BAI 31 TRAO DOI CHAT

Hệ bài tiết lọc từ máu các chất thảI và bài tiết qua nước tiểu Vậy quá trình trao đổi chất ở cấp độ cơ thể biểu hiện như thế nào?... Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường: Tiếp tục ngh

Sinh häc 8

Leâ Thò Hoàng Nhung

Em hiểu thế nào là trao đổi chất ? Vật vô cơ

có trao đổi chất không? Vậy sự trao đổi chất của cơ thể con người có gì khác với sự trao

đổi chất ở vật vô cơ Để hiểu rõ trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường diễn ra như thế

nào ? chúng ta cùng nghiên cứu trong bài

hôm nay.

Chương VI

Trao đổi chất và năng lượng

Hệ hô hấp có vai trò gì trong quá trình trao đổi chất?

Hệ hô hấp lấy khí

ôxi và thảI ra khí cácbonic

Hệ tiêu hoá có vai trò gì trong quá

trình trao đổi chất?

Biến đổi thức ăn thành

chất dinh dưỡng và thảI

các phần thừa qua hậu môn

Hệ tuần hoàn thực hiện vài trò gì trong quá trình trao đổi chất?

vận chuyển ôxi và chất dinh dưỡng tới tb và vận chuyển cácboníc tới phổi, các chất thảI tới cơ quan bài tiết

Hệ bài tiết có vai trò gì trong sự trao đổi chất?

Hệ bài tiết lọc từ máu các chất thảI và bài tiết qua nước tiểu

Vậy quá trình trao đổi chất ở cấp độ cơ thể biểu hiện như thế nào?

Hệ cơ quan Vai trò trong sự trao đổi chất

Tiêu hoá

Hô hấp

Bài tiết

Tuần hoàn

I Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường:

Tiếp tục nghiên cứu thông tin sgk hoàn thành nội dung bảng dưới đây vào vở bài tập:

Biến đổi thức ăn cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể và thải các chất cặn bã ra ngoài.

Lấy ôxi từ môi trường cung cấp cho cơ thể và thải

CO 2 từ cơ thể ra ngoài môi trường.

Lọc máu, thu gom chất thải để bài tiết ra ngoài dưới dạng nước tiểu và mồ hôi.

Vận chuyển ôxi, chất dinh dưỡng tới tế bào và

CO 2 , các chất thải từ tế bào tới cơ quan bài tiết.

CHAÁT

Tiết 33 - Bài 31 TRAO ẹOÅI

CHAÁT

I Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường

1 Trao đổi chất giữa cơ

thể và môi trường ngoài

thể hiện như thế nào? Kể

tên các chất cơ thể lấy vào

từ môi trường?

1 Lấy chất cần thiết vào cơ

thể ( O 2 , thức ăn, nước và

muối khoáng) Thải CO 2

và chất cặn bã ra ngoài

môi trường.

Môi trường ngoài cung

cấp thức ăn , nước, muối

khoáng và ôxy cho cơ thể

qua hệ tiêu hoá, hệ hô hấp,

đồng thời tiếp nhận chất bã,

sản phẩm phân huỷ và CO 2

từ cơ thể thải ra đó là sự

TĐC ở cấp độ cơ thể

- Sự trao đổi chất giữa

cơ thể và môi trường ngoài

giúp cơ thể tồn tại và phát

triển

2 Trao đổi chất là gì?

ý nghĩa của quá trình

trao đổi chất?

Cơ thể

Môi trường ngoài

Môi trường ngoài

Hệ hô hấp

Hệ tiêu hoá

Hệ bài tiết

Ôxi

Thức ăn,

nước,

muối khoáng

CO 2

Phân

Nước tiểu

Hình 31-1 Trao đổi chất giữa cơ

thể và môi trường ngoài

Thảo luận mở rộng

Theo suy nghĩ của các em, vật vô sinh

có trao đổi chất không?

Trả lời: Có

- Ví dụ : CaO + H2O > Ca(OH)2.

 Tuy nhiên sự TĐC ở chất vô cơ > biến tính + huỷ hoại.

TV ) giúp cơ thể tồn tại và phát triển.

Tiết 33 - Bài 31 Trao đổi

chất

I Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường

I Trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài:

(?) Nếu ta sống trong môi trường bị ô nhiễm thì sẽ ảnh hưởng như thế nào đến sự sống của cơ thể?

Nếu sống trong môi trường ô nhiễm sẽ gây tác hại rất lớn đến đời sống con người, làm cho cơ thể dễ mắc một số bệnh về đường hô hấp (viêm phổi, viêm phế quản, ), về dường tiêu hoá (tả, lị, ), về sức khoẻ sinh sản (vô sinh) Ngoài ra còn mắc nhiều căn bệnh hiểm nghèo như: cúm A (H 1 N 1 ), HIV/AIDS, đột biến cấu trúc di truyền gây bệnh ung thư, quái thai,

II Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong

1 Máu và nước mô cung cấp những gì

cho tế bào?

2 Hoạt động sống của tế bào tạo ra

những sản phẩm gì? Những sản phẩm

đó được đưa tới đâu?

3 Sự trao đổi chất giữa tế bào với môi

trường trong biểu hiện như thế nào?

Tiết 33 - Bài 31 Trao đổi

chất

Nhắc lại môi trường trong cơ thể gồm những thành phần nào?

- Môi trường trong cơ thể gồm: Máu,

nước mô và bạch huyết.

- Như chúng ta đã biết, cơ thể được cấu tạo

từ các tế bào, mà TB của cơ thể ngập trong nước mô là thành phần của môi trường trong cơ thể

Hình 31-2 Sơ đồ mối quan hệ giữa trao đổi chất của cơ thể với trao đổi chất ở tế bào

II Trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong

Tiết 33 - Bài 31 Trao đổi

chất

Trả lời

1 Máu mang O2 và chất dinh

dưỡng qua nước mô > tế bào.

2 => Năng lượng, CO2 , chất

thải Đưa tới nước mô > máu

> hệ hô hấp > bài tiết >

ra ngoài.

3 Dinh dưỡng và Oxy được tế

bào sử dụng cho các hoạt động

sống, sản phẩm phân huỷ đưa

đến các cơ quan thải ra ngoài

TĐC ở TB thông qua môi trường

trong Hình 31-2 Sơ đồ mối quan hệ giữa trao đổi

chất của cơ thể với trao đổi chất ở tế bào

Qua phần vừa tìm hiểu

em có nhận xét gì về sự

trao đổi chất ở cấp độ tế

bào?

Kết kuận:

Trao đổi chất ở cấp

độ tế bào: + Các chất dinh

dưỡng và O 2 tiếp nhận từ

máu và nước mô được tế

bào sử dụng cho các hoạt

động sống.

huỷ > thải ra môi trường

trong > cơ quan bài tiết

> ra ngoài.

+ Khí CO 2 > phổi > ra

ngoài

III Mối quan hệ giữa trao đổi chất ở cấp độ cơ thể với trao

đổi chất ở cấp độ tế bào

Tiết 33 - Bài 31 Trao đổi

chất

cấp độ cơ thể và cấp độ tế bào?

+ Trao đổi chất ở cơ thể cung cấp chất dinh dư

bài tiết, khí CO2 để thải ra ngoài môi trường.

+ Trao đổi chất ở tế bào giải phóng năng lượng cung cấp cho cơ thể thực hiện các hoạt động trao đổi chất.

 Hoạt động trao đổi chất ở hai cấp độ gắn bó mật thiết với nhau - không thể tách rời, đảm bảo cho cơ thể tồn tại và phỏt triển.

1.Trao đổi chất ở cấp độ

cơ thể được thể hiện như

thế nào?

2.Trao đổi chất ở cấp độ

tế bào được thể hiện như

thế nào?

3.Nếu 1 trong 2 cấp độ

ngừng lại sẽ dẫn đến hậu

quả gỡ?

1.Trao đổi chất ở cơ thể cung cấp

chất dinh dưỡng và O 2 cho tế bào

và nhận từ tế bào các sản phẩm

bài tiết, khí CO 2 để thải ra ngoài

môi trường.

2.Trao đổi chất ở tế bào giải phóng

năng lượng cung cấp cho cơ thể

thực hiện các hoạt động trao đổi

chất.

3.Nếu 1 trong 2 cấp độ

ngừng lại thỡ cơ thể sẽ

chết.

Kết kuận chung

Tiết 33 - Bài 31 Trao đổi chất

Sự trao đổi chất diễn ra ở 2 cấp độ:

ớc, muối khoáng và oxy qua hệ tiêu hoá,hệ hô hấp, đồng thời tiếp nhận chất bã, sản phẩm phân huỷ và khí CO2 từ cơ thể thải ra.

máu và nước mô được tế bào sử dụng cho các hoạt động sống; đồng thời các sản phẩm phân huỷ được thải vào môi trường trong, đưa tới cơ quan bài tiết, còn khí CO2 được đưa tới phổi để thải ra ngoài.

Bài tập 1: Khoanh tròn câu đúng nhất trong các câu sau:

1 Máu và nước mô vận chuyển đến tế bào những chất gì?

a Prôtêin

b Khí CO2 và muối khoáng

c Các chất dinh dưỡng và O2

d Cả a và b

* Kiểm tra đánh giá

2 Sự trao đổi chất ở cấp độ tế bào được thể hiện như thế nào ?

a) Teỏ baứo nhaọn chaỏt dinh dửụừng vaứ O2 tửứ maựu

b)Teỏ baứo toồng hụùp chaỏt hửừu cụ ủaởc trửng tửứ nhửừng chaỏt ủụn giaỷn vaứ tớch luừy naờng lửụùng

c) Teỏ baứo phaõn giaỷi chaỏt hửừu cụ giaỷi phoựng naờng lửụùng vaứ thaỷi nhửừng chaỏt khoõng caàn thieỏt ra moõi trửụứng

d)Caỷ a, b vaứ c

3.Những chất nào được mỏu và nước mụ vận chuyển đến

tế bào ?

a)Caực chaỏt dinh dửụừng vaứ oõxi.

b)Khớ cacboõnic vaứ muoỏi khoaựng.

c)Proõteõin, gluxit vaứ caực chaỏt thaỷi.

d)Caỷ a vaứ b.

Bài tập 2: Dựa vào

hình vẽ hãy ghi tên các

chất mà cơ thể lấy vào

và thải ra môi trường,

thay cho các số 1, 2,

3.?

Oxy (0 2 )

- Thức ăn.

- Nước.

- Muối khoáng

Cacbonic(C0 2 )

* Hướng dẫn về nhà

Trả lời cõu hỏi 3 vào vở bài tập.

sau:

 Sửù chuyeồn hoựa vaọt chaỏt vaứ naờng lửụùng goàm nhửừng quaự trỡnh naứo?

 Phaõn bieọt trao ủoồi chaỏt vụựi chuyeồn hoựa vaọt chaỏt vaứ naờng lửụùng?

 Naờng lửụùng giaỷi phoựng ụỷ teỏ baứo ủửụùc sửỷ duùng vaứo nhửừng hoaùt ủoọng naứo?

 Chuyeồn hoựa cụ baỷn laứ gỡ? yự nghúa cuỷa chuyeồn hoựa cụ

baỷn?

Gv: Leâ Thò Hoàng Nhung