Dấu chấm phảy

Báo Hà Nội mới  Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ …... b/ Những tiêu chuẩn đạo đức của con người mới phải chăng có thể nêu

GV: LÊ THỊ THU TRANG

TRƯỜNG THCS PHƯỚC LỘC

GIÁO ÁN DỰ THI GIÁO VIÊN GIỎI CẤP TRƯỜNG

KIỂM TRA BÀI CŨ

Thế nào là liệt kê ? Có các kiểu liệt kê nào ? Kể ra Cho VD về kiểu liệt kê mà em vừa trình bày ?

* Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng lọat từ hay cụm từ cùng lọai để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay tư tưởng, tình cảm.

* Xét theo cấu tạo : Có 2 kiểu liệt kê

+ Theo từng cặp

+ Không theo từng cặp

* Xét theo ý nghĩa : Có 2 kiểu liệt kê

+ Tăng tiến

+ Không tăng tiến

vd : Sân trường em có trồng rất nhiều lọai cây như : Cây bàng, cây phượng, cây điệp…

Tiết 127

DẤU CHẤM LỬNG

VÀ DẤU CHẤM PHẨY

(…) (;)

DẤU CHẤM LỬNG VÀ DẤU CHẤM PHẨY

TIẾT 127

I – DẤU CHẤM LỬNG

a Chúng ta có quyền tự hào vì những tranglịch sử

vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,

b Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy

lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào thở không ra lời :

- Bẩm quan lớn đê vỡ mất rồi !

(Báo Hà Nội mới)

 Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho

sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ

…

a/ Nó nói nó không đến được Nó bận

lắm, bận ngủ

b/ Tin mới đây, tin mới là không có gì mới

Chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ

ngữ biểu thị nội dung hài hước, châm biếm

-Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn

bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ Chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ

biểu thị nội dung hài hước, châm

biếm

=> Học ghi nhớ 1 (SGK/122)

Bài tập 1/123 : Trong mỗi câu có dấu chấm lửng dưới dây, dấu chấm lửng được dùng để làm gì ?

a/ - Lính đâu ? Sao bay dám để cho

nó chạy xồng xộc vào đây như vậy ? Không còn phép tắc gì nữa à ?

b/ Ô hay, có điều gì bố con trong nhà bảo nhau chứ sao lại

(Đào Vũ)

Thể hiện chỗ lời nói bỏ dỡ

c/ Cơm áo, vợ, con, gia đình bó

TIẾT 127 DẤU CHẤM LỬNG VÀ DẤU CHẤM

b/ Những tiêu chuẩn đạo đức của con người mới phải chăng có thể nêu lên như sau : yêu nước, yêu nhân dân; trung thành với sự nghiệp xây

dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện

vệ của công ; yêu văn hóa, khoa học và nghệ

thuật; có tinh thần quốc tế vô sản.

(TheoTrường Chinh)

 Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong

một phép liệt kê phức tạp.

b/ Những tiêu chuẩn đạo đức của con người mới phải chăng có thể nêu lên như sau : yêu nước, yêu nhân dân; trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà; ghét bóc lột, ăn bám và lười biếng; yêu lao động, coi lao động là nghĩa vụ thiêng liêng của mình; có tinh thần làm chủ tập thể, có ý thức hợp tác, giúp nhau; chân thành và khiêm tốn; quý trọng của công và

có ý thức bảo vệ của công ; yêu văn hóa, khoa học và nghệ thuật; có tinh thần quốc tế vô sản.

 Không thể thay được vì :

- Các phần liệt kê sau dấu chấm phẩy bình đẳng với các phần nêu trên.

- Nếu thay thì nội dung dễ bị hiểu lầm Cụ thể :

Những tiêu chuẩn đạo đức của con người mới như sau :

… trung thành … đấu tranh …

ghét bóc lột, ăn bám và lười biếng …

=> Nếu thay dấu chấm phẩy bằng dấu phẩy thì ăn bám và lười biếng

sẽ ngang bằng với trung thành … đấu tranh …

II – DẤU CHẤM PHẨY

- Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo phức tạp

- Đánh dấu ranh giới giữa các bộ

phận trong một phép liệt kê phức tạp

=> Học ghi nhớ 2 (SGK/122)

LUYỆN TẬP

Bài tập 2/123 : Nêu rõ công dụng của dấu chấm phẩy trong mỗi câu dưới đây :

a/ Dưới ánh trăng này,dòng thác nước sẽ đổ xuống làm

chạy máy phát điện; ở giữa biển rọng, cờ đỏ sao vàng phấp

phới bay trên những con tàu lớn.

(Thép Mới)

 Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có

cấu tạo phức tạp.

b/ Con sông Thái Bình quanh năm vỗ sóng òm ọp vào

sườn bãi và ngày ngày vẫn mang phù sa bồi cho bãi thêm

rộng; nhưng mỗi năm vào mùa nước, cũng con sông Thái

Bình mang nước lũ về làm ngập hết cả bãi Soi.

(Đào Vũ)

 Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có

cấu tạo phức tạp.

c/ Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng

cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ

trông mới đẹp; từ khi có người lấy

tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối

nghe mới hay

(Hoài Thanh)

 Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo phức tạp

Bài tập 3/123 : Viết đoạn văn về ca Huế trên sông Hương trong đó :

a/ Có câu dùng dấu chấm lửng

b/ Có câu dùng dấu chấm phẩy

Đọan văn tham khảo :

những điệu hò, điệu lí ngay trong một con thuyền bềnh bồng trên sông Hương Huế là quê hương của hò đối đáp, hò giã gạo, hò xay lúa, hò ru em,

…; Huế cũng là nơi có nhiều điệu lí : lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam, và rất nhiều làn điệu dân

ca khác như nam ai, nam bình, tương tư khúc,… Trong âm điệu của ca Huế, có biết bao nhiêu là ý tình của người dân cố đô Có bài sôi nổi, tươi

vui; có bài bâng khuâng, tha thiết; lại cũng có bài nghe như tiếc thương, ai oán,… Có lẽ vì thế mà

có người nói rằng, đến Huế mà không nghe ca Huế thì cũng là chưa biết gì về Huế.

CỦNG CỐ

a Nói lên sự ngập ngừng của người viết.

b Nói lên sự bí từ của người viết.

c Tỏ ý còn nhiều cung bậc tình cảm chưa được kể ra hết của các thể điệu ca Huế.

Dấu chấm lửng được dùng trong đoạn văn sau có tác dụng gì ?

d Tỏ ý người viết diễn đạt rất khó khăn.

Thể điệu ca Huế có sôi nổi, tươi vui, có buồn cảm , bâng khuâng, có tiếc thương ai oán… Lời ca thong thả, trang trọng, trong sáng gợi lên tình người, tình đất nước, trai hiền, gái

lịch

c Đánh dấu ranh giới giữa hai câu ghép có cấu tạo đơn giản.

d Đánh dấu ranh giới giữa hai câu ghép có cấu tạo phức tạp.

Dấu chấm phẩy được dùng trong đoạn văn

sau có tác dụng gì ?

a Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê phức tạp.

b Đánh dấu ranh giới giữa hai câu đơn.

Cái thằng mèo mướp bệnh hen cò cử quanh

năm mà không chết ấy, bữa nay tất đi chơi đâu vắng; nếu có nó ở nhà đã nghe thấy nó rên gừ

gừ ở trên đầu ông đồ rau

Bạn nhận

được một

tràng pháo tay !

Đoạn văn sau đây người ta quên dấu chấm phẩy và dấu chấm lửng, em hãy thêm các dấu đó cho đúng ?

Chị Thuận nấu cơm cho anh em ăn, làm

người chị nuôi tần tảo chị chăm sóc anh

em ốm và bị thương, làm người hộ lí dịu

dàng, ân cần chị vá những tấm áo mặn mùi nước biển

Hãy đặt một câu có các loài vật trong bức tranh trên dùng dấu chấm lửng ?

- Học ghi nhí (SGK/122)

- Hoµn thµnh bµi tËp trong s¸ch bµi t©p

- ChuÈn bÞ bµi : “DẤU GẠCH NGANG”

+ Trả lời các câu hỏi phần I ,II

+ Phần III - Luyện tập:

- Nhóm 1, 2: Bài tập 1+ 2

- Nhóm 3, 4: Bài tập 2+ 3

DẶN DÒ

Kính chúc quý thầy

cô mạnh khoẻ