Bai 16 lớp Sơ cấp Hiền

- Thắng lợi của CM Tháng Mười Nga cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của GCCN, nhân dân lao động các nước - Tháng 3/1919, quốc tế cộng sản được thành lập.. Sự ra đời của Quốc tế cộng sả

TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ

THỊ XÃ PHỔ YÊN

Bài 16:

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI VÀ LÃNH ĐẠO NHÂN DÂN ĐẤU TRANH GIÀNH CHÍNH QUYỀN

I SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

II ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÁC PHONG TRÀO

I SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN Việt Nam

1 Tình hình thế giới và Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

a Tình hình thế giới.

Sự chuyển biến của chủ nghĩa Tư bản

- Cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh

tranh sang giai đoạn độc quyền (đế quốc chủ nghĩa)

- Thắng lợi của CM Tháng Mười Nga cổ vũ mạnh mẽ phong

trào đấu tranh của GCCN, nhân dân lao động các nước

- Tháng 3/1919, quốc tế cộng sản được thành lập Sự ra đời

của Quốc tế cộng sản có ý nghĩa thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế trong

đó có Việt Nam

b Tình hình trong nước

- Ngày 1-9-1858 thực dân Pháp nổ súng lên bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) chính thức xâm lược Việt Nam Với Hiệp ước Hác Măng (25/8/1883) và Hiệp ước Pa Tơ Nốt (6/6/1884) đã đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn và sự đầu hàng của triều

Nguyễn trước chủ nghĩa thực dân Pháp, nước Việt Nam trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến

Thuyền của liên quân Pháp tấn công vào Bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) - Mở đầu cho cuộc xâm luợc Việt Nam ngày 1/9/1858.

Sau khi chiếm đóng đất nước ta, TD Pháp từng bước thiết lập chế độ thống trị của chủ nghĩa TD trên lãnh thổ đất nước ta, cụ thể:

* Về chính trị:

- Thực dân Pháp thi hành chính sách chuyên chế, mọi quyền hành đều nằm trong tay người Pháp

- Chúng còn thi hành chính sách chia để trị: 3 kỳ: Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ để chúng dễ bề cai trị

- Thành lập liên bang Đông Dương nhằm xóa tên Việt Nam trên bản đồ thế giới

- Đàn áp đẫm máu các phong trào yêu nước, bóp nghẹt các

quyền tự do, dân chủ, thẳng tay đàn áp, khủng bố, dìm các cuộc KN của nhân dân ta trong biển máu

Nhân dân Việt Nam dưới sự thống trị của thực dân Pháp

* Về kinh tế: Thực hiện chính sách độc quyền về kinh tế (xuất

nhập khẩu, khai thác mỏ, tài chính - ngân hàng, giao thông vận

tải…) kìm hãm sự phát triển nền kinh tế độc lập của nước ta

Thực dân Pháp khai thác tài nguyên

của Việt Nam Thực dân Pháp bóc lột nhân

dân ta

*Về văn hoá - xã hội:

Thi hành triệt để văn hoá nô dịch, gây

tâm lý tự ti, khuyến

khích các hoạt động

mê tín dị đoan, đầu

độc nhân dân ta bằng

rượu cồn và thuốc

phiện, các trào lưu tiến

bộ từ bên ngoài vào

đều bị ngăn cấm

Thực dân Pháp dùng thuốc phiện để đầu độc nhân dân Việt Nam

Thực dân Pháp dùng rượu cồn để đầu độc nhân dân Việt Nam

=> Hậu quả của chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp làm cho xã hội Việt Nam có những biến đổi sâu sắc trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đến các giai cấp và tầng lớp, làm xuất hiện hai giai cấp mới là công nhân

và tư sản

+ Tính chất xã hội thay đổi: Từ một xã hội phong kiến chuyển sang xã hội thuộc địa, nửa phong kiến.

+ Kết cấu xã hội thay đổi: xuất hiện các giai cấp mới (công nhân, tư sản)

- Xã hội Việt Nam xuất hiện 2 mâu thuẫn cơ bản

+ Đó là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp

+ Mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam, chủ yếu là nông dân với giai cấp địa chủ phong kiến

* Kết luận: Như vậy xã hội Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX có

sự biết đổi sâu sắc về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Việt Nam từ một xã hội phong kiến thuần túy đã biến thành một xã hội thuộc địa nửa phong kiến Thực tiễn lịch sử Việt Nam đặt

ra lúc này là hai yêu cầu: Một là đánh đuổi TD Pháp xâm lược, giành độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân Hai là, xóa bỏ chế độ phong kiến, giành quyền dân chủ cho nhân dân, chủ yếu

là ruộng đất cho nông dân.

