Phương pháp giải toán xác suất sinh học: Phần 2

Cuốn sách Phương pháp giải toán xác suất sinh học được biên soạn bám sát chương trình THPT, nhất là lớp 12. Đây thực sự là cuốn sách hữu ích giúp các em học sinh ôn luyện trong quá trình học tập cũng như chuẩn bị cho những kỳ thi sắp tới.

C on du

e ch

a n

c ao c6 ki

lu

g en X*

Y ch

o 2 loa

i g iao tii la

—

X

^ Y

-2

2

4

ix -

4

2

8 -X

e u

g en do

u du

n g toa

n to ha

p de tin

h x

a c s

u at.

L ay ng

a u

n hi

e n

1 ca th

e F3 , x

e

3

X AC S

U AT T

E NG AU P HO

I

L UU Y L IT HU

Y E

T

- C ) q

u an th

n c

h o b iet

c ac ca th

a va

o ki

e u

h inh Ia

n de su

y ra ki

B CAC DANG BAI TAP THadNG GAP

1 Bai toan cho biet quan the can bang di truyen

Kh i ti le kieu gen dat can bang di truyen thi viec tinh xac suat tuan theo cac biro'c sau day:

- Buac 1: Xac dinh cau true di truyen khi quan the dat can bSng di truyen

- Buac 2: T i m ti le cua loai kieu hinh can tinh xac suat

- Buac 3: Svt dung toan to hgp dg tinh xac suat

quan the dang can bang di truyen c6 t i n so A = 0,4 va tan s6 a = 0,6 L i y ngau

nhien 5 cay hoa do, xac suit dk thu dirgfc 3 ca thk thuSn chung la bao nhieu?

Huang dan giai:

Khi quan the can bang d i truyen va c6 t i n so A = 0,4; a = 0,6 thi cku true di

t m y k la (0,4)^AA + 2.(0,4).(0,6)Aa + (0,6)^aa = 1

^ 0,16AA + 0,48Aa + 0,36aa = 1

- Cay hoa do g6m c6 0,16AA va 0,48Aa

4

L i y ngau nhien 5 cay hoa do, xac suit de thu duac 3 ca thk t h u i n chung la

^ 3 ^ 1 3 ^ 3 , , _

10x1^x3-4^x4^

0,176

4 ' M 4 ' x 4 ' 512

Bai 2: Cho biet A quy dinh than cao troi hoan toan so v o i a quy dinh than thap O

t h i he x u i t phat cua mot q u i n t h i n g i u ph6i c6 c i u true di t r u y i n 0,4AA +

thu dugrc 1 ca the t h u i n chung la bao nhieu?

Huang dan giai:

t ca

n ban

g d

i truyen, tua

= 1

= ^ AA : ^

Aa

• 0,3

6 + 0,48 0,36

ti l

e = ^ ,

4

Cay khong thuan chung chiem

ti l

e = —

he F2 , la

'x -x

A + 2pqAa

n A quy

dinh

hoa do

the ngau

Buac 1:

Xac

dinh

cau true

= 36

% = 0,36

0,36AA

va 0,48Aa

136 -

Cay thuan chung chiem t i le = = A

3 4 Cay khong thuan chung chiem ti le = I - — = —

Buac 3: Six dung toan to hop de tinh xac suat

Lay 4 cay hoa do a F2, xac suat de thu dugc 2 cay thuan chung la

Bai 4: Mot quan the dang can bang di truyen c6 so ca the mang kieu gen di hop bang 8 Ian so ca the mang kieu gen dong hap Ian Lay ngau nhien 5 ca the, xac suat de thu dugc 3 ca the mang gen a la bao nhieu?

Huang dan gidi:

Buac 1: Xac dinh cau true di truyen cua quan the

- Khi quan the can bang thi cau tnic di truyen la p^AA + 2pqAa + q^aa = 1

So ca the mang kieu gen di hop c6 ti le la 2pq Aa;

So ca the mang kieu gen dong hop Ian la q^ aa

- Theo bai ra ta c6: 2pq = 8q^ ^ p = 4q

Ma p + q = 1 nen ^ q = ^ = 0,2; p = 1 - 0,2 = 0,8

- Cau tnic di truyen cua quan the la: 0,64 A A + 0,32Aa + 0,04aa = 1

Buac 2: Tim t i le cua ca the mang gen a

- Ca the mang gen a gom c6 0,32 Aa + 0,04aa = 0,36

- Ca the khong mang gen a c6 t i le 1 - 0,36 = 0,64

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

Lay ngau nhien 5 ca the, xac suat de thu dugc 3 ca thS mang gen a la

C^x(0,36)'x(0,64)' =^0,19

Ba i 5: O mot loai thirc vat, gen A quy dinh than cao troi hoan toan so voi alen a

quy dinh than thap; Gen B quy dinh hoa do troi hoan toan so voi alen b quy

dinh hoa trang; hai cap gen nay nam tren 2 cap NST khac nhau CJ mot quin thS

dang can bang ve di truyen c6 t&i s6 A = 0,6; a = 0,4 va tSn s6 B = 0,7; b = 0,3

Lay ngau nhien 3 ca the c6 kieu hinh than cao, hoa do Xac suat de thu dugc 1

ca the thuan chung la bao nhieu?

Huang dan gidi:

Buac 1: Xac dinh cau true di truyen cua quan the

K h i b a i t o a n c6 n h i e u ca p gen t h i t i le k i e u gen p h a i du-ffc t i n h t h e o t i r a g cap gen , sa u d o n h a n l a i

(0,6)^AA

+ 2.(0,6).(0,4)A

a +

(0,4)^aa = 1

^ 0,36A

A +

0,48Aa + 0,16aa

= 1

(0,7)^BB

+ 2.(0,7).(0,3)B

b +

(0,3)^bb = 1

0,49BB

+ 0,42Bb + 0,09bb

= 1

- Ca

y tha

n cao, ho

Kilu hinh

- 0,0

9 = 0,91

-> Kiku

hinh

than cao, ho

x

0,91 = 0,7644

- Ca

y tha

n cao, ho

3 =

Buac 3:

Su dung toa

Lay

ngau nhien

a do, xa

C

3 x (0,23)

Bai 6 : Mo

A v

a a

; ge

n B co

A l

a 0,6

; thn

s6 cua

Bi l

a 0,2

;

tan so cua

B2

la

0,5 La

y nga

u nhie

n 2 ca the, xa

Buac 1:

Xac

dinh

cau true

:

Theo gen

A: ale

n A co tin so = 0,

a =

1

Theo gen B: Ale

n B

2 c

6 tin s6 = 0

di truye

n la:

0,04B,Bi +

0,25B2B

2 +

0,09B3B3 + 0

Buac 2: Tim ti le cua ca the c6 kieu gen A A B i B i

Quan the dang can bang di tmyen nen kieu gen A A B i B i c6 ti le

= 0,36 X 0,04 = 0,0144

Cac k i l u gen con lai chilm ti le = 1 - 0,0144 = 0,9856

Btcac 3: Sit dung toan to hop de tinh xac suat

Lay ngau nhien 2 ca thi, xac sudt d l thu duac 1 ca the mang k i l u gen AABiBi la

= C'2x0,0144x0,9856 ==0,028 =28%

Bai 7: Cho biet tinh trang mau hoa do 2 cap gen Aa va Bb nam tren 2 cap NST

tuong tac theo kieu bo sung Khi trong kieu gen c6 ca A va B thi c6 hoa do, cac kieu gen con lai c6 hoa trang Mot quan the dang can bang di truyen c6 tan so

A la 0,3 va B la 0,6 hky ngau nhien 2 cay trong quhn thk, xac sudt dS thu duac

1 cay hoa do la bao nhieu?

