Bài 21: Đột biến Gen

I/ Đột biến gen là gì?- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của Gen liên quan tới một hay một số cặp Nu - Các dạng đột biến gen: Mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtit.. I/ Đ

Biến dị di truyền Biến dị không di truyền

(thường biến)

Biến dị không di truyền (thường biến)

Biến dị tổ hợp Biến dị đột biến

Đột biến số lượng NST

Hiện tượng biến dị là gì?

Là hiện tượng con cái sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau ở nhiều chi tiết

Tên dạng biến đổi

Điểm khác so với đoạn a

Điểm khác so với đoạn a

hình d có điểm nào khác? Hãy đặt

tên từng dạng biến đổi đó? Để hoàn

thành phiếu HT sau:

Quan sát hình 21.1 :

-So sánh hình a, với hình b, hình c,

hình d có điểm nào khác? Hãy đặt

tên từng dạng biến đổi đó? Để hoàn

Thay thế 1 cặp

Nu này bằng 1 cặp Nu khác

Tên dạng biến đổi

Điểm khác so với đoạn a

Điểm khác so với đoạn a

Thêm 1 cặp Nu

Mất 1 cặp Nu

Mất 1 cặp Nu

Thay thế cặp T- A bằng G -X

Thay thế cặp T- A bằng G -X

Thêm cặp T -A Mất cặp G -X

H21.1 M t s d ng đ t bi n gen ột số dạng đột biến gen ố dạng đột biến gen ạng đột biến gen ột số dạng đột biến gen ến gen

Quan sát hình 21.1 :

-So sánh hình a, với hình b, hình

c, hình d có điểm nào khác? Hãy

đặt tên từng dạng biến đổi đó? Để

hoàn thành PHT sau:

Quan sát hình 21.1 :

-So sánh hình a, với hình b, hình

c, hình d có điểm nào khác? Hãy

đặt tên từng dạng biến đổi đó? Để

=>Vậy : Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những

biến đổi trong cấu trúc của

Gen liên quan tới một hay một

I/ Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc của Gen liên quan tới

một hay một số cặp Nu

- Các dạng đột biến gen: Mất,

thêm, thay thế một cặp nuclêôtit.

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

Công ty vedan gây ô nhiễm sông Thị Vải Máy bay Mỹ rải chất độc hoá học

xuống miền nam việt nam.

I/ Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc của Gen liên quan tới

một hay một số cặp Nu

- Các dạng đột biến gen: Mất,

thêm, thay thế một cặp nuclêôtit.

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

Hãy quan sát các hình ảnh các nạn nhân của chất độc điôxin

I/ Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc của Gen liên quan tới

một hay một số cặp Nu

- Các dạng đột biến gen: Mất,

thêm, thay thế một cặp nuclêôtit.

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

-Bên ngoài: Tác nhân vật lí, hoá học

như: tia phóng xạ, hoá chất , chất độc màu da cam, thuốc trừ sâu

-Bên trong: quá trình sinh lí , sinh hoá

nội bào bị rối loạn

=> Gây rối loạn quá trình tự nhân đôi của ADN làm cho quá trình sao chép ADN sai đi.-> gây rối loạn quá trình sinh tổng hợp prôtein nguyên mẫu gây ra đột biến gen

-Trong thực nghiệm:……

*Do các tác nhân của môi trường gây ra đột biến:

-Bên ngoài: Tác nhân vật lí, hoá học

như: tia phóng xạ, hoá chất , chất độc màu da cam, thuốc trừ sâu

-Bên trong: quá trình sinh lí , sinh hoá

nội bào bị rối loạn

=> Gây rối loạn quá trình tự nhân đôi của ADN làm cho quá trình sao chép ADN sai đi.-> gây rối loạn quá trình sinh tổng hợp prôtein nguyên mẫu gây ra đột biến gen

-Trong thực nghiệm:……

* Trong tự nhiên: Do rối loạn trong

quá trình tự sao chép của phân tử ADN

dưới ảnh hưởng phức tạp của môi trường

trong và ngoài cơ thể.

* Trong thực nghiệm: Do con người

chủ động gây đột biến bằng tác tác nhân

lý, hóa học, nhằm tạo ra những biến dị có

lợi cho chọn giống và tiến hóa

III/ Vai trò của đột biến gen

I/ Đột biến gen là gì?

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

* Trong tự nhiên: Do rối loạn trong

quá trình tự sao chép của phân tử ADN

dưới ảnh hưởng phức tạp của môi trường

trong và ngoài cơ thể.

* Trong thực nghiệm: Do con người

chủ động gây đột biến bằng tác tác nhân

lý, hóa học, nhằm tạo ra những biến dị có

lợi cho chọn giống và tiến hóa

III/ Vai trò của đột biến gen

H ãy quan sát các hình sau đây và cho biết: đột biến nào có lợi, đột biến nào có hại cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người

Hình 21.2 Đột biến gen làm mất khả năng tổng hợp diệp lục ở cây mạ (màu trắng)

Hình 21.3 Lợn con có đầu và chân sau dị dạng

Hình 21 4 Đột biến gen ở lúa (b) làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

I/ Đột biến gen là gì?

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

* Trong tự nhiên: Do rối loạn trong

quá trình tự sao chép của phân tử ADN

dưới ảnh hưởng phức tạp của môi trường

trong và ngoài cơ thể.

* Trong thực nghiệm: Do con người

chủ động gây đột biến bằng tác tác nhân

lý, hóa học, nhằm tạo ra những biến dị có

lợi cho chọn giống và tiến hóa

III/ Vai trò của đột biến gen

 Hãy tìm thêm một số ví dụ về đột biến gen phát sinh trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra.

Một số ví dụ về đột biến gen

Rùa 2 đầu

Đột biến bạch tạng ở cây

Người khỉ Người có bàn chân 6 ngón Bàn tay bị dị dạng

Bệnh già trước tuổiCụm hoa nhiều màuNgùa con b¹ch t¹ng

I/ Đột biến gen là gì?

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

II/ Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

III/ Vai trò của đột biến gen

Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường là có hại cho bản thân sinh vật?

Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc

tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên , gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp Prôtêin.

-Vậy đột biến gen thường có lợi hay có hại cho bản thân sinh vật?

-Vậy đột biến gen thường có lợi hay có hại cho bản thân sinh vật?

-Dựa vào đâu mà em biết?

Biến đổi trong cấu trúc của gen

Biến đổi mARN

Biến đổi Protein tương ứng

Biến đổi Kiểu hình

-Tại sao đột biến gen lại biểu

-Đa số đột biến gen biểu hiện ra

kiểu hình thường có hại

-Đa số đột biến gen biểu hiện ra

kiểu hình thường có hại

+VD: người bị cụt bàn tay, bàn chân

bẩm sinh , quái thai…

Đột biến mất khả năng tổng

hợp diệp lục ở cây mạ

+ VD: Lợn con có đầu và chân sau dị

dạng

+VD: người bị cụt bàn tay, bàn chân

bẩm sinh , quái thai…

I/ Đột biến gen là gì?

II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

III Vai trò của đột biến gen

-Sự biến đổi cấu trúc của gen làm

biến đổi cấu trúc Prôtêin mà nó mã

hoá gây nên biến đổi kiểu hình.

- Đa số đột biến gen biểu hiện ra kiểu

Đột biến thân lùn ở lúa

Một số đột biến có lợi

I/ Đột biến gen là gì?

II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

III Vai trò của đột biến gen

-Sự biến đổi cấu trúc của gen làm

biến đổi cấu trúc Prôtêin mà nó mã

hoá gây nên biến đổi kiểu hình.

-Đa số đột biến gen biểu hiện ra kiểu

I/ Đột biến gen là gì?

II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

III Vai trò của đột biến gen

-Sự biến đổi cấu trúc của gen làm

biến đổi cấu trúc Prôtêin mà nó mã

hoá gây nên biến đổi kiểu hình.

-Đa số đột biến gen biểu hiện ra kiểu

I/ Đột biến gen là gì?

II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

III Vai trò của đột biến gen

-Sự biến đổi cấu trúc của gen làm

biến đổi cấu trúc Prôtêin mà nó mã

hoá gây nên biến đổi kiểu hình.

-Đa số đột biến gen biểu hiện ra kiểu

-Trong sản xuất: một số đột biến tự

nhiên và nhân tạo có lợi cho bản thân

sinh vật (đột biến tăng khả năng chịu hạn,

chịu rét ở cây lúa…) và cho con người.

-Trong sản xuất: một số đột biến tự

nhiên và nhân tạo có lợi cho bản thân

sinh vật (đột biến tăng khả năng chịu hạn,

chịu rét ở cây lúa…) và cho con người.

VD: Đột biến tự nhiên cừu chân ngắn ở Anh, làm cho chúng không nhảy được qua hàng rào để vào phá vườn ; Đột biến tăng khả năng thích ứng đối với điều kiện đất đai và đột biến làm mất tính cảm ứng quang chu

kì phát sinh ở giống lúa Tám thơm Hải Hậu đã giúp các nhà chọn giống tạo ra giống lúa tám thơm đột biến trồng được 2 vụ /năm, trên nhiều đất đai, kể cả vùng đất trung du và miền núi

Các tác nhân vật lý trong ngoại cảnh (tia

phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt)

Các tác nhân hóa học trong ngoại cảnh như các hóa chất độc hại :điôxin

Câu 2: Nguyên nhân gây ra đột số dạng đột biến gent biến genn

gen là?

CÂU H I TR C NGHI M ỎI TRẮC NGHIỆM ẮC NGHIỆM ỆM

Câu 3: Một đoạn gen có cấu trúc như sau:

…XGG – ATT – GXX – TTA – XGX – TAT…

…GXX – TTA – XGG – AAT – GXG – ATA…

a Đoạn gen này qui định bao nhiêu axit amin trong cấu trúc bậc 1 của protein?

b Nếu đoạn gen này bị mất đi 3 cặp Nu kế tiếp nhau thì số axit amin thay đổi như thế nào?

Câu 3: Một đoạn gen có cấu trúc như sau:

…XGG – ATT – GXX – TTA – XGX – TAT…

…GXX – TTA – XGG – AAT – GXG – ATA…

a Đoạn gen này qui định bao nhiêu axit amin trong cấu trúc bậc 1 của protein?

b Nếu đoạn gen này bị mất đi 3 cặp Nu kế tiếp nhau thì số axit amin thay đổi như thế nào?

6 axit amin

5 axit amin vì 3 cặp Nu kế tiếp qui định 1 axit amin

Tự Luận

DẶN DÒ:

- Học bài

-Đọc trước bài 22: