thấy sợ hãi và nhỏ

bé giữa giữa thiên nhiên

Cảnh hung bạo của sông Đà còn được thể hiện ở mặt ghềnh Hát Loóng.Hàng ngàn cây số “nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió” Một loạt thanh sắcxuất hiện tạo cho ta cảm giác sóng gió ngày càng mạnh mẽ và cao dần Nghệthuật điệp từ, điệp cấu trúc nối tiếp nhau, động từ mạnh “xô” được lặp lại nhiềulần Sức mạnh của thiên nhiên rất khủng khiếp, rất lạnh lùng, nó “gùn ghè”, hầm

hè như một con thú hoang hung dữ, lì lợm, sẵn sàng thách thức với con ngườinơi đây

Những cái “hút nước” khủng lồ trên quãng sông Tà Mường Vát Xoáynước “như những cái giếng bê-tông” được thả xuống làm móng cầu, nước ở đây

“thở và kêu như một cái cống bị sặc” Nghệ thuật nhân hoá kết hợp so sánh của

Nguyễn Tuân làm tạo cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn hơn bao giờ hết.Khúc sông này nguy hiểm đến mức không một con thuyền nào dám tiến lại gần,nếu không sẽ bị hút vào trong, bị dìm xuống lòng sông và biến mất một cáchđáng sợ.

Hình tượng hung bạo, dữ dội của con sông được tác giả khắc hoạ rõ nétnhất chính là ở khúc thác sông Đà Tác giả miêu tả con sông bằng những hìnhảnh hết sức biểu cảm, bằng những âm thanh dữ dội nhiều sắc thái, còn xa lắmmới tới thác mà đã nghe thấy tiếng “réo gần mãi lên, réo to mãi lên”, tiếng nướcnghe như “oán trách”, như “van xin”, như là “khiêu khích”, nó rống lên từng hồighê rợn như tiếng của “một ngàn con trâu mộng” gầm thét, vật lộn trong lúcrừng cháy, ngọn lửa đỏ rực bốc lên ngùn ngụt

Những hòn đá sông Đà nhiều vô kể, tất cả chúng hợp lại thành cả một

“chân trời đá” rộng lớn Mỗi hòn đá mang một dáng vẻ khác nhau, nhưng hònhòn nấy mặt trông cũng rất “ngỗ nghịch”, “nhăn nhúm”, “méo mó”, ở đây tácgiả dùng nhiều tính từ chỉ con người để miêu tả qua đó người đọc cảm nhậnđược sự dữ tợn, sự bất cần, bướng bỉnh của hòn đá, chúng như những vật thểsống và là đứa con của mẹ thiên nhiên tạo ra Sông Đà dường như đã giaonhiệm vụ cho từng hòn đá để bày ra “thạch trận” tuyên chiến, thách thức vớicon người Vòng thứ nhất “thạch trận” có năm cửa trận, có “bốn cửa tử”, “mộtcửa sinh” nằm lập lờ nơi tả ngạn con sông Vòng thứ hai, thác sông Đà đã bộc

lộ vẻ gian manh cái sự háo thắng của nó, lần này có bày ra nhiều cửa tử hơn đểđánh lạc hướng con thuyền đi vào chỗ chết, một cửa sinh được bố trí lệch vềphía hữa ngạn Vòng thứ ba, vòng quyết định thắng thua cuối cùng, thác sông

Đà bày ít cửa hơn nhưng trái phải đều là “luồng chết”, cửa sống duy nhất lạinằm ngay giữa bọn đá hậu vệ đang canh gác Qua phong cách miêu tả độc đáo,sinh động, giàu tưởng tượng của Nguyễn Tuân con sông Đà hiện lên thật hungbão, dữ tợn, nó như một “loài thuỷ quái khổng lồ” tâm địa vừa độc ác, vừa nguyhiểm, là kẻ thù số một của con người trong cuộc chiến không cân sức

Tuy nhiên cũng có lúc con sông Đà trở về với vẻ dịu dàng, trữ tình thơmộng của nó Vẻ đẹp Đà giang được miêu tả qua nhiều điểm nhìn, nhiều góccạnh, không gian và thời gian khác nhau Từ trên cao nhìn xuống, con sông Đàuốn lượn, mềm mại như áng tóc của người con gái Tây Bắc kiều diễm, xinhđẹp Dòng sông Đà được nhà văn bằng những hình ảnh rất biểu cảm, gây ấntượng sâu sắc, “tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trongmây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn khói núiMèo đốt nương xuân” Màu nước sông Đà biến đổi theo từng mùa khác nhau,mỗi mùa mang một vẻ đẹp độc đáo, riêng biệt: Mùa xuân dòng sông “xanh ngọcbích”, mùa thu “lừ lừ chín đỏ” Con sông như người thiếu nữ xinh đẹp, mơmộng đang tuổi xuân thì tràn đầy niềm kiêu hãnh nên tính cách đôi phần khóhiểu, thay đổi thất thường

Sông Đà dịu dàng “như một cố nhân”, cảnh sắc bên bờ thật êm đềm tươiđẹp Sau chuyến đi dài ngày, ông nhìn ngắm sông Đà thật gợi cảm, thơ mộngnhư “màu nắng tháng ba Đường thi”, bờ sông đầy những chuồn chuồn bươm

bướm Người cố nhân ấy giờ đây yên ả lạ thường như đang lặng nghe âm thanhcủa thời gian, thưởng thức cảnh sắc hai bên bờ sông Bờ sông Đà hoang sơ nhưnhuộm màu cổ tích vừa trù phú tràn trề nhựa sống của phù sa bồi đắp Nhữngnương ngô “nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa”, ngọn cỏ “đang ra những nõnbúp”, xa xa là vài con hươu nhai cỏ Sông Đà lúc này như bờ tiền sử mang bênmình những nỗi niềm cổ tích xa xưa, hoài niệm.

Dòng sông Đà được tác giả khắc hoạ rất rõ nét bằng nhiều vận dụng nghệthuật độc đáo: So sánh, ẩn dụ, nhân hoá, động từ mạnh…, cùng khả năng liêntưởng, sáng tạo mới mẻ, ông đã viết lên những câu văn thật giàu nhịp điệu, sốngđộng Dưới ngòi bút tài hoa của người nghệ sĩ, Đà giang không còn là một consông vô tri mà nó là một sinh thể có suy nghĩ, có tâm hồn

Trong tác phẩm của Nguyễn Tuân làm sao có thể thiếu đi bóng dáng conngười Thiên nhiên càng rộng lớn, hùng vĩ, dữ dội bao nhiêu thì càng làm nổibật lên vẻ đẹp trí tuệ tài hoa của con người lao động Trong bài văn, tác giả đãsáng tạo ra hình tượng “ông lái đò” đây là hình ảnh biểu trưng cho người laođộng cần cù chăm chỉ nhưng cũng không kém phần mạnh mẽ, cam đảm khi sẵnsàng đối đầu với thiên nhiên hung tợn trong một cuộc chiến không cân sức Consông Đà bỗng chốc trở thành kẻ thù số một, người lái đò thật nhỏ bé giữa thiênnhiên Tuy nhiên họ vẫn bộc lộ được sự mưu trí, tài hoa nghệ sĩ của mình

Phẩm chất anh dũng, tài hoa, trí tuệ của người lái đò được thể hiện quacảnh vượt thác sông đà Tại đây, con sông mưu mô, xảo quyệt bày ra một

“thạch trận” với ba vòng thách đấu như muốn tiêu diệt những con thuyền đi qua.Những người anh hùng vẫn không chút sợ hãi, vẫn rất điềm tĩnh bằng trí tuệ củamình ông lái đò đã lần lượt chinh phục từng cửa ải Vòng thứ nhất, với năm cửatrận, bốn cửa từ, chỉ có một cửa sinh duy nhất nằm lập lờ bên bờ tả ngạn.Thuyền vừa tới, “phối hợp với đá, nước reo hò làm thanh viện cho đá” nhữnghòn đá ngỗ nghịch, bệ vệ Có hòn đá nhìn nghiêng thì như “hất hàm” đòi cáithuyền phải “xưng tên tuổi trước khi giao chiến”, có hòn thì như thách thức ông

đò “có giỏi thì tiến vào đây” Ông đò không chút nao núng tay vẫn “giữ lấy máichèo cho khỏi bị hất lên” Mặt nước hò reo vang dội, ùa vào như bẻ gãy cánthuyền, sóng nước như “quân liều mạng” lao vào “đá trái thúc gối vào bụng vàhông thuyền” Nước bám lấy như “đô vật” muốn vật ngửa người lái đò ra Sóngnước đánh đến món đòn “hiểm độc nhất”, luồng nước ấy bóp chặt lấy hạ bộ ông

đò Ông đò đã bị thương “mặt méo bệch đi” nhưng không hề đầu hàng trước kẻthù, ông “cố nén vết thương, hai chân vẫn kẹp chặt buồng lái”, tiếng chỉ huy củaông vẫn vang lên ngắn gọn, tỉnh táo Vậy là phá xong cái “trùng vi thạch trậnthứ nhất”

Không cần nghỉ tay, nghỉ mắt một phút giây nào phải phá luôn vòng vâythứ hai, lần này ông đò đã đổi chiến thuật Ông đò đã nắm chắc “binh phát củathần sông Đà”, “thuộc quy luật phục kích của lũ đá nơi ải nước hiểm trở này”.Con sông Đà đã lộc rõ sự gian trá, độc ác của mình khi lần này nó bày ra nhiềucửa tử hơn, cửa sinh nằm lệch sang một phía hữu ngạn con sông Tác giả sửdụng nghệ thuật so sánh cưỡi lên con sông Đà phải “cưỡi đến cùng như là cưỡi

hổ” Nắm được cái bờm sóng đúng luồn rồi, không phút nao núng, ông đò “ghìcặt cương lái”, bám chặt lấy luồng nước cố sức phóng nhanh vào phía cửa sinh,

“lái miết một đường chéo về phía cửa ấy”, bỏ lại sau lưng những cửa tử vànhững hòn đá vẫn “không ngừng khiêu khích”

Trùng vây thạch trận cuối rồi, lần này ít cửa ải hơn, “bên phải bên tráiđều là luồng chết”, luồng sinh nằm ngay giữa bọn đá hậu vệ của con thác Consông Đà dường như chưa từ bỏ tham vọng của nó, sự hiếu thắng, nó muốn nuốttrọn con thuyền trong lần giao chiến quyết định cuối cùng này Nhưng người lái

đò bao lần vượt thác ghềnh, ông đã tích luỹ biết bao kinh nghiệm, ông chothuyền phóng thẳng “cứ thế chọc thủng cửa giữa đó”, thuyền như một mũi têntre nhọn hoắt, cứ thế lao nhanh “vừa xuyên vừa tự động lái được lượn được”.Cuối cùng bằng sự gan dạ, tài trí, kinh nghiệm của mình ông đò đã vượt hếtdòng thác một cách an toàn, giành chiến thắng trong cuộc chiến không khoannhượng với kẻ thù hung bạo

Nguyễn Tuân xây dựng hình tượng nhân vật người lái đò sông Đà bằngnhiều nghệ thuật đặc sắc Tác giả sử dụng từ ngữ của nhiều lĩnh vực: Binh pháp,

võ thuật, thể thao, âm nhạc…, các biện pháp tu từ so sánh, nhân hoá cùng vớinhịp điệu câu văn hài hoà sinh động Ông đã khắc hoạ thành công hình ảnhngười lái đò sông Đà trí tuệ, tài hoa và bản lĩnh, qua đó ca ngợi con người laođộng Tây Bắc mang vẻ đẹp và những phẩm chất cao quý

Đoạn trích người lái đò Sông Đà của Nguyên Tuân là một bài tuỳ bút cógiá trị vô cùng to lớn, tác giả đã thành công trong nghệ thuật xây dựng hìnhtượng, khẳng định và ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên cùng với con người miềnTây bắc xa xôi Đồng thời thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng, sự gắn bó thathiết, sâu nặng của Nguyễn Tuân đối với quê hương, đất nước, con người ViệtNam

Phân tích tác phẩm Người lái đò sông Đà mẫu 2

Tây Bắc là một mảnh đất có nhiều duyên nợ với nhiều nhà văn, nhà thơ.Mỗi nhà văn, nhà thơ lại tái hiện và khắc họa hình ảnh Tây Bắc ở những góc độkhác nhau Trong đó, Nguyễn Tuân đã khám phá được vẻ đẹp thiên nhiên nơiđây, nhận thấy được “chất vàng 10” trong tâm hồn con người nơi đây Tùy bút

“Người lái đò sông Đà” chính là món quà đầy ý nghĩa mà ông dành cho mảnhđất Tây Bắc

Qua tài năng của Nguyễn Tuân, con sông Đà hiện lên không còn là mộtcon sông vô tri vô giác nữa mà trở thành một sinh thể có hồn, một nhân vật cótính cách, tâm trạng và là tuyệt mĩ của tạo hóa

Trước hết, con sông Đà hiện lên là một con sông hung bạo đáng sợ Đá

bờ sông “dựng vách thành”, “có chỗ vách đá chẹt lòng sông Đà như một cái yếthầu”, “ngồi trong khoang đò quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh” Bờsông Đà thật hùng vĩ, hiểm trở, lòng sông hẹp kéo theo dòng nước chảy xiết.Những ghềnh sóng hiện lên với sự dữ dội, hung hãn “nước xô đá, đá xô sóng,sóng xô gió” Tác giả sử dụng câu văn có sự trùng điệp nhịp văn ngắn để diễn tả

sự hung dữ của ghềnh sông Nó giống như một mụ phù thủy quái ác “gùn ghè

suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò nào qua quãng ấy”.Đáng sợ hơn là những cái hút nước của sông Đà Những hút nước này có độxoáy rất sâu và lớn như cái giếng bê tông thả xuống sông để làm móng cầu

“xoáy tít đáy” Nơi đây tiềm ẩn sự nguy hiểm và là nơi trú ngụ của tử thần Cónhững chiếc thuyền bị lôi xuống, ”thuyền đi ngâm dưới lòng sông đến mươiphút sau mới thấy tan xác ở khuỷu sông dưới” Tác giả đã sử dụng những trithức điện ảnh để đem đến cho người đọc sự hình dung rõ hơn về những cái hútnước

Sự hung bạo của sông Đà còn được thể hiện ở thác nước và trận địa danhcủa Đà giang Thác nước ở đây nó thật khủng khiếp “nó rống lên như tiếng mộtngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu, rừng tre nứa nổ lửa… dacháy bùng bùng” Câu vă của Nguyễn Tuân đã tác động mạnh mẽ vào thị giác

và thính giác của người đọc, lột tả sự giận dữ, ghê gớm của những con thác ởsông Đà Tác giả tiếp tục chi tiết của những trận địa con sông Đà Đặc biệt làcuộc chiến với ông lái đò Đà giang hiện lên không khác gì một con thủy quái

dữ tợn và khát máu Nó đưa ra mọi thủ đoạn sử dụng mọi chiêu thức sử dụngmọi đòn đánh để hạ gục ông lái đò Thông qua sự khắc họa của Nguyễn Tuân,người đọc có dịp chứng kiến được sự hung bạo, nghỗ nghịch bất trị của bà mẹthiên nhiên

Trái với vẻ hung bạo và dữ tợn thì cũng có lúc con sông sông Đà hiện lênthật trữ tình Con thủy quái ấy đã rũ mình và vứt bỏ sự gớm ghiếc để trở thànhmột thiếu nữ kiều diễm Nét trữ tình của con sông Đà được thể hiện ở hình dángcon sông Dòng sông Đà mềm mại “từng nét trải ra trên đại dương đá lờ đờbóng mây” Dòng sông Đà được Nguyễn Tuân ví với mái tóc thướt tha củangười con gái đang độ thanh xuân “Con sông Đa tuôn dài, tuôn dài…đốt nươngxuân” Đó là một vẻ đẹp đầy sức sống và mang nét nên thơ, mờ ảo giữ mây trờikhói núi Màu sắc sông Đà thay đổi theo mùa và mỗi mùa mang một vẻ đẹpriêng

Vẻ đẹp con sông Đà còn được tô điểm bởi cảnh ven sông và cảnh trênsông Khung cảnh thiên nhiên ven sông Đà thật giàu chất thơ “Cảnh ven sông ởđây lặng tờ”, “một lương ngô…”, Thật là một bức tranh dạt dào nguồn nhựasống, lam mê đắm hồn người.” Bờ sông hoang dại…cỏ tích tuổi xưa” Với hìnhảnh so sánh tài hoa, độc đáo của Nguyễn Tuân đã kéo người đọc trở về thuởbình yên của sông Đà từ ngàn năm trước

Nói tóm lại, Nguyễn Tuân đã khắc họa rất thành công hình tượng consông Đà với hai tính cách: hung bạo đến đáng sợ và trữ tình đến tuyệt mĩ Nhàvăn đã cho chúng ta thấy được sự tài hoa trong trí tưởng tượng phong phú, trongnhững liên tưởng táo bạo, bất ngờ, những so sánh mang dấu ấn cá nhân củaNguyễn Tuân trên những trang văn

Phân tích tác phẩm Người lái đò sông Đà mẫu 3

Đến với tác phẩm của Nguyễn Tuân mỗi người sẽ tìm cho bản thân mìnhnhững xúc cảm riêng, là sự ngưỡng mộ, khám phá chờ mong Dường như dướiđôi bàn tay tài hoa nghệ sĩ, ông đã khiến người đọc như chìm đắm, như được

sống những phút giây thực sự với thiên nhiên khung cảnh nơi đó Đây chính làcái tài sử dụng ngôn ngữ của ông Đặc biệt qua đoạn trích “Người lái đò sôngĐà” tài năng đó càng được bộc lộ rõ nét hơn.

Cả cuộc đời của Nguyễn Tuân có chăng được gói gọn trong chữ “độcđáo” Bản thân là người độc đáo, khác thường nên đối tượng nghệ thuật của ôngcũng phải là có một không hai Dưới bút lực dồi dào của mình Nguyễn Tuân đãphô diễn cho bạn đọc thấy hình ảnh của một dòng sông Đà vừa hung bạo, nhưngcũng rất đỗi trữ tình Bên cạnh đó là vẻ đẹp nổi bật của người lao động, chinhphục và làm chủ thiên nhiên

Trước hết cái độc đáo của sông Đà được Nguyễn Tuân khai thác trên haiphương diện: hung bạo và trữ tình Chất hung bạo chính là điểm nổi bật đầu tiêncủa Nguyễn Tuân đề cập đến Vẻ đẹp hung dữ, bạo tàn của con sông ở nhữngđoạn thác dốc như một sức mạnh vô hình thu hút ông Đây cũng là lãnh địa tạocho ông cơ hội thỏa sức tung hoành trí tưởng tượng của bản thân Ông cực kìphấn khích khi chuẩn bị đến thác cuối, khi chuẩn bị được tận mắt chứng kiến sựhung bạo của sông Đà: “… Còn xa lắm mới đến cái thác dưới Nhưng đã thấytiếng nước réo gần mãi lại ró to mãi lên Tiếng nước thác nghe như là oán trách

gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo Thểrồi nó giống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừngvầu, rừng tre nứa nổ lửa, đáng phá tuông rừng mửa, rừng lửa cùng gầm thét vớiđàn trâu da đen cháy bùng bùng Tới cái thác rồi” Có thể thấy trong đoạn văngiọng điệu hào hứng, hồ hởi cũng như giác quan vô cùng thính nhạy củaNguyễn Tuân Ông nắm bắt từng chuyển động của thiên nhiên để có thể cảmnhận được vẻ đẹp hung bạo của nó từ phía xa Đặc biệt hình ảnh so sánh thácnước như những con trâu lồng lộn, rống lên cũng cực kì đặc sắc, diễn tả tiếngthác nước ầm ào chảy, vừa hứng thú, kích thích nhưng cũng đầy lo lắng, sợ hãi

Và đến đoạn thác nước, bút lực của ông mới thực sự được phát lộ hết.Bao nhiêu hào hứng ông dồn cả vào đoạn văn miêu tả sự hung bạo của sông Đà.Những thạch trận liên tiếp được bày ra, dụ con thuyền đến để nuốt gọn vàolòng: “Thạch trận dàn bày vừa xong thì cái thuyền vụt tới Phối hợp với đá,nước thác reo hò làm thanh viện cho đá, những hòn đá bệ vệ, oai phong lẫm liệt.Mỗi hòn ấy trông nghiêng thì y như là đang hất hàm hỏi cái thuyền phải xưngtên tuổi trước khi giao chiến Một hòn khác lùi lại một chút và thách thức cáithuyền có giỏi thì tiến gán vào” Với thủ pháp nhân hóa, cùng trí tưởng tượngphong phú Nguyễn Tuân đã khiến cho những hòn đá vô tri có gương mặt, tâmtrạng và thân phận riêng Nhưng tựu chung lại có thể thấy ở chúng sự ngôngngạo, tự phụ, ỷ thế mà chèn ép người khác, đặc biệt là ỷ vào thế hiểm của thằng

đá tướng

Nhưng sự tự phụ của chúng chẳng được bao lâu, bới dưới sự uy dũng,kinh nghiệm của người lái đò ông đã nhanh chóng vượt qua chúng Đoạn nàyngòi bút lãng mạn của ông càng được phát huy cao độ hơn nữa Con sông ươngbướng, bày ra thạch trận ba vòng, với những lắt léo khác nhau cũng không thểcản bước ông lão đò Ông cưỡi lên từng con sóng, từng đọt nước mà vượt qua:

“Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông Đà Nắm chặt lấy đượccái bườm song đúng luồng rồi, ông đò ghì cương lái, bám chắc lấy luồng nướcđúng mà phóng nhanh vào cửa sinh, là lái miết một đường chéo về phía cửa đá

ấy Bốn năm bọn thủy quân cửa ải nước bên bờ trái liền xô ra định níu thuyềnlôi vào tập đoàn cửa tử Ông đò vẫn nhớ mặt bọn này, đứa thì ông tránh mà rảobởi chèo lên, đứa thì ông đè sấn lên mà chặt đôi mở đường tiến Những luồng tử

đã bỏ hết lại sâu thuyền” Những câu văn kia miêu tả ông lái đò mới sảng khoái

và sung sướng biết bao khi con người đã vươn lên làm chủ thiên nhiên Đồngthời những lời miêu tả chân thực, sinh động đó cũng cho thấy tài nghệ láithuyền tài ba, sự dày dặn kinh nghiệm, và dũng cảm là những yếu tố giúp ônglái đò của thể vượt qua mọi cửa tử để đi đến được một cửa sinh duy nhất

Không chỉ có niềm say mê, hứng thú đặc biệt với những nơi đầy nguyhiểm mà đôi mắt tinh tế của Nguyễn Tuần còn đầy tình tứ, phát hiện vẻ đẹp mơmộng, trữ tình của con sông Đà Vẻ đẹp trữ tình của sông Đà quả như là đối cựcvới sự hung bạo của chúng Nếu như bên trên con sông Đà bạo liệt, hung hãnbao nhiêu, thì đến đây lại mơ mộng, hiền hòa bấy nhiều Đoạn văn thấm đẫmmàu sắc văn chương và hội họa

Dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân hay qua thực cảnh sắc sông Đà, chẳng ai

có thể biết được, nhưng nó toát lên vẻ đẹp của sự trữ tình, mơ mộng quá đỗi.Sông Đà giờ đây không còn hoang dại, mà tựa như một cô gái sơn cước miềnTây Bắc vô cùng yểu điệu, thục nữ, lại có đôi nét mờ màng: “Con sông Đà tuôndài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc và chân tóc ẩn hiện trong mây trờiTây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói mèo đấtnương xuân” Đọc câu văn mà ngỡ như ta đang đọc một câu thơ của NguyễnTuân vậy Chất trữ tình thẫm trong cảnh vật, ngập đầy trong từng câu chữ Chỉtrong một đoạn văn không quá dài, nhưng trước vẻ đẹp trữ tình của con sông màNguyễn Tuân đã hai lần phải thốt lên “chao ôi” Vì được chiêm ngưỡng cảnhđẹp, vì được gặp lại người bạn có nhân bao ngày xa cách Đó là sự vui mừng,cuống quýt thấp thỏm, đầy hạnh phúc Sông Đà chính là cố nhân của NguyễnTuần Chính tâm trạng vui sướng đó đã khiến công có một đoạn văn đầy xúccảm: “Bờ sông Đà, bãi sông Đà, chuồn chuồn bươm bướm trên sống Đà Chao

ôi trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lạichiêm bao đứt quãng Đi rừng dài ngày rồi lại bắt ra sông Đà, đúng thế, nó đằmđằm ấm ấm như gặp lại cố nhân” Không chỉ cảm nhận sông Đà là người bạn,người cố nhận gặp lại sau nhiều ngày xa cách mà ông còn cảm nhận được cáikhông khí cổ xưa, như bờ tiền sử hoang dại ở sông Đà Quả thực, có lẽ chỉ cóNguyễn Tuân với những xúc cảm tinh tế của mình mới có thể cảm nhận trọnvẹn được vẻ đẹp của sông Đà ở mọi chiều kích không gian và thời gian như vậy

Với bài bút kí Sông Đà nói chung và Người lái đò sông Đà nói riêng takhông chỉ thấy được vẻ đẹp của một người nghệ sĩ tài năng, với bút lực dồi dào

Mà bên cạnh đó còn thấy được tấm long của một con người yêu nước, dành trọncuộc đời mình khám phá, tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, vẻ đẹp của con người laođộng trong cuộc sống mới

Phân tích tác phẩm Người lái đò sông Đà mẫu 4

Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân là bút ký đặc sắc, là kết quả củachuyến thâm nhập thực tế vùng sông Đà 1958 - 1960 của nhà văn, in trong tậpbút ký Sông Đà Cảm hứng gắn bó với mảnh đất và con người Tây Bắc đã inđậm trong hình ảnh người lái đò nghệ sĩ và con sông Đà vừa hùng vĩ vừa nênthơ

Khi lòng ta đã hóa những con tàu Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát Tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu.”

(Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên)

Trong những ngày tháng cả nước rộn ràng lên đường theo tiếng gọi của

“tâm hồn Tây Bắc” để xây dựng lại một miền quê của Tổ quốc, có biết bao nhàvăn, nhà thơ đã thực hiện quá trình lột xác để đến với cách mạng Một trongnhững nhà nghệ sĩ yêu nước ấy là Nguyễn Tuân - cây độc huyền cầm của nềnvăn học Việt Nam, người đã mang lại những tờ hoa thơm thảo cho đời NguyễnTuân đến với Tây Bắc qua tùy bút Người lái đò sông Đà - một tác phẩm thểhiện rõ nét và sâu sắc phong cách nghệ thuật độc đáo của ông

Đến với nghệ thuật, đối với Nguyễn Tuân là đến với sự tìm tòi và sángtạo, bởi vì “nhà văn là người sáng tạo lại thế giới” Nguyễn Tuân sợ mình củangày hôm nay giống với mình của ngày hôm qua, sợ sự trùng lặp tầm thường.Chính vì thế, ông đã lấy “chủ nghĩa” xê dịch “làm đề tài cho tác phẩm, làm mụcđích cho cuộc đời mình Sống là để đi, để tìm hiểu những điều mới lạ

Trước cách mạng, một mình với chiếc vali, Nguyễn Tuân đã bôn ba trênnhiều miền quê đất nước nhưng với tâm trạng của kẻ “thiếu quê hương”, bấtmãn với cuộc đời Đó cũng là tâm trạng chung của thời đại Sau cách mạng, ôngcũng xuôi ngược nhiều nơi nhưng với tinh thần của người yêu quê hương xứ sở,muốn góp phần vào công cuộc xây dựng Tổ quốc Chính nhà văn đã từng nóiđến Tây Bắc là để “đi tìm cái thứ vàng mười của màu sắc sông núi Tây Bắc, vànhất là cái thứ vàng mười mang sẵn trong tâm trí tất cả những con người ngàynay đang nhiệt tình gắn bó với công cuộc xây dựng cho Tây Bắc thêm sáng sủatươi vui và bền vững” Với tình yêu quê hương sâu nặng và bầu nhiệt huyết sôinổi ấy, Nguyễn Tuân đã sử dụng uyển chuyển, tinh vi vốn ngôn ngữ phong phúcủa mình để viết nên những tờ hoa thơm thảo về con người và thiên nhiên củamiền sông núi này…

Tác giả hay đi tìm cảm giác mạnh cho các giác quan Vì vậy, những trang văncủa ông thường mang theo âm điệu của những trận cuồng phong, bão tố Nhưngkhông vì thế mà chúng mất đi nét dịu hiền, thơ mộng Qua ngòi bút NguyễnTuân, sông Đà hiện lên vừa hung bạo nhưng cũng vừa trữ tình Nó mang tâmđịa xảo quyệt của thứ kẻ thù số một, có thể cướp đi mạng sống của bất cứ kẻnào lỡ sa chân vào “thạch trận”…”Nước sông Đà reo như đun sôi lên một trămđộ…đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông” và khi thấy chiếcthuyền nào nhô vào thì chúng “nhỏm cả dậy để vồ lấy”… Nhưng cái hung hãn

dữ tợn ấy vẫn không làm mất đi được nét trữ tình ở sông Đà Miêu tả con sông

ở những đoạn xuôi dòng, ngòi bút Nguyễn Tuân bỗng trở nên mềm mại, uyểnchuyển, mang đậm chất thơ “Con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình,đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạotháng hai và cuồn cuộn khói núi Mèo đốt nương xuân”…

Trên con sông ấy, ông lái đò xuất hiện, dữ dội và phi thường Trong cuộcchiến đấu “một mất, một còn” với thác nước, tác giả cho ta thấy được cái tàihoa, trí dũng tuyệt vời của ông lái Người lái đò sông Đà là hiện thân của tácgiả, chỉ thích lao vào những cuộc chiến đấu nguy hiểm với thác nước dữ dội màkhông ưa xuôi thuyền trên dòng sông êm ả…

Giọng văn Nguyễn Tuân thật tự nhiên và phóng túng khi miêu tả haitrạng thái đối lập của cùng một sự vật Sông Đà vừa trữ tình vừa hung bạo, vừa

là “kẻ thù, vừa là “cố nhân” Dưới ngòi bút tác giả, con sông không chết cứng

mà vận động một cách mạnh mẽ, sôi nổi bằng những từ ngữ gợi hình ảnh, tácđộng mạnh vào giác quan người đọc Ông lái đò cũng thế cũng xuất hiện mộtcách sinh động, rõ nét và sắc sảo… Đối với Nguyễn Tuân, “đã là văn thì trướchết phải là văn” Văn phải đẹp, phải trau chuốt Cái đẹp ấy đã chi phối cách nhìncủa tác giả trên toàn bộ tác phẩm Con người và sự vật, qua ngòi bút NguyễnTuân, đều được khai thác trên phương tiện mĩ thuật và tài hoa nghệ sĩ

Nét đẹp sông Đà là một công trình dày công sáng tạo của tạo hóa Nó vừahùng vĩ vừa nên thơ Nó đẹp từ dáng dấp đến màu sắc Cái áng tóc trữ tình củangười thiếu nữ ấy là nguồn cảm hứng cho biết bao nhà thơ, nhà văn Nước sông

Đà cũng thế “Mùa xuân dòng xanh ngọc bích”, “Mùa thu nước sông Đà lừ lừchín đỏ như da mặt người bầm đi vì rượi bữa” Con sông ấy đối với tác giảkhông chỉ đơn thuần là một cảnh đẹp thiên nhiên mà nó thật gợi cảm Nó gâynên nỗi nhớ da diết cho những ai đã từng một lần gặp gỡ rồi lại đi xa Gặp lạisông Đà, tác giả cảm thấy tâm hồn lâng lâng vui sướng như gặp lại cố nhân

“Chao ôi, trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui nhưnối lại chiêm bao đứt quãng”

Phân tích tác phẩm Người lái đò sông Đà mẫu 5

Nguyễn Tuân - người được mệnh danh là “Người đi tìm cái đẹp, cái thậttrong đời” không chỉ là một trí thức yêu nước mà ông còn là một nhà văn tàihoa, uyên bác Ông đã để lại nhiều tác phẩm lớn, nổi bật hơn cả là tùy bút “Người lái đò sông Đà” (1960) Tác phẩm là thành quả của nhà văn trong chuyếnông đi tới Tây Bắc tìm kiếm chất vàng thử lửa của thiên nhiên Tây Bắc Tácphẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của nhà văn sau Cách mạng tháng 8

Tùy bút “Người lái đò sông Đà” lấy ông lái đò làm nhân vật trung tâmnhưng thực chất là mượn hình ảnh ông lái đò để miêu tả vẻ đẹp hùng vĩ, tráng

lệ, dữ dội và thơ mộng của con sông Đà Tất cả hiện lên dưới ngòi bút củaNguyễn Tuân vừa chân thực, vừa sống động

Trước hết, Nguyễn Tuân khắc họa vẻ đẹp của con sông Đà được nhân hóanhư con người, nó mang linh hồn độc đáo vừa có nguồn gốc, lai lịch rõ ràng, lạivừa mang tính cách hung bạo, trữ tình Con sông được giới thiệu:

“Chúng thủy giai đông tẩu

Đà giang độc Bắc lưu”

Ý nói mọi con sông đều chảy theo hướng Đông, chỉ có sông Đà chảy theohướng Bắc Đây là một cách giới thiệu ấn tượng, đập thẳng vào nhãn quanngười đọc sông Đà hiện lên như một cá thể rất có hồn Sông Đà khai sinh ởhuyện Cảnh Đông, tỉnh Vân Nam Nó mang hai tính cách Đầu tiên là tính cáchhung bạo và trữ tình, được thể hiện ở khía cạnh: Nguyễn Tuân miêu tả cảnh đá

ở bờ sông “đá dựng vách thành lòng sông hẹp, có quãng con hươu con nai cònnhảy vọt từ bờ bên này sang bờ bên kia, nhìn từ dưới lên như nhìn lên cái tòanhà cao vừa tắt phụt đèn điện” Đặc biệt ở đoạn mặt ghềnh dài hàng ngàn cây sốthì “nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt nămnhư đòi nợ suýt bất cứ ai đi qua quãng ấy” Thật nguy hiểm, rung rợn Đâu chỉ

có vậy, Cái hút nước giống như cái giếng bê tông, nước thở và kêu như cái cốngcái bị sặc, tưởng tượng một anh quay phim táo bạo ngồi thuyền thúng mà cầmmáy quay cùng chìm xuống cái xoáy ấy” Hay đến thác nước với những âmthanh dữ dội như càng xoáy vào lòng người nhiều hiểm ngay đang rình rập chỉchờ chực sẵn con mồi “tiếng nước “ réo”, “tiếng nước thác nghe như là oántrách… van xin … khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo… nó rống lên như tiếngmột ngàn con trâu mộng…” Nước như một đội quân hùng mạnh, dữ tợn Đáng

sợ hơn tất cả hình ảnh đá ở lòng như như đang bày binh bố trận địa thác đá với

3 trùng vi Trùng vi thạch trận thứ 1: “mở ra năm cửa trận, có bốn cửa tử mộtcửa sinh, cửa sinh nằm lập lờ phía tả ngạn” Sang đến trùng vi thách trân thứ 2

đã tăng thêm nhiều cửa tử để đánh lừa con thuyền vào, và cửa sinh lại bố trí quaphía bờ hữu ngạn Và trùng vi trạch trận thứ 3 cả bên trái lẫn bên phải đều làluồng chết cả Cái luồng sống ở chặng ba này lại ngay giữa bọn đá hậu vệ Việcbày binh bố trận vừa theo một quy luật trật tự nhất định để ngăn cản những ứngviên rắn chắc chèo chống về phía đích Họ như những cầu thủ chuyên nghiệptrên sân cỏ đang lao mình ra để bảo vệ cầu môn, không cho quân địch hay kẻngoài này le lói gần khung thành Bằng lối viết tài hoa, một kiến thức sâu rộnguyên bác, Nguyễn Tuân đã viết nên những câu văn theo kiểu móc xích, cấu trúccâu trùng điệp, sử dụng xen kẽ biện pháp tư từ nhân hóa, so sánh rõ rệt để làmnổi bật hình ảnh con sông Đà cuồng nộ, như muốn mình là vua của cả thế giới.Con sông ấy hung bạo, hiểm trở, là kẻ thù số 1 của con người

Trái với vẻ ngoài dữ tợn ấy, sông Đà còn hiện lên một vẻ trữ tình đằmthắm dưới ngòi bút bậc thầy lão luyện của Nguyễn Tuân Đi từ thượng nguồnđến hạ nguồn, ta đều bắt gặp hình dáng con sông rất thơ mộng như một cô thiếu

nữ đôi mươi kiều diễm, trẻ trung, duyên dáng: “tuôn dài tuôn dài như một ángtóc trữ tình”, “Sông Đà như một áng tóc mun, dài ngàn ngàn vạn vạn sải” Màunước sông Đà cũng thay đổi theo mùa rất đẹp và quyến rũ, mùa xuân, dòngxanh ngọc bích, mùa thu nước sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt người bầm đi

vì rượu bữa Sự thay đổi sắc màu tạo cho sông Đà mang một vẻ đẹp huyền bí,quý phái Nhà văn còn miêu tả hai bên bờ sông Đà cũng tươi mới không kém

“Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử” Sông Đà, con sông chứng kiến biếtbao nhiêu thăng trầm của lịch sử, nó là chứng nhân lịch sử vĩ đại cũng là một

con sông đẹp kiều diễm mà nên thơ Con sông ấy gợi trong lòng nhà văn nhiềucảm xúc, như một “cố nhân”.

Bằng tài năng của mình, Nguyễn Tuân đưa người đọc khám phá một consông Đà mang nhiều trạng thái cung bậc, khi thì dữ dội, khi lại nên thơ trữ tình.Con sông ấy dưới ngòi bút điêu luyện của ông được coi như là một khám phálớn, một công trình nghệ thuật vĩ đại mà tạo hóa ban tặng cho Tây Bắc

Song song với hình tượng con sông Đà là hình ảnh người lái đò sông Đà một tay lái ra hoa với trí dũng song toàn Nguyễn Tuân đã miêu tả ngoại hìnhcủa ông rất độc đáo: “tay lêu nghêu như cái sào, chân khuỳnh khuỳnh” Ông quê

-ở ngã tư sông, là người từng trải, ông làm nghề lái đò đã được mười năm liền.Ông với con sông Đà gắn bó mật thiết với nhau, như người bạn tri kỉ của mình.Với kinh nghiệm chinh chiến trên con sông ấy đã nhiều năm, ông nắm chắctừng luông lạch, từng ngọn thác và đặc biệt, ông nắm rất vững quy luật của

“thần sông thần đá” trên con sông Đà Vì ông am hiểu con sông ấy một cáchtường tận, thấu đáo nên ông rất thích vượt thác, đối mặt với con sông ấy Chỉvới vài nét khắc họa đơn giản, Nguyễn Tuân đã phác họa được một người lái đòyêu nghề, yêu thiên nhiên, thích hòa mình rượt đuổi cùng thiên nhiên

Vẻ đẹp của ông lái đò được nhà văn miêu tả rất chi tiết qua những lần ôngvượt thác Tay lái ra hoa ấy càng khiến người đọc thêm khâm phục phần nào vềtài năng, bản lĩnh dám đương đầu với thử thách Trên con sông hùng vĩ nguyhiểm ấy, ông lái đò hiện lên với tư thế hiên ngang của một dũng tướng chỉ huychiến trận Ông chỉ huy con thuyền mình luồn lách tới đích vượt qua cácchướng ngại vật với phong thái của một nghệ sĩ tài hoa Ở vòng vây thứ nhất,ông hai tay giữ mái chèo khỏi bị hất lên khỏi sóng trận địa phóng thẳng vàomình Hai chân ông vẫn kẹp chặt lấy cuống lái Đến vòng vây thứ hai, khôngmột phút nghỉ tay nghỉ mắt, phải phá luôn vòng vây thứ hai và đổi luôn chiếnthuật Ông cưỡi lên thác sông Đà, nắm bờm sóng, ghì cương lái, bám lấy luồngnước đúng mà phòng nhanh vào cửa sinh Và ở vòng cuối, ông phóng thẳngthuyền, chọc thủng cửa giữa Thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơinước, vừa xuyên vừa tự động lái được lượn được Cuộc vượt thác thành công.Mặc dù có lúc ông gặp khó khăn bị thương nhưng ông vẫn bình tình, dũng cảmđối mặt sau cùng nếm vị ngọt thành quả: “đốt lửa trong hang đá, bàn tán về cáanh vũ” Cuộc chiến khốc liệt kết thúc thắng lợi vẻ vang

Qua đây, ta mới thấy được ông lái đò là người rất am hiểu binh pháp củathần sông, thần đá, là một hình tượng nhân vật mới mà Nguyễn Tuân đanghướng tới - một bức chân dung người lao động vừa hiên ngang, khí phách,ngang tàng lại rất giản dị

Tóm lại, “Người lái đò sông Đà” là một tác phẩm tiêu biểu cho phongcách nghệ thuật của Nguyễn Tuân Bằng tài năng, ngòi bút uyên thâm cùng kiếnthức tổng hợp phong phú, ông đã rất thành công khi xây dựng được nhân vậtngười lái đò hùng dũng, hiên ngang và hình ảnh con sông Đà với hai tính cáchtrái ngược nhưng rất đỗi đẹp đẽ Tùy bút” Người lái đò sông Đà” luôn sống mãitrong lòng người đọc và trường tồn theo thời gian

Phân tích tác phẩm Người lái đò sông Đà mẫu 6

Nguyễn Tuân người nghệ sĩ suốt một đời đi tìm cái đẹp và trăn trở về cáiđẹp Nếu như trước cách mạng ông thoát li thực tại, tìm cái đẹp ở thời còn vangbóng, thì sau cách mạng cốt cách ấy vẫn duy trì nhưng ông tìm thấy cái đẹptrong cuộc sống này, ở những con người lao động hết sức bình dị Người lái đòsông Đà được trích từ tập bút kí Sông Đà là những nét vẽ chân thực về vẻ đẹphùng vĩ của thiên nhiên Tây Bắc, và vẻ đẹp hào hùng của con người trong laođộng

Tập tùy bút Sông Đà nói chung là kết quả chuyến đi thực tế của nhà vănNguyễn Tuân lên mảnh đất Tây Bắc vào những năm 1958-1960 Đây là thời kỳmiền Bắc sau ngày giải phóng đang tiến lên chủ nghĩa xã hội Theo tiếng gọicủa Đảng miền Bắc đang đấy lên phong trào tình nguyện đến những vùng xa xôicủa Tổ quốc để khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh

Như chúng ta biết rằng, mỗi lời đề từ xuất hiện, thường sẽ tập trung tưtưởng của tác phẩm, là chìa khóa mở cánh cửa vào tác phẩm, hé lộ tư tưởng,chủ đề, cảm hứng chủ đạo Người lái đò sông Đà sử dụng hai lời đề từ: Lời đề

từ thứ nhất: “Đẹp vậy thay, tiếng hát trên dòng sông”, đây là câu thơ nổi tiếngcủa nhà thơ cách mạng Ba Lan mang cấu trúc cảm thán Câu thơ có thể là câuhát của những người chèo đò, kéo thuyền vượt thác với tâm hồn lạc quan, yêuthiên nhiên, yêu lao động, cũng có thể là sự ngơi ca của chính nhà văn trước tưthế làm chủ thiên nhiên của con người trong cuộc sống mới Câu thơ thứ hai,Nguyễn Tuân mượn câu thơ của Nguyễn Quang Bích: “Chúng thủy giai đôngtẩu/ Đà giang độc bắc lưu” Câu thơ đã hé mở cho người đọc thấy, mọi dòngsông đều chảy về hướng đông, duy có sông Đà chảy theo hướng Bắc Câu thơ

đã khẳng định sự độc đáo của Đà giang đồng thời hé lộ cá tính nghệ thuật củaNguyễn Tuân - nhà văn của những phong cảnh tuyệt mĩ, cảm giác mãnh liệt

Trước hết về hình tượng con sông Đà được Nguyễn Tuân miêu tả trênnhiều phương diện, vừa mang vẻ đẹp hung bạo nhưng đồng thời cũng hết sứcnên thơ, trữ tình Vẻ đẹp hung bạo của dòng sông được Nguyễn Tuân thể hiện ởcảnh đá bờ sông dựng vách thành Lúc ấy “mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọmới có mặt trời” đã gợi ra được độ cao và diễn tả được cái lạnh lẽo, âm u củakhúc sông Không chỉ vậy “vách đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yếthầu” đã diễn tả sự nhỏ hẹp của dòng chảy gợi ra lưu tốc rất lớn nhất là vào mùanước lũ với bao nhiêu nguy hiểm rình rập Với trường liên tưởng độc đáo,Nguyễn Tuân tiếp tục khắc họa đậm nét hơn nữa về những vách đá lạnh lẽo,tăm tối, ở khúc sông nhỏ và hẹp: “ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đangmùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóngvọng lên một khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đènđiện”

Không chỉ vậy sự hung bạo còn thể hiện ở “quãng mặt ghềnh HátLoóng”, ở đoạn này, Nguyễn Tuân đã nhân hóa dòng sông như một sinh thểngười, đó là kẻ đi đòi nợ thuê, với gương mặt dữ dằn, tàn bạo Câu văn với nhịpđiệu dồn dập, điệp từ, điệp cấu trúc được vận dụng liên tiếp (nước xô đá, đá xô