Huang dan giai:

Buac 1: Xac dinh cau tnic di truyen cua quan the

- Ki hieu kieu gen: A - B - quy dinh hoa do

A-bb-|

aaB- > quy dinh hoa trang aabb -

- Cau tnic di truyen ciia quan the theo gen A la 0,09AA + 0,42Aa + 0,49aa =1

- cau tnic di truygn cua quan thk theo gen B la 0,3 6BB + 0,48Bb + 0,16bb = 1 Buac 2: Tim ti le cua loai kieu hinh hoa do trong quan the

- Cay hoa do c6 ki hieu k i l u gen A-B- c6 ti le = (A-)(B-) = (l-aa)(l-bb)

Ma k i l u gen aa c6 ti le = 0,49 nen 1 - aa = 1 - 0,49 = 0,51

Kiku gen bb c6 ti le = 0,16 nen 1 - bb = 1 - 0,16 = 0,84

- K i l u hinh hoa do c6 ti le = 0,51 x o,84 = 0,4284

Kiku hinh hoa tring c6 ti le = 1- 0,4284 = 0,5716

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suit

Lay ngau nhien 2 cay trong quan the, xac suat de thu dugc 1 cay hoa do la

C'2x0,4284x0,5716 ~ 0,49

Bai 8: Cho hik tinh trang mau hoa do 2 cap gen Aa va Bb nam tren 2 cap NST

tuong tac theo kieu bo sung Khi trong kiku gen c6 ca A va B thi c6 hoa do ;

Khi chi CO mot gen troi A hoac B thi c6 hoa vang ; Kieu gen dong hop Ian c6 hoa trang Mot quan the dang can bang di truyen c6 tan so A la 0,5 va ti le cay hoa trang la 12,25% Lay ngau nhien 3 cay trong quan the, xac suat de thu dugc 2 cay hoa vang la bao nhieu?

Huang dan giai:

Buac 1: Xac dinh cau tnic di truyen khi quan the dat can bang di truyen

= 0,1225

b = 0,7 Tan s

o ale

n B = 0,3

Cau tnic

di truye

n the

o ge

n A la

0,25AA

+ 0,5A

a + 0,25aa

= 1

Cau tnic

di truyd

n the

o ge

n B la 0,09BB

+ 0,42B

b + 0,49bb

= 1

Kieu hinh

hoa vang c6

x (

1 0,49bb) =

0,25x0,51

= 0,1275

- 0,25aa) x

0,49bb = 0,75x0,4

9 =

0,3675

Kik hinh

hoa vang c6

ti l

e = 0,1275

+ 0,367

5 = 0,495

Cac ca the khong c6

kieu hinh

hoa vang c6 t

i l

e =

1

0,495 = 0,505

Buac 3:

Su dung toa

3 ca

y tron

g qua

n the, xa

la

C;x(0,495)'x0,505

0,37

Buac 1:

Tim tan so alen ciia quan the

Buac 2:

Xac dinh cau triic

Buac 4:

Sir dung toan to hop

de tin

h xa

c suat

Bai 1

: O mot loa

i th

u vat, ge

n A nam tren NS

dinh long

Buac 1:

Tim

tan so alen cua quan the

- Tan

so alen cua moi gioi

140

- Tan s6 alen khi quhn the dat trang thai can bang di truyen bang trung binh cong

tlin so alen cua hai gioi

3 Tan so A = = T ; Tan so a = 1 - T = T 2 _1

3 " 3

Buac 2: Xac dinh ciu tnic di truySn khi qukn the dat can bang di truyen

Ti le kieu gen khi quan the dat trang thai can bang di truyen:

-> Ca the thuan chung chiem ti le = ^ ^ = —

Buac 4: Su dung toan to hop de tinh xac suat

Khi quan t h i dat trang thai can b^ng di truyen, lay ngau nhien 1 ca the long do, xac suat de thu dugc ca the thuan chung ^ ^ 5^°/°

- Kh i 6* th e h e xu at p h at , t an so ale n c u a du'c k h a c c a i t h i l u c q u a n th e c a n bang, tan so ale n b an g t ru n g bin h co n g t an so ale n c u a 2 gi o i

- Th e he xuat ph at c6 ti le kie u gen ff gio i d ye k h ac ti le kie u ge n 6" gio i cai th i

viec xac din h ti le kie u gen Fi ph ai t h yc hie n so" do lai gifi-a giao tir d ye vo i giao

tit cai Ti r the he F2 tro" d i , qu an the m o i dat t ran g th ai can ban g di t ru ye n

Bai 2: C) mot loai dong vat, gen A nSm tren NST thucmg quy dinh chan cao troi

hoan toan so vai a quy dinh chan th^p The he xuat phat cua mot quan the ngau

ph6i CO 100 con due mang kieu gen AA, 400 con cai mang kieu gen A A , 100

con cai mang kieu gen aa Khi quan the dat trang thai can bang di truyen, lay ngau nhien 3 ca the, xac suat de thu duofc 2 ca the chan cao la bao nhieu?

Huang dan gidi:

Buac 1: Tim tan so alen ciia quan the

- Tan so alen cua moi g i a i :

+ 6 giai due chi c6 100 ca t h i A A (100% A A) ^ T i n s6 A = 1

+ C) giai cai c6 400 ca the A A va 100 ca the aa

"^^^ =0,8, T§nso a = 1-0,8 = 0,2

-> Tan so A =

400 + 100

TSn s6

A = ^-^^

= 0,9

; Tan so

a =

1 0,9 = 0,1

-Buac 2:

Xac dinh cau tnic

(0,9)^AA+

2 0,9.0,

1 A

a + (0,l)^aa

= 1 ^ 0,81A

A + 0,18Aa

= 0,99 C

a M

chan thSp chilm

ti l

e = 0,01

Buac 4:

Sii dung toan

to hop

y nga

u nhie

n 3 ca

x(0,99)'x0,01 =~

Buac 1:

Tim tan so alen cua quan the

Bai 1 : Th

B + 0,2AABb

+ 0,2AaB

b + 0,1 Aabb + 0,2aab

b =

1

C )

F2,

lay ngau nhien

2 c

a the, xa

Huang dan gidi:

Buac 1:

Tim tan so alen cua quan the

- O quan

the ngau phoi, t

i l

e kie

u ge

n a dai co

n (tir den

Fn)

luon

dat ca

n

bang theo cong thuc cua Dinh luat Hacdi-Vanberg

l +

^+0,2+M + M

a =

1 0,55 = 0,45

Tan s6 cua alen

B = 0,1 + 0,

2 +

— + — = 0,5

2 2

Tan s6 alen

b =

1 0,5 = 0,5

x 0,4

5 x 0,5

x 0,

5 = 0,2475

142

Cac kihu gen con lai c6 ti le = 1- 0,2475 = 0,7525

Buac 3; Su dung toan t6 hop d6 tinh xac suit

d F2 , lay ngau nhien 2 ca the, xac suat dS thu dugc 1 ca thk c6 k i l u gen AaBb

la C^x0,2475x0,7525 ~ 0,3725 = 37,25%

Bai 2: C> mot loai thuc vat, gen A quy dinh qua to troi hoan toan so vod alen a quy dinh qua nho; Gen B quy dinh qua mau do troi hoan toan so vai alen b quy

dinh (^ua mau xanh; hai cap gen nay nam tren 2 cap NST khac nhau The

he xuat phat ciia mot quan thS ngau ph6i c6 c i u true di truySn la 0,2AABB + 0,lAABb + 0,1 AaBb + 0,2Aabb + 0,laaBB + 0,15aaBb + 0,15aabb = 1 KM

quan the dat can bang di truyen lay ngau nhien 5 cay c6 qua to, mau do, xac

suat de thu dugfc 2 cay thuan chung la bao nhieu?

Huang dan gidi:

Buac 1: Tim tan so alen cua quan the

- Tan s6 cua alen A = 0,2 + 0,1 + — + — = 0,45

Buac 2: Tim ti le ciia loai kieu gen AABB trong so cac ca t h i c6 qua to, mau

do (ki hieu kieu gen A-B-) a F3

- Cay qua to, mau do c6 ki hieu kieu gen A-B- c6 ti le =

Trong do kiku gen AABB c6 ti le = (0,45)^ x (0,475)^ = 0,046

-> Trong so cac ca the c6 kieu hinh qua to, mau do thi ca the thuAn chung c6 ti le

= ~ 0.09 Cac thI khong t h u k chung = 1 - 0,09 = 0,91

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

lay ngau nhien 5 cay c6 qua to, mau do, xac suit dk thu dugc 2 cay thuin

Chung la C^x(0,09)'x(0,91)' ~ 0,06 = 6%

Bai 3: 0 mot quan the thuc vat dang can bang di truyen, alen A quy dinh than cao

troi hoan toan so vod alen a quy dinh than th4p; alen B quy dinh hoa do troi hoan

toan so vod alen b quy dinh hoa trang, cac gen nay phan li doc lap Sau mot s6 thI he ngau phoi, thu dugc F i c6 27% cay than cao, hoa do; 9% cay than cao, hoa trang; 48% cay than thip, hoa do; 16% cay than thdp, hoa trSng Cho t i t ca cac cay than cao, hoa trang giao phan ngau nhien thu dugc Fi Lay ngau nhien 2 cay F i , xac suat de thu dugc 2 cay than cao, hoa trSng la bao nhieu?

