tiết 14 bài 8

c, Phương thức sản xuất:- Khái niệm: PTSX là cách thức con người làm ra của cải vật chất trong những giai đoạn nhất định của lịch sử.. - Cấu trúc: Phương thức sản xuất Lực lượng sản xu

c Phương thức sản xuất.

Hiểu thế nào

là phương thức sản xuất?

PTSX ở các thời kì lịch sử khác nhau có giống nhau không?

c, Phương thức sản xuất:

- Khái niệm: PTSX là cách thức con người làm ra của cải vật chất trong những giai đoạn nhất định của lịch sử.

- Cấu trúc: Phương thức

sản xuất

Lực lượng sản xuất

Quan hệ sản xuất

* Lực lượng sản xuất.

-Khái niệm: Khái niệm:

LLSX là sự thống nhất giữa TLSX và người sử dụng tư liệu ấy (người lao động) để sản xuất ra của cái vật chất.

- Cấu trúc:

Tư liệu sản

xuất

Người

lao động

Tư liệu lao động Đối tượng lao động

Công cụ lao động

Các phương tiện VC khác

có sẵn

nhân tạo

Công cụ lao động bằng đá

Rìu đồng Thuổng đồng

Máy móc phục

vụ sản xuất

Dây chuyền sản xuất tự

động hoá

Người máy

Sự tiến bộ của công cụ sản xuất trong ngành dệt:

+ Trong đó, công cụ lao động là

quan trọng nhất vì đó là yếu tố

tiêu biểu cho trình độ sx của

mỗi thời đại.

+ Người lao động giữ vai trò quyết định vì nếu không có Người lao động thì mọi yếu tố của quá trình sản xuất sẽ không phát huy được tác dụng.

LLSX biểu thị mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, phản ánh trình độ làm chủ tự nhiên của con người.

* Quan hệ sản xuất.

-Khái niệm :

QHSX là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất.

- Cấu trúc:

Quan hệ

sở hữu

về

tư liệu

sản xuất

Quan hệ trong tổ

chức và

quản lí

sản xuất

Quan hệ trong phân phối sản phẩm lao động

Yếu tố giữ vai trò quyết định, phản ánh bản chất của các kiểu QHSX trong lịch sử.

* Mối quan hệ giữa LLSX và QHSX.

LLSX luôn biến đổi và phát triển không ngừng.

- Công cụ lao động: không ngừng được cải tiến, ngày

càng tinh vi, hiện đại.

- Đối tượng lao động ngày càng được mở rộng, đa

dạng và phong phú hơn.

- Sức khỏe, trí tuệ, trình độ tay nghề của người lao

động ngày càng được nâng cao.

Sự thay thế của PTSX tư bản chủ nghĩa đối với

phương thức sản xuất phong kiến:

Kìm hãm sự phát triển của nền sản xuất hàng hóa TBCN Cần phải xóa bỏ QHSX phong kiến Cách mạng tư sản PTSX phong kiến bị xóa bỏ,

PTSX tư bản chủ nghĩa ra đời

Mâu

thuẫn

LLSX của giai

cấp tư sản ngày

càng phát triển

QHSX phong

kiến khép kín,

mang tính tự cấp,

tự túc

Ví dụ:

LLSX phát triển Mâu thuẫn QHSX lạc hậu

Cuộc cách mạng xã hội nhằm xóa bỏ QHSX lạc

hậu.

Sự ra đời của một PTSX mới

- Mối quan hệ giữa LLSX và QHSX.

Như vậy, PTSX là yếu tố quyết định

sự tồn tại và phát triển của xã hội.

Tồn tại xã hội

Môi trường tự

nhiên

Điều kiện sinh sống tất yếu, thường

xuyên

Không có MTTN thì không có xã hội

Không có diện tích nước VN thì không

có XH VN

triển xã hội

Dân trí cao, tốc độ gia tăng dân số hợp lí thì xh phát triển (ngược lại)

PTSX

Quyết định bản chất một chế độ xã

hội

PTSX tiến bộ thì chế độ xã hội tiến

bộ (ngược lại)

PTSX TBCN tiến

bộ hơn PTSX CHLN, PTSX PK,…