2 Các phong trào yêu nước ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.

- Các phong trào theo xu hướng Phong kiến

+ Phong trào Cần Vương (1885-1896),

+ Khởi nghĩa Ba Đình (1881 – 1887)

+ Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883 – 1892)

+ Khởi nghĩa Hương Khê (885 – 1895)

+ Cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế nổ ra năm 1885 do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, kéo dài đến năm 1913

Nhóm nghĩa quân Yên Thế ở

Vũ Nhai Thành luỹ của khởi nghĩa

Yên Thế

Khởi nghĩa Yên Thế chìm trong biển máu

2 Các phong trào yêu nước ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.

- Các phong trào theo khuynh hướng dân chủ tư sản

+ Phong trào đấu tranh theo khuynh hướng tư sản do cụ Phan

Bội Châu và Phan Châu Trinh khởi xướng

- Phan Bội Châu chủ trương đánh đuổi pháp đến cùng

và kiên trì chủ trương bạo động chống Pháp

- Phan Châu Trinh chủ

trương làm cho đất nước phát triển, nâng cao dân khí,mở mang dân trí, cải cách văn hóa làm cho dân phải hiểu được quyền của mình

- Phong trào quốc gia cải lương của bộ phận tư sản và

địa chủ lớp trên: Bùi Quang Chiêu

• - Phong trào yêu nước dân chủ công khai của tiểu tư

sản, thành thị và tư sản lớp dưới

• => Các cuộc khởi nghĩa thất bại đã dìm nhân dân ta

trong một bể máu, cách mạng Việt Nam rơi vào bế tắc, khủng hoảng Việc tìm một con đường cứu nước đúng đắn và phù hợp với thực tiễn đấu tranh giải phóng dân tộc và thời đại là yêu cầu bức thiết nhất của dân tộc ta lúc bấy giờ

- Phong trào yêu nước theo khuynh hướng cộng sản

Quốc Năm 1927 tác phẩm Đường cách mệnh được xuất bản

Đó là tập hợp các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc.

Tháng 12/1924 Nguyễn Ái Quốc sáng lập Hội Việt

Nam cách mạng thanh niên.

Tháng 11/1924 Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu và thành

lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức Á Đông

Tháng 12/1920 Nguyễn Ái Quốc đã bỏ phiếu tán

thành và gia nhập Quốc tế Cộng Sản

Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành bắt đầu ra đi tìm đường cứu nước Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản sơ thảo lần thứ nhất luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lê Nin

Vì sao Nguyễn Tất Thành muốn sang Phương Tây để tìm đường cứu nước?

- Nguyễn Tất Thành rất khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh

… nhưng Người không tán thành con đường mà các vị đã chọn vì nó không còn phù hợp

Qua 2 giai đoạn:

+ Giai đoạn 1911-1920: là

quá trình tìm tòi, khảo

nghiệm con đường cứu nước

+ Giai đoạn 1921-1930: là

quá trình chuẩn bị về chính

trị, tư tưởng và tổ chức cho sự

ra đời của một chính đảng vô

sản ở Việt Nam

Hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc

Nguyễn Tất Thành năm 1911

Ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất

Thành đi tìm con đường cứu nước

Giai đoạn 1911-1920: là quá trình tìm tòi, khảo nghiệm con

đường cứu nước

- Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, lập nên nhà nước xô viết của giai cấp công - nông đầu tiên trên thế giới.

- Tháng 7/1920 Nguyễn Ái Quốc đọc được bản "Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa" của Lênin đăng trên báo Nhân đạo ngày 16,17/7 và từ đây Người tìm cách để đến với Chủ ngĩa Mác- Lênin và con đường cách mạng vô sản

- “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ, đây là cái cần thiết cho chúng

ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”

Lênin vào phong trào

công nhân ở các thuộc

địa, thức tỉnh phong trào

đấu tranh giải phóng

dân tộc.

Giai đoạn 1921-1930: là quá trình chuẩn bị về Chính trị, tư tưởng

và tổ chức cho sự ra đời của chính đảng vô sản ở Việt Nam

Tháng 11/1924, Nguyễn Ái Quốc rời Mátxcơva, đi Quảng

Châu, Trung Quốc.

- Tháng 6/1925, tại Quảng Châu Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên – tổ chức tiền thân của Đảng:

- Tập hợp những thanh niên yêu nước Việt Nam tại Quảng Châu.

- Người mở những lớp huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ về Chủ nghĩa Mác- Lênin và lý luận cách mạng vô sản.

Đội ngũ cán bộ này trở thành phương tiện sống để truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin về với phong trào công nhân và họ là lực lượng để thực hiện “vô sản hóa” vừa là người trực tiếp giải

thích cho giai cấp vô sản về lý luận cách mạng.

- Ra báo Thanh niên (21/6/1925) bằng tiếng Việt, năm

1927 xuất bản tác phẩm Đường Kách mệnh nhằm tiếp tục truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê nin vào trong nước

Sự ra đời các tổ chức cộng sản ở Việt Nam

Bắc Kỳ Đông dương Cộng

sản Đảng

Nam Kỳ

An Nam Cộng sản Đảng Trung kỳ

Đông dương cộng sản Liên Đoàn

- Chỉ trong một thời gian ngắn ở Việt Nam đã có 3 tổ chức cộng sản Đảng được tuyên bố thành lập:

- Tháng 11-1929, An Nam Cộng sản Đảng được

thành lập ở Nam Kỳ

- Tháng 6 – 1929, Đông Dương cộng sản Đảng thành

lập ở Bắc Kỳ (tại số nhà 312 Khâm Thiên, Hà Nội),

- Tháng 1-1930, Đông Dương cộng sản liên đoàn được

thành lập ở Trung Kỳ

=> Qua đó khẳng định bước phát triển quan trọng của cách mạng Việt Nó cũng phản ánh xu thế tất yếu của phong trào đấu tranh cách mạng ở Việt Nam

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Chủ trì Hội nghị hợp nhất thành lập

3 Hội nghị thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam và cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng.

Ái Quốc

Thông qua

chánh cương vắn tắt,sách lược vắn tắt, chương trình tóm tắt điều lệ tóm tắtCủa đảng

Thống nhấtLấy tên là Đảng Cộngsản

Việt Nam

Ý nghĩa của việc thành lập Đảng

Là bước ngoặt trọng đại

trong lịch sử cách mạng Việt Nam, chấm dứt cuộc

khủng hoảng về đường lối cứu nước

Sự ra đời của Đảng ta gắn liền với tên tuổi

Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh Người sáng lập, rèn luyện Đảng ta

PHONG TRÀO

YÊU NƯỚC

PHONG TRÀO CÔNG NHÂN

CHỦ NGHĨA MÁC- LÊ NIN

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

CHÍ

MINH

DÂN TỘC VIỆT NAM ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM QUANG VINH MUÔN NĂM

4 Sự ra đời của ĐCSVN đã chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối giải phóng dân tộc.

Đương lối CMVS của ĐCSVN đáp ứng được khát vọng

ngàn đời của nhân dân lao động

Cách mạng vô sản cho phép giải quyết những mâu thuẩn cơ bản của XHVN vào đầu thế kỷ XX,

Con đường cách mạng vô sản đồng thời cho phép ĐCSVN tranh thủ được sự giúp đỡ của cách mạng thế giới.

ĐCSVN Theo học thuyết Mác - Lênin, có đường lối CM khoa học

và sáng tạo, có tổ chức chặt chẽ, có đội ngũ đảng viên kiên trung,

suốt đời hy sinh cho lý tưởng của chủ nghĩa cộng sản, cho độc lập của dân tộc, cho tự do của nhân dân.

II Đảng lãnh đạo các phong trào CM 1930-1939

1 Đảng lãnh đạo phong trào CM 1930-1935

* Luận cương chính trị tháng 10.1930:

- Chiến lược và Sách lược :Cách mạng Đông Dương lúc đầu là cách mạng tư sản dân quyền, sau đó tiến thẳng lên xã hội chủ nghĩa, bỏ  qua thời kỳ tư bản chủ nghĩa

- Nhiệm vụ đánh phong kiến và đánh đế quốc là hai nhiệm vụ có quan hệ khăng khít

- Cao trào cách mạng 1930- 1931 với đỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh

- Đầu năm 1932, theo chỉ thị của Quốc tế cộng sản, Lê Hồng Phong cùng một số đồng chí chủ chốt trong và ngoài nước tổ chức

ra Ban lãnh đạo Trung ương của Đảng Tháng 6/1932, Ban lãnh đạo Trung ương đã công bố Chương trình hành động của Đảng cộng sản Đông Dương

- Đầu năm 1934 với sự giúp đỡ của quốc tế cộng sản, Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập

do lê Hồng Phong đứng đầu

- Tháng 3 năm 1935 Đại hội đại biểu lần thứ nhất của đảng họp ở Ma Cao Trung Quốc Đại hội khẳng định thắng lợi của cuộc đấu tranh khôi phục phong trào Cách mạng và

hệ thống tổ chức đảng ĐH đã xác định rõ 3 nhiệm vụ:

Thứ 1; Củng cố và phát triển đảng

Thứ 2; Đẩy mạnh cuộc vận động thu phục quần chúng

Thứ 3; Mở rộng tuyên truyền chống đế quốc, chống chiến

tranh, ủng hộ Liên xô, ủng hộ CM Trung Quốc

2 Đảng lãnh đạo phong trào dân chủ 1936 - 1939.

Trong những năm 1936-1939 BCHĐCSĐD họp 4 lần hội nghị , hội nghị 2 (7-1936), hội nghị 3 (3-1937), hội nghị 4 (9-

1937), hội nghị 5(3-1938).đã đề ra những chủ trương mới nhằm chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng trong giai đoạn mới.

+ Đòi quyền dân chủ, dân sinh: BCHTW xác định CM

ĐD vẫn là “CMTS dân quyền – phản đế và điền địa- lập chính quyền của công nông bằng hình thức xô viết, để đi tới CMXHCN” , song xét rằng yêu cầu cấp thiết trước mắt của nhân dân ta lúc này là tự do, dân chủ , cải thiện đời sống

Một số tờ báo ra đời Đòi “tự do, cơm áo,hòa bình”

III ĐẢNG LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN 1939- 1945

1 Thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc (1939-1941)

Tháng 9-1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Ở

châu Âu, quân đội phát xít Đức tiến công nước Pháp, Chính phủ phản động Pháp đầu hàng, làm tay sai cho Đức Ở Viễn Đông, quân đội phát xít Nhật tiến sát biên giới Việt- Trung Ngày 22/9/1940, Nhật cho quân tiến công vào Lạng Sơn,

ném bom Hải Phòng, đổ bộ vào Đồ Sơn Pháp nhanh chóng đầu hàng Nhật ở Lạng Sơn Nhật buộc Pháp ký hết hiệp định này đến hiệp định khác nhằm biến Đông Dương thành thuộc địa và căn cứ chiến tranh của chúng Lúc này dân ta “ Một cổ đôi tròng, đã làm trâu ngựa cho Tây, lại làm nô lệ cho Nhật”

2 Chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

+ Hội nghị khẳng định tiếp tục chủ trương, nhiệm vụ của Hội nghị TW6 đã đề ra

+ HN chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước Đông Dương, tức là ở mỗi nước thành lập mặt trận riêng.ở VN hội nghị quyết định thành Việt Nam độc lập đồng minh( gọi tắt là Việt Minh).

Từ các đội du kích bí mật, các đội cứu quốc quân, 22.12.1944 đã thành lập việt nam tuyên truyền giải phóng quân gồm 34 chiến sỹ dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đ/C Hoàng Sâm,

Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân

3 Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời (2-9-1945)

Ngày 9-8-1945, sau khi chiến thắng hoàn toàn quân phát xít Đức, Hồng quân Liên Xô bắt đầu tiễn công quân Nhật

Ngày 10-8-1945 Nhật hoàng nội các đã chấp nhận đầu hàng Liên Xô và quân đồng minh vô điều

kiện.Chiến tranh Thế giới thứ 2 kết thúc.

Từ ngày 13 - 15/08/1945 tại Tân Trào Đảng ta đã triệu tập Hội nghị toàn quốc của Đảng

Đại hội quốc dân toàn quốc từ ngày 16-17/8/1945 ,

ĐH quyết định thành lập UB giải phóng dân tộc Việt Nam do chủ tịch Hồ Chí Minh làm Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi “Giờ quyết định cho vận mệnh DT ta đã đến, toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta… Chúng ta không thể chậm trể Tiến lên! Tiến lên! Dưới lá cờ Việt Minh,

Đồng bào hãy dũng cảm tiến lên”

Tổng khởi nghĩa:

Chiều 16/8 sau khi nhận được lệnh tổng khởi nghĩa do Đ/c Võ Nguyên Giáp đã chỉ huy một đơn vị giải phóng quân

từ Tân Trào về giải phóng thị xã Thái Nguyên

Ngày 14/8 /1945 các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên.Tuyên Quang, Yên Bái giành chính quyền

+ 18-8 -1945 các tỉnh Bắc Giang, Hải Dương, Thái Bình, Thanh Hoá , Hà tĩnh, Quảng Nam giành chính quyền.

+ 19-8 nhân dân Hà Nội đã dành được chính quyền

+ 23-8-1945 khởi nghĩa dành thắng lợi ở Húê

+ 25-8-1945 khởi nghĩa dành chính quyền ở Sài Gòn

+ 2-9-1945 ,tại cuộc mít tinh lớn ở quảng trường Ba

Đình, chủ tich HCM đã đọc bản tuyên ngôn độc lập, tuyên

bố trước toàn thể quốc dân đồng bào, với toàn thể thế giới : Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời

Ngày 2./9/1945,Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.