Huang dan giai:

Buac 1:

Xac dinh tan so alen

n thi

p = (27%

+ 9%

) : (48%

+ 16%

) = 36%

: 64%

Cay than thip (aa) c

6 t

i l

e = 0,64 ^ Ti

n s

6 a = ^0,6

4 = 0,8 ^ Ta

a trdn

g = (27%

+ 48%

) : (9%

+ 16%

) = 75%

: 25%

Cay hoa trdng (bb) c

6 t

i l

e = 0,25 ^ Ti

6 B = 0,

5

C Fi, ca

x (0,5)^

= 0,01

Trong cac ca

y tha

n cao, ho

ti l

e

0,01

0,27 27

•

Buac 2:

Tim t

a trSn

g a

Fi

Cho cac ca

y tha

n cao, ho

i l

e = (0,2)^

x (0,5)^

= 0,0

1

Ki8u gen Aabb c6 t

i l

e =

2 x 0,2 x 0,8 x (0,5)^

a tran

g c

6 2 kieu gen vol

ti l

e l

a — AAbb

: — Aabb

-4.2

Cay than cao, ho

a tran

g (A-bb) chie

a tran

g l

a

= («)2

so cua alen c6 trong kieu gen do; Ca

do

144

|C BAI TAP VAN DUNG

1 B a i tap ty luan:

Bai 1 Cho biet A quy dinh hoa do troi hoan toan so voi a quy dinh hoa trang Mot

quan the dang can bang di truyen c6 tan so A = 0,4 va tan s6 a = 0,6 hky nglu

nhien 3 cay hoa do, xac suat de thu dugc 2 cay thuan chiing la bao nhieu? Bai 2 Cho biet A quy dinh than cao troi hoan toan so voi a quy dinh than thap Mot quan the dang can bang di truyen c6 tan so A = 0,3 va tan so a = 0,7 Lay ngau nhien 3 cay, xac suat de thu dugc 2 cay than cao la bao nhieu?

Bai 3 C) mot loai thuc vat, gen A quy dinh hoa do troi hoan toan so voi alen a quy dinh hoa trang Trong mot quan the dang can bang di truyen, so cay hoa do nhung mang kieu gen di hop c6 ti le bang 3 Ian so cay c6 hoa trang Lay ngau nhien 4 cay trong quan the, xac suat de thu dugc 2 cay thuan chung la bao nhieu?

Bai 4 d mot loai thuc vat, gen A quy dinh hoa do troi hoan toan so voi alen a quy dinh hoa trang Trong mot quan the dang can bang di truyen, so ca the c6 kieu gen

dong hgp troi bang so ca the c6 kieu gen dong hop Ian hky ngau nhien 3 cay hoa

do trong quan the, xac suat de thu dugc 2 cay thuan chung la bao nhieu?

Bai 5 C) mot loai thuc vat, gen A quy dinh hoa do troi hoan toan so voi alen a quy dinh hoa trang The he xuat phat cua mot quan the ngau phqi c6 100% so cay hoa do O the he F 2 , so ca the mang gen a chiem t i le 36% Lay 3 cay hoa do a F2 , xac suat de thu dugc 2 cay thuan chung la bao nhieu?

Bai 6 Mot quan the dang can bang di truyen c6 so ca the mang kieu gen di hgp bang 4 Ian so ca the mang kieu gen dong hgp Ian Lay ngau nhien 3 ca the, xac suat de thu dugc 2 ca the mang alen a la bao nhieu?

Bai 7 Mot quan the dang can bang di truyen c6 so ca the mang kieu gen di hgp bang 2 Ian so ca the mang kieu gen dong hgp troi Lay ngau nhien 4 ca the, xac suat de thu dugc 3 ca the chi mang gen a la bao nhieu?

Bai 8 O mot loai thuc vat, gen A quy dinh than cao troi hoan toan so voi alen a quy dinh than thap; Gen B quy dinh hoa do troi hoan toan so voi alen b quy dinh hoa trang; hai cap gen nay nam tren 2 cap NST khac nhau O mot quan the dang can bang vg di truySn c6 t ^ so A = 0,6; a = 0,4 va t ^ so B = 0,7; b = 0,3 Lay ngau nhien 2 ca the, xac suat de thu dugc 1 ca the c6 hoa do, than thap la bao nhieu?

Bai 9 d mot loai thuc vat, gen A quy dinh qua to troi hoan toan so voi alen a quy

dinh qua nho; Gen B quy dinh nhiSu hat troi hoan toan so voi alen b quy dinh it

hat; hai cap gen nay nam tren 2 cap NST khac nhau (3 mot quan the dang can

bang ve di truyen c6 tan so A = 0,5; a = 0,5 va tan so B = 0,4; b = 0,6 Lay ngau nhien 5 ca the c6 kieu hinh qua to, nhieu hat Xac suat de.thu dugc 2 ca the thuan chung la bao nhieu?

n A quy dinh qua to troi hoa

n B quy dinh nhieu hat tro

2 v

a t4

n s

6 B = 0,5

; b

= 0,5

hky

ngau nhien

3 c

a the, xac

NST

tuomg tac theo ki^u b6 sung Kh

6 ho

a tring Mo

t quhn thk dan

Ian

c6

hoa trang Mo

ti l

e ca

y

hoa tring la

1,44% La

y nga

u nhie

n 3 cay trong qudn

Ian

c6

qua xanh Mo

n A nam tren NST thuong

quy dinh chan cao

troi hoa

n

toan so voi a quy dinh chan thap Th

5 c

a th

6

chan cao, xa

n A nam tren NST thuong

quy dinh c6

sung

troi

hoan toan so voi a quy dinh khong

t

hi

ngau phoi c

y nga

u nhien

3 c

a thi, xa

n A quy dinh

than

cao troi hoa

n B quy dinh hoa

do

troi

hoan toan so voi ale

n b quy dinh hoa trdng, ca

di truye

n c

6 27%

cay than cao, ho

% ca

y tha

n thSp, ho

Bai 17 CJ mot quan t h i thuc vat dang can bang di t r u y i n , alen A quy dinh than

cao troi hoan toan so v a i alen a quy dinh than thap; alen B quy dinh qua do troi hoan toan so v a i alen b quy dinh qua xanh, cac cap gen nay phan l i doc lap Khi quan the dang can bang di truyen c6 t i le kieu hinh la 53,76% cay than cao, qua do; 30,24% cay than cao, qua xanh; 10,24% cay than thdp, qua do; 5,76%

cay than thap, qua xanh Lay ngau nhien 3 cay than cao, qua xanh, xac suit dk

thu dugc 2 cay thuan chung la bao nhieu?

Bai 18 C) mot quan the thuc vat dang can bSng di truySn, alen A quy dinh than

cao troi hoan toan so v a i alen a quy dinh than th^p; alen B quy dinh qua do troi hoan toan so v a i alen b quy dinh qua xanh Cac cap gen nay phan l i doc lap Khi quan the dang can bang di truyen c6 t i le kieu hinh la 53,76%) cay than cao, qua do; 30,24% cay than cao, qua xanh; 10,24% cay than thdp, qua do; 5,76% cay than thap, cjua xanh Lay ngau nhien 1 cay than cao, qua do cho giao phSn

vai cay than thap, qua xanh dugc F i Liy ngau nhien 3 cay F i , xac suit de thu

dugc 2 cay thuan chung la bao nhieu?

Bai 19 C5 mot loai thyic vat, A quy dinh hoa do trgi hoan toan so v a i a quy dinh

hoa trang Co 1 quan the dang can bang v k mat di truyen, trong do c6 36% so cay cho hoa mau do Lay ngau nhien 6 cay hoa do, xac suit dk c6 i t nhdt 1 cay

thuan chung la bao nhieu?

Bai 20 Xet hai cap gen A a va Bb quy dinh hai cap tinh trang n i m tren 2 cap N S T

tiran^ dong khac nhau Tron^ mot quan the dang can bang v h di truyen, A c6

tan so 0,4; B c6 tan so 0,5 Lay 2 ca the mang hai tinh trang trgi ve hai cap gen noi tren, xac suat de dugc 1 ca the thudn chung la bao nhieu?

Bai 21 d mot loai thyc vat, A quy dinh hoa do trgi hoan toan so v o i a quy dinh

hoa trang Co 1 quan the dang can bang ve mat di truyen, trong do c6 64% so cay cho hoa mau do Lay ngau nhien 10 cay hoa do, xac suat de c6 it n h i t 1 cay thuan chung la bao nhieu?

Bai 22 The he xuat phat cua mot quan the ngau ph6i c6 ck u true di truydn la

0,15AABB + 0,15AaBb + 0,2AAbb + 0,2Aabb + 0,15aaBb + 0,15aabb = 1

CJ F2, lay ngau nhien 2 ca the, xac suat de thu dugc 1 ca th6 c6 k i l u gen Aabb

la bao nhieu?

Bai 23 d mot loai thuc vat, gen A quy dinh than cao trgi hoan toan so v o i alen a

quy dinh than thap; Gen B quy dinh hoa do trgi hoan toan so v o i alen b quy

dinh hoa trang; hai cap gen nay nam tren 2 cap N S T khac nhau ThS he xuat

phat cua mot qudn t h i ngau ph6i c6 ciu tnic di truy6n la 0,1 A A B B + 0 , l A a B b + 0,2AAbb + 0,1 Aabb + 0,15aaBB + 0,15aaBb + 0,2aabb = 1 6 ¥ 2, \ iy ngau nhien 3 ca the than cao, hoa do Xac suit dk thu dugc 2 ca thS thudn chung la

bao nhieu?

Bai 24 Cho biet A quy dinh than cao trgi hoan toan so v o i a quy dinh than thSp

CJ the he xuat phat cua mot quan the ngau ph6i c6 ciu tnic d i truySn 0 , 4 A A +

0,4Aa + 0,2aa = 1 • C) the he F2, lay ngau nhien 2 ca the than cao, xac s u i t de thu dugc 1 ca the t h u i n chung la bao nhieu?

n A quy dinh hoa do troi hoa

t quS

n thk

cua loai na

y dan

g a

trang thai ca

% C 75,0

c6

tan

s6 0,2; B

CO

tin s6

0,8 hky

mot c

a till mang

c nhau Tron

y mot

ca thk

mang hai tin

c nhau Tron

y mot

ca thk

mang hai tin

la

A.± B.A

c.-^.

he xui

t pha

t cu

a mot quan

the ngau phoi c

6 100

% s

o

cay hoa

i c

6 2 cay thuan chung

la

A.1 B.I

c vat, ale

n A quy dinh hoa do troi hoa

C 75,0

n A quy dinh than cao troi hoa

dinh hoa trang; hai cap gen nay nam tren 2 cap NST khac nhau mot quan the dang can bang ve di truyen c6 tan so A = 0,6; a = 0,4 va tan so B = 0,7; b = 0,3 Lay ngau nhien 3 cay trong quan the nay, xac suat de trong 3 cay c6 1 cay mang kieu hinh than cao, hoa trang la

A 12,92% B 6,46% C 19,38% D 7,56%

Cau 8 CI bo, gen A nam tren NST thuong quy dinh chan cao troi hoan toan so voi

a quy dinh chan thap Trong mot trai nhan giong, c6 15 con dye giong chan cao

va 200 con cai chan thap Qua trinh ngau phoi da sinh ra dai con c6 80% ca the chan cao, 20% ca the chan thap Lay ngau nhien 1 con bo due trong so 15 con noi tren, xac suat de thu dugc ca the thuan chung la

A 80% B 60% C.30% D 15%

Cau 9 O mot loai thirc vat, gen A quy dinh than cao troi hoan toan so voi alen a

quy dinh than thap; gen B quy dinh hoa do troi hoan toan so vai alen b quy dinh hoa trang; hai cap gen nay nam tren 2 cap NST khac nhau C5 mot quan the dang can bang ve di truyen c6 tan so A la 0,8; a la 0,2 va tan so B la 0,9; b la 0,1 Trong quan the nay, lay ngau nhien 1 cay, xac suat de thu dugc cay c6 kieu

• hinh than cao, hoa do la

A 84,32% B 37,24% C 75,56% D 95,04%

Cau 10, Mot quan the dang can bang ve di truyen, trong do t i le cua kieu gen A A

bang 9 Ian t i le cua kieu gen aa Lay ngau nhien 2 ca the, xac suat de thu dugc

2 ca the c6 kieu gen di hgp la

A 18% B 14% C 50% D 37,5%

Cau 11 Hai cap gen Aa va Bb nam tren 2 cap NST tuong dong khac nhau Trong mot

quan the ngau phoi dang can bang ve di truyen, A c6 t&i so 0,2 va B c6 tan so 0,6 Lay ngau nhien 2 ca the, xac suat de thu dugc 1 ca the c6 kieu gen AaBb la

A 37,5% B 13% C.26% D.15,36%

Cau 12 Xet hai cap gen Aa va Bb nam tren 2 cap NST tuong dong khac nhau,

trong do A troi hoan toan so vai a ; B troi hoan toan so vai b Trong mot quan

the dang can bang ve di truygn, A c6 tan so 0,4; B c6 tan so 0,5 Lay ngau nhien 3 ca the c6 kieu hinh mang 2 tinh trang troi A-B- Xac suat de trong 3 ca the nay c6 2 ca the mang kieu gen AaBb la

A 41,58% B 37,5% C 12,5% D 25%

Cau 13 Mot quan the dang can bang ve di truyen, trong do t i le cua kieu gen Aa

bang 3 Ian ti le cua kieu gen AA Lay ngau nhien 5 ca the, xac suat de trong 5

ca the nay c6 3 ca the mang gen a la

A 15% B 1,5% C.25% D 2,5%

Cau 14 Mot quan the dang can bang ve di truyen, trong do t i le cua kieu gen Aa

bang 8 Ian t i le cua kieu gen aa Neu A la troi hoan toan so vai a thi khi lay ngau nhien 2 ca the, xac suat de thu dugc 1 ca the c6 kieu hinh troi la

A 11% B 3,84% C 7,68% D 23,6%

15

C J bo, ge

n A nam tren NS

g mot trai nha

n giong, c

n thap Qu

% c

a th

e cha

n thap Ld

y nga

u nhie

n 1 ca t

C.25%

D 40%

n B c6

3 ale

n l

a Bi, B

B nkm

tren

2

cap NST khac nhau Tron

y nga

u nhien

2 c

a the, xa

c sua

t dk

thu dugc

1 c

a th

^

mang kieu gen aaBiBa

la

A 3,77% B

7,53%

C 1,92%

the ngau ph6i c

6 20

0 c

a thI

due

mang

kieu gen

0 c

a thI cai man

6 kiku

gen AA

la

A 35% B

11,7%

C.25%

D 75%

a l

a

A 98,5% B

1,5%

C 49,25%

D 100%

t ge

n A nam tren NST thuong

y ngl

u nhie

n 2 ca

y nga

u nhie

n 2 ca the, xa

the nao c6 kieu gen AA

la

A 52% B 26%

C 13%

D 51%

2 ca

p NS

T

tuong tac theo kieu bo sung Kh

6 ho

a trang Mo

B l

a 0,5 La

y nga

u nhie

n 5 cay, xa

c suk

de th

u dug

c 2 cay hoa do

la

A 29,9% B

20,1%

C 32,4%

D 1,4%

150

Cau 22 6 mot quan the thirc vat, alen A quy dinh than cao troi hoan toan so voi

alen a quy dinh than thip; alen B quy dinh hoa do troi hoan toan so voi alen b quy dinh hoa trang, cac gen nay phan li doc lap Khi quan the dang can bSng di truyen c6 63% cay than cao, hoa do; 2 1 % cay than cao, hoa trang; 12% cay than thap, hoa do; 4% cay than thap, hoa tring Ldy ngau nhien 2 cay than cao, hoa do, xac suat de thu duac 1 cay thuan chung la

A A B i ' C A D i i

100 7 49 49

Cau 23 d mot loai con trung, gen B nam tren NST thuong qui dinh than xam troi

hoan toan so vai alen b quy dinh than den Cho cac con due than xam giao phoi voi cac con cai than den dugc Fi c6 t i le 75% than xam : 25% than den Tiep

tuc cho F] giao phoi vai nhau thu dugc F2 Liy ngau nhien 1 ca t h i a F2, xac

suat de thu dugc ca the than xam la

39 55 7 3

A — B — C — D -

64 64 16 4

Cau 24 O mot loai thirc vat, A quy dinh hoa do troi hoan toan so vai alen dot

bien a quy dinh hoa trang The he xuat phat cua mot quin thk ngau ph6i c6

100% so cay hoa do Khi quan the dat trang thai can bSng di truyen, s6 ca th§

mang gen dot bien a chiem t i le la 36% hky ngau nhien 2 cay hoa do, xac suat

de thu dugc 2 cay thuan chung la

A l B i C i

9 16 9 9

Cau 25 Cho biet A quy dinh than cao troi hoan toan so vai a quy dinh than thap

Mot quan the dang can bang di truy6n c6 thn s6 A = 0,3 va t i n so a = 0,7 hky

ngau nhien 3 cay, xac suat de thu dugc 2 cay than thap la

A 12,7% B 37% C 38% D 25%

Cau 26 O mot loai thuc vat, gen A quy dinh hoa do troi hoan toan so voi alen a

quy dinh hoa trang Trong mot quan the dang can bang di truyen, so cay hoa do

nhung mang kieu gen di hgp c6 ti le bang 3 \kn s6 cay c6 hoa trSng hky ngau

nhien 3 cay trong quan the, xac suat de thu dugc 1 cay thuan chvmg la

A 12,7% B 37% C 33% D 40%

Cau 27 Mot quhn the dang can bang di truyen c6 s6 ca th^ mang kiku gen di hgp

bang 2 Ian so ca the mang k i l u gen d6ng hgp troi hky ngau nhien 2 ca th^, xac

suat de thu dugc 1 ca the chi mang gen a la

A 4,7% B.37,5% C 25% D 40%

Cau 28 Cho biet tinh trang mau hoa do 2 cap gen Aa va Bb nam tren 2 cap NST

tuang tac theo kieu bo sung Khi trong kieu gen c6 ca A va B thi c6 hoa do; Khi chi CO mot gen troi A hoac B thi c6 hoa vang ; Kieu gen dong hgp Ian c6

trdng Mo

t qukn

the dang can bang

ti l

e ca

y

hoa trang la 1,44% La

C 8,7%

D 26%

Cau

29, C

) mot loai dong

dinh

chan thap Th

2 c

a th

e cha

n cao, xa

la

A 34%

B 17%

C.49%

D 33%

n A quy

dinh

than cao

than thap; Ge

n B quy

dinh

hoa do

b + 0,2aabb

C 11%

Bai 1

Buac 1:

Xac

dinh

cau true

; a = 0,

-> 0,16AA

+ 0,48A

a + 0,36aa

= 1

A : Aa

ti l

e = ~ ,

4

Cay khong thuan chung chiem

3 ca

y ho

a do, xa

x4

64

152

Bai 2

Buac 1: Xac dinh cau tnic di truyen cua quan the

Khi quan the can bang di truyen va c6 tan so A = 0,3; a = 0,7 thi cau tnic di

truyk la (0,3)^AA + 2.(0,3).(0,7)Aa + (0,7)^aa = 1

-> 0,09AA + 0,42Aa + 0,49aa = 1

Buac 2: Tim t i le cay than cao trong quan the

- Cay than cao gom c6 0,09AA va 0,42Aa = 0,51

Cay than cao chiem ti le 51%; Cay than thap chiem ti le 49%

Buac 3: Su dung toan to hofp de tinh xac suat

Lay ngau nhien 3 cay, xac suat de thu dugc 2 cay than cao la

- V i cac ca the trong quan the giao phoi ngau nhien nen thanh phan kieu gen a

dai con (tir Fi den Fn) dat can bang di truyen, tuan theo cong thuc cua dinh luat

Hacdi-Vanberg

- Ti le k i k gen cua quan t h I a ¥2 la (0,6)^AA + 2.(0,6).(0,4)Aa + (0,4)^aa = 1

^ 0,36AA + 0,48Aa + 0,16aa = 1

Buac 2: Tim ti le cay thuan chung trong so cac cay than cao a F2

- 6 F2, cay than cao gom c6 0,36AA va 0,48Aa

Nhu vay cay thuan chiing chiem ti le = ^ ,

4 Cay khong thuan chung chiem ti le = ^

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

O the he F2, lay ngau nhien 2 ca the than cao, xac suat de thu dugc 1 ca the

, X , , ^ , 3 4 2x3x4 24 ^

thuan chung la C ' x - x - = = — 0,49

Bai 4

Buac 1: Xac dinh cau tnic di truySn cua quhn the

Goi p la tan so cua alen A, q la tan so cua alen a, vi quan the dat trang thai can bang nen ta c6 thanh phan kieu gen cua qu§n thI la p^ A A + 2pqAa + q^ aa = 1

Theo bai r

a t

a c

6 p'

^ = ->

p =

q = 0,5

Vay cau triic

= 0,75 Tron

0,25

1 e = i l m t g chie n chun y thua , ca a do y ho cac ca so Trong

1 2

Ca the khong thuan chung chiem

ti l

e =

1

- = —

0,75

3

Buac 3:

Sir dung toan

to hop

3 cay hoa

do trong quan the, xa

la

C x(-rx

- = = -

=0,22

'

3 3 3^x3

F2

- C5

F2,

= 64

% = 0,64

cau true

Tan s

6 A = ^0,6

va 0,32Aa

0,64

0,64 + 0,3

2 3

2 1

Cay khong

thuan chung chiem

ti l

e =

1 — = —

-Buac 3:

Su dung toa

la

CH2) 1=

3x2^^4^

'3'

di truye

n cii

a qua

n thi

^ a

a =

1

154

So ca the mang kieu gen d i hop c6 t i le la 2pq A a ;

So ca the mang kieu gen d6ng hop Ian la aa

Buac 2: T i m t i le cua ca the mang gen a

- Ca the mang gen a gom co — A a H — aa = —

9 9 9

5 4

- Ca the khong mang gen a c6 t i le 1 - - = —

Budfc 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

Lay ngau nhien 3 ca the, xac suat de thu dugc 2 ca t h I mang alen a la

C ^ x ( - ) ^ x - = — = ~ 0 , 4 1

9 9 9 ' x 9 243

Bai 7

Buac 1: Xac dinh cdu tnic di tmySn cua qu4n t h I

- Khi quan the can bang thi cau tnic d i tmyen la p^ A A + 2pq A a + q^ aa = 1

So ca the mang kieu gen dj hop c6 t i le la 2pq A a ;

So ca the mang kieu gen dong hgp Ian la q"^ aa

- Theo bai ra ta c6: 2pq = 2 q^ -> p = q

Ma p + q = 1 nen -> q = p = 0,5

- Cau tnic di truyen cua quan the la: 0,25 A A + 0,5 A a + 0,25 aa = 1

Budfc 2: T i m t i le cua ca the chi mang gen a

- Ca the chi mang gen a chi c6 0,25 aa = 0,25

- Cac ca the con lai c6 t i le = 1 - 0,25 = 0,75

Bi(0c 3: Su dung toan to hgp de tinh xac suat

Lay ngau nhien 4 ca the, xac suat de thu dugc 3 ca the chi mang gen a la

C^x(0,25)'x0,75 = 0 , 0 4 7

Bai 8

Buac 1: Xac dinh cau tnic di truyen cua quan t h i

- cau tnic di t r u y k cua gen A la (0,6)^AA + 2.(0,6).(0,4)Aa + (0,4)^aa = 1 -> 0,36AA + 0,48Aa + 0,16aa = 1

+ 2.(0,7).(0,3)B

b + (0,3)^bb

= 1

^ 0,49B

B + 0,42Bb

^ Kiku

hinh than thdp, ho

a d

o ) c

(aaB-6 t

i l

e = 0,16

x 0,9

1 = 0,1456

= 0,8544

Buac 3:

Su dung toan to hop

2 c

a the, xa

n thi

p l

a

C^x0,1456x0,8544 =0,25

Bai 9

Buac 1:

Xac dinh cau true

-> Kieu hinh qua

to, nhieu hat c

X

(1

- 0,36) = 0,76

x

0,64 = 0,48

Trong do cay thuan chung c6 kieu gen AABB

c6

ti l

e 0,25A

A x 0,16BB

Cay khong thuan chung c6

ti l

e =

1 — =

+ 0,32Aa + 0,04a

+ 0,5B

b + 0,25bb

x 0,25B

B = 0,16

x 0,25b

b =

0,16

156

- Cay aaBB c6 ti le = 0,04aa x 0,25BB = 0,01

- Cay aabb c6 ti le = 0,04aa x 0,25bb = 0,01

^ Ca tha thuan chung c6 ti le = 0,16 + 0,16 + 0,01 + 0,01 = 0,34;

Cay khong thuan chiing c6 t i le = 1 - 0,34 = 0,66

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

Lay ngau nhien 3 ca the, xac suat de thu dugc 2 ca the thuan chung la

C3x(0,34)'x0,66 ==0,23

Bai 11

Buac 1: Xac dinh cau true di truyen cua quan the

- K i hieu kieu gen: A - B - quy dinh hoa do

A-bb^

aaB- y quy dinh hoa trSng

aabb

Cau true di truyen cua quan the theo gen A la 0,25AA + 0,5Aa + 0,25aa =1

- Cau true di truygn cua quSn t h I theo gen B la 0,36BB + 0,48Bb + 0,16bb =1

Buac 2: Tim ti le cua loai ki8u hinh hoa trang trong quan the

- Cay hoa do c6 ki hieu kieu gen A-B- c6 t i le = (A-)(B-) = (l-aa)(l-bb)

Ma kieu gen aa c6 t i le = 0,25 nen 1 - aa = 1 - 0,25 = 0,75

K i l u gen bb c6 ti le = 0,16 nen 1 - bb = 1 - 0,16 = 0,84

- Kieu hinh hoa do c6 ti le = 0,75 x Q 34 = o,63

Kieu hinh hoa trang c6 t i le = 1- 0,63 = 0,37

Buac 3: Sir dung toan to hop de tinh xac suat

Lay ngau nhien 3 cay trong quan the, xac suat de thu dugc 1 cay hoa trang la

C;x0,37x(0,63)' ==0,44

Bai 12

Buac 1: Xac dinh cku true di truyen khi quan the dat can bang di truyen

Ggi tan so cua alen b la x

- Cay hoa trang c6 kieu gen aabb chiem t i le = 1,44% = 0,0144

- V i qukn t h I dang can Mng di truyen nen kieu gen aabb c6 ti le = aa x bb

= (0,6)lx^ = 0,36.x^ =0,0144

- ^ x ^ = M l ^ = 0 , 0 4 ^ x = 0,2

0,36

Vay tan so alen b = 0,2 -> Tan so alen B = 0,8

Cku tnic di truygn theo gen A la 0,16AA + 0,48Aa + 0,36aa = 1

Cku true di truyen theo gen B la 0,64BB + 0,32Bb + 0,04bb = 1

Kieu hinh hoa vang c6

0,36x0,96 = 0,3456

- 0,36aa

) x

0,04bb = 0,64x0,0

4 = 0,0256

+ 0,025

6 = 0,3712

= 0,6288

Buac 3

; S

u dung toan

t6 hop

dk tin

h xa

c suit

Lay ngau nhien

3 ca

y tron

g qua

n the, xa

la

C",x0,3712x(0,6288)' ~ 0,44

Bai 13

Buac 1:

Xac dinh cau true

= 0,3264

- bb

)

= (

1 -x^) x (1 -0,36)

= 0,326

4

^ 1

x2

= = 0,51

->

x' =

1 0,51 = 0,49

1 0,36

-Vay tin s6 alen

a = VM9

= 0,

7 Tan

s 6 ale

n A = 1

- 0,

7 = 0,3

cau tnic

di truyS

n the

o ge

n A la 0,09AA

+ 0,42A

a +

0,49aa

= 1

cau tnic

di truye

n the

o ge

n B la 0,16BB

+ 0,48B

b + 0,36bb

= 1

ti l

e 32,64%

Cay qua do thuan chung c6 kieu gen AABB

4

-> Trong

so cac ca

y qu

a do, ca

-Buac 3:

Su dung toa

Bai 14

Buac 1:

Xac djnh

6 A = 1

15

8

0 gioi cai c6 200 ca the Aa va 300 ca the aa

, , 100

> Tan so A = = 0,2

500 Tan so alen khi quan the dat trang thai can bang di tmyen la:

A = ^-^^^ = 0,6, a = 1 - 0,6 = 0,4

2

Buac 2: Xac dinh cau true di truyen khi quan the can bang

Ti le kieu gen khi quan the dat trang thai can bang di truyen:

0,36AA + 0,48Aa +0,16aa = 1

Buac 3: Tim t i le cua kieu gen thuan chung trong so cac ca the chan cao

- Khi quan the can bang di truyen, ca t h i chan cao g6m c6 0,36AA + 0,48 Aa

0,36 3

Ca the thuan chung chiem ti le =

0,36 + 0,48 7

3 4

Ca the khong thuan chung chiem ti le = 1 - — = —

Buac 4: Sit dung toan to hop de tinh xac suat

Lay ngau nhien 5 ca the chan cao, xac suit d l thu dugrc 2 ca th^ thuSn chung la

' 7 7 7^x7^ 16807

Bai 15

Buac 1: Xac dinh t i n s6 alen

6 gioi due chi c6 100 ca ihk aa (100% aa) -> T i n so A = 0 ; a = 1

CJgiaicaic6 200cathg Aa(100% Aa) ^ T i n s 6 A = ^ , a = ^

Tan so alen khi quan the dat trang thai can bang di truySn la:

2 1 , 1 3

A = ^ = , a = l =

-2 4 -2 4

Buac 2: Xac dinh cau true di truyen khi quin thk dat can bSng di truyen

Ti le kieu gen khi quan the dat trang thai can bSng di truyen:

, i ; ^ -

16

-> Ca thi khon

g man

g ge

n a chiem

ti l

e =

1 — = —

-16

16

Budc 4:

Sv r dung toan

t6 hop

3 c

a the, xa

^^ ^

C,x( —)

X

— =

— = =0,165

n thl

p = (27%

+ 9%): (48

% + 16%) =

36%

: 64%

Cay than thdp (aa) c

o t

i l

e = 0,64 0,8 JOM = a = s6 Tk ->

^ Ta n

s6

A = 0,2

a trin

g = (27%

+ 48%): (9

% + 16%) =

75%

: 25%

Cay hoa trang (bb) c

o t

i l

e = 0,25

B = 0,5

x (0,5)

^ = 0,01

a tran

g a

Fi

Cho cac ca

y tha

n cao, ho

, AaBB, AaBb

Kigu gen AABB co

ti l

e = (0,2)^

x (0,5)

^ = 0,01

Kieu gen AaBB co

ti l

e =

2 x 0,2

x 0,

8 x (0,5)^

= 0,0

8

Kilu gen AABb co

ti 1

? = (0,2)^

x 2

x 0,

5 x 0,5 = 0,0

2

Kieu gen AaBb co

ti l

e =

2 x 0,2

x (0,8) x

2 x 0,5

x 0,

5 = 0,16

Cac ca

y tha

n cao, ho

a d

o c

o 4 loai kil

27

27

160

Cac cay nay cho giao tu la

Kieu gen ca the

— A B : — A b : — a B : — a b = 1 0 A B ; 5 Ab; 8 aB; 4 ab

27 27 27 27

V i cac cay hoa do c6 nhieu kieu gen khac nhau nen phai lap bang de xac dinh t i

le kieu gen va kieu hinh a doi con

So kieu to hop a dai con la 27 x 27 = 729

Cay than cao, hoa trdng (A-bb) g6m c6 25 Aabb, 20 Aabb, 20 Aabb

O dai con, cay than cao, hoa trang (A-bb) co ti le = = ~ 0,09

729 729 Cay CO k i k hinh con lai c6 ti le = 1 - 0,09 = 0,91

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

Lay ngau nhien 3 cay Fi, xac suat de thu duac 2 cay than cao, hoa trang la C3x(0,09)'x0,91 - 0 , 0 2 2

Bai 17

Bu&c 1: Tim tan so alen

- Tim tan so alen A:

Ti le kieu hinh ve tinh trang chi6u cao than la

Than cao : than thdp = (53,76% + 30,24%): (10,24% + 5,76%) = 84% : 16%

Cay than

n s

6 a =

^0

^6 = 0,

4

Tan s

6 A = 1

- 0,

4 = 0,6

a xan

h = (53,76%

+10,24%) : (30,24%

+ 5,76%

) = 64%

: 36%

Cay qua xanh (bb) c

6 t

i l

e = 0,36 ^

^ Ta n

s6

B =

1 0,6 = 0,

+ 0,48B

b + 0,36bb

Trong do cay thuan chung c6 kieu gen AAbb c6

ti l

e = 0,36 ^

0,16 = 0,057

6

-> Trong

so cac cay than cao, qu

i l

e =

1 0,19

- 0,81

Buac 3:

Su dung toa

3 ca

y tha

n cao, qu

a xanh, xa

la

C3-x(0,19)'x0,81 = 0,088

Bai 18

Buac 1:

Tim tan s6 alen

n thd

p = (53,76%

+ 30,24%): (10,24

% + 5,76%) =

84%

: 16%

Cay than thSp (aa) c

6 t

i l

e = 0,16 ^ Ti

n s

6 a

= yloj6 = 0,

4

^ Tdn s6

A =

1 0.4 = 0,

a xan

h = (53,76%

+10,24%): (30,24

% + 5,76%) =

64%

: 36%

Cay qua xanh (bb) c

6 t

i l

e = 0,36 ^

Tan s

6 b = ^0,3

6 = 0,6

Tk s6

B =

1 0,6 = 0,

-4

Cau tnic

di truye

n the

o ge

n A la 0,36AA

+ 0,48A

a + 0,16aa

+ 0,48B

b + 0,36bb

= 1

Buac 2: Tim ti le cua ca the thuan chung a¥\

Lay ngau nhien 1 cay than cao, qua do giao phan voi cay than thap, qua xanh

de dugc Fi thi ket qua tuong tu vol viec cho tat ca cac cay than cao, qua do giao phan voi cay than thap, qua xanh

Cay than cao, hoa do c6 ki hieu kiku gen A-B- g6m c6 AABB, AABb, AaBB, AaBb

Kilu gen AABB c6 ti le = 0,36 ^ 0,16 = 0,0576

Kilu gen AaBB c6 ti le = 0,48 x 16 = 0,0768

Kiku gen AABb c6 ti le = 0,36 x 0,48 = 0,1728

Ki8u gen AaBb c6 ti le = 0,48 x 0,48 = 0,2304

Cac cay than cao, hoa do c6 4 loai kiku gen voi ti le 0,0576AABB; 0,1728AABb;

0,0768AaBB; 0,2304AaBb = — AABB, — AABb, — AaBB, — AaBb

28 28 28 28 Cac cay nay cho giao tu la

Kieu gen ca the

Cac cay nay cho 4'loai giao tu vai ti le la

— A B : — A b : — a B : —ab = 25 AB; 15 Ab; 10aB;6ab

56 56 56 56

Cay than thap, qua xanh c6 kieu gen aabb nen chi c6 1 loai giao tu la ab

Cho cac cay qua do lai vai cay than thdp, qua xanh

Ta CO bang:

C) dai Fi, chi c6 cay aabb la cay thuan chung

-> Cay thuan chung c6 t i le = = — ~ 0,107

• 25 + 15 + 10 + 6 56 Cay khong thudn chung c6 t i le = 1 - 0,107 = 0,893

Buac 3:

Su dung toa

3 ca

y Fi, xa

la

C^x (0,107)'x0

,893 =0,03

Bai 19

Buac 1:

Xac dinh cau tnic

di truye

n cii

a qua

n the

n A la 0,2

+ 0,32A

a +

0,64aa

= 1

Buac 2:

Tim t

+ 0,32Aa

-> Trong

so cac ca

y ho

a do, ca

^ ^ ]_

0,04 + 0,3

to hop

* = = 0,49

9 53144

1

Lay ngau nhien

6 ca

y ho

a do, xa

Buac 1:

Xac dinh cau tnic

+ 0,36a

a =

1

Theo gen

b =

1

Buac 2:

Tim t

- 0,36).(

1 0,25) = (0,64).(0,75) =

0,48

- Tron

g qua

n the, c

->Trong so cac c

• 0,4

8 1

2

Ca the khong thuan chiing chiem

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

Lay 2 ca the mang hai tinh trang troi, xac sudt dk dugc ca thk thuSn chung la

1 11 2x1x11 22

= C ' X — X — = = - 0 , 1 5

' 12 12 12x12 144

Bai21

Buac 1: Xac dinh cau tnic di truyen cua quan the

- Cay hoa do chiem ti le 64% Cay hoa trang chiem t i le 36%

- Vi quan the dang can bang ve di truyen nen tan s6 a = ^0,36 = 0,6

- Vay tan so cua alen a la 0,6, alen A la 0,4

- Cau tnic di truyen cua quan t h i la 0,16AA + 0,48Aa + 0,36aa = 1

Buac 2: Tim ti le cua cay thuan chung trong s6 cac cay hoa do cua quAn th8

Cay hoa do gom c6 0,16AA va 0,48Aa

Trong so cac cay hoa do, cay thu4n chung chidm t i le

——— = —, cay khong thuan chung chiem t i l e = l - = — = —

0,16 + 0,48

Buac 3: Su dung toan to hgp de tinh xac suk

- Trong 10 cay dugc lay, xac suat de khong c6 cay nao thuSn chung

59049

10

4'o 1048576 0,056 Xac suat de trong 10 cay dugc idy, c6 it nhdt 1 cay thu4n chung la

= 1 - ( - ) ' ° = 1 -0,056 = 0,944

4

Bai 22

Buac 1: Tim tan so alen cua qudn Xhh

- Tan so cua alen A = 0,15 + ^ +0,2+ — = 0,525

^ Tan so alen a = 1 - 0,525 = 0,475

- T i n s6 cua alen B = 0,15 + ^ + ^ 0,3

2 2

^ Tdn s6 alen b = 1 - 0,3 = 0,7

Buac 2: Tim ti le cua loai kieu gen Aabb a F2

- Cac ca the giao phoi ngau nhien nen a doi F2, cau tnic di truyen dat can bang

di truyen

K i k gen Aabb c6 t i le = 2 x 0,525 x 0,475 x (0,7)^ ~ 0,25

Cac k i l u gen con lai chiem ti le = 1 - 0,25 = 0,75

Buac 3:

Su dung toa

lay ngau nhien

2 c

a the, xa

5 =0,

37

5

=37,5%

Bai 23

Buac 1:

Tim

tan so alen cua quan the

- Tan

so cua alen

A = 0,1 + — + 0,

2 + — = 0,4

2 2

-> Tan

s6 alen

a =

1

0,4 = 0,6

1 + — + 0,15

+ ^ = 0,37

5

2 2

^ Tan

s6 alen

b =

1

0,375 = 0,625

(1

- 0,36)(

1

0,390625) = 0,64 x 0,609375

~ 0,0225

Trong

so cac c

3 c

a th

e tha

n cao, ho

a do Xa

thk thua

n

Chung la

C3'x(0,058)'x

Buac 1:

Xac

dinh

cau true

A, q la tan so cua alen

a t

a c

6 2p

q = 3q^

, m

a p = 1-

- 2

q =

0 ^

q = 0,4 ^ p

= 0,

6

Vay

cau true

di truye

n cu

a qukn thk l

a 0,36A

A +

0,48Aa + 0,16a

= 0,52

->

Ca the thuan chung chiem

ti l

e 0,52

;

Ca t

166

Buac 3: Su d u n g t oan t o h o p de t in h xac suat

Lay n ga u n h ie n 4 cay t r o n g q u a n t h e , xac su at de t h u d u gc 2 cay t h u a n

Q u an t h e t u p h o i la qu an t h e c6 cac ca t h e sin h san h ih i t in h b an g t ir t h u t in h

hoac t ir t h u p h an C5 qu an t h e t u p h o i, c6 t i le k i^ u gen khong t h eo co n g t h u c cu a djn h luat H a cd i-Va n b e r g (khong can bang di truyen)

- D o i va i qu an t h e t u p h o i, k h i t in h t i le k ie u gen p h ai can c u vao t i le k ie u gen

B CAC DANG BAI TAP THUCING GAP

1 Dang bai toan chi c6 1 cap gen

Doi vol dang bai tap nay thi nen tien hanh theo 3 bu-ffc sau:

Budfc 1: Xac dinh cau true di truyen ciia quan the o* thoi diem tinh xac suat Buffc 2: Tim ti le cua loai kieu hinh (hoac kieu gen) can tinh xac suat Buac 3: Sir dung toan to hgp de tinh xac suat

Bai 1: M o t qu an t h e t u p h o i a t h e he xu at ph at c6 t i le k ie u gen la 0,1 A A : 0,4Aa :

0,5aa CJ t h e he F2, lay n gau n h ien 1 ca t h e, xac suat de t h u d u gc ca t h e t h u an

ch u n g la bao n h ieu ?

Huang dan gidi:

ti l

e =

-~ =0,1

KiSu gen AA

c6

ti l

e = 0,1+

MzM

= o

= 0,65

e F

2

la 0,25

F2,

ca

the thuSn chung chi6m

ti l

e = 0,25 + 0,6

5 = 0,9

n A quy dinh hoa d

ti l

e = =0,1

M =

0,5

5

KiSu gen

e F

3

la 0,5 5

A + 0,1 A

e F

3

la 0,55A

A + 0,1 A

m t

i l

e = 0,55 + 0,

1 =

0,65

Cay hoa tran

Ba i 3: CJ mot loai thirc vat sinh san bang t u thu phan, gen A quy dinh hoa do troi

hoan toan so v a i a quy dinh hoa trang The he xuat phat cua mot quan thk c6 100% cay hoa do CJ the he F2, cay hoa trSng chi^m t i le 9% hiy ngau nhien 2 cay hoa do a Fj, xac suat de thu duoc 1 cay thuan chiing la bao nhieu?

Huang dan giai:

Buac 1: Xac dinh cau true di truyen cua quan the a thai diem F2

- Goi t i le kieu gen a the he xuat phat la (1 -x) A A : x A a

-dthkhe F2 CO t i le cay hoa trSng = 9% = 0,09

O the he F2, kieu gen A a c6 t i le = - y = —

-> C i u tnic di truyen a thk he F2 la 0,85AA + 0,06Aa + 0,09aa = 1

BUffc 2: T i m t i le ca the thuan chung trong so cac cay hoa do a F2

CJ F2 CO ciu tnic di truySn la 0,85AA + 0,06Aa + 0,09aa = 1

-> Cay hoa do gom c6 0,85AA va 0,06Aa

0 85

Cay khong thuan chung chiem t i le = 1 - 0,93 = 0,07

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suit

Lay ngau nhien 2 cay hoa do a F2, xac suat de thu duofc 1 cay thuan chung la C',xO,93xO,07 =0 , 1 3

hoan toan so v a i a quy dinh hoa trang The he xuat phat cua mot quan the c6 t i

le kieu hinh 90% cay hoa do, 10% cay hoa t r i n g C) t h ^ he F2, cay hoa t r i n g

chiem t i le 40% N ^u a F2, cac ca t h i giao phAn ngau nhien thu dugrc F3 Lky

ngau nhien 3 cay F3, xac su4t de thu dugc 2 cay hoa do la bao nhieu?

Huong dan gidi:

Buac 1:

Xac dinh cau true

-A :

x A

a :

0,laa (1

)

- C

) thk

he F2 CO

1 + — = 0,4 ^ — = 0,

= 80%

Thay

x = 0,8

CO

Aa =

- =

- = 0,2

4 4

AA coti l

e =

0,

l + M_M =0,4

he F2 la

^ A

A + 2pq Aa + q' a

a =

1

0,2

- Tan so cua

A l

a p

= 0

,4 +

= 0,5

Tan so

cua

a l

a q =

1 0,5

Cay hoa do chi^m

toan to hop

la

C^x(0 ,75)'x0

3 biro'

c sau :

Buac 1:

Danh gia xem kieu gen nao cua the h

170

Buac 2: Tim ti le cua loai kieu hinh (hoac kieu gen) can tinh xac suat

Suae 3: Sir dung toan tS hop de tinh xac suat

Bai 1: The he xual phat cua mot quan the tu ph6i c6 cau true di truy^n la

0,1 AABB + 0,2AaBB + 0,2AABb + 0,2 AaBb + 0,1 Aabb + 0,2aabb = 1

d F2, lay ngau nhien 2 ca the, xac sudt de thu dugrc 1 ca t h i c6 kiku gen AaBb

la bao nhieu?

Huang dan giai:

Buac 1: Danh gia xem kieu gen nao cua the he xudt phat c6 the sinh ra kiku

gen can tinh xac suat

- Chung ta nen danh gia xem trong so nhung kieu gen a the he xuat phat thi kieu gen nao khi tu phoi se sinh ra dai con c6 kieu gen AaBb

- Trong 6 kieu gen a the he xuat phat thi chi c6 kieu gen AaBb khi tu ph6i moi

sinh ra dai con c6 kieu gen AaBb

Buac 2: Tim ti le cua loai kieu gen AaBb a F2

- CJ quan the nay, kieu gen AaBb chi do kieu gen AaBb a thS he xuat phat sinh ra nen ta chi can cu vao kieu gen nay de tinh ma khong chu y toi nhimg kieu gen khac

- Kieu gen Aa khi tu phoi thi dai F2 c6 ti le Aa = —

- KiSu gen Bb khi tu ph6i thi dai F2 c6 ti le Bb = ^

-> C5 F2, kieu gen AaBb chiem ti le

n o 1 1 0,2

Cac kieu gen con lai chiSm ti le

= 1 - 0 , 0 1 2 5 = 0,9875

Buac 3; Su dung toan to hop de tinh xac swkx

(3 F2, lay nglu nhien 2 ca the, xac suat de thu dugc 1 ca t h i c6 kieu gen AaBb la

C^x0,0125x0,9875 - 0 , 0 2 5

- Khi the he xuat phat cua quan the tur phoi co nhieu kieu gen khac nhau thi can phai danh gia xem kieu gen nao c6 kha nang sinh ra loai kieu gen can tinh xac suat

- Can cu- vao kieu gen co lien quan tim kieu gen can tinh xac suat

+ Kieu gen Aa khi tu phoi thi dai F2 c6 ti le Aa = ^ ; T i le A A = aa = ^ ;

+ Kieu gen A A khi tu phoi thi dai F2 co ti le A A = 1; T i le Aa = aa = 0;

Bai 2 : Th

b + 0,2AAbb

+ 0,2A0ab

b + 0,15aaBb

Hu&ng dan gidi:

Buac 1:

Danh gia xem kieu gen nao cua th

xuit pha

t th

i

kieu gen nao khi t

u pho

i s

e sinh ra dai co

n c

6 kie

u ge

n AAbb

- Tron

g 6 kieu gen

X

1 = 0,2

2 + 0,019

= 0,24

-Buac 3:

Su dung toan to hcrp dl tinh xac suit

-0,3648

=36,48%

Bai 3 : 6

mot loa

i thu

c vat, ge

n A quy dinh than cao trgi hoa

n B quy dinh hoa do troi hoa

AaBb

+

0,2AAbb + 0,1 Aabb + 0,15aaB

B + 0,15aaBb

Buac 1:

Danh gia xem kieu gen nao cua the

- Ca

y tha

n cao, ho

a d

o thuhn

chung la cay c6 ki6u gen AABB

- Tron

g 7 kieu gen

172

Buac 2: Tim ti le cua loai kieu gen AABB a ¥2

- Kieu gen 0,1 A A B B khi tu phoi thi dSn F2, se sinh ra ki^u gen A A B B voi ti le

Cac kidu gen con lai chilm ti le = 1 - 0,214 = 0,786

Buac 3: Su dung toan to hop de tinh xac suat

O F2, lay ngau nhien 3 ca the, xac suat de thu dugc 2 ca the than cao, hoa do thuan Chung la C5x(0,214)-x0,786 0,108 =10,8%

Bai 4: O mot loai thuc vat, gen A quy dinh qua to troi hoan toan so voi alen a quy

dinh qua nho; Gen B quy dinh qua mau do troi hoan toan so vai alen b quy dirJi qua mau xanh; hai cap gen nay nam tren 2 cap NST khac nhau ThS he xuat phat cua mot qukn Xhk tir ph6i c6 cin true di truySn la 0,2AABB +

0,lAABb + 0,1 AaBb + 0,2Aabb + 0,laaBB + 0,15aaBb + 0,15aabb = 1 6 F3,

lay ngau nhien 2 cay c6 qua to, mau do, xac suat d l thu dugc 1 cay thuSn chung la bao nhieu?

Huang dan giai:

Buac 1: Danh gia xem kieu gen nao cua the he xudt phat c6 the sinh ra k i l u

gen can tinh xac suit

- Cay qua to, mau do la cay c6 ki hieu k i l u gen A-B-

- Trong 7 kieu gen a the he xudt phat thi c6 3 ki6u gen la A A B B , AABb va AaBb khi tu phoi se sinh ra dai con c6 k i l u gen A-B-

Buac 2: Tim ti le cua loai kieu gen A A B B trong so cac ca the c6 k i hieu kieu

gen A-B- a F3

- Kieu gen 0,2AABB khi tu phoi thi den F3, se sinh ra kieu gen A - B - voi ti 1^

= 0,2 X 1 = 0,2

- Kieu gen 0,1 A A B b khi tu ph6i thi d§n F3, se sinh ra kidu gen A - B - vai ti

le = 0,1 X 1 X ( 1 — ) = 0,056 V i A A luon sinh ra doi con c6 1A-; Bb sinh ra

16 16

- Kieu gen 0,1 AaBb khi tu phoi thi den F3, se sinh ra kieu gen A - B - voi